کاربر:Mahdieh nik/2

سلامتی

اسلام نعمت سلامت را از بزرگ‌ترین الطاف الهی دانسته و برای حفظ آن ارزش ویژه‌ای قائل است. اهمیت سلامت در حدی است که حتی عبادات در صورت تهدید آن، تغییر می‌پذیرند؛ مانند وضو، غسل، نماز و روزه. در فقه اسلامی رعایت سلامت بر انجام ظاهری عبادت مقدم است، زیرا هدف دین صیانت از جان و توان انسان برای بندگی است. بنابراین، وجود احکام استثنایی در عبادات نشانه آن است که اسلام، حفظ سلامت جسم و جان را بخشی از ایمان و عبودیت می‌داند.

انواع سلامتی

اسلام به مسأله سلامت اهمیت فراوانی می‌دهد. در روایات آمده است که انسان باید قدر چند چیز را بداند که نخستین آن سلامتی است. پیامبر اکرم (ص) به ابوذر فرمود: از پنج چیز پیش از پنج چیز بهره‌مند شو؛ جوانی‌ات پیش از پیری، سلامتی‌ات پیش از بیماری، دارایی‌ات پیش از فقر، فراغتت پیش از اشتغال، و زندگیت پیش از مرگ.روزی شخصی از پیامبر پرسید چه دعایی کند؟ فرمود: از خدا سلامتی و عافیت بخواه. البته سلامتی تنها محدود به تندرستی بدن نیست. انسان باید هم بدن سالم داشته باشد، هم روح سالم، و جامعه نیز باید از سلامت برخوردار باشد. می‌توان از سلامت جسم، سلامت روح، سلامت اقتصادی و فرهنگی سخن گفت. اساساً واژه «سلام» با مفهوم سلامت گره خورده است؛ به همین دلیل مسلمانان به جای هر واژه دیگر، هنگام دیدار می‌گویند «سلام علیکم» یعنی از خداوند برای تو سلامتی می‌طلبم و به تو اطمینان می‌دهم که از جانب من در امنیت هستی. حتی پس از مرگ نیز این شعار قطع نمی‌شود و به درگذشتگان خود می‌گوییم «السلام علیکم».در قرآن کریم حدود چهل و شش آیه درباره سلام و سلامت آمده است. سلام نه‌تنها در دنیا بلکه در آخرت نیز جریان دارد؛ فرشتگان به اهل بهشت در بدو ورود می‌گویند «سلام علیکم». بنابراین، درود و آرزوی سلامت، شعار دائمی مسلمانان است و نشانه هویت ایمانی آنان به شمار می‌آید. در جوامع دیگر چنین سلامی وجود ندارد و همین واژه، نشانه شناخت مسلمانان از یکدیگر است.از منظر دینی، اگر سلامتی نباشد عبادت ممکن نمی‌شود، زیرا قرآن هدف آفرینش انسان را عبادت می‌داند: «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ». امام علی (ع) نیز در دعای کمیل از خدا می‌خواهد اعضایش را در خدمت عبادت نیرومند گرداند. پس شرط انجام عبادت، تندرستی است.همچنین از دیدگاه فقهی، هر هزینه‌ای که برای حفظ سلامتی صرف شود اسراف محسوب نمی‌شود؛ حتی اگر پرخرج یا گران‌قیمت باشد، چون در خدمت حفظ جان است. در مقابل، تجملات مانند لوستر یا دکور که نقشی در سلامت ندارند، اسراف شمرده می‌شوند.سلامتی انسان در هر شرایطی محترم است. اگر پیرمرد یا پیرزنی سالخورده در آستانه مرگ است، اسلام اجازه نمی‌دهد برای صرفه‌جویی در هزینه، از درمان او خودداری کنیم یا او را رها سازیم؛ حتی اگر با همان هزینه بتوان چند درمانگاه ساخت. جان انسان—even در واپسین لحظات—حرمت دارد و هیچ‌کس حق ندارد به بهانه‌ای سلامت او را نادیده بگیرد. در نگاه اسلام، سلامت نعمت بزرگی است که باید تا آخرین لحظه برای پاسداشت آن کوشید.

عوامل معنوي سلامتي

گاهی سلامت انسان تنها به عوامل مادی وابسته نیست، بلکه جنبه‌های معنوی و روحی نیز نقش مؤثری دارند. برخی از ویژگی‌های اخلاقی منفی می‌توانند موجب بیماری انسان شوند. مثلاً فرد حسود از درون می‌سوزد؛ دائم خود را ناراحت می‌کند که چرا دیگری دارد و او ندارد. این ناراحتی درونی کم‌کم بدن را فرسوده و بیمار می‌کند. شخص بخیل نیز همین‌گونه است؛ بخل و حرص روح او را آزار می‌دهد و بر جسمش اثر می‌گذارد.گاهی انسان از نظر جسمی کاملاً سالم است؛ پزشک او را معاینه می‌کند و می‌بیند قلب و اعضای بدنش مشکلی ندارند، اما او پیوسته رنج می‌کشد. علت، یک بیماری ظاهری نیست، بلکه یک ناراحتی درونی مانند حسادت است. حسود به جای آنکه از خدا بخواهد نعمت را به او نیز عطا کند، آرزو دارد که خدا از دیگری بگیرد. در روایات آمده است که حسادت پیش از هر کس، به خود انسان حسود آسیب می‌زند.بحث درباره تأثیر اخلاق بر سلامت، ادامه دارد و در فرصت‌های بعدی می‌توان عوامل اخلاقی و مادی مؤثر بر تندرستی را به تفصیل بررسی کرد.