قراء عشره

قراء عشره، عنوانی برای ده تن از قاریان مشهور است که عبارت‌اند از هفت قاری معروف به قرائت‌های هفت‌گانه و سه قاری دیگر: ابوجعفر مدنی، یعقوب بصری و خلف. در منابع دربارهٔ اختلاف اصحاب در قرائت این سه تن سخن گفته شده است. همچنین «قرائت» در اصطلاح فقه و حدیث، خواندن سوره حمد و سوره در رکعت اول و دوم نماز است و دربارهٔ احکام آن در نمازهای مختلف روایات و دیدگاه‌های فقهی متعددی نقل شده است.

قراء عشره

قراء عشره عبارت‌اند از هفت قاری و سه تن دیگر: ابوجعفر مدنی، یعقوب بصری و خلف. این ده تن را «قراء عشره» می‌نامند. دربارهٔ قرائت این سه تن میان اصحاب اختلاف وجود دارد.

قرائت در نماز

قرائت در اصطلاح فقه و حدیث به خواندن سوره حمد و سوره در رکعت اول و دوم هر نماز گفته می‌شود. علی بن موسی الرضا دربارهٔ اینکه قرائت در دو رکعت اول هر نماز و تسبیح در دو رکعت آخر قرار داده شده، فرموده است که این امر برای ایجاد تفاوت میان فرض خدا و فرض پیامبر قرار داده شده است.

از علی بن موسی الرضا روایت شده است که قرائت در نمازهای مغرب و عشاء و نماز شب و نماز شفع و نماز وتر و نماز صبح بلند و در نمازهای ظهر و عصر آهسته خوانده می‌شود.

از محمد باقر روایت شده است که قرائت در نماز جمعه بلند خوانده می‌شود. همچنین روایت شده است که هرکس قرائت را عمداً ترک کند باید نماز را اعاده کند و اگر آن را فراموش کند، چیزی بر او نیست.

از جعفر صادق دربارهٔ قرائت مأموم پشت سر امام پرسیده شد. آن حضرت فرمود که چنین قرائتی لازم نیست و امام ضامن قرائت مأموم نیست. همچنین از آن حضرت روایت شده است که امام ضامن هیچ‌یک از اعمال نماز مأمومان نیست، جز قرائت آنان.

از موسی کاظم روایت شده است که اگر نمازگزار شتاب داشته باشد، در نماز واجب خواندن سوره حمد به‌تنهایی، بدون سوره، کافی است. همچنین از آن حضرت نقل شده است که خواندن دو سوره در یک رکعت در نماز مستحبی صحیح است، ولی در نماز واجب صحیح نیست.

مفضل بن عمر از جعفر صادق روایت کرده است که خواندن دو سوره در یک رکعت جایز نیست، مگر در مورد سوره ضحی و انشراح و سوره فیل و قریش.

مشهور میان علمای شیعه آن است که حمد و سوره در نمازهای مغرب، عشاء و صبح باید بلند و در نمازهای ظهر و عصر آهسته خوانده شود. گروهی، از جمله سید مرتضی و ابن جنید، این حکم را مستحب دانسته‌اند. تفصیل این مسئله به کتاب‌های فقهی یا فتوایی ارجاع شده است.

پانویس

منابع

• اختری، عباسعلی (۱۳۹۰). «قراء عشره». دایرةالمعارف جامع اسلامی. تهران: آرایه.