خشایارشاه
خشایارشاه، پسر داریوش بزرگ و از شاهان هخامنشی، در حدود ۳۴ سالگی به سلطنت رسید. مهمترین رویداد دوران او لشکرکشی به یونان بود که با عبور سپاه ایران از داردانل و نبرد ترموپیل آغاز شد و با تصرف آتن ادامه یافت، اما پس از کشته شدن فرمانده ایرانی در نبرد پلاته نفوذ ایران در یونان کاهش یافت. خشایارشا سرانجام در سال ۴۶۵ پیش از میلاد در نتیجه توطئهای درباری کشته شد.
زندگی
خشایارشا، پسر و جانشین داریوش بزرگ و از شاهان هخامنشی بود. مادر او آتوسا، دختر کورش بزرگ، بود. گفته شده است که هنگام به تخت نشستن حدود ۳۴ سال داشت. در برخی منابع از او به عنوان پادشاهی علاقهمند به بزم و خوشگذرانی و دارای خلقی تند یاد شده است.[۱]
در دوران سلطنت او جنگهای ایران و یونان ادامه یافت. خشایارشا برای سرکوب یونانیان سپاهی فراهم کرد و پس از عبور نیروهای ایرانی از تنگه داردانل وارد سرزمین یونان شد. در این لشکرکشی، لئونیداس فرمانده یونانی با حدود هفت هزار نفر مأمور دفاع از تنگه ترموپیل شد. سپاه ایران از این گذرگاه عبور کرد و گروهی از جنگجویان اسپارتی که در آنجا باقی مانده بودند تا پایان نبرد کشته شدند.[۲]
پس از عبور از ترموپیل، سپاه ایران به سوی آتن پیش رفت. در برخی روایتها آمده است که به تلافی آتش زدن شهر سارد توسط یونانیان در زمان داریوش، پس از تصرف آتن ارگ و معبد آتنه به آتش کشیده شد. خشایارشا پس از این رویداد مردونیه را برای ادامه فرماندهی در یونان باقی گذاشت و خود به آسیا بازگشت. تا زمانی که مردونیه زنده بود، استقلال یونان در معرض تهدید قرار داشت، اما او در نبرد پلاته کشته شد و پس از آن یونانیان توانستند موقعیت خود را تثبیت کنند. سرانجام در تابستان سال ۴۶۵ پیش از میلاد، خشایارشا در نتیجه توطئهای درباری به دست یکی از خواجهسرایان دربار با همکاری رئیس نگهبانان سلطنتی کشته شد و پس از آن پسر ارشدش داریوش نیز به قتل رسید.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خشایارشاه». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.