آیه اولی‌الامر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Roshana در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۰

2026-03-14T18:30:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۰
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	== محتوا و ساختار ==		== محتوا و ساختار ==
	=== متن و ترجمه ===		=== متن و ترجمه ===
	بنابر گزارش [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی]]، مفسر [[شیعه]] مذهب، متن و ترجمه آیه ~~مودت~~ به شرح ذیل است:<ref name=":0">{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۴\|ج=۳}}</ref><blockquote>		بنابر گزارش [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی]]، مفسر [[شیعه]] مذهب، متن و ترجمه آیه اطاعت به شرح ذیل است:<ref name=":0">{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۴\|ج=۳}}</ref><blockquote>
	{{Green\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذٰلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلًا}}		{{Green\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذٰلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلًا}}

خط ۵۶:		خط ۵۶:
	# فرماندهان سپاه اسلام، نظر گروه دیگری از مفسران اهل سنت دربارهٔ «اولی الامر» می‌باشد.		# فرماندهان سپاه اسلام، نظر گروه دیگری از مفسران اهل سنت دربارهٔ «اولی الامر» می‌باشد.
	=== دیدگاه تفسیری شیعه ===		=== دیدگاه تفسیری شیعه ===
	طبق نقل [[شیخ طوسی]] و دیگران از [[محمد باقر]] و فرزندش [[جعفر صادق]]؛ از [[امامان دوازده‌گانه]] شیعه، منظور از «اولواالامر» در آیه، ائمه از خاندان محمد هستند که خداوند بر اساس این آیه، اطاعت و فرمان‌برداری از آنها را مانند اطاعت از خود و پیامبرش بر مردم واجب کرده است. به گزارش ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن،'' مفسران شیعه در این زمینه اتفاق‌نظر دارند که منظور از «اولواالامر» امامان معصوم هستند که رهبری مادی و معنوی جامعه اسلامی در همه شئون زندگی از طرف خداوند و پیامبر به آن‌ها سپرده شده است و غیر آن‌ها را شامل نمی‌شود. البته کسانی که از طرف آن‌ها به مقامی منصوب شوند با شروط معینی اطاعت‌شان لازم است.<ref name=":1"/> مکارم شیرازی در کتاب ''[[تفسیر نمونه]]'' در تأیید این نظر، به چند حدیث از منابع اسلامی اشاره دارد که در تفسیر و مصداق «اولوا الامر» از امامان اهل بیت نام برده شده است. از جمله: [[ابوحیان اندلسی]] در ''[[تفسیر بحر المحیط]]'' نزول این آیه را دربارهٔ [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] و ائمه اهل بیت دانسته است. ابوبکر بن مؤمن شیرازی در رساله اعتقاد، از [[ابن‌عباس]] نقل می‌کند که این آیه دربارهٔ علی بن ابی‌طالب در غزوه تبوک و هنگامی‌که محمد، او را در مدینه به جای خود گذارد، نازل شده است. شیخ [[سلیمان حنفی قندوزی]]، در کتاب ''[[ینابیع المودة]]'' آورده است: «شخصی از علی بن ابی‌طالب، دربارهٔ «حد ایمان و [[کفر]]» سؤال کرد و او نیز در پاسخ با اشاره به این آیه و [[حدیث ثقلین]]، اهل بیت پیامبر را مصداق و تفسیر ~~اولی الامر~~ معرفی نمود.» همچنین حنفی قندوزی، در همین کتابش از تفسیر مجاهد آورده است که این آیه دربارهٔ علی نازل شده است. در پایان مکارم می‌نویسد: ~~«روایات~~ متعددی در منابع شیعه مانند کتاب ''[[کافی]]'' و ''[[تفسیر عیاشی]]'' و کتب [[شیخ صدوق\|صدوق]] و غیر آن نقل شده که همگی گواهی می‌دهند که منظور از «اولوا الامر» ائمه معصومین می‌باشند و حتی در بعضی از آنها نام امامان یک یک صریحاً ذکر شده است.»<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۴۲–۴۴۴\|ج=۳}}</ref>		طبق نقل [[شیخ طوسی]] و دیگران از [[محمد باقر]] و فرزندش [[جعفر صادق]]؛ از [[امامان دوازده‌گانه]] شیعه، منظور از «اولواالامر» در آیه، ائمه از خاندان محمد هستند که خداوند بر اساس این آیه، اطاعت و فرمان‌برداری از آنها را مانند اطاعت از خود و پیامبرش بر مردم واجب کرده است. به گزارش ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن،'' مفسران شیعه در این زمینه اتفاق‌نظر دارند که منظور از «اولواالامر» امامان معصوم هستند که رهبری مادی و معنوی جامعه اسلامی در همه شئون زندگی از طرف خداوند و پیامبر به آن‌ها سپرده شده است و غیر آن‌ها را شامل نمی‌شود. البته کسانی که از طرف آن‌ها به مقامی منصوب شوند با شروط معینی اطاعت‌شان لازم است.<ref name=":1"/> نه به خاطر اینکه اولوا الامرند، بلکه به خاطر اینکه نمایندگان اولوا الامر مى‌باشند.<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۶\|ج=۳}}</ref> مکارم شیرازی در کتاب ''[[تفسیر نمونه]]'' در تأیید این نظر، به چند حدیث از منابع اسلامی اشاره دارد که در تفسیر و مصداق «اولوا الامر» از امامان اهل بیت نام برده شده است. از جمله: [[ابوحیان اندلسی]] در ''[[تفسیر بحر المحیط]]'' نزول این آیه را دربارهٔ [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] و ائمه اهل بیت دانسته است. ابوبکر بن مؤمن شیرازی در رساله اعتقاد، از [[ابن‌عباس]] نقل می‌کند که این آیه دربارهٔ علی بن ابی‌طالب در غزوه تبوک و هنگامی‌که محمد، او را در مدینه به جای خود گذارد، نازل شده است. شیخ [[سلیمان حنفی قندوزی]]، در کتاب ''[[ینابیع المودة]]'' آورده است: «شخصی از علی بن ابی‌طالب، دربارهٔ «حد ایمان و [[کفر]]» سؤال کرد و او نیز در پاسخ با اشاره به این آیه و [[حدیث ثقلین]]، اهل بیت پیامبر را مصداق و تفسیر «اولی الامر» معرفی نمود.» همچنین حنفی قندوزی، در همین کتابش از [[تفسیر مجاهد\|''تفسیر مجاهد'']] آورده است که این آیه دربارهٔ علی نازل شده است. در پایان مکارم می‌نویسد: «[[روایات]] متعددی در منابع شیعه مانند کتاب ''[[کافی]]'' و ''[[تفسیر عیاشی]]'' و کتب [[شیخ صدوق\|صدوق]] و غیر آن نقل شده که همگی گواهی می‌دهند که منظور از «اولوا الامر» ائمه معصومین می‌باشند و حتی در بعضی از آنها نام امامان یک یک صریحاً ذکر شده است.»<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۴۲–۴۴۴\|ج=۳}}</ref> در ادامه مکارم، درباره تفسیر «اولوا الامر» به «رهبران معصوم» چنین می‌نویسد:‌ «این تفسیر با اطلاق وجوب اطاعت که از آیه برداشت می‌شود؛‌ کاملا سازگار و هماهنگ است. چراکه مقام [[عصمت]] امام او را از هرگونه خطا و اشتباه و [[گناه]] حفظ می‌کند. به این ترتیب فرمان او مانند فرمان پیامبر بدون هیچ‌گونه قید و شرطی واجب الاطاعة است و شایسته است که در ردیف اطاعت او قرار گیرد و حتی بدون تکرار «اطیعوا» عطف بر« [[رسول]]» شود.»<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۸\|ج=۳}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Roshana در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۱

2026-03-14T16:01:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=تستری\|نام=قاضی نورالله\|پیوند نویسنده=قاضی نورالله تستری\|عنوان=احقاق الحق و ازهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|ناشر=مکتبة آیة الله المرعشی النجفی\|مکان=قم\|زبان=عربی\|پیوند=https://lib.eshia.ir/10271}}* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=تستری\|نام=قاضی نورالله\|پیوند نویسنده=قاضی نورالله تستری\|عنوان=احقاق الحق و ازهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|ناشر=مکتبة آیة الله المرعشی النجفی\|مکان=قم\|زبان=عربی\|پیوند=https://lib.eshia.ir/10271}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|نام=ناصر\|پیوند نویسنده=ناصر مکارم شیرازی\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۴\|ناشر=دارالکتب اسلامیه\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/50082/1/0}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|نام=ناصر\|پیوند نویسنده=ناصر مکارم شیرازی\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۴\|ناشر=دارالکتب اسلامیه\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/50082/1/0}}
	{{قرآن\|آیه}}		{{قرآن\|آیه}}
	[[رده:آیه‌های قرآن]]		[[رده:آیه‌های قرآن]]
	[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]		[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]

Roshana: ابرابزار

2026-03-14T13:10:54Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Roshana در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۸

2026-03-14T13:08:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۸
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	== نامگذاری ==		== نامگذاری ==
	منابع [[اسلامی]]، نام پنجاه و نهمین آیه از سوره نساء را «آیه اولی‌الامر» گزارش کرده‌اند. در ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن''، نام دیگر این آیه، «آیه اطاعت» عنوان شده است.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>		منابع [[اسلامی]]، نام پنجاه و نهمین آیه از سوره نساء را «آیه اولی‌الامر» گزارش کرده‌اند. در ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن''، نام دیگر این آیه، «آیه اطاعت» عنوان شده است.<ref name=":1">{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>

	== محتوا و ساختار ==		== محتوا و ساختار ==
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	{{سخ}}{{Color\|indigo\|ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و صاحبان امر را و هر گاه در چیزی نزاع کردید، آن را به خدا و پیامبر ارجاع دهید؛ اگر ایمان به خدا و روز رستاخیز دارید، این برای شما بهتر و عاقبت و پایانش نیکوتر است.}}		{{سخ}}{{Color\|indigo\|ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و صاحبان امر را و هر گاه در چیزی نزاع کردید، آن را به خدا و پیامبر ارجاع دهید؛ اگر ایمان به خدا و روز رستاخیز دارید، این برای شما بهتر و عاقبت و پایانش نیکوتر است.}}
	</blockquote>		</blockquote>
	=== محتوا ===		=== محتوا ===
	این آیه درباره یکی از مهم‌ترین مسائل ~~اسلامی،~~ یعنی مسئله [[رهبری]]، بحث می‌کند و کسانی را که [[مسلمانان]] باید برای رفع اختلاف در مسائل مختلف دینی و اجتماعی به آنان مراجعه کنند؛ مشخص و معین نموده است.<ref name=":0" />		این آیه درباره یکی از مهم‌ترین مسائل [[اسلامی]]، یعنی مسئله [[رهبری]]، بحث می‌کند و کسانی را که [[مسلمانان]] باید برای رفع اختلاف در مسائل مختلف [[دینی]] و اجتماعی به آنان مراجعه کنند؛ مشخص و معین نموده است. بر اساس متن آیه، [[مومنان]] موظف شده‌اند که از [[الله]] ([[خدای یگانه\|خدای یکتا]])، [[محمد\|پیامبر]] و [[اولی الامر]] اطاعت کنند و در موضوعات اختلافی، باید آن امر به خدا و پیامبرش ارجاع داده شود. در پایان آیه نیز تصریح شده است که این کار، بهترین کار است.<ref name=":0" />

			== شأن نزول ==
			بنابه گزارش مکارم شیرازی، ابوبکر بن مؤمن الشیرازی در رساله اعتقاد (طبق نقل مناقب کاشی) از [[ابن عباس]] نقل می‌کند که «آیه اولی الامر» در باره علی نازل شد، هنگامی که [[محمد]] او را (در [[غزوه تبوک]]) در [[مدینه]] بجای خود گذارد. در متن روایت چنین آمده است: «على به او گفت: ای پیامبر! آیا مرا همانند زنان و کودکان در شهر قرار می‌دهی؟ محمد در پاسخ گفت: «اما ترضی ان تکون منى بمنزلة هارون من موسی حین قال‌ اخْلُفْنِی فِی قَوْمِی وَ أَصْلِحْ‌ فقال عز و جل وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‌» (آیا دوست نداری نسبت به من همانند [[هارون]] (برادر موسی) نسبت به [[موسی]] بوده باشی، آن زمانی که موسی به او گفت: در میان [[بنی‌اسرائیل]] جانشین من باش و اصلاح کن، سپس خداوند عز و جل گفت: وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ‌.)<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۴۳\|ج=۳}}</ref><ref>{{پک\|تستری\|۱۴۰۹\|ک=احقاق الحق و ازهاق الباطل\|ص=۴۲۵\|ج=۳}}</ref>

			== تفسیر ==
			آیه اطاعت، از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان مفسران و دانشمندان اهل سنت و شیعه به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف نیز مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت و پیروی از آنها در کنار اطاعت از خدا و رسول خدا مطرح شده است. اصطلاح «اولوالامر» در [[اسلام]] به معنای فرمانداران (زمامداران) یا کارداران آمده است. [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم]]، مفسر شیعی، در تفسیر این آیه می‌نویسد: «[[قرآن]] نخست به مردم با [[ایمان]] دستور می‌دهد که از [[خداوند]] اطاعت کنند و بدیهی است برای یک فرد با ایمان همه اطاعت‌ها باید به اطاعت [[پروردگار\|پروردگارش]] منتهی شود و هر گونه رهبری باید از ذات پاک او سرچشمه گیرد و طبق فرمان او باشد. زیرا حاکم و مالک [[تکوینی]] جهان هستی او است و هر گونه حاکمیت و مالکیت نیز باید به فرمان او باشد. در مرحله بعد، فرمان به پیروی از [[پیامبر اسلام]] می‌دهد، پیامبری که معصوم است و هرگز از روی [[هوی و هوس]]، سخن نمی‌گوید، پیامبری که نماینده خدا در میان مردم است و سخن او سخن خدا است و این منصب و موقعیت را خداوند به او داده است، بنا بر این اطاعت از خداوند، مقتضای خالقیت و حاکمیت ذات او است. ولی اطاعت از پیامبر مولود فرمان پروردگار است و به تعبیر دیگر خداوند واجب الاطاعة بالذات است، و پیامبر واجب الاطاعه بالغیر و شاید تکرار «اطیعوا» در آیه اشاره به همین موضوع یعنی تفاوت دو اطاعت دارد. مرحله سوم فرمان به اطاعت از «اولوا الامر» می‌دهد که از متن جامعه اسلامی برخاسته و حافظ دین و دنیای مردم است.»<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۴-۴۳۵\|ج=۳}}</ref>

			=== دیدگاه تفسیری اهل سنت ===
			درباره اینکه منظور از «اولوا الامر» چیست؟ در میان مفسران مسلمان، نظرات مختلفی بیان شده است که می‌توان آن را در ۶ نظر کلی و مهم چنین آورد:<ref name=":1" /><ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۵-۴۳۶\|ج=۳}}</ref>

			۱. گروهی از مفسران اهل سنت معتقدند که منظور زمامداران و حاکمان هستند در هر زمان و در هر محیطی و برای آن هیچ‌گونه استثنایی را قائل نیستند. در نتیجه این [[اعتقاد]]، مسلمانان موظفند از هر حکومتی در هر شکلی اطاعت کنند.

			۲. برخی مفسران مانند [[سید قطب\|سیدقطب]] و نویسنده [[تفسیر المنار\|''تفسیر المنار'']] بر این باورند که منظور نمایندگان عموم طبقات، حاکمان، زمامداران، علما و صاحب منصبان در تمام شئون زندگی مردم هستند، اما نه بطور مطلق و بدون قید و شرط بلکه اطاعت آنها مشروط به اين است که بر خلاف احکام و مقررات اسلام نبوده باشد.

			۳. از نظر گروه دیگری از اهل سنت منظور از «اولی الامر»، دانشمندان و علمایی هستند که [[عادل]] باشند و به مسائل [[کتاب]] و [[سنت]] آگاهی کامل داشته باشند.

			۴. دسته دیگری از اهل سنت معتقدند که منظور از «اولی الامر» تنها [[فهرست خلفای راشدین\|خلفای چهارگانه]] نخستین هستند و غیر اینها را شامل نمی‌شود. لذا در سایر زمان‌ها «اولی الامر» وجود خارجی ندارد.

			۵. [[صحابه]] و یاران [[محمد]] به باور بعضی از مفسران اهل سنت مصداق خارجی «اولی الامر» هستند.

			۶. فرماندهان سپاه اسلام، نظر گروه دیگری از مفسران اهل سنت درباره «اولی الامر» می‌باشد.

			=== دیدگاه تفسیری شیعه ===
			طبق نقل [[شیخ طوسی]] و دیگران از [[محمد باقر]] و فرزندش [[جعفر صادق]]؛ از [[امامان دوازده‌گانه]] شیعه، منظور از «اولواالامر» در آیه، ائمه از خاندان محمد هستند که خداوند بر اساس این آیه، اطاعت و فرمان‌برداری از آنها را مانند اطاعت از خود و پیامبرش بر مردم واجب کرده است. به گزارش ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن،'' مفسران شیعه در این زمینه اتفاق‌نظر دارند که منظور از «اولواالامر» امامان معصوم هستند که رهبری مادی و معنوی جامعه اسلامی در همه شئون زندگی از طرف خداوند و پیامبر به آن‌ها سپرده شده است و غیر آن‌ها را شامل نمی‌شود. البته کسانی که از طرف آن‌ها به مقامی منصوب شوند با شروط معینی اطاعت‌شان لازم است.<ref name=":1" /> مکارم شیرازی در کتاب [[تفسیر نمونه\|''تفسیر نمونه'']] در تأیید این نظر، به چند حدیث از منابع اسلامی اشاره دارد که در تفسیر و مصداق «اولوا الامر» از امامان اهل بیت نام برده شده است. از جمله: [[ابوحیان اندلسی]] در [[تفسیر بحر المحیط\|''تفسیر بحر المحیط'']] نزول این آیه را درباره [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] و ائمه اهل بیت دانسته است. ابوبکر بن مؤمن شیرازی در رساله اعتقاد، از [[ابن عباس]] نقل می‌کند که این آیه درباره علی بن ابی‌طالب در غزوه تبوک و هنگامی‌که محمد، او را در مدینه به جای خود گذارد، نازل شده است. شیخ [[سلیمان حنفی قندوزی]]، در کتاب [[ینابیع المودة\|''ینابیع المودة'']] آورده است:‌ «شخصی از علی بن ابی‌طالب، درباره «حد ایمان و [[کفر]]» سؤال کرد و او نیز در پاسخ با اشاره به این آیه و [[حدیث ثقلین]]، اهل بیت پیامبر را مصداق و تفسیر اولی الامر معرفی نمود.» همچنین حنفی قندوزی، در همین کتابش از تفسیر مجاهد آورده است که این آیه درباره علی نازل شده است. در پایان مکارم می‌نویسد: «روایات متعددی در منابع شیعه مانند کتاب ''[[كافی]]'' و [[تفسیر عیاشی\|''تفسیر عیاشی'']] و کتب [[شیخ صدوق\|صدوق]] و غير آن نقل شده که همگی گواهی می‌دهند که منظور از «اولوا الامر» ائمه معصومین می‌باشند و حتی در بعضی از آنها نام امامان یک یک صریحا ذکر شده است‌.»<ref>{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۴۲-۴۴۴\|ج=۳}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=تستری\|نام=قاضی نورالله\|پیوند نویسنده=قاضی نورالله تستری\|عنوان=احقاق الحق و ازهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|ناشر=مکتبة آية الله المرعشی النجفی\|مکان=قم\|زبان=عربی\|پیوند=https://lib.eshia.ir/10271}}* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|نام=ناصر\|پیوند نویسنده=ناصر مکارم شیرازی\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۴\|ناشر=دارالکتب اسلامیه\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/50082/1/0}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|نام=ناصر\|پیوند نویسنده=ناصر مکارم شیرازی\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۴\|ناشر=دارالکتب اسلامیه\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/50082/1/0}}
	{{قرآن\|آیه}}		{{قرآن\|آیه}}
	[[رده:آیه‌های قرآن]]		[[رده:آیه‌های قرآن]]
	[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]		[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]

Roshana در ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۱

2026-02-21T12:41:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	\|نام آیه=آیه اولی‌الامر		\|نام آیه=آیه اولی‌الامر
	}}		}}
	'''آیه اولی‌الامر''' یا '''آیه اطاعت''' به [[آیه ۵۹ سوره نساء\|پنجاه و نهمین آیه]] از [[سوره نساء]] گفته می‌شود که موضوع آن [[واجب\|وجوب]] [[اطاعت]] و پیروی از [[الله]] و [[پیامبر اسلام]] و صاحب اختیار امور (اولی الامر منکم) است. این آیه از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان [[مفسران]] و دانشمندان [[اهل سنت]] و [[شیعه]] به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت از آنها در کنار اطاعت از [[خدا]] و [[رسول خدا]] مطرح شده است. مفسران اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی در این باره دارند. از جمله اینکه اولی الامر را زمامداران و حکام، نمایندگان عموم طبقات، عالمان و دانشمندان، فرماندهان لشکر، [[صحابه]] و یاران [[محمد]] دانسته‌اند؛ درحالیکه همه مفسران شیعه اتفاق نظر دارند منظور از آن، [[امام\|امامان]] [[عصمت\|معصوم]] از [[اهل بیت پیامبر]] هستند. به گزارش ''[[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]''، همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل‌سنت بر [[عصمت]] اولی الامر تأکید دارند.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>		'''آیه اولی‌الامر''' یا '''آیه اطاعت''' به [[آیه ۵۹ سوره نساء\|پنجاه و نهمین آیه]] از [[سوره نساء]] گفته می‌شود که موضوع آن [[واجب\|وجوب]] [[اطاعت]] و پیروی از [[الله]] و [[پیامبر اسلام]] و صاحب اختیار امور (اولی الامر منکم) است. این آیه از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان [[مفسران]] و دانشمندان [[اهل سنت]] و [[شیعه]] به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت از آنها در کنار اطاعت از [[خدا]] و [[رسول خدا]] مطرح شده است. مفسران اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی در این باره دارند. از جمله اینکه اولی الامر را زمامداران و حکام، نمایندگان عموم طبقات، عالمان و دانشمندان، فرماندهان لشکر، [[صحابه]] و یاران [[محمد]] دانسته‌اند؛ درحالیکه همه مفسران شیعه اتفاق نظر دارند منظور از آن، [[امام\|امامان]] [[عصمت\|معصوم]] از [[اهل بیت پیامبر]] هستند. به گزارش ''[[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]''، همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل‌سنت بر [[عصمت]] اولی الامر تأکید دارند.

			== نامگذاری ==
			منابع [[اسلامی]]، نام پنجاه و نهمین آیه از سوره نساء را «آیه اولی‌الامر» گزارش کرده‌اند. در ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن''، نام دیگر این آیه، «آیه اطاعت» عنوان شده است.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>

			== محتوا و ساختار ==

			=== متن و ترجمه ===
			بنابر گزارش [[ناصر مکارم شیرازی\|مکارم شیرازی]]، مفسر [[شیعه]] مذهب، متن و ترجمه آیه مودت به شرح ذیل است:<ref name=":0">{{پک\|مکارم شیرازی\|۱۳۷۴\|ک=تفسیر نمونه\|ص=۴۳۴\|ج=۳}}</ref><blockquote>
			{{Green\|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا}}

			{{سخ}}{{Color\|indigo\|ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و صاحبان امر را و هر گاه در چیزی نزاع کردید، آن را به خدا و پیامبر ارجاع دهید؛ اگر ایمان به خدا و روز رستاخیز دارید، این برای شما بهتر و عاقبت و پایانش نیکوتر است.}}
			</blockquote>
			=== محتوا ===
			این آیه درباره یکی از مهم‌ترین مسائل اسلامی، یعنی مسئله [[رهبری]]، بحث می‌کند و کسانی را که [[مسلمانان]] باید برای رفع اختلاف در مسائل مختلف دینی و اجتماعی به آنان مراجعه کنند؛ مشخص و معین نموده است.<ref name=":0" />

	== پانویس ==		== پانویس ==
	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
خط ۳۱:		خط ۴۶:
	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی\|نام=\|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی\|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|سال=۱۳۸۸\|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|نام=ناصر\|پیوند نویسنده=ناصر مکارم شیرازی\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۴\|ناشر=دارالکتب اسلامیه\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|پیوند=http://lib.eshia.ir/50082/1/0}}
	{{قرآن\|آیه}}		{{قرآن\|آیه}}
	[[رده:آیه‌های قرآن]]		[[رده:آیه‌های قرآن]]
	[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]		[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]

Roshana در ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱

2026-02-21T11:01:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
			{{جعبه اطلاعات آیه نامدار
			\|عنوان=آیه اولی‌الامر
			\|شرح تصویر=

			\|تصویر=Ayat_Ul'il_Amr.jpg
			\|اندازه تصویر=
			\|image_size=
			\|alt=
			\|توضیح تصویر=متن آیه اولی‌الامر
			\|حزب=۹
			\|رکوع=
			\|حروف مقطعه=ندارد
			\|عدد آیه=۵۹
			\|حرف=۱۶۶
			\|شأن نزول=دارد
			\|کتابت=
			\|کلمه=۳۴
			\|اختلاف=شأن نزول
			\|نام‌های دیگر=اطاعت
			\|سجده=
			\|جزء=۵
			\|محل نزول=مدینه
			\|سال نزول=
			\|نام سوره=نساء
			\|نام آیه=آیه اولی‌الامر
			}}
	'''آیه اولی‌الامر''' یا '''آیه اطاعت''' به [[آیه ۵۹ سوره نساء\|پنجاه و نهمین آیه]] از [[سوره نساء]] گفته می‌شود که موضوع آن [[واجب\|وجوب]] [[اطاعت]] و پیروی از [[الله]] و [[پیامبر اسلام]] و صاحب اختیار امور (اولی الامر منکم) است. این آیه از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان [[مفسران]] و دانشمندان [[اهل سنت]] و [[شیعه]] به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت از آنها در کنار اطاعت از [[خدا]] و [[رسول خدا]] مطرح شده است. مفسران اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی در این باره دارند. از جمله اینکه اولی الامر را زمامداران و حکام، نمایندگان عموم طبقات، عالمان و دانشمندان، فرماندهان لشکر، [[صحابه]] و یاران [[محمد]] دانسته‌اند؛ درحالیکه همه مفسران شیعه اتفاق نظر دارند منظور از آن، [[امام\|امامان]] [[عصمت\|معصوم]] از [[اهل بیت پیامبر]] هستند. به گزارش ''[[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]''، همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل‌سنت بر [[عصمت]] اولی الامر تأکید دارند.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>		'''آیه اولی‌الامر''' یا '''آیه اطاعت''' به [[آیه ۵۹ سوره نساء\|پنجاه و نهمین آیه]] از [[سوره نساء]] گفته می‌شود که موضوع آن [[واجب\|وجوب]] [[اطاعت]] و پیروی از [[الله]] و [[پیامبر اسلام]] و صاحب اختیار امور (اولی الامر منکم) است. این آیه از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان [[مفسران]] و دانشمندان [[اهل سنت]] و [[شیعه]] به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت از آنها در کنار اطاعت از [[خدا]] و [[رسول خدا]] مطرح شده است. مفسران اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی در این باره دارند. از جمله اینکه اولی الامر را زمامداران و حکام، نمایندگان عموم طبقات، عالمان و دانشمندان، فرماندهان لشکر، [[صحابه]] و یاران [[محمد]] دانسته‌اند؛ درحالیکه همه مفسران شیعه اتفاق نظر دارند منظور از آن، [[امام\|امامان]] [[عصمت\|معصوم]] از [[اهل بیت پیامبر]] هستند. به گزارش ''[[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]''، همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل‌سنت بر [[عصمت]] اولی الامر تأکید دارند.<ref>{{پک\|دفتر تبلیغات اسلامی\|۱۳۸۸\|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن\|ص=۳۲۶\|ف=آیه اطاعت}}</ref>
	== پانویس ==		== پانویس ==

Roshana: ایجاد

2026-02-20T21:21:24Z

ایجاد

صفحهٔ تازه

'''آیه اولی‌الامر''' یا '''آیه اطاعت''' به [[آیه ۵۹ سوره نساء|پنجاه و نهمین آیه]] از [[سوره نساء]] گفته می‌شود که موضوع آن [[واجب|وجوب]] [[اطاعت]] و پیروی از [[الله]] و [[پیامبر اسلام]] و صاحب اختیار امور (اولی الامر منکم) است. این آیه از آیات بحث برانگیز و مورد اختلاف میان [[مفسران]] و دانشمندان [[اهل سنت]] و [[شیعه]] به شمار می‌رود. علت اصلی این اختلاف مربوط به جایگاه و مصداق کلمه «اولی الامر» در آیه است که اطاعت از آنها در کنار اطاعت از [[خدا]] و [[رسول خدا]] مطرح شده است. مفسران اهل سنت دیدگاه‌های مختلفی در این باره دارند. از جمله اینکه اولی الامر را زمامداران و حکام، نمایندگان عموم طبقات، عالمان و دانشمندان، فرماندهان لشکر، [[صحابه]] و یاران [[محمد]] دانسته‌اند؛ درحالیکه همه مفسران شیعه اتفاق نظر دارند منظور از آن، [[امام|امامان]] [[عصمت|معصوم]] از [[اهل بیت پیامبر]] هستند. به گزارش ''[[فرهنگ‌نامه علوم قرآن]]''، همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل‌سنت بر [[عصمت]] اولی الامر تأکید دارند.<ref>{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۸۸|ک=فرهنگ‌نامه علوم قرآن|ص=۳۲۶|ف=آیه اطاعت}}</ref>
== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}
=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|نام=|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی|عنوان=فرهنگ‌نامه علوم قرآن|سال=۱۳۸۸|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|مکان=تهران|زبان=فارسی|پیوند=http://lib.eshia.ir/26683/1/0}}
{{قرآن|آیه}}
[[رده:آیه‌های قرآن]]
[[رده:آیه‌های نام‌دار قرآن]]