عامالفیل
عام الفیل نام سالی است که در سنت تاریخی مسلمانان، زاده شدن محمد بن عبدالله در آن دانسته شده است. این نام از رویداد حرکت ابرهه و سپاهیان فیلسوار او به سوی مکه برای ویران کردن کعبه گرفته شده است. در گزارشهای تاریخی، این حادثه با شکست سپاه ابرهه پیوند خورده و از آن زمان آن سال را عام الفیل خواندهاند.
نامگذاری و اهمیت
نام این سال از آن رو عام الفیل شد که ابرهه با سپاهیان خود و چند فیل به قصد ویران کردن کعبه به سوی مکه حرکت کرد. این رویداد در حافظه تاریخی عرب جایگاه ویژهای یافت و مبنای نامگذاری آن سال شد.[۱]
عام الفیل در منابع اسلامی تنها یک نام سال نیست، بلکه به عنوان نشانهای تاریخی در یادکرد از رخدادی بزرگ در حجاز به کار میرود. این نام در شمار سالگذاریهای رایج نزد عرب پیش از رواج تاریخگذاری رسمی نیز آمده و در گزارشهای بعدی، برای تعیین زمان برخی رخدادهای آغاز اسلام استفاده شده است.[۲]
گزارش تاریخی
در تاریخ بلعمی آمده است که پس از آنکه نجاشی از ابرهه خشنود شد و پادشاهی یمن را به او سپرد، ابرهه در صنعاء کلیسایی بزرگ بنا کرد و آن را ذوالعَکس نامید. او سپس خواست تا مردم عرب به جای کعبه، آن کلیسا را زیارت کنند و از آن حرمت نهند. در همین روایت، دو مرد از بنیسلیم که از تبار خزاعه دانسته شدهاند، به دربار ابرهه رفتند و او آنان را گرامی داشت. ابرهه یکی از آنان را بر مکه گماشت و او را به ریاستی بر بخشی از عرب نشاند، تا مردم را به زیارت کلیسا فراخواند و آنان را از حج کعبه بازدارد. در ادامه این روایت، چون خبر به مکه رسید، قریش و دیگر تیرههای کنانه که ریاستشان با عبدالمطلب بود، در برابر این اقدام قرار گرفتند. سپس ماجرای حرکت ابرهه به سوی مکه و رویارویی او با کعبه در همین سال نقل میشود. از این رو، عام الفیل در سنت تاریخی، هم نام سال رخداد این لشکرکشی است و هم نشانهای برای تعیین زمان زاده شدن محمد بن عبدالله.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «عام الفیل». دایرهالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.