قذف

قذف، در لغت به معنای انداختن و افکندن و در اصطلاح فقهی، متهم کردن شخصی به زنا است. در قرآن، برای نسبت دادن زنا بدون آوردن چهار شاهد، حد هشتاد تازیانه مقرر شده و در روایات نیز قذف از گناهان کبیره و دارای پیامدهای اخروی و احکام خاص دانسته شده است.

معنای لغوی

قذف در لغت به معنای انداختن است؛ مانند «قذف بالحجارة» به معنای سنگ انداختن. در قرآن نیز این واژه در معنای افکندن به‌کار رفته است: «إِذْ أَوْحَیْنَا إِلَى أُمِّکَ مَا یُوحَى * أَنِ اقْذِفِیهِ فِی التَّابُوتِ فَاقْذِفِیهِ فِی الْیَمِّ»؛ یعنی هنگامی که به مادر موسی وحی کردیم آنچه را باید وحی شود، کودک را در تابوت بگذار و سپس آن را در دریا بیفکن.

قذف در فقه

در اصطلاح فقه، قذف به معنای متهم ساختن کسی به زنا است. قرآن دربارهٔ کسانی که زنان عفیف را به زنا متهم می‌کنند و چهار شاهد بر ادعای خود نمی‌آورند، حکم به هشتاد تازیانه داده و شهادت آنان را نپذیرفته و آنان را فاسق دانسته است؛ مگر اینکه پس از آن توبه کنند و خود را اصلاح نمایند. آیهٔ قذف چنین است: «وَالَّذِینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ یَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِینَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ * إِلَّا الَّذِینَ تَابُوا...»

قذف در روایات

از پیامبر اسلام نقل شده است که هرکس همسر خود را به زنا متهم کند، حسنات او چنان از بین می‌رود که مار از پوست خود بیرون می‌آید و به شمار هر مویی که بر بدن اوست، هزار گناه در نامه عملش نوشته می‌شود. همچنین از آن حضرت نقل شده است که کسی که همسر خود را به زنا متهم کند، لعنت خدا بر او فرود می‌آید و هیچ عملی از او پذیرفته نمی‌شود و تهمت زنا به زن، پشیمانی طولانی و عذابی سخت در پی دارد.

جعفر صادق نسبت دادن زنا به زنان پاکدامن را از گناهان کبیره دانسته و به آیهٔ «لُعِنُوا فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ» استناد کرده است. همچنین از آن حضرت نقل شده است که هرکس به کسی نسبت زنا دهد، باید هشتاد تازیانه بخورد و شهادتش در محاکم تا ابد پذیرفته نشود، مگر اینکه توبه کند یا بگوید دروغ گفته است.

از جعفر صادق نقل شده است که اگر سه نفر به زنا کردن شخصی شهادت دهند و نفر چهارم از شهادت خودداری کند، آن سه نفر هر یک باید هشتاد تازیانه بخورند. همچنین اگر کسی به خودش نسبت زنا دهد و بگوید «زنا کردم»، شهادتش پذیرفته نمی‌شود مگر اینکه چهار بار اعتراف کند.

از جعفر صادق نقل شده است که زناکار باید با شدیدترین ضربه و در حال برهنگی مجازات شود و کسی که به دیگری نسبت زنا داده است، با ضربه‌ای متوسط و از روی لباس و در همه جای بدن زده شود.

در حدیثی آمده است که سه نفر نزد علی بن ابی‌طالب آمدند و شهادت دادند که مردی زنا کرده است. علی از آنان دربارهٔ شاهد چهارم پرسید. آنان گفتند که او هم‌اکنون می‌آید. علی فرمود آن سه نفر را بگیرید و حد قذف را بر آنان جاری کنید؛ زیرا در اجرای حد شرعی حتی یک ساعت مهلت وجود ندارد.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قذف». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.