ابن‌مقفع - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Morningview: /* آثار */

2026-02-14T18:18:16Z

آثار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۱۸
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	== سرگذشت ==		== سرگذشت ==
	ابن مقفع در اول کاتب داود بن عمر بن هبیره و سپس کاتب عیسی بن علی بود. او یکی از مترجمان از زبان فارسی به عربی بود. گفته شده که او کتاب‌های منطق و طب را که از یونانی و رومی به فارسی ترجمه شده بود، به عربی ترجمه کرد. ابن‌مقفع به عربی شعر می‌گفت. قفطی در ''اخبار الحکما'' ابن‌مقفع را دانشمندی فاضل توصیف می‌کند که برای اولین بار در میان مسلمانان به ترجمه کتب منطقی پرداخت. عبدالله از اهل فارس بود و در اوّل [[مجوسی]] سپس به دست [[عیسی بن علی]] عموی [[سفاح]] و [[منصور]] [[فهرست خلفای عباسی\|خلیفه اول و دوم عباسی]] مسلمان شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>		[[ابن مقفع]] در اول کاتب داود بن عمر بن هبیره و سپس کاتب عیسی بن علی بود. او یکی از مترجمان از زبان فارسی به عربی بود. گفته شده که او کتاب‌های منطق و طب را که از یونانی و رومی به فارسی ترجمه شده بود، به عربی ترجمه کرد. ابن‌مقفع به عربی شعر می‌گفت. قفطی در ''اخبار الحکما'' ابن‌مقفع را دانشمندی فاضل توصیف می‌کند که برای اولین بار در میان مسلمانان به ترجمه کتب منطقی پرداخت. عبدالله از اهل فارس بود و در اوّل [[مجوسی]] سپس به دست [[عیسی بن علی]] عموی [[سفاح]] و [[منصور]] [[فهرست خلفای عباسی\|خلیفه اول و دوم عباسی]] مسلمان شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>

	گفته شده است که ابن‌مقفع، سفیان بن معاویهٔ بن یزید بن مهلب بن ابی‌صفره را سبک می‌شمرد و مسخره می‌کرد. سفیان با شنیدن تمسخرهای متعدد ابن‌مقفع قسم یاد کرد که او را به‌طور فجیعی مقتول سازد. از همین رو به خلیفه نامه نوشت و جواز قتل او را دریافت کرد. سرانجام سفیان او را به قتل رساند. در برخی منابع آمده است که ~~سفیان،~~ او را به چاه آبخانه انداخته و درب چاه را بست. از قتل او در حمام نیز سخن گفته شده است. سال قتل او را ۱۴۵ ه‍.ق دانسته‌اند. با این حال در ''اخبار بصره'' اثر [[عمرو بن شیبه]] آمده است که قتل ابن‌مقفع در سال ۱۴۲ یا ۱۴۳ رخ داد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>		گفته شده است که ابن‌مقفع، سفیان بن معاویهٔ بن یزید بن مهلب بن ابی‌صفره را سبک می‌شمرد و مسخره می‌کرد. سفیان با شنیدن تمسخرهای متعدد ابن‌مقفع قسم یاد کرد که او را به‌طور فجیعی مقتول سازد. از همین رو به خلیفه نامه نوشت و جواز قتل او را دریافت کرد. سرانجام سفیان او را به قتل رساند. در برخی منابع آمده است که [[سفیان]]، او را به چاه آبخانه انداخته و درب چاه را بست. از قتل او در حمام نیز سخن گفته شده است. سال قتل او را ۱۴۵ ه‍.ق دانسته‌اند. با این حال در ''اخبار بصره'' اثر [[عمرو بن شیبه]] آمده است که قتل ابن‌مقفع در سال ۱۴۲ یا ۱۴۳ رخ داد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>

	== آثار ==		== آثار ==
	از آثار او می‌توان به ''کتاب التاج'' در زندگانی انوشیروان و کتاب ''خداینامه'' در موضوع سیر و کتاب ''[[آئین‌نامه (ابن مقفع)\|آیین‌نامه]]'' در مضوع اصر و کتاب ''کلیله و دمنه''، ''مزدک''، ''الادب الکبیر'' معروف به ''ما قرء حسیس''، ''الادب الصغیر''، ''الیتیمهٔ در رسائل'' اشاره کرد. آثار دیگر او ''اختصار قاطیغوریاس ارسطو'' و ''اختصار باری ارمیناس ارسطو'' نام برده شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>		از آثار او می‌توان به ''کتاب التاج'' در زندگانی انوشیروان و کتاب ''خداینامه'' در موضوع سیر و کتاب ''[[آئین‌نامه (ابن مقفع)\|آیین‌نامه]]'' در مضوع اصر و کتاب ''[[کلیله و دمنه]]''، ''مزدک''، ''الادب الکبیر'' معروف به ''ما قرء حسیس''، ''الادب الصغیر''، ''الیتیمهٔ در رسائل'' اشاره کرد. آثار دیگر او ''اختصار قاطیغوریاس ارسطو'' و ''اختصار باری ارمیناس ارسطو'' نام برده شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Shahroudi در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۳۳

2024-07-16T02:33:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۳۳
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	== آثار ==		== آثار ==
	از آثار او می‌توان به ''کتاب التاج'' در زندگانی انوشیروان و کتاب ''خداینامه'' در موضوع سیر و کتاب ''آیین‌نامه'' در مضوع اصر و کتاب ''کلیله و دمنه''، ''مزدک''، ''الادب الکبیر'' معروف به ''ما قرء حسیس''، ''الادب الصغیر''، ''الیتیمهٔ در رسائل'' اشاره کرد. آثار دیگر او ''اختصار قاطیغوریاس ارسطو'' و ''اختصار باری ارمیناس ارسطو'' نام برده شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>		از آثار او می‌توان به ''کتاب التاج'' در زندگانی انوشیروان و کتاب ''خداینامه'' در موضوع سیر و کتاب ''[[آئین‌نامه (ابن مقفع)\|آیین‌نامه]]'' در مضوع اصر و کتاب ''کلیله و دمنه''، ''مزدک''، ''الادب الکبیر'' معروف به ''ما قرء حسیس''، ''الادب الصغیر''، ''الیتیمهٔ در رسائل'' اشاره کرد. آثار دیگر او ''اختصار قاطیغوریاس ارسطو'' و ''اختصار باری ارمیناس ارسطو'' نام برده شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ابن مقفع}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Shahroudi: /* پانویس */

2024-01-18T04:55:18Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۵
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}		{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}
	~~{{مستشرقین تاریخ پیش از میلاد ایران}}~~
	{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}		{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}
	{{ادبیات عربی}}		{{ادبیات عربی}}

Shahroudi: ابرابزار

2024-01-18T04:54:39Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه زندگینامه
| نام_شخص = روزبه پور دادویه{{سخ}}عبدالله ابن مقفع
| نام =
| نام_تصویر = Ibn al-Muqaffa' by Khalil Gibran.png
| عرض_تصویر =
| توضیح_تصویر = نقاشی تخیلی از ابن مقفع اثر [[جبران خلیل جبران]]
| نام دیگر = عبدالله
| لقب‌ها = ابن مقفع
| زمینه فعالیت = ادبیات، تاریخ
| ملیت = [[ایرانی‌تبار]]
| اهل = پارس، جور [[فیروز آباد]] کنونی
| دوره = قرن دوم هجری
| سال‌های فعالیت =
| محل زندگی = فارس، اهواز، بصره
| مذهب = ابتدا [[زرتشتی]]، سپس [[مسلمان]]
| نهاد =
| همسر =
| فرزندان = محمد
| والدین = دادویه
| آرامگاه =
| مدفن =
| پیشه = نویسنده و مترجم
| سبک = ادبیات ترجمه
| مکتب =
| آثار = کلیله و دمنه، سیرالملوک
| تاریخ_تولد = ۱۰۶ قمری
| محل_تولد = در آن زمان جور امروزه [[فیروز آباد]]
| تاریخ_مرگ = ۱۴۲ قمری (سوزانده شد)
| محل_مرگ = [[بغداد]]
| گفتاورد =
}}
'''ابومحمد عبدالله ابن مقفع''' با نام اصلی '''روزبه پور دادویه''' معروف به '''اِبْنِ مُقَفَّع''' {{تتم||۱۰۴|جور [[فیروز آباد]] کنونی ||۱۴۲|[[بغداد]]|ق}} از نویسندگان [[مسلمان]] بود. گفته شده که اسم او به فارسی روزبه است و پیش از [[اسلام]] آوردن کنیه او ابوعمر و پس از قبول مسلمانی مکنی به ابی‌محمد شده است و مقفع، پدر او پسر مبارک است و اصل او ازجور (فیروزآباد) از حوالی [[فارس]] است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن مقفع}}</ref>

== سرگذشت ==
ابن مقفع در اول کاتب داود بن عمر بن هبیره و سپس کاتب عیسی بن علی بود. او یکی از مترجمان از زبان فارسی به عربی بود. گفته شده که او کتاب‌های منطق و طب را که از یونانی و رومی به فارسی ترجمه شده بود، به عربی ترجمه کرد. ابن‌مقفع به عربی شعر می‌گفت. قفطی در ''اخبار الحکما'' ابن‌مقفع را دانشمندی فاضل توصیف می‌کند که برای اولین بار در میان مسلمانان به ترجمه کتب منطقی پرداخت. عبدالله از اهل فارس بود و در اوّل [[مجوسی]] سپس به دست [[عیسی بن علی]] عموی [[سفاح]] و [[منصور]] [[فهرست خلفای عباسی|خلیفه اول و دوم عباسی]] مسلمان شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن مقفع}}</ref>

گفته شده است که ابن‌مقفع، سفیان بن معاویهٔ بن یزید بن مهلب بن ابی‌صفره را سبک می‌شمرد و مسخره می‌کرد. سفیان با شنیدن تمسخرهای متعدد ابن‌مقفع قسم یاد کرد که او را به‌طور فجیعی مقتول سازد. از همین رو به خلیفه نامه نوشت و جواز قتل او را دریافت کرد. سرانجام سفیان او را به قتل رساند. در برخی منابع آمده است که سفیان، او را به چاه آبخانه انداخته و درب چاه را بست. از قتل او در حمام نیز سخن گفته شده است. سال قتل او را ۱۴۵ ه‍.ق دانسته‌اند. با این حال در ''اخبار بصره'' اثر [[عمرو بن شیبه]] آمده است که قتل ابن‌مقفع در سال ۱۴۲ یا ۱۴۳ رخ داد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن مقفع}}</ref>

== آثار ==
از آثار او می‌توان به ''کتاب التاج'' در زندگانی انوشیروان و کتاب ''خداینامه'' در موضوع سیر و کتاب ''آیین‌نامه'' در مضوع اصر و کتاب ''کلیله و دمنه''، ''مزدک''، ''الادب الکبیر'' معروف به ''ما قرء حسیس''، ''الادب الصغیر''، ''الیتیمهٔ در رسائل'' اشاره کرد. آثار دیگر او ''اختصار قاطیغوریاس ارسطو'' و ''اختصار باری ارمیناس ارسطو'' نام برده شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن مقفع}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابن مقفع|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=بله|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}

{{تاریخ فلسفه و حکمت ایران}}
{{مستشرقین تاریخ پیش از میلاد ایران}}
{{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}
{{ادبیات عربی}}

[[رده:اعدام‌شدگان اهل ایران]]
[[رده:اعدام‌شدگان به‌دست خلفای عباسی]]
[[رده:اعدام‌شدگان سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:اهالی ایران در سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:اهالی بصره]]
[[رده:اهالی خلافت عباسیان در سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:اهالی فیروزآباد]]
[[رده:دانشمندان کشته‌شده]]
[[رده:درگذشتگان ۱۴۵]]
[[رده:درگذشتگان دهه ۷۵۰ (میلادی)]]
[[رده:زرتشتیان مسلمان‌شده]]
[[رده:عراقی‌های فارس‌تبار]]
[[رده:مترجمان از فارسی به عربی]]
[[رده:مترجمان اسلام در قرون وسطی]]
[[رده:مترجمان اهل ایران]]
[[رده:مسلمانان سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان ادبیات فارسی دوران قرون وسطی]]
[[رده:نویسندگان عربی سده ۸ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان فارسی‌زبان اهل ایران]]
[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]