https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%85%DA%A9%D8%AA%D9%88%D9%85ابن اممکتوم - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-11T07:09:12Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%85%DA%A9%D8%AA%D9%88%D9%85&diff=112830&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2025-05-05T11:04:35Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''عبدالله بن قیس''' مشهور به '''ابن اممکتوم'''، [[صحابه|صحابی]] نابینای [[محمد|پیامبر اسلام]]، از نخستین [[مؤذن|مؤذنان]] [[مسلمان|مسلمانان]] بود و چندین بار بهعنوان جانشین محمد در [[مدینه]] منصوب شد. او در برخی [[فهرست غزوههای محمد|غزوات]] شرکت کرد و بنابر روایاتی، در [[جنگ قادسیه]] کشته شد یا پس از آن به [[مدینه]] بازگشت و درگذشت.<br />
<br />
== سرگذشت ==<br />
عبدالله بن قیس، مشهور به ابن اُممکتوم، از صحابیان [[محمد]] و یکی از دو مؤذن اصلی مسلمانان در دوران وی بود. او از طایفه [[بنیعامر بن لؤی]] و به نقل برخی منابع، پیش از [[اسلام]] آوردن نامش حُصَین بوده که پس از مسلمان شدن، پیامبر نام عبدالله را بر او نهاد. پدرش دایی [[خدیجه بنت خویلد]] و مادرش [[عاتکه بنت عبدالله|عاتکه بنت عبدالله بن عنکثه]] از قبیله [[بنیمخزوم]] بود که به کنیهاش «اممکتوم» شناخته میشد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن اممکتوم}}</ref><br />
<br />
تاریخ تولد و دوران کودکی او بهدرستی روشن نیست، ولی از شواهد برمیآید که در همان دوران بینایی خود را از دست داده بود. او در اوایل [[بعثت محمد]] در [[مکه]] حضور داشت و به اسلام علاقهمند بود. طبق برخی روایات، هنگامی که [[محمد]] با بزرگان [[قریش]] همچون [[ولید بن مغیره]] در حال گفتوگو بود، ابن اممکتوم به حضور آمد و درخواست [[تلاوت قرآن]] کرد. گفته میشود در پی این رویداد، آیات آغازین سوره [[عبس]] نازل شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن اممکتوم}}</ref><br />
<br />
او از نخستین مسلمانانی بود که برای ارشاد مردم [[یثرب]]، پیش از [[هجرت محمد]] به آن شهر فرستاده شد، گرچه برخی منابع حضور او را پس از [[جنگ بدر]] در [[مدینه]] دانستهاند. ابن اممکتوم در مدینه ساکن صُفّه [[مسجد]] شد و مدتی نیز در خانه [[مخرمه بن نوفل]] اقامت داشت. او در کنار [[بلال بن رباح]]، از مؤذنان رسمی محمد بود و بنابر برخی گزارشها، سیزده مرتبه از سوی محمد بهعنوان جانشین موقت وی در مدینه منصوب شد، از جمله در غزوات [[غزوه احد|اُحد]]، [[خندق]]، [[غزوه بنینضیر|بنینضیر]] و [[غزوه بنیقریظه|بنیقریظه]].<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن اممکتوم}}</ref><br />
<br />
در ماجرای نزول [[آیه ۹۵ سوره نساء]] که دربارهٔ فضیلت مجاهدان نسبت به کسانی که از جنگ کناره میگیرند نازل شد، ابن اممکتوم و دیگر ناتوانان از این حکم مستثنا شدند. با این حال، او در برخی جنگها، از جمله [[جنگ قادسیه]] حضور یافت و به گفته برخی منابع، در این نبرد کشته شد، اگرچه روایاتی نیز بر بازگشت او به مدینه و درگذشت در همانجا دلالت دارد. از راویان حدیث او میتوان به [[عبدالرحمن بن ابیلیلی]] و [[ابورزین اسدی]] اشاره کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابن اممکتوم}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابن اممکتوم|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
{{صحابه}}<br />
[[رده:انصار]]<br />
[[رده:اهالی مکه]]<br />
[[رده:خدیجه]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۴ (قمری)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۶۳۶ (میلادی)]]<br />
[[رده:صحابه مرد]]<br />
[[رده:نابینایان]]</div>Shahroudi