Shahroudi: ابرابزار

2024-07-16T03:14:02Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات حاکم
| عنوان = آزادخان افغان
| تصویر =
| زیرنویس تصویر =
| دوران = ۱۷۵۰ میلادی - ۱۷۸۱ میلادی
| تاجگذاری =
| تفویض =
| تعمید =
| نام کامل = آزادخان سلیمانخیل غلجایی
| لقب = آزادخان افغان{{سخ}}آزادشاه افغان
| زادروز =
| زادگاه =
| تاریخ درگذشت = ۱۷۸۱ میلادی
| محل درگذشت = [[شیراز]]
| آرامگاه =
| پیش از = [[کریم‌خان زند]]
| پس از = [[ابراهیم‌شاه]]
| شهبانو =
| همسر =
| همسر ۱ =
| همسر ۲ =
| همسر ۳ =
| کاخ =
| دودمان =
| آواز سلطنتی =
| شعار سلطنتی =
| پدر =
| مادر =
| فرزندان =
| دین = [[اسلام سنی]]
| امضاء =
}}
'''آزادخان سلیمانخیل غلجایی''' ملقب به '''آزادخان افغان'''، اهل [[غزنی]] [[افغانستان]] از شاخه سلیمانخیل طایفه غلزایی،<ref>{{پک|گلستانه، ابوالحسین محمد امین |ک=مجمل‌التواریخ پس از نادر|ص=۳۲}}</ref> که پس از فتح این شهر توسط [[نادر شاه]] (۱۱۵۰ق) به سپاه او پیوست و در لشکرکشی به [[هندوستان]] شرکت کرد و تا پایان کار پادشاه افشار در خدمت وی به سر می‌برد.<ref>{{پک|گلستانه، ابوالحسین محمد امین |ک=مجمل‌التواریخ پس از نادر|ص=۱۸۲}}</ref> او از [[ابراهیم‌شاه]]، برادرزاده نادر، لقب خانی دریافت کرد و پس از شکست ابراهیم‌خان از [[شاهرخ میرزا]]، فرصت را مغتنم شمرده، ارومیه را تصرف کرد و به حکومت در قسمتی از [[آذربایجان]] پرداخت و مدعی تاج و تخت [[ایران]] بود.<ref>{{پک|گلستانه، ابوالحسین محمد امین |ک=مجمل‌التواریخ پس از نادر|ص=۱۸۴}}</ref> که بالاخره [[اصفهان]] را فتح کرد و به اسم خود سکه ضرب کرد.<ref>آزاد خان افغان شهریار ایران و فرمانروای آذربایجان ص ۹۰</ref>

== حکمرانی آذربایجان ==
[[پرونده:Mapofiran1756.png|300px|بندانگشتی|چپ|قلمرو حکومت آزادخان افغان سال ۱۷۵۶ میلادی]]

پس از قتل نادر به نیروهای [[ابراهیم‌شاه|ابراهیم‌میرزا]] برادرزاده نادر پیوست و از او لقب خانی گرفت، اما با شکست ابراهیم‌میرزا از نیروهای [[شاهرخ‌میرزا]] به او به همراه سواران افغان به سید محمد، تولیت [[آستان قدس رضوی]] پیوست و از طرف او به قزوین فرستاده شدند. پس از انصراف از سرحدداری غرب به فرمان خالدپاشا والی [[شهرزور]] پیوست، پس از آن به خدمت [[نقی‌خان قاسملو افشار]] درآمد. در آخر با متحد ساختن رهبران ترک و کرد محلی و سازش با [[ایراکلی دوم|اراکلی‌خان]] پادشاه [[پادشاهی کارتیل-کاخت|کارتلی و کاختی]]، توانست کنترل تمامی نواحی میان [[ارومیه]] و [[اردبیل]] را به دست گیرد. وی بعدتر کنترل [[زاگرس]] مرکزی را نیز به دست آورد. همچنین آزاد خان برای فتح گرجستان به آنجا لشکر کشید ولی شکست خورد، بنابر گفته [[گلستانه]] آزاد خان از تصمیم به حمله به [[گرجستان]] صرف نظر نکرده و بار دیگر برای حمله به آنجا آماده می‌شود، و اینبار لشکری از فرقه [[افشار]] را با خود متفق ساخته و بیشتر از پیش آماده جنگ شده و عازم [[گرجستان]] می‌گردد. بالمقابل لشکر گرجیه هم به دفاع پرداخته و بعد از تلفات زیاد به هر دو طرف بالاخره شکست به جماعت گرجیه افتاده و پا به فرار می‌گذارند، آزاد خان بعد ازین پیروزی خواستار ازدواج با خواهر [[ایراکلی دوم|اراکلی]] حکمران گرجستان می‌شود، [[ایراکلی دوم|اراکلی]] پیشنهار را قبول کرده خواهر خود را به زنی آزاد خان در میاورد، و آزاد خان بعد از پنج تا شش روز اقامت در [[گرجستان]] دوباره به آذربایجان بر می‌گردد.<ref>آزاد خان افغان شهریار ایران و فرمانروای آذربایجان ص ۶۱</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی=گلستانه، ابوالحسین محمد امین |نام= |کتاب=مجمل‌التواریخ پس از نادر | ناشر=شرکت سهامی طبع کتاب |شهر=تهران}}
* {{یادکرد دانشنامه|نویسنده=J. R. Perry |مقاله={{unicode|ĀZĀD KHAN AFḠĀN}} |نشانی=http://www.iranicaonline.org/articles/azad-khan-afgan-d|دانشنامه=Encyclopædia Iranica|ناشر=Bibliotheca Persica Press|شابک=۰۷۱۰۰۹۱۱۰۹|جلد=۱|سال=December 15, 1987|تاریخ بازبینی=August 18, 2011|زبان=en|ref=harv| پیوند بایگانی = | تاریخ بایگانی =}}

== پیوندهای بیرونی ==
* [https://web.archive.org/web/20120330175006/http://asnad.cnms.uni-marburg.de/media/editions/sanad_000083-01.pdf فرمانی از آزادخان افغان به همراه ترجمه انگلیسی آن]

[[رده:پشتون]]
[[رده:حکم‌رانان خاورمیانه‌ای سده ۱۸ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۷۸۱ (میلادی)]]
[[رده:رهبران قبیله‌ای اهل افغانستان]]
[[رده:شاهان ایران]]
[[رده:مسلمانان سنی اهل افغانستان]]

آزادخان افغان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار