آیه نشوز - تاریخچهٔ نسخه‌ها

S Dr9731: /* شأن نزول آیه ۱۲۸ سوره نساء */

2026-02-19T07:15:05Z

شأن نزول آیه ۱۲۸ سوره نساء

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۵
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	=== شأن نزول آیه ۱۲۸ سوره نساء ===		=== شأن نزول آیه ۱۲۸ سوره نساء ===
	~~بر پایه~~ روایتی ~~که در~~ کتاب [[تفسیر قمی]] ~~در شأن نزول این آیه نقل شده است،~~ [[رافع بن خدیج]] از [[اصحاب پیامبر]]، دو همسر داشت که یکی از آنها مسن و دیگری جوان بود. بر اثر ~~اختلافاتی،~~ همسر مسن خود را [[آیه ۱ سوره طلاق\|طلاق]] داد و در زمان [[عده]] به او گفت اگر بخواهی، با تو آشتی می‌کنم، به شرط اینکه اگر همسر دیگرم را بر تو مقدم ~~داشتم~~ اعتراض نکنی. اگر هم ~~مایل~~ باشی، صبر می‌کنم تا [[عده\|عدّه]] تمام شود و از هم جدا شویم. زن پیشنهاد اول را قبول کرد و با هم آشتی کردند. ~~سپس~~ این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|سال=۱۴۰۴\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=۱\|صفحه=۱۵۴}}</ref>		در مورد شأن نزول این آیه روایتی د کتاب [[تفسیر قمی]] آمده است که [[رافع بن خدیج]] از [[اصحاب پیامبر]]، دو همسر داشت که یکی از آنها مسن و دیگری جوان بود. بر اثر یکسری اختلافات، همسر مسن خود را [[آیه ۱ سوره طلاق\|طلاق]] داد و در زمان [[عده]] به او گفت اگر بخواهی، با تو آشتی می‌کنم، به شرط اینکه اگر همسر دیگرم را بر تو مقدم کردم اعتراض نکنی. اگر هم تمایل داشته باشی، صبر می‌کنم تا [[عده\|عدّه]] تمام شود و از هم جدا شویم. پس از اینکه زن پیشنهاد اول را قبول کرد و با هم آشتی کردند. این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|سال=۱۴۰۴\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=۱\|صفحه=۱۵۴}}</ref>

	== کاربرد فقهی ==		== کاربرد فقهی ==

Shahroudi در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۵

2026-02-18T09:35:36Z

نمایش تغییرات

Shahroudi در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۱

2026-02-18T08:51:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۱
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	برای هر یک از آیات ۳۴ و [[آیه ۱۲۸ سوره نساء\|۱۲۸ سوره نساء]] شأن‌ نزولی بیان شده که به‌شرح زیر است:		برای هر یک از آیات ۳۴ و [[آیه ۱۲۸ سوره نساء\|۱۲۸ سوره نساء]] شأن‌ نزولی بیان شده که به‌شرح زیر است:

	=== شأن نزول [[آیه ۳۴ سوره نساء]]: ===		=== شأن نزول آیه ۳۴ سوره نساء: ===
	به‌گفته مفسران، [[آیه ۳۴ سوره نساء]] درباره یکی از [[اصحاب پیامبر~~\|اصحاب پیامبر اکرم~~]]~~(ص)~~، به نام [[سعد بن ربیع]] و همسرش نازل شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مجمع البیان\|سال=۱۴۰۸\|نام خانوادگی=طبرسی\|جلد=۳\|صفحه=۶۸}}</ref>همسر سعد نسبت به او نافرمانی كرده و سعد او را کتک زده بود. به همین دلیل، همراه پدرش نزد [[پیامبر]] (ص) رفت و از کار سعد شکایت کرد. [[پیامبر]](ص) دستور به [[قصاص]] داد، اما او از [[قصاص]] چشم پوشید و این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=التبیان\|نام خانوادگی=شیخ طوسی\|جلد=۳\|صفحه=۱۸۹}}</ref>		به‌گفته مفسران، [[آیه ۳۴ سوره نساء]] درباره یکی از [[اصحاب پیامبر]]، به نام [[سعد بن ربیع]] و همسرش نازل شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مجمع البیان\|سال=۱۴۰۸\|نام خانوادگی=طبرسی\|جلد=۳\|صفحه=۶۸}}</ref>همسر سعد نسبت به او نافرمانی كرده و سعد او را کتک زده بود. به همین دلیل، همراه پدرش نزد [[پیامبر]] (ص) رفت و از کار سعد شکایت کرد. [[پیامبر]](ص) دستور به [[قصاص]] داد، اما او از [[قصاص]] چشم پوشید و این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=التبیان\|نام خانوادگی=شیخ طوسی\|جلد=۳\|صفحه=۱۸۹}}</ref>

	=== شأن نزول [[آیه ۱۲۸ سوره نساء]]: ===		=== شأن نزول آیه ۱۲۸ سوره نساء: ===
	بر پایه روایتی که در کتاب [[تفسیر قمی]] در شأن نزول این آیه نقل شده است، [[رافع بن خدیج]] از [[اصحاب پیامبر]]~~(ص)~~، دو همسر داشت که یکی از آنها مسن و دیگری جوان بود. بر اثر اختلافاتی، همسر مسن خود را [[آیه ۱ سوره طلاق\|طلاق]] داد و در زمان [[عده]] به او گفت اگر بخواهی، با تو آشتی می‌کنم، به‌ شرط اینکه اگر همسر دیگرم را بر تو مقدم داشتم اعتراض نكنی. اگر هم مایل باشی، صبر می‌كنم تا [[عده\|عدّه]] تمام شود و از هم جدا شویم. زن پیشنهاد اول را قبول كرد و با هم آشتی كردند. سپس این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|سال=۱۴۰۴\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=۱\|صفحه=۱۵۴}}</ref>		بر پایه روایتی که در کتاب [[تفسیر قمی]] در شأن نزول این آیه نقل شده است، [[رافع بن خدیج]] از [[اصحاب پیامبر]]، دو همسر داشت که یکی از آنها مسن و دیگری جوان بود. بر اثر اختلافاتی، همسر مسن خود را [[آیه ۱ سوره طلاق\|طلاق]] داد و در زمان [[عده]] به او گفت اگر بخواهی، با تو آشتی می‌کنم، به‌ شرط اینکه اگر همسر دیگرم را بر تو مقدم داشتم اعتراض نكنی. اگر هم مایل باشی، صبر می‌كنم تا [[عده\|عدّه]] تمام شود و از هم جدا شویم. زن پیشنهاد اول را قبول كرد و با هم آشتی كردند. سپس این آیه نازل شد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|سال=۱۴۰۴\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=۱\|صفحه=۱۵۴}}</ref>

	== کاربرد فقهی ==		== کاربرد فقهی ==

S Dr9731: /* حکم نشوز شوهر */

2026-02-18T08:10:19Z

حکم نشوز شوهر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	=== حکم نشوز شوهر ===		=== حکم نشوز شوهر ===
	همان ~~طور~~ که [[نشوز]] از طرف زن محقق می‌شود ~~همچنین~~ از طرف شوهر هم با تعدّی بر زن و قیام نکردن به [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، [[نشوز]] تحقق می‌یابد؛ پس اگر [[نشوز]] از شوهر به سبب جلوگیری از [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق زن]] از قبیل تقسیم همخوابگی و [[نفقه]] و مانند این‌ها آشکار شود، پس او حق مطالبه از شوهر را دارد، و او را موعظه می‌نماید پس اگر ~~مؤثر نشود~~ [[مرافعه]] را ~~پیش~~ حاکم شرع می‌برد و او را به آن ملزم می‌کند و [[زن در اسلام\|زن]] حق ندارد [[زوج]] را تنبیه کرده و یا او را بزند، و هنگامی که حاکم بر [[نشوز]] [[زوج]] و تعدّی او اطلاع پیدا کرد او را از انجام آنچه که بر او [[حرام]] است، نهی می‌کند و به انجام آنچه که بر او [[واجب]] است امر ~~می‌نماید،~~ پس اگر ~~نافع شود~~ که همان، وگرنه آن طور که مصلحت می‌بیند او را تعزیر می‌کند. و حاکم شرع هم حق دارد از مال شوهر - در صورت امتناع از آن - او را انفاق نماید ~~ولو اینکه~~ املاک او را بفروشد در صورتی که متوقف بر آن باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		همان گونه که [[نشوز]] از طرف زن محقق می‌شود از طرف شوهر هم با تعدّی بر زن و قیام نکردن به [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، [[نشوز]] تحقق می‌یابد؛ پس اگر [[نشوز]] از شوهر به سبب جلوگیری از [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق زن]] از قبیل تقسیم همخوابگی و [[نفقه]] و مانند این‌ها آشکار شود، پس زن حق مطالبه از شوهر را دارد، و او را موعظه می‌نماید پس اگر تاثیر گذار نبود [[مرافعه]] را نزد حاکم شرع می‌برد و او را به آن ملزم می‌کند و [[زن در اسلام\|زن]] حق ندارد [[زوج]] را تنبیه کرده و یا او را بزند، و هنگامی که حاکم بر [[نشوز]] [[زوج]] و تعدّی او اطلاع پیدا کرد او را از انجام آنچه که بر او [[حرام]] است، نهی می‌کند و به انجام آنچه که بر او [[واجب]] است امر می کند، پس اگر سودمند بود که همان، وگرنه آن طور که مصلحت می‌بیند او را تعزیر می‌کند. و حاکم شرع هم حق دارد از مال شوهر - در صورت امتناع از آن - به او انفاق نماید اگرچه لازم باشد املاک او را بفروشد در صورتی که متوقف بر آن باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	آیه «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیهِما أَنْ یصْلِحا بَینَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیرٌ»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قرآن کریم، سوره نساء: ۱۲۸}}</ref> بیانگر حکم صورت ترس زن از [[نشوز]] شوهر است.		آیه «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیهِما أَنْ یصْلِحا بَینَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیرٌ»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قرآن کریم، سوره نساء: ۱۲۸}}</ref> بیانگر حکم صورت ترس زن از [[نشوز]] شوهر است.

	بر اساس آیه دوم، در صورت بروز نشانه‌هاى [[نشوز]] و اعراض مرد- بدین معنا که شوهر در عین رعایت [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، از مصاحبت با وى ~~ناخشنود است~~ یا قصد [[طلاق]] وى را دارد- زوجین مى‌توانند با یکدیگر این گونه مصالحه کنند که زن برخى از حقوق خود را که بر شوهر واجب است، رها و از آن‌ها صرف نظر کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مسالک الافهام\|نام خانوادگی=کاظمی\|جلد=۳\|صفحه=۲۶۳-۲۶۵}}</ref> و «اگر به طوری [[نشوز]] از زوجین واقع شود که خوف شقاق و جدایی بین آن‌ها باشد و امر آن‌ها به حاکم شرع کشانده شود، باید دو حَکَم تعیین کند: یک حَکَم از طرف‌ شوهر و یک حَکَم از طرف زن که جهت اصلاح و رفع اختلاف، آنچه را که صلاح می‌بینند از با هم بودن یا جدا شدن آن‌ها، انجام دهند و بر هر دو حَکَم [[واجب]] است که بحث و جدیت بکنند در حال آن‌ها و در آنچه که سبب و علت پیدا شدن این اختلاف است، سپس در امر آن‌ها کوشش کنند، پس هر چه که رایشان بر آن قرار گرفت و به آن حکم نمودند بر زوجین نافذ است و بر زوجین لازم است که به آن راضی باشند؛ به شرطی که مورد حکم آن‌ها جایز باشد، مانند اینکه شرط کنند بر زوج که زوجه را در فلان شهر یا در مسکن مخصوصی یا در نزد پدر و مادرش ساکن نماید یا مادر شوهر یا خواهر شوهر با او سکونت نداشته باشند، ولو به اینکه در خانه جدایی باشد، یا هوویش با او در یک خانه و مانند آن سکونت نداشته باشد، یا بر زن شرط کنند [[مهریه\|مهر]] حالّش را تا فلان مدت به تاخیر بیندازد، یا آنچه را که از او گرفته به عنوان قرض به او رد نماید و مانند آن، به خلاف اینکه جایز نباشد مانند اینکه بر مرد شرط کنند که بعضی از حقوق هوو از همخوابگی و نفقه را ترک کند یا اینکه زن در خروجش از خانه او هر وقت و هر جا که بخواهد آزاد باشد و مانند این‌ها.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۹}}</ref>		بر اساس آیه دوم، در صورت بروز نشانه‌هاى [[نشوز]] و اعراض مرد- بدین معنا که شوهر در عین رعایت [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، از مصاحبت با وى ناراضی باشد یا قصد [[طلاق]] وى را دارد- زوجین مى‌توانند با یکدیگر این گونه مصالحه کنند که زن برخى از حقوق خود را که بر شوهر واجب است، رها و از آن‌ها صرف نظر کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مسالک الافهام\|نام خانوادگی=کاظمی\|جلد=۳\|صفحه=۲۶۳-۲۶۵}}</ref> و «اگر به طوری [[نشوز]] از زوجین واقع شود که خوف شقاق و جدایی بین آن‌ها باشد و امر آن‌ها به حاکم شرع کشانده شود، باید دو حَکَم تعیین کند: یک حَکَم از طرف‌ شوهر و یک حَکَم از طرف زن که جهت اصلاح و رفع اختلاف، آنچه را که صلاح می‌بینند از با هم بودن یا جدا شدن آن‌ها، انجام دهند و بر هر دو حَکَم [[واجب]] است که بحث و جدیت بکنند در حال آن‌ها و در آنچه که سبب و علت پیدا شدن این اختلاف است، سپس در امر آن‌ها کوشش کنند، پس هر چه که رایشان بر آن قرار گرفت و به آن حکم نمودند بر زوجین نافذ است و بر زوجین لازم است که به آن راضی باشند؛ به شرطی که مورد حکم آن‌ها جایز باشد، مانند اینکه شرط کنند بر زوج که زوجه را در فلان شهر یا در مسکن مخصوصی یا در نزد پدر و مادرش ساکن نماید یا مادر شوهر یا خواهر شوهر با او سکونت نداشته باشند، ولو به اینکه در خانه جدایی باشد، یا هوویش با او در یک خانه و مانند آن سکونت نداشته باشد، یا بر زن شرط کنند [[مهریه\|مهر]] حالّش را تا فلان مدت به تاخیر بیندازد، یا آنچه را که از او گرفته به عنوان قرض به او رد نماید و مانند آن، به خلاف اینکه جایز نباشد مانند اینکه بر مرد شرط کنند که بعضی از حقوق هوو از همخوابگی و نفقه را ترک کند یا اینکه زن در خروجش از خانه او هر وقت و هر جا که بخواهد آزاد باشد و مانند این‌ها.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۹}}</ref>

	=== معنای واژه ضرب ===		=== معنای واژه ضرب ===

S Dr9731: اصلاح

2026-02-18T08:06:42Z

اصلاح

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۶
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	بر اساس آیه نخست، در صورت نافرمانى [[زن در اسلام\|زن]]، شوهر باید ابتدا وى را نصیحت کند، اگر سودمند نبود، در رختخواب به او پشت کند و یا محل خواب خود را از او جدا کند و اگر باز فایده‌اى نبخشید، او را آرام- تا حدى که به مجروح کردن نرسد- بزند.جدا کردن محل خواب و زدن زن پس از اطاعت کردن وى، جایز نیست.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=زبدة البیان\|صفحه=۵۳۶}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهر الکلام\|جلد=۳۱\|صفحه=۲۰۳-۲۰۷}}</ref> توضیح این‌که: از حق زن بر شوهر است که «اگر زن نادانی کرد او را ببخشد و صورت را برای او زشت نکند، چنان که در اخبار وارد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۶}}</ref> این نشان می‌دهد که آرامش روحی و امنیت روانی زن و شوهر نیز مورد توجه [[خدا\|شارع مقدس]] است که در حد و‌ اندازه رو ترش کردن برای زن را بر شوهر ممنوع کرده است چه رسد به شتم یا ضربی که کبودی یا خونریزی و شکستگی ببار آورد یا حتی سرخ شدن پوست بدن او را در پی داشته باشد، که اگر از این قبیل « جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است‌.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		بر اساس آیه نخست، در صورت نافرمانى [[زن در اسلام\|زن]]، شوهر باید ابتدا وى را نصیحت کند، اگر سودمند نبود، در رختخواب به او پشت کند و یا محل خواب خود را از او جدا کند و اگر باز فایده‌اى نبخشید، او را آرام- تا حدى که به مجروح کردن نرسد- بزند.جدا کردن محل خواب و زدن زن پس از اطاعت کردن وى، جایز نیست.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=زبدة البیان\|صفحه=۵۳۶}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهر الکلام\|جلد=۳۱\|صفحه=۲۰۳-۲۰۷}}</ref> توضیح این‌که: از حق زن بر شوهر است که «اگر زن نادانی کرد او را ببخشد و صورت را برای او زشت نکند، چنان که در اخبار وارد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۶}}</ref> این نشان می‌دهد که آرامش روحی و امنیت روانی زن و شوهر نیز مورد توجه [[خدا\|شارع مقدس]] است که در حد و‌ اندازه رو ترش کردن برای زن را بر شوهر ممنوع کرده است چه رسد به شتم یا ضربی که کبودی یا خونریزی و شکستگی ببار آورد یا حتی سرخ شدن پوست بدن او را در پی داشته باشد، که اگر از این قبیل « جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است‌.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	بر همین ~~اساس~~ است که به‌منظور کنترل رفتار و ~~تبیین~~ حدود واکنش شوهر به [[نشوز]] و بدرفتاری زن، با لحاظ قیود بازدارنده مقرر شده است: ~~«اگر~~ از زن علامات نشوز و طغیان به سبب تغییر عادتش با شوهر در ~~قول~~ یا ~~فعل،~~ آشکار شود، به ~~اینکه~~ با خشونت او را جواب دهد ~~و حال آنکه~~ قبلاً با نرمی با او سخن می‌گفت یا عبوسی و ترشرویی را در صورتش آشکار کند و خود را به سنگینی و ~~غضبناکی~~ بزند ~~و حال آنکه~~ قبلاً خلاف این بوده ~~است~~ و غیر ~~این‌ها، [[زوج]]~~ او را موعظه می‌کند پس اگر ~~گوش نکرد،~~ نشوز با خروج او از اطاعت مرد - در جایی که به تمتع بردن او برمی‌گردد - تحقق پیدا می‌کند؛ پس در این صورت برای ~~زوج~~ جایز است که او را در محل خواب ~~مهجور~~ کند، به اینکه پشتش را در رختخواب به‌ طرف او کند یا از رختخواب او کناره‌گیری کند، پس اگر او را ~~مهجور~~ کند و زن بر نگردد و بر کارهایش اصرار داشته باشد زدنش جایز است و باید ~~به‌اندازه‌ای~~ که با آن امید برگشتن او باشد، اکتفا شود پس زیادتر از آن ~~درصورتی‌که غرض به سبب آن حاصل می‌شود~~ جایز نیست، وگرنه به‌تدریج ~~به الاقوی فالاقوی می‌رسد تاحدی‌که~~ خون نیاورد و شدید نباشد که در سیاه شدن یا سرخ شدن بدن او تاثیر بکند. و لازم است که ~~به‌قصد~~ اصلاح او باشد، نه به ~~‌قصد تشفی و انتقام~~. و اگر با زدن، جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		بر همین منظور است که به‌منظور کنترل رفتار و روشنگری حدود واکنش شوهر به [[نشوز]] و بدرفتاری زن، با لحاظ قیود بازدارنده مقرر شده است:

			۱. اگر از زن علامات نشوز و طغیان به سبب تغییر عادتش با شوهر در گفتار یا عمل، آشکار شود، به این صورت که با خشونت به او جواب دهد در حالیکه قبلاً با نرمی با او سخن می‌گفت.

			۲. عبوسی و ترشرویی را در صورتش آشکار کند و خود را به سنگینی و عصبانیت بزند در حالیکه قبلاً خلاف این بوده است، و غیر این‌ها

			مرد او را موعظه می‌کند پس اگر مؤثر نبود، نشوز با خروج او از اطاعت مرد - در جایی که به تمتع بردن او برمی‌گردد - تحقق پیدا می‌کند؛ پس در این صورت برای مرد جایز است که او را در محل خواب تنبیه کند، به اینکه پشتش را در رختخواب به‌ طرف او کند یا از رختخواب او کناره‌گیری کند، پس اگر او را تنبیه کند و زن بر نگردد و بر کارهایش اصرار داشته باشد زدنش جایز است و باید به‌ مقداری که با آن امید برگشتن او باشد، اکتفا شود پس زیادتر از آن جایز نیست، وگرنه به‌تدریج تا حدی که خون نیاورد و شدید نباشد که در سیاه شدن یا سرخ شدن بدن او تاثیر بکند اشکالی ندارد. و لازم است که به قصد اصلاح او باشد، نه به ‌قصدانتقام. و اگر با زدن، جنایتی رخ دهد غرامت دادن به زن [[واجب]] است.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	=== حکم نشوز شوهر ===		=== حکم نشوز شوهر ===

S Dr9731 در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۴

2026-02-18T07:54:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{کپی\|نشانی=https://fa.wikishia.net\|تاریخ=فوریه ۲۰۲۶}}		{{کپی\|نشانی=https://fa.wikishia.net\|تاریخ=فوریه ۲۰۲۶}}
	[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، ~~بخشی از آیۀ~~ ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به ~~نشوز~~ و احکام آن ~~می‌پردازد~~. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد ~~است. از این آیات، افزون بر نوشته‌های تفسیری، در کتاب‌های فقهی هم بحث شده~~ است.		[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، شامل آیات ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به این مسئله و احکام آن مربوط می شود. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی زن از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد است.

	فقیهان با ~~استناد~~ به [[آیه ۳۴ سوره نساء]]، اعتقاد در صورت ناشزه‌ بودن زن، شوهر ابتدا باید او را نصیحت کند و اگر ~~سودمند واقع نشد،~~ در بستر به او پشت ~~کند~~ و یا بسترش را از او جدا کند و اگر همچنان فایده‌ای نداشت او را تنبیه بدنی سبک کند. بنا بر [[آیه ۱۲۸ سوره نساء]] هم در صورت [[نشوز]] مرد، زن می‌تواند برای ایجاد صلح و کسب علاقه شوهرش به ادامه زندگی مشترک، از بعضی حقوقش صرف‌ نظر كند.		فقیهان با توجه به [[آیه ۳۴ سوره نساء]]، اعتقاد دارند در صورت ناشزه‌ بودن زن، شوهر ابتدا باید او را نصیحت کند و اگر فایده ای نداشت، در بستر به او پشت کرده و یا بسترش را از او جدا کند و اگر همچنان فایده‌ای نداشت او را تنبیه بدنی سبک کند. بنا بر [[آیه ۱۲۸ سوره نساء]] هم در صورت [[نشوز]] مرد، زن می‌تواند برای ایجاد صلح و کسب علاقه شوهرش به ادامه زندگی مشترک، از بعضی حقوقش صرف‌ نظر كند.

	== متن و ترجمه آیات نشوز ==		== متن و ترجمه آیات نشوز ==
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	=== حکم نشوز زن ===		=== حکم نشوز زن ===
	بر اساس آیه نخست، در صورت نافرمانى [[زن در اسلام\|زن]]، شوهر باید ابتدا وى را نصیحت کند، اگر سودمند ~~نیفتاد،~~ در رختخواب به او پشت کند و یا محل خواب خود را از او جدا کند و اگر باز فایده‌اى نبخشید، او را آرام- تا حدى که به مجروح کردن نرسد- بزند.جدا کردن محل خواب و زدن زن پس از اطاعت کردن وى، جایز نیست.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=زبدة البیان\|صفحه=۵۳۶}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهر الکلام\|جلد=۳۱\|صفحه=۲۰۳-۲۰۷}}</ref> توضیح این‌که: از حق زن بر شوهر است که «اگر زن نادانی کرد او را ببخشد و صورت را برای او زشت نکند، چنان که در اخبار وارد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۶}}</ref> این نشان می‌دهد که آرامش روحی و امنیت روانی زن و شوهر نیز مورد توجه [[خدا\|شارع مقدس]] است که در حد و‌ اندازه رو ترش کردن برای زن را بر شوهر ممنوع کرده است چه رسد به شتم یا ضربی که کبودی یا خونریزی و شکستگی ببار آورد یا حتی سرخ شدن پوست بدن او را در پی داشته باشد، که اگر از این قبیل « جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است‌.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		بر اساس آیه نخست، در صورت نافرمانى [[زن در اسلام\|زن]]، شوهر باید ابتدا وى را نصیحت کند، اگر سودمند نبود، در رختخواب به او پشت کند و یا محل خواب خود را از او جدا کند و اگر باز فایده‌اى نبخشید، او را آرام- تا حدى که به مجروح کردن نرسد- بزند.جدا کردن محل خواب و زدن زن پس از اطاعت کردن وى، جایز نیست.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=زبدة البیان\|صفحه=۵۳۶}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=جواهر الکلام\|جلد=۳۱\|صفحه=۲۰۳-۲۰۷}}</ref> توضیح این‌که: از حق زن بر شوهر است که «اگر زن نادانی کرد او را ببخشد و صورت را برای او زشت نکند، چنان که در اخبار وارد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۶}}</ref> این نشان می‌دهد که آرامش روحی و امنیت روانی زن و شوهر نیز مورد توجه [[خدا\|شارع مقدس]] است که در حد و‌ اندازه رو ترش کردن برای زن را بر شوهر ممنوع کرده است چه رسد به شتم یا ضربی که کبودی یا خونریزی و شکستگی ببار آورد یا حتی سرخ شدن پوست بدن او را در پی داشته باشد، که اگر از این قبیل « جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است‌.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	بر همین اساس است که به‌منظور کنترل رفتار و تبیین حدود واکنش شوهر به [[نشوز]] و بدرفتاری زن، با لحاظ قیود بازدارنده مقرر شده است: «اگر از زن علامات نشوز و طغیان به سبب تغییر عادتش با شوهر در قول یا فعل، آشکار شود، به اینکه با خشونت او را جواب دهد و حال آنکه قبلاً با نرمی با او سخن می‌گفت یا عبوسی و ترشرویی را در صورتش آشکار کند و خود را به سنگینی و غضبناکی بزند و حال آنکه قبلاً خلاف این بوده است و غیر این‌ها، [[زوج]] او را موعظه می‌کند پس اگر گوش نکرد، نشوز با خروج او از اطاعت مرد - در جایی که به تمتع بردن او برمی‌گردد - تحقق پیدا می‌کند؛ پس در این صورت برای زوج جایز است که او را در محل خواب مهجور کند، به اینکه پشتش را در رختخواب به‌ طرف او کند یا از رختخواب او کناره‌گیری کند، پس اگر او را مهجور کند و زن بر نگردد و بر کارهایش اصرار داشته باشد زدنش جایز است و باید به‌اندازه‌ای که با آن امید برگشتن او باشد، اکتفا شود پس زیادتر از آن درصورتی‌که غرض به سبب آن حاصل می‌شود جایز نیست، وگرنه به‌تدریج به الاقوی فالاقوی می‌رسد تاحدی‌که خون نیاورد و شدید نباشد که در سیاه شدن یا سرخ شدن بدن او تاثیر بکند. و لازم است که به‌قصد اصلاح او باشد، نه به ‌قصد تشفی و انتقام. و اگر با زدن، جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		بر همین اساس است که به‌منظور کنترل رفتار و تبیین حدود واکنش شوهر به [[نشوز]] و بدرفتاری زن، با لحاظ قیود بازدارنده مقرر شده است: «اگر از زن علامات نشوز و طغیان به سبب تغییر عادتش با شوهر در قول یا فعل، آشکار شود، به اینکه با خشونت او را جواب دهد و حال آنکه قبلاً با نرمی با او سخن می‌گفت یا عبوسی و ترشرویی را در صورتش آشکار کند و خود را به سنگینی و غضبناکی بزند و حال آنکه قبلاً خلاف این بوده است و غیر این‌ها، [[زوج]] او را موعظه می‌کند پس اگر گوش نکرد، نشوز با خروج او از اطاعت مرد - در جایی که به تمتع بردن او برمی‌گردد - تحقق پیدا می‌کند؛ پس در این صورت برای زوج جایز است که او را در محل خواب مهجور کند، به اینکه پشتش را در رختخواب به‌ طرف او کند یا از رختخواب او کناره‌گیری کند، پس اگر او را مهجور کند و زن بر نگردد و بر کارهایش اصرار داشته باشد زدنش جایز است و باید به‌اندازه‌ای که با آن امید برگشتن او باشد، اکتفا شود پس زیادتر از آن درصورتی‌که غرض به سبب آن حاصل می‌شود جایز نیست، وگرنه به‌تدریج به الاقوی فالاقوی می‌رسد تاحدی‌که خون نیاورد و شدید نباشد که در سیاه شدن یا سرخ شدن بدن او تاثیر بکند. و لازم است که به‌قصد اصلاح او باشد، نه به ‌قصد تشفی و انتقام. و اگر با زدن، جنایتی رخ دهد غرامت آن [[واجب]] است.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	=== حکم ~~ترس زن از~~ نشوز شوهر ===		=== حکم نشوز شوهر ===
	همان طور که [[نشوز]] از طرف زن محقق می‌شود همچنین از طرف شوهر هم با تعدّی بر زن و قیام نکردن به [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، [[نشوز]] تحقق می‌یابد؛ پس اگر [[نشوز]] از شوهر به سبب جلوگیری از [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق زن]] از قبیل تقسیم همخوابگی و [[نفقه]] و مانند این‌ها آشکار شود، پس او حق مطالبه از شوهر را دارد، و او را موعظه می‌نماید پس اگر مؤثر نشود [[مرافعه]] را پیش حاکم شرع می‌برد و او را به آن ملزم می‌کند و [[زن در اسلام\|زن]] حق ندارد [[زوج]] را ~~مهجور کند~~ و یا او را بزند، و هنگامی که حاکم بر [[نشوز]] [[زوج]] و تعدّی او اطلاع پیدا کرد او را از انجام آنچه که بر او [[حرام]] است، نهی می‌کند و به انجام آنچه که بر او [[واجب]] است امر می‌نماید، پس اگر نافع شود که همان، وگرنه آن طور که مصلحت می‌بیند او را تعزیر می‌کند. و حاکم شرع هم حق دارد از مال شوهر - در صورت امتناع از آن - او را انفاق نماید ولو اینکه املاک او را بفروشد در صورتی که متوقف بر آن باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>		همان طور که [[نشوز]] از طرف زن محقق می‌شود همچنین از طرف شوهر هم با تعدّی بر زن و قیام نکردن به [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق واجب زن]]، [[نشوز]] تحقق می‌یابد؛ پس اگر [[نشوز]] از شوهر به سبب جلوگیری از [[شخصیت و حقوق زن در اسلام\|حقوق زن]] از قبیل تقسیم همخوابگی و [[نفقه]] و مانند این‌ها آشکار شود، پس او حق مطالبه از شوهر را دارد، و او را موعظه می‌نماید پس اگر مؤثر نشود [[مرافعه]] را پیش حاکم شرع می‌برد و او را به آن ملزم می‌کند و [[زن در اسلام\|زن]] حق ندارد [[زوج]] را تنبیه کرده و یا او را بزند، و هنگامی که حاکم بر [[نشوز]] [[زوج]] و تعدّی او اطلاع پیدا کرد او را از انجام آنچه که بر او [[حرام]] است، نهی می‌کند و به انجام آنچه که بر او [[واجب]] است امر می‌نماید، پس اگر نافع شود که همان، وگرنه آن طور که مصلحت می‌بیند او را تعزیر می‌کند. و حاکم شرع هم حق دارد از مال شوهر - در صورت امتناع از آن - او را انفاق نماید ولو اینکه املاک او را بفروشد در صورتی که متوقف بر آن باشد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تحریر الوسیلة\|جلد=۲\|صفحه=۳۲۸}}</ref>

	آیه «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیهِما أَنْ یصْلِحا بَینَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیرٌ»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قرآن کریم، سوره نساء: ۱۲۸}}</ref> بیانگر حکم صورت ترس زن از [[نشوز]] شوهر است.		آیه «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیهِما أَنْ یصْلِحا بَینَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیرٌ»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=قرآن کریم، سوره نساء: ۱۲۸}}</ref> بیانگر حکم صورت ترس زن از [[نشوز]] شوهر است.

Roshana در ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۶

2026-02-18T07:36:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{کپی\|نشانی=https://fa.wikishia.net~~/view~~\|تاریخ=فوریه ۲۰۲۶}}		{{کپی\|نشانی=https://fa.wikishia.net\|تاریخ=فوریه ۲۰۲۶}}
	[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، بخشی از آیۀ ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به نشوز و احکام آن می‌پردازد. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد است. از این آیات، افزون بر نوشته‌های تفسیری، در کتاب‌های فقهی هم بحث شده است.		[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، بخشی از آیۀ ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به نشوز و احکام آن می‌پردازد. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد است. از این آیات، افزون بر نوشته‌های تفسیری، در کتاب‌های فقهی هم بحث شده است.

Roshana: افزودن برچسب {{کپی}}

2026-02-18T07:23:48Z

افزودن برچسب {{کپی}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
			{{کپی\|نشانی=https://fa.wikishia.net/view\|تاریخ=فوریه ۲۰۲۶}}
	[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، بخشی از آیۀ ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به نشوز و احکام آن می‌پردازد. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد است. از این آیات، افزون بر نوشته‌های تفسیری، در کتاب‌های فقهی هم بحث شده است.		[[آیه نشوز\|آیات نشوز]]، بخشی از آیۀ ۳۴ و آیه ١٢٨ [[سوره نساء]] می باشند که به نشوز و احکام آن می‌پردازد. [[نشوز]] در اصلاح به معنای سرپیچی از انجام وظایف شرعی، نسبت به همسر است. آیه ۳۴ درباره [[نشوز]] زن و آیه ۱۲۸ درباره [[نشوز]] مرد است. از این آیات، افزون بر نوشته‌های تفسیری، در کتاب‌های فقهی هم بحث شده است.

Shahroudi در ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۳

2026-02-11T14:33:35Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: − رده:زوج ها (هات‌کت)

2026-02-11T14:30:44Z

− رده:زوج ها (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۰
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	[[رده:ازدواج در اسلام]]		[[رده:ازدواج در اسلام]]
	[[رده:طلاق در اسلام]]		[[رده:طلاق در اسلام]]
	~~[[رده:زوج ها]]~~
	[[رده:نشوز]]		[[رده:نشوز]]
	[[رده:زنان]]		[[رده:زنان]]