https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%B1%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C 2026-06-10T06:11:44Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C%D8%B1%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=130434&oldid=prev 2025-07-06T14:49:47Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابن‌راوندی&#039;&#039;&#039;، [[متکلم]] سده سوم هجری، ابتدا [[معتزله|معتزلی]] بود اما سپس به مخالفت با [[دین]] گرایید و آثاری در نقد [[توحید]]، [[قرآن]] و [[نبوت]] نوشت. دیدگاه‌های او موجب واکنش‌های تند معتزلیان شد و گرایش کوتاه‌مدتش به [[شیعه|تشیع]] نیز در منابعی ذکر شده است، اما در خصوص [[الحاد]] یا [[توبه]] او در پایان عمر، اختلاف‌نظر وجود دارد.<br /> <br /> == زندگی ==<br /> ابوالحسین احمد بن یحیی بن اسحاق، مشهور به ابن‌راوندی، از متکلمان منسوب به جریان‌های الحادی در سده سوم هجری بود. درباره زادگاه او اختلاف‌نظر وجود دارد؛ برخی او را اهل راوند (میان [[کاشان]] و [[اصفهان]]) و برخی دیگر اهل مروالرود دانسته‌اند. زمان مرگ او نیز به‌درستی مشخص نیست و تاریخ‌های متفاوتی برای آن ذکر شده است، اما به‌نظر می‌رسد درگذشت او در میانه قرن سوم هجری رخ داده باشد.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌راوندی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == تفکرات و عقاید ==<br /> سیر فکری ابن‌راوندی پیچیده و چندوجهی بوده و علت گرایش او به الحاد نیز مورد اختلاف است. برخی، فقر مادی و برخی دیگر، ناکامی در کسب موقعیت علمی یا سیاسی را دلیل دگرگونی فکری او دانسته‌اند. در آغاز، او پیرو مکتب معتزله بود اما پس از مدتی از آن روی‌گردان شد، مواضع انتقادی شدیدی نسبت به آنان اتخاذ کرد و آموزه‌های این مکتب را به چالش کشید. این انتقادات، واکنش‌های تند معتزلیان را برانگیخت و موجب تألیف ردیه‌هایی علیه او شد.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌راوندی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> هرچند پیوند او با مذهب [[شیعه دوازده‌امامی]] پایدار نبود، اما برخی منابع او را در شمار نویسندگان [[شیعه]] قرار داده‌اند. مشخص نیست که آیا او تا پایان عمر بر مواضع الحادی خود باقی ماند یا آن‌گونه که برخی گفته‌اند، در واپسین سال‌های زندگی [[توبه]] کرد. در برخی منابع، از جمله [[اعیان الشیعه|&#039;&#039;اعیان الشیعه&#039;&#039;]]، از تشیع ابن‌راوندی سخن به میان آمده، اما دیدگاه‌های او همچنان محل بحث و تردید است. برخی نیز بر این باورند که نسبت الحاد به او، ناشی از گرایشش به تشیع و در نتیجه طعن معتزلیان بوده است.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌راوندی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == آثار ==<br /> ابن‌راوندی از مهارت‌ زبانی بالایی برخوردار بود و آثار متعددی به او نسبت داده شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به التاج (در نقد توحید)، بعث الحکمه (در دفاع از ثنویت)، الدامغ (در رد قرآن)، الفرید (در نقد پیامبران)، الطبایع، الزمرد و الامامه اشاره کرد. شهرت او به انکار دین چنان گسترش یافت که در سده چهارم هجری، حتی برخی نویسندگان یهودی نیز از او با عنوان فردی خطرناک یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌راوندی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> بخش‌هایی از آثار ابن‌راوندی، به‌ویژه نوشته‌هایی چون فضیحة المعتزله، در کتاب‌های مخالفانش باقی مانده است. برای نمونه، خیاط معتزلی در اثر خود به نام الانتصار بخش‌هایی از این کتاب را نقل کرده و به آن پاسخ داده است. همچنین المؤید فی الدین، در کتاب المجالس المؤيدية، فقراتی از کتاب الزمرد را نقل و نقد کرده است.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابن‌راوندی}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابن‌راوندی|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br /> <br /> {{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br /> {{فلسفه اسلامی}}<br /> {{داده‌های کتابخانه‌ای}}<br /> <br /> [[رده:افراد ایرانی یهودی‌تبار]]<br /> [[رده:اندیشه آزاد]]<br /> [[رده:اهالی کاشان]]<br /> [[رده:بی‌خدایان اهل ایران]]<br /> [[رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران]]<br /> [[رده:تبدیل از اسلام به ندانم‌گرایی یا خداناباوری]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۹۱۱ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان ۲۱۰ (قمری)]]<br /> [[رده:زادگان ۸۲۷ (میلادی)]]<br /> [[رده:فیلسوفان اهل ایران]]<br /> [[رده:ماده‌باوران]]<br /> [[رده:مسلمانان پیشین اهل ایران]]<br /> [[رده:مسلمانان سابق]]<br /> [[رده:مسلمانان شیعه پیشین اهل ایران]]<br /> [[رده:منتقدان اسلام]]<br /> [[رده:ندانم‌گرایان اهل ایران]]<br /> [[رده:ندانم‌گرایان]]<br /> [[رده:نویسندگان اهل ایران]]<br /> [[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]</div>

Shahroudi