فتح بن خاقان بن احمد
فتح بن خاقان بن احمد، فتح بن خاقان بن احمد بن غرطوح، از ادیبان و شاعران فصیح و از افراد باهوش و زیرک در دوره عباسیان بود. اصل او از پارس و از خاندان شاهزادگان بود. متوکل عباسی او را برادر خود خواند و به وزارت منصوب کرد و سپس فرمانروایی شام را به او سپرد. فتح در سال ۲۴۷ق، برابر با ۸۶۱م، همراه با متوکل به قتل رسید. او را نباید با فتح بن خاقان یا فتح بن محمد، صاحب «القلائد»، اشتباه کرد.
زندگی
متوکل فتح بن خاقان را بر فرزندان و نزدیکان خود مقدم میداشت و وزارت خویش را به او سپرد. سپس فرمانروایی شام را به او واگذار کرد تا نایب خلیفه در آنجا باشد. فتح در شام کتابخانهای فراهم آورد که از بزرگترین گنجینههای کتاب در آن روزگار بود. یحیی منجم نیز برای او کتابخانهای گرد آورد که از نظر شمار و کیفیت کتابها کمنظیر بود. فصیحان عرب و عالمان کوفه و بصره در خانه او گرد میآمدند. فتح همواره به مطالعه کتاب مشغول بود و کتابی در آستین داشت و هرگاه فرصت کوتاهی مییافت، حتی در مجلس خلیفه، به مطالعه آن میپرداخت.[۱]
آثار
از آثار فتح بن خاقان میتوان به «اختلاف الملوک»، «الصید والجوارح» و «الروضة والزهر» اشاره کرد. کتاب «البستان» نیز به او نسبت داده شده است، اما این کتاب تألیف محمد بن عبد ربه، ملقب به رأس البقل، است.[۲]
پانویس
ارجاعات
منابع
* اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «فتح بن خاقان بن احمد». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.