https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%ACابن‌براج - تاریخچهٔ نسخه‌ها2026-10-02T09:14:25Zتاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.46.0https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC&diff=303845&oldid=prevShahroudi: Shahroudi صفحهٔ قاضی عبدالعزیز را به ابن‌براج منتقل کرد2026-10-02T06:46:55Z<p>Shahroudi صفحهٔ <a href="/fa/%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2" class="mw-redirect" title="قاضی عبدالعزیز">قاضی عبدالعزیز</a> را به <a href="/fa/%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC" title="ابن‌براج">ابن‌براج</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface="">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr>
<!-- diff cache key fawiki1:diff:1.41:old-303841:rev-303845 -->
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC&diff=303841&oldid=prevShahroudi: + 6 رده (هات‌کت)، ابرابزار2026-10-02T06:45:39Z<p>+ 6 رده (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هات‌کت">هات‌کت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface="">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج آثاری در [[فقه]]، [[اصول فقه]] و [[کلام]] تألیف کرده است که از جمله آنها عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج آثاری در [[فقه]]، [[اصول فقه]] و [[کلام]] تألیف کرده است که از جمله آنها عبارت‌اند از:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># جواهر الفقه؛ این اثر همراه با چند کتاب دیگر، با عنوان [[جوامع الفقه]] در ایران به چاپ رسیده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># جواهر الفقه؛ این اثر همراه با چند کتاب دیگر، با عنوان [[جوامع الفقه]] در ایران به چاپ رسیده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># روضة النفس فی احکام العبادات</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># روضة النفس فی احکام العبادات</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l36">خط ۳۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی طرابلس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۴۸۱ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاگردان سید مرتضی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:شاگردان شیخ طوسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فقیهان شیعه دوازده‌امامی درگذشته]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:قاضی‌های اهل لبنان]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki1:diff:1.41:old-303840:rev-303841:php=table -->
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC&diff=303840&oldid=prevShahroudi در ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۲2026-10-02T06:42:41Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface="">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قاضی عبدالعزیز'''، عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرابلسی، </del>مکنی به ابوالقاسم و مشهور به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌براج، </del>از فقیهان برجسته [[شیعه امامیه]] در اواخر قرن پنجم هجری و از شاگردان [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]] بود. او مدتی نماینده علمی شیخ طوسی در بلاد شام بود و حدود ۲۰ یا ۳۰ سال در [[طرابلس]] قضاوت کرد و به همین سبب به قاضی شهرت یافت. از آثار او [[جواهر الفقه]]، [[روضه النفس فی احکام العبادات]]، [[شرح جمل العلم و العمل]]، [[عماد المحتاج فی مناسک الحاج]] و چند اثر فقهی دیگر است. او در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق در طرابلس درگذشت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قاضی عبدالعزیز'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با نام کامل '''</ins>عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرابلسی'''، </ins>مکنی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>ابوالقاسم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>و مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ابن‌براج'''، </ins>از فقیهان برجسته [[شیعه امامیه]] در اواخر قرن پنجم هجری و از شاگردان [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]] بود. او مدتی نماینده علمی شیخ طوسی در بلاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود و حدود ۲۰ یا ۳۰ سال در [[طرابلس]] قضاوت کرد و به همین سبب به قاضی شهرت یافت. از آثار او [[جواهر الفقه]]، [[روضه النفس فی احکام العبادات]]، [[شرح جمل العلم و العمل]]، [[عماد المحتاج فی مناسک الحاج]] و چند اثر فقهی دیگر است. او در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق در طرابلس درگذشت.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== زندگی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته شیعه امامیه در اواخر قرن پنجم هجری و از وجوه و اعیان آن دوره بود. او از شاگردان [[سید مرتضی علم‌الهدی]] بود و به همین سبب لقب «غلام المرتضی» نیز داشت. در اصطلاح [[رجال]] و [[درایه]]، واژه «غلام» به معنای شاگرد و تلمیذ به‌کار می‌رفته است. از آنجا که ابن‌براج از سوی سید مرتضی در تدریس نیابت داشت، در برخی منابع با عنوان «خلیفة المرتضی» نیز از او یاد شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته شیعه امامیه در اواخر قرن پنجم هجری و از وجوه و اعیان آن دوره بود. او از شاگردان [[سید مرتضی علم‌الهدی]] بود و به همین سبب لقب «غلام المرتضی» نیز داشت. در اصطلاح [[رجال]] و [[درایه]]، واژه «غلام» به معنای شاگرد و تلمیذ به‌کار می‌رفته است. از آنجا که ابن‌براج از سوی سید مرتضی در تدریس نیابت داشت، در برخی منابع با عنوان «خلیفة المرتضی» نیز از او یاد شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفات </del>سید مرتضی، ابن‌براج در درس [[شیخ طوسی]] حاضر شد و به تکمیل مراتب علمی خود پرداخت. شیخ طوسی او را در بلاد شام به نیابت خود منصوب کرد و به همین سبب در برخی منابع «خلیفة الشیخ» نیز نامیده شده است. گاهی [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با همین عنوان یاد شده است. بنا بر تصریح [[قطب‌الدین راوندی]]، مقصود شیخ طوسی از تعبیر «شیخ فاضل» در آغاز برخی از کتاب‌های خود، ابن‌براج بوده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگذشت </ins>سید مرتضی، ابن‌براج در درس [[شیخ طوسی]] حاضر شد و به تکمیل مراتب علمی خود پرداخت. شیخ طوسی او را در بلاد شام به نیابت خود منصوب کرد و به همین سبب در برخی منابع «خلیفة الشیخ» نیز نامیده شده است. گاهی [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با همین عنوان یاد شده است. بنا بر تصریح [[قطب‌الدین راوندی]]، مقصود شیخ طوسی از تعبیر «شیخ فاضل» در آغاز برخی از کتاب‌های خود، ابن‌براج بوده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ابن‌براج از دو استاد بزرگ خود، همچنین از [[ابوالصلاح تقی]] و [[ابوالفتح کراجکی]] روایت کرده است. [[شیخ عبدالجبار مفید رازی]]، که در ولایت [[ری]] فقیه امامیه بود، و گروهی دیگر از بزرگان آن دوره نیز از او روایت کرده‌اند</ins>.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دو استاد بزرگ خود، همچنین از [[ابوالصلاح تقی]] </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالفتح کراجکی]] روایت کرده است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیخ عبدالجبار مفید رازی]]، که </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولایت </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ری</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقیه امامیه بود، و گروهی دیگر از بزرگان آن دوره نیز از او روایت کرده‌اند</del>.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدود ۲۰ یا ۳۰ سال در طرابلس به قضاوت پرداخت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به همین سبب به «قاضی» شهرت یافت</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های فقهی، هرگاه واژه «</ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاضی</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">» بدون قرینه به‌کار رود، مقصود ابن‌براج دانسته شده است</ins>.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج حدود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۰ یا ۳۰ سال </del>در طرابلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به قضاوت پرداخت و به همین سبب به «قاضی» شهرت یافت. در کتاب‌های فقهی، هرگاه واژه «قاضی» بدون قرینه به‌کار رود، مقصود ابن‌براج دانسته شده است</del>.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== درگذشت ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن‌براج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق، در </ins>حدود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸۰ سالگی، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>طرابلس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] درگذشت</ins>.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== آثار ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هفت اثر اخیر، یعنی الکامل، المعالم، المعتمد، المغرب، المنهاج، الموجز و المهذب، در فقه هستند. ابن‌براج همچنین کتابی در کلام داشته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هفت اثر اخیر، یعنی الکامل، المعالم، المعتمد، المغرب، المنهاج، الموجز و المهذب، در فقه هستند. ابن‌براج همچنین کتابی در کلام داشته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== وفات ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌براج در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق، در حدود ۸۰ سالگی، در طرابلس درگذشت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key fawiki1:diff:1.41:old-303575:rev-303840:php=table -->
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC&diff=303575&oldid=prevIslambot: صفحه‌ای تازه حاوی «'''قاضی عبدالعزیز'''، عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته شیعه امامیه در اواخر قرن پنجم هجری و از شاگردان سید مرتضی و شیخ طوسی بود. او مدتی نماینده علمی شیخ طو...» ایجاد کرد2026-09-30T02:38:36Z<p>صفحه‌ای تازه حاوی «'''قاضی عبدالعزیز'''، عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته <a href="/fa/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87" class="mw-redirect" title="شیعه امامیه">شیعه امامیه</a> در اواخر قرن پنجم هجری و از شاگردان <a href="/fa/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%B1%D8%AA%D8%B6%DB%8C" class="mw-redirect" title="سید مرتضی">سید مرتضی</a> و <a href="/fa/%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C" title="شیخ طوسی">شیخ طوسی</a> بود. او مدتی نماینده علمی شیخ طو...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''قاضی عبدالعزیز'''، عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته [[شیعه امامیه]] در اواخر قرن پنجم هجری و از شاگردان [[سید مرتضی]] و [[شیخ طوسی]] بود. او مدتی نماینده علمی شیخ طوسی در بلاد شام بود و حدود ۲۰ یا ۳۰ سال در [[طرابلس]] قضاوت کرد و به همین سبب به قاضی شهرت یافت. از آثار او [[جواهر الفقه]]، [[روضه النفس فی احکام العبادات]]، [[شرح جمل العلم و العمل]]، [[عماد المحتاج فی مناسک الحاج]] و چند اثر فقهی دیگر است. او در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق در طرابلس درگذشت.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
عبدالعزیز بن نحریر بن عبدالعزیز بن براج شامی حلبی طرابلسی، مکنی به ابوالقاسم و مشهور به ابن‌براج، از فقیهان برجسته شیعه امامیه در اواخر قرن پنجم هجری و از وجوه و اعیان آن دوره بود. او از شاگردان [[سید مرتضی علم‌الهدی]] بود و به همین سبب لقب «غلام المرتضی» نیز داشت. در اصطلاح [[رجال]] و [[درایه]]، واژه «غلام» به معنای شاگرد و تلمیذ به‌کار می‌رفته است. از آنجا که ابن‌براج از سوی سید مرتضی در تدریس نیابت داشت، در برخی منابع با عنوان «خلیفة المرتضی» نیز از او یاد شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
پس از وفات سید مرتضی، ابن‌براج در درس [[شیخ طوسی]] حاضر شد و به تکمیل مراتب علمی خود پرداخت. شیخ طوسی او را در بلاد شام به نیابت خود منصوب کرد و به همین سبب در برخی منابع «خلیفة الشیخ» نیز نامیده شده است. گاهی [[ابوالصلاح حلبی]] نیز با همین عنوان یاد شده است. بنا بر تصریح [[قطب‌الدین راوندی]]، مقصود شیخ طوسی از تعبیر «شیخ فاضل» در آغاز برخی از کتاب‌های خود، ابن‌براج بوده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
ابن‌براج از دو استاد بزرگ خود، همچنین از [[ابوالصلاح تقی]] و [[ابوالفتح کراجکی]] روایت کرده است. [[شیخ عبدالجبار مفید رازی]]، که در ولایت [[ری]] فقیه امامیه بود، و گروهی دیگر از بزرگان آن دوره نیز از او روایت کرده‌اند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
ابن‌براج حدود ۲۰ یا ۳۰ سال در طرابلس به قضاوت پرداخت و به همین سبب به «قاضی» شهرت یافت. در کتاب‌های فقهی، هرگاه واژه «قاضی» بدون قرینه به‌کار رود، مقصود ابن‌براج دانسته شده است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
== آثار ==<br />
ابن‌براج آثاری در [[فقه]]، [[اصول فقه]] و [[کلام]] تألیف کرده است که از جمله آنها عبارت‌اند از:<br />
<br />
# جواهر الفقه؛ این اثر همراه با چند کتاب دیگر، با عنوان [[جوامع الفقه]] در ایران به چاپ رسیده است.<br />
# روضة النفس فی احکام العبادات<br />
# شرح جمل العلم و العمل [[سید مرتضی]]<br />
# عماد المحتاج فی مناسک الحاج<br />
# الکامل<br />
# المعالم<br />
# المعتمد<br />
# المغرب<br />
# المنهاج<br />
# الموجز<br />
# المهذب<br />
<br />
هفت اثر اخیر، یعنی الکامل، المعالم، المعتمد، المغرب، المنهاج، الموجز و المهذب، در فقه هستند. ابن‌براج همچنین کتابی در کلام داشته است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
== وفات ==<br />
ابن‌براج در شب جمعه نهم شعبان سال ۴۸۱ق، در حدود ۸۰ سالگی، در طرابلس درگذشت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=قاضی عبدالعزیز}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=قاضی عبدالعزیز|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Islambot