آفرینش و تاریخ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: +رده:کتاب‌های عربی، +رده:کتاب‌های تاریخی (هات‌کت)، ابرابزار

2024-07-16T03:31:05Z

+رده:کتاب‌های عربی، +رده:کتاب‌های تاریخی (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۳۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{عنوان مورب}}		{{عنوان مورب}}
	'''''اَلْبَدْءُ وَالتّاریخ''''' (نوشته ۳۵۵ ه‍.ق)، که در زبان فارسی با نام '''''آفرینش و تاریخ''''' شناخته می‌شود، کتابی عربی از [[مطهر بن طاهر مقدسی\|ابونصر مُطَهَّر بن طاهر مَقْدِسی]] دربارهٔ تاریخ از آغاز آفرینش تا رویدادهای زمان نگارش آن است. مقدسی این کتاب را برای یکی از امیران [[سامانیان\|سامانی]] نوشت. نام مقدسی در کتاب نیامده و به همین خاطر، بعضی افراد مانند [[ابن‌وردی\|ابن وَردی]] و [[حاجی خلیفه]]، آن را به [[احمد بن سهل بلخی\|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] نسبت داده‌اند. اما [[ابومنصور عبدالملک ثعالبی\|ثَعالِبی]]، [[ابوالمعالی\|ابوالْمَعالی رازی]] و [[ابوسلیمان بناکتی\|بَناکَتی]] که از این کتاب بهره برده‌اند، آن را از مقدسی دانسته‌اند. مقدسی در نگارش این کتاب از منابع بسیاری مانند ''[[خدای‌نامه]]''، ''[[سیر العجم\|سِیرُ الْعَجَم]]''، ''[[تاریخ خورزاد\|تاریخ خورْزاد]]''، ''[[کتاب القرانات\|کتابُ الْقِرْءانات]]''، ''[[کتاب الخرمیه\|کتابُ الْخُرَّمیّه]]''، ''[[کتاب المعمرین\|کتابُ الْمُعَمَّرین]]''، ''[[تاریخ ملوک الیمن\|تاریخُ مُلوکِ الْیَمَن]]'' استفاده کرده است.<ref>{{یادکرد وب \|url=https://rch.ac.ir/article/Details/6177 \|title=نسخه آرشیو شده \|accessdate=28 ژانویه 2020 \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128214442/https://rch.ac.ir/article/Details/6177 \|archivedate=28 ژانویه 2020 \|dead-url=yes }}</ref>		'''''اَلْبَدْءُ وَالتّاریخ''''' (نوشته ۳۵۵ ه‍.ق)، که در زبان فارسی با نام '''''آفرینش و تاریخ''''' شناخته می‌شود، کتابی عربی از [[مطهر بن طاهر مقدسی\|ابونصر مُطَهَّر بن طاهر مَقْدِسی]] دربارهٔ تاریخ از آغاز آفرینش تا رویدادهای زمان نگارش آن است. مقدسی این کتاب را برای یکی از امیران [[سامانیان\|سامانی]] نوشت. نام مقدسی در کتاب نیامده و به همین خاطر، بعضی افراد مانند [[ابن‌وردی\|ابن وَردی]] و [[حاجی خلیفه]]، آن را به [[احمد بن سهل بلخی\|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] نسبت داده‌اند. اما [[ابومنصور عبدالملک ثعالبی\|ثَعالِبی]]، [[ابوالمعالی\|ابوالْمَعالی رازی]] و [[ابوسلیمان بناکتی\|بَناکَتی]] که از این کتاب بهره برده‌اند، آن را از مقدسی دانسته‌اند. مقدسی در نگارش این کتاب از منابع بسیاری مانند ''[[خدای‌نامه]]''، ''[[سیر العجم\|سِیرُ الْعَجَم]]''، ''[[تاریخ خورزاد\|تاریخ خورْزاد]]''، ''[[کتاب القرانات\|کتابُ الْقِرْءانات]]''، ''[[کتاب الخرمیه\|کتابُ الْخُرَّمیّه]]''، ''[[کتاب المعمرین\|کتابُ الْمُعَمَّرین]]''، ''[[تاریخ ملوک الیمن\|تاریخُ مُلوکِ الْیَمَن]]'' استفاده کرده است.<ref>{{یادکرد وب \|url=https://rch.ac.ir/article/Details/6177 \|title=نسخه آرشیو شده \|accessdate=28 ژانویه 2020 \|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128214442/https://rch.ac.ir/article/Details/6177 \|archivedate=28 ژانویه 2020 \|dead-url=yes}}</ref>

	== محتوا ==		== محتوا ==
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	# مدتِ خلافتِ صحابه و حوادث و فتوحی که در این دوران روی داد تا روزگارِ بنی‌امیه؛		# مدتِ خلافتِ صحابه و حوادث و فتوحی که در این دوران روی داد تا روزگارِ بنی‌امیه؛
	# فرمانرواییِ بنی‌امیه تا انتهایِ روزگارِ ایشان؛		# فرمانرواییِ بنی‌امیه تا انتهایِ روزگارِ ایشان؛
	# وصفِ بنی‌هاشم و ~~شماره‌ٔ~~ خلفای بنی‌عباس از سال ۱۱۲ ه‍.ق تا حدودِ روزگار نویسندهٔ کتاب.{{پایان چندستونه}}		# وصفِ بنی‌هاشم و شمارهٔ خلفای بنی‌عباس از سال ۱۱۲ ه‍.ق تا حدودِ روزگار نویسندهٔ کتاب.{{پایان چندستونه}}

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس}}		{{پانویس}}
خط ۳۶:		خط ۳۵:
	* {{یادکرد دانشنامه \| نام خانوادگی = فیهی \| نام = علی‌اصغر \| پیوند نویسنده= علی‌اصغر فیهی \| ویراستار = [[غلامعلی حدادعادل]] \| مقاله = البدء والتاریخ \| دانشنامه = [[دانشنامهٔ جهان اسلام]] \| جلد = دوم \| عنوان جلد = \| سال = ۱۳۹۳ \| ناشر = [[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] \| مکان = تهران \| شابک =}}		* {{یادکرد دانشنامه \| نام خانوادگی = فیهی \| نام = علی‌اصغر \| پیوند نویسنده= علی‌اصغر فیهی \| ویراستار = [[غلامعلی حدادعادل]] \| مقاله = البدء والتاریخ \| دانشنامه = [[دانشنامهٔ جهان اسلام]] \| جلد = دوم \| عنوان جلد = \| سال = ۱۳۹۳ \| ناشر = [[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] \| مکان = تهران \| شابک =}}

			[[رده:کتاب‌های تاریخی]]
			[[رده:کتاب‌های عربی]]
	[[رده:متون اسلامی]]		[[رده:متون اسلامی]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-07-16T03:29:47Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{عنوان مورب}}
'''''اَلْبَدْءُ وَالتّاریخ''''' (نوشته ۳۵۵ ه‍.ق)، که در زبان فارسی با نام '''''آفرینش و تاریخ''''' شناخته می‌شود، کتابی عربی از [[مطهر بن طاهر مقدسی|ابونصر مُطَهَّر بن طاهر مَقْدِسی]] دربارهٔ تاریخ از آغاز آفرینش تا رویدادهای زمان نگارش آن است. مقدسی این کتاب را برای یکی از امیران [[سامانیان|سامانی]] نوشت. نام مقدسی در کتاب نیامده و به همین خاطر، بعضی افراد مانند [[ابن‌وردی|ابن وَردی]] و [[حاجی خلیفه]]، آن را به [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] نسبت داده‌اند. اما [[ابومنصور عبدالملک ثعالبی|ثَعالِبی]]، [[ابوالمعالی|ابوالْمَعالی رازی]] و [[ابوسلیمان بناکتی|بَناکَتی]] که از این کتاب بهره برده‌اند، آن را از مقدسی دانسته‌اند. مقدسی در نگارش این کتاب از منابع بسیاری مانند ''[[خدای‌نامه]]''، ''[[سیر العجم|سِیرُ الْعَجَم]]''، ''[[تاریخ خورزاد|تاریخ خورْزاد]]''، ''[[کتاب القرانات|کتابُ الْقِرْءانات]]''، ''[[کتاب الخرمیه|کتابُ الْخُرَّمیّه]]''، ''[[کتاب المعمرین|کتابُ الْمُعَمَّرین]]''، ''[[تاریخ ملوک الیمن|تاریخُ مُلوکِ الْیَمَن]]'' استفاده کرده است.<ref>{{یادکرد وب |url=https://rch.ac.ir/article/Details/6177 |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=28 ژانویه 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128214442/https://rch.ac.ir/article/Details/6177 |archivedate=28 ژانویه 2020 |dead-url=yes }}</ref>

== محتوا ==
کتاب ''آفرینش و تاریخ'' دارای ۲۲ فصل است که هر کدام نیز چند باب دارد. فصل‌های کتاب عبارتند از:<ref>{{پک|فیهی|۱۳۹۳|ف=البدء والتاریخ|ک=دانشنامهٔ جهان اسلام|ج=۲|ص=}}</ref>
{{چندستونه|ستون‌ها=۳}}
# در تثبیت نظر و مهذب ساختنِ جدل؛
# اثبات و یکتاییِ آفریدگار؛
# صفات و اسماءِ خدا؛
# تثبیت و ایجابِ رسالت و نبوت؛
# آغازِ آفرینش؛
# لوح و قلم و عرش و کرسی و فرشتگان و صور و صراط و میزان؛
# آفرینشِ آسمان و زمین و آنچه در آن است؛
# ظهورِ آدم و پراکنده‌شدنِ فرزندانش؛
# فتنه‌ها و قیامت و گذشتِ جهان و وجوبِ رستاخیز؛
# تاریخِ پیامبران؛
# تاریخِ شاهان عرب و عجم تا بعثتِ پیامبر اسلام؛
# تاریخِ ادیان و نِحْله‌ها و مذاهبِ هر کدام از اهلِ کتاب و غیر از ایشان؛
# چگونگیِ زمین و حدودِ آبادی‌ها و شمارِ اقالیم و چگونگیِ دریاها و رودخانه‌ها و شگفتی‌های زمین و آفرینش؛
# تاریخِ انسابِ عرب؛
# تاریخِ مولدِ پیامبر اسلام و منشأِ وی و بعثتش تا هجرت؛
# وارد شدنِ پیامبر به مدینه و سریّه‌ها و غزوه‌هایش تا هنگامِ وفات؛
# شمایلِ پیامبر و خوی و سیرت و خصایص و آیین‌هایش؛
# تاریخِ یارانِ پیامبر و اولی‌الامر از مهاجرین و انصار؛
# مقالاتِ اهلِ اسلام؛
# مدتِ خلافتِ صحابه و حوادث و فتوحی که در این دوران روی داد تا روزگارِ بنی‌امیه؛
# فرمانرواییِ بنی‌امیه تا انتهایِ روزگارِ ایشان؛
# وصفِ بنی‌هاشم و شماره‌ٔ خلفای بنی‌عباس از سال ۱۱۲ ه‍.ق تا حدودِ روزگار نویسندهٔ کتاب.{{پایان چندستونه}}

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = فیهی | نام = علی‌اصغر | پیوند نویسنده= علی‌اصغر فیهی | ویراستار = [[غلامعلی حدادعادل]] | مقاله = البدء والتاریخ | دانشنامه = [[دانشنامهٔ جهان اسلام]] | جلد = دوم | عنوان جلد = | سال = ۱۳۹۳ | ناشر = [[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] | مکان = تهران | شابک =}}

[[رده:متون اسلامی]]