خوک
خوک در فقه اسلامی حیوانی نجسالعین و حرامگوشت است و حرمت آن در قرآن آمده است. در برخی منابع، خوک در شمار مسوخات یاد شده. در نوشتههای اخلاقی و تفسیری، گاه ویژگیهایی مانند گرایش به پلیدی یا بیتوجهی به پاکی، بهصورت تمثیلی برای نقد رفتارهای انسانی ذکر میشود.
در فقه اسلامی
خوک جانوری شناختهشده است که در فقه اسلامی، چه نوع اهلی و چه نوع وحشی آن، نجسالعین، حرامگوشت و غیرقابل تذکیه شمرده میشود. ممنوعیت خوردن گوشت خوک در قرآن بهصراحت در آیاتی از جمله آیهٔ ۱۷۳ سورهٔ بقره و آیهٔ ۱۴۵ سورهٔ انعام بیان شده است. در برخی منابع روایی و تفسیری نیز خوک از جمله موجوداتی دانسته شده که در شمار مسوخات قرار گرفتهاند.[۱]
در پارهای از نوشتههای اخلاقی و تفسیری، خوک به عنوان مبنایی برای برخی تشبیههای رفتاری ذکر شده است. در تفسیر المنار، خوک به عنوان مثالی از حیوانی معرفی میشود که برخی ویژگیهای نمادین آن در رفتار برخی انسانها دیده میشود. در این توصیف، خوک به حیوانی تشبیه شده است که به خوراک کهنه و فاسد تمایل دارد و از غذای پاکیزه و تازه دوری میکند. این ویژگی در مقام تشبیه برای بیان گرایش برخی افراد به امور ناپسند و بیاعتنایی به ارزشهای سالم اخلاقی بهکار رفته است.[۲]
در نقلهایی دیگر نیز رفتار برخی انسانها به «خوکصفتی» تشبیه شده است؛ از جمله اینکه شخص ممکن است سخنان فراوان و سودمند یک فرد دانا را نادیده بگیرد، اما یک لغزش یا خطای کوچک از همان فرد را به خاطر بسپارد و آن را در هر جمعی بازگو کند. این نوع توصیفها جنبهٔ اخلاقی و تربیتی داشته و به عنوان استعارهای برای نکوهش بیاعتنایی به فضیلتها و تمرکز بر خطاها استفاده شده است.[۳]
پانویس
ارجاعات
منابع
- اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «خوک». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.