|
مسابقه رزمدخت |
| اسلامیکال از تاریخ ۱ اردیبهشت تا ۳۱ اردیبهشت، میزبان یک همایه با موضوع زنان و جهاد است. شما میتوانید در مسابقه مقالهنویسی رزمدخت، شرکت کنید و با نگارش مقاله، از جوایز آن بهرهمند باشید. اگر به موضوعات مربوط با زنان و جهاد علاقهمندید، این فرصت را از دست ندهید. فهرستی از مقالات پیشنهادی جهت ایجاد یا ویرایش در اینجا وجود دارد. |
حزین لاهیجی
محمدعلی بن ابوطالب زاهدی گیلانی اصفهانی، مشهور به حزین لاهیجی، شاعر و نویسنده ایرانی سده دوازدهم هجری بود که در ۱۱۰۳ قمری زاده شد و در ۱۱۸۱ قمری در بنارس هند درگذشت. او در اصفهان پرورش یافت و پس از تحولات سیاسی دوره افشاریه به هند مهاجرت کرد و در آنجا به عنوان شاعر و ادیب شناخته شد. از آثار او تاریخ حزین، تذکره شعرا و مجموعهای از دیوانها و مثنویها یاد شده است. نوشتههای او علاوه بر جنبه ادبی، شامل گزارشهایی از زندگی شخصی و اوضاع سیاسی و اجتماعی زمانه او نیز است.
زندگی
حزین لاهیجی محمدعلی بن ابوطالب زاهدی گیلانی اصفهانی، مشهور به شیخ علی حزین یا حزین لاهیجی، شاعر، نویسنده و تذکرهنویس ایرانی در سده دوازدهم هجری بود. او در سال ۱۱۰۳ق / ۱۶۹۲م زاده شد و در سال ۱۱۸۱ق / ۱۷۷۹م در بنارس هند درگذشت. در منابع آمده است که او نسب خود را به شیخ زاهد گیلانی، از مشایخ صوفیه و مرشد شیخ صفیالدین اردبیلی، میرساند.[۱]
گزارشها نشان میدهد که حزین در اصفهان پرورش یافت. در دوره آشوبهای ناشی از حمله افغانها به ایران در اوایل سده دوازدهم هجری در اصفهان حضور داشت. پس از آن و در پی تحولات سیاسی دوره نادرشاه، ایران را ترک کرد و به هندوستان رفت. گفته شده است که او در حدود سال ۱۱۴۶ق به هند مهاجرت کرد و بخش عمده زندگی خود را در آنجا گذراند. در هند، بهویژه در دهلی و سپس بنارس، به عنوان شاعر، ادیب و مرشد صوفی شناخته شد و شماری از شاگردان و پیروان به او گرایش پیدا کردند.[۲]
حزین سفرهایی در مناطق مختلف ایران، از جمله آذربایجان، خراسان، عراق و فارس انجام داد و سپس از مسیر لارستان و بندرعباس راهی هند شد. منابع ادبی گزارش میکنند که او در محافل علمی و ادبی هند شناخته شد و نوشتهها و اشعارش مورد توجه قرار گرفت.[۳]
آثار
از آثار او میتوان به تاریخ حزین و تذکره شعرا اشاره کرد که در آنها به شرح زندگی خود، اوضاع زمانه و معرفی شاعران پرداخته است. گفته شده است که او همچنین اثری دربارهٔ تاریخ صفویان نگاشت که در سال ۱۸۳۱م همراه با ترجمه انگلیسی توسط ف.ث. بلفور در لندن منتشر شد.[۴]
بر اساس گزارش برخی کتابشناسان، از جمله در نقلهایی از آثار کتابشناختی، مجموعه آثار شعری او شامل چهار دیوان دانسته شده است. کلیات او شامل قالبهای مختلفی مانند قصیده، قطعه و مثنوی است. از میان مثنویهای منسوب به او میتوان به صفیر دل، حدیقه ثانی، خرابات، چمن و انجمن، مطمح الانظار، فرهنگنامه و تذکارات العاشقین اشاره کرد. در برخی منابع نیز آمده است که او در خوشنویسی مهارت داشت.[۵]
گزارشهای ادبی همچنین او را شاعری توصیف کردهاند که علاوه بر شعر فارسی، با علوم و فنون گوناگون آشنایی داشت و در نوشتههای خود به شرح رویدادهای زمانه و شرایط سیاسی و اجتماعی عصر خود پرداخته است. گفته شده است که او سرانجام در بنارس درگذشت.[۶]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «حزین لاهیجی». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.