https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C 2026-06-23T22:30:50Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C&diff=177615&oldid=prev 2026-06-12T18:38:47Z

<p>ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(متوفی به سال ۳۸۴ ه‍</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ق) </del>از دانشمندان [[آل بویه|آل‌بویه]] بود که در زمان [[معزالدوله دیلمی|معزالدوله]]، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - [[عزالدوله دیلمی|عزالدوله]] - درآمد و در همین زمان نامه‌های تندی از طرف عزالدوله برای [[عضدالدوله دیلمی|عضدالدوله]] فرستاد که باعث آزردگی و خشم او شد و پس از قتل عزالدوله، عضدالدوله می‌خواست وی را زیر دست و پای فیل‌ها بیفکند و چون جمعی شفاعت او را کردند، از قتل او گذشت، به شرط آنکه کتابی دربارهٔ آل‌بویه بنویسد و صابی کتاب ''[[التاجی]]'' را نوشت. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قِفطی، صابی را ستوده و گفته است که او در [[بغداد]] به کسب علم و ادب پرداخته بود. در شعر و نثر بلیغ بود. در علوم ریاضی، بخصوص هندسه و هیئت، ید طولایی داشت. </del>هنگامی که [[شرف‌الدوله دیلمی|شرف‌الدوله]] با تصدی [[بیژن کوهی]] در بغداد رصدخانه ساخت، صابی در اجرای این مهم مداخله داشت. به گفته [[ثعالبی]]، خلفا و سلاطین و وزرا کوشش بسیار کردند که صابی [[اسلام]] آورد و حتی عزالدوله حاضر شد در صورت اسلام آوردن وزرات خود را به او دهد، اما وی حاضر به پذیرفتن [[اسلام]] نشد. او در عین حال به نیکوترین وجهی با [[مسلمان|مسلمانان]] هماهنگی می‌کرد. تمام [[ماه رمضان]] [[روزه]] می‌گرفت. همه [[قرآن]] را حفظ بود و [[آیه]]‌های آن مرتب بر زبانش جاری بود. این امر از مجموعه رسائل او که منتخبی از آن با عنوان «المختار من رسائل صابی» موجود است و همچنین بهره‌هایی که از خطبه‌های [[علی بن ابی‌طالب]] گرفته به خوبی آشکار است.&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=۵۰–۵۱}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ابواسحاق صابی'''، با نام کامل '''ابراهیم بن هلال بن ابراهیم بن زهرون حرانی''' (درگذشت ۳۸۴ق)، نویسنده، دبیر، شاعر و از برجسته‌ترین منشیان در [[دوره آل بویه]] بود. او در شمار نامدارترین اهل بلاغت و کتابت در سدهٔ چهارم هجری قرار داشت و به‌ویژه با نثر فنی و رسائل دیوانی خود شهرت یافت. صابی با آنکه در محیط سیاسی و فرهنگی [[خلافت عباسی]] و آل بویه جایگاه بلندی داشت، بر آیین خود باقی ماند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== زندگی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از خاندان صابئین حران بود</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt; او </ins>از دانشمندان [[آل بویه|آل‌بویه]] بود که در زمان [[معزالدوله دیلمی|معزالدوله]]، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - [[عزالدوله دیلمی|عزالدوله]] - درآمد و در همین زمان نامه‌های تندی از طرف عزالدوله برای [[عضدالدوله دیلمی|عضدالدوله]] فرستاد که باعث آزردگی و خشم او شد و پس از قتل عزالدوله، عضدالدوله می‌خواست وی را زیر دست و پای فیل‌ها بیفکند و چون جمعی شفاعت او را کردند، از قتل او گذشت، به شرط آنکه کتابی دربارهٔ آل‌بویه بنویسد و صابی کتاب ''[[التاجی]]'' را نوشت.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌ </ins>هنگامی که [[شرف‌الدوله دیلمی|شرف‌الدوله]] با تصدی [[بیژن کوهی]] در بغداد رصدخانه ساخت، صابی در اجرای این مهم مداخله داشت. به گفته [[ثعالبی]]، خلفا و سلاطین و وزرا کوشش بسیار کردند که صابی [[اسلام]] آورد و حتی عزالدوله حاضر شد در صورت اسلام آوردن وزرات خود را به او دهد، اما وی حاضر به پذیرفتن [[اسلام]] نشد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=۵۰–۵۱}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابواسحاق صابی در سال ۳۴۹ق به ریاست [[دیوان رسائل]] رسید و به سبب مهارت در نویسندگی و انشا، در دستگاه خلافت و دربار آل بویه منزلت یافت. در منابع آمده است که خلفا، وزیران و پادشاهان بارها از او خواستند اسلام بیاورد و در برابر آن وعدهٔ مقام و وزارت به او دادند، اما او این درخواست‌ها را نپذیرفت. با وجود پایبندی به آیین خود، صابی با مسلمانان مناسباتی نیکو داشت و در معاشرت و خدمت به بزرگان به خوش‌رفتاری شناخته می‌شد. در برخی گزارش‌ها آمده است که [[ماه رمضان]] را روزه می‌گرفت و [[قرآن]] را از حفظ داشت. همچنین او را در آیین خویش متعصب، پارسا و پاکدامن وصف کرده‌اند.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== جایگاه ادبی و سیاسی ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صابی در روزگار [[عضدالدوله دیلمی]] دچار سختی و سقوط سیاسی شد. بنابر روایات، یکی از عوامل بدگمانی عضدالدوله به او، عبارتی بود که از جانب [[طائع]] در ستایش [[عزالدوله بختیار]] نوشته شده بود. پس از استیلای عضدالدوله بر بغداد، صابی مأمور شد تاریخی دربارهٔ خاندان دیلمی بنویسد و او نگارش کتاب ''تاجی'' را آغاز کرد. اما گزارش‌هایی که به عضدالدوله رسید، خشم او را برانگیخت و فرمان داد صابی را بکشند. با شفاعت نزدیکان دربار، این حکم اجرا نشد و او به زندان افتاد و اموالش مصادره شد.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او تا پایان حکومت عضدالدوله در زندان ماند و در سال ۳۷۱ق آزاد شد. در همان دوره، [[صاحب بن عباد]] از دوستداران او بود و میان این دو مکاتباتی جریان داشت. در منابع ادبی، ابواسحاق صابی در کنار [[ابن عمید]] و صاحب بن عباد از ارکان بلاغت و نویسندگی عصر خود شمرده شده است. [[ثعالبی]] نیز در مقایسهٔ او با صاحب بن عباد، صابی را نویسنده‌ای دانسته که غالباً مطابق خواست دیگران می‌نوشت، در حالی که صاحب آنچه را خود می‌خواست می‌نگاشت.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== درگذشت ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابواسحاق صابی در دوازدهم شوال سال ۳۸۴ق، در هفتاد و یک سالگی، درگذشت. او را در [[شونیزیه]] به خاک سپردند. [[شریف رضی]] در سوگ او قصیده‌ای سرود. هنگامی که برخی این کار را نکوهش کردند، پاسخ داد که فضیلت او را ستوده است.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== آثار ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای ابواسحاق صابی آثار متعددی در نظم و نثر ذکر کرده‌اند. از جملهٔ آن‌ها ''دیوان شعر''، ''دیوان رسائل''، ''مراسلات الشریف الرضی''، ''اخبار اهله و ولد ابنه'' و ''دوله بنی بویه'' است که به ''تاجی'' شهرت دارد. بخشی از نامه‌ها و نوشته‌های او در منابع ادبی بعدی نقل شده و از نمونه‌های برجستهٔ نثر فنی عربی به‌شمار آمده است. آثار و شیوهٔ نگارش او در ادب فارسی نیز بازتاب یافت و شماری از شاعران فارسی‌زبان، از جمله [[فرخی سیستانی]]، [[سوزنی سمرقندی]] و کمال بخاری، از او و رسائلش یاد کرده‌اند.&lt;ref&gt;{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=صابی}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== در دیدگاه دیگران ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قِفطی، صابی را ستوده و گفته است که او در [[بغداد]] به کسب علم و ادب پرداخته بود. در شعر و نثر بلیغ بود. در علوم ریاضی، بخصوص هندسه و هیئت، ید طولایی داشت. گفته شده که </ins>او در عین حال به نیکوترین وجهی با [[مسلمان|مسلمانان]] هماهنگی می‌کرد. تمام [[ماه رمضان]] [[روزه]] می‌گرفت. همه [[قرآن]] را حفظ بود و [[آیه]]‌های آن مرتب بر زبانش جاری بود. این امر از مجموعه رسائل او که منتخبی از آن با عنوان «المختار من رسائل صابی» موجود است و همچنین بهره‌هایی که از خطبه‌های [[علی بن ابی‌طالب]] گرفته به خوبی آشکار است.&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=۵۰–۵۱}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|ریز<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=بله</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ارجاعات ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲|اندازه=</ins>ریز}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>== منابع ==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد دانشنامه|نام=عباسعلی|نام خانوادگی=اختری|مقاله=صابی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=بله|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در حکومت آل‌بویه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در حکومت آل‌بویه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C&diff=85287&oldid=prev 2024-07-18T04:04:40Z

<p>− <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A2%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87" title="رده:افراد در دوره آل‌بویه">رده:افراد در دوره آل‌بویه</a>، + <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A2%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87" title="رده:افراد در حکومت آل‌بویه">رده:افراد در حکومت آل‌بویه</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هات‌کت">هات‌کت</a>)</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </del>آل‌بویه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت </ins>آل‌بویه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C&diff=85277&oldid=prev 2024-07-18T04:01:03Z

<p>− <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%A2%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87" title="رده:افراد در حکومت آل‌بویه">رده:افراد در حکومت آل‌بویه</a>، + <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AF_%D8%AF%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A2%D9%84%E2%80%8C%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87" title="رده:افراد در دوره آل‌بویه">رده:افراد در دوره آل‌بویه</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هات‌کت">هات‌کت</a>)</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت </del>آل‌بویه]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>آل‌بویه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C&diff=85275&oldid=prev 2024-07-18T03:59:45Z

<p>ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)''' (متوفی به سال ۳۸۴ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه</del>. ق) از دانشمندان [[آل بویه|آل‌بویه]] بود که در زمان [[معزالدوله دیلمی|معزالدوله]]، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - [[عزالدوله دیلمی|عزالدوله]] - درآمد و در همین زمان نامه‌های تندی از طرف عزالدوله برای [[عضدالدوله دیلمی|عضدالدوله]] فرستاد که باعث آزردگی و خشم او شد و پس از قتل عزالدوله، عضدالدوله می‌خواست وی را زیر دست و پای فیل‌ها بیفکند و چون جمعی شفاعت او را کردند، از قتل او گذشت، به شرط آنکه کتابی دربارهٔ آل‌بویه بنویسد و صابی کتاب ''[[التاجی]]'' را نوشت. قِفطی، صابی را ستوده و گفته است که او در [[بغداد]] به کسب علم و ادب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>پرداخته بود. در شعر و نثر بلیغ بود. در علوم ریاضی، بخصوص هندسه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیأت، </del>ید طولایی داشت. هنگامی که [[شرف‌الدوله دیلمی|شرف‌الدوله]] با تصدی [[بیژن کوهی]] در بغداد رصدخانه ساخت، صابی در اجرای این مهم مداخله داشت. به گفته [[ثعالبی]]، خلفا و سلاطین و وزرا کوشش بسیار کردند که صابی [[اسلام]] آورد و حتی عزالدوله حاضر شد در صورت اسلام آوردن وزرات خود را به او دهد، اما وی حاضر به پذیرفتن [[اسلام]] نشد. او در عین حال به نیکوترین وجهی با [[مسلمان|مسلمانان]] هماهنگی می‌کرد. تمام [[ماه رمضان]] [[روزه]] می‌گرفت. همه [[قرآن]] را حفظ بود و [[آیه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|آیه‌های</del>]] آن مرتب بر زبانش جاری بود. این امر از مجموعه رسائل او که منتخبی از آن با عنوان «المختار من رسائل صابی» موجود است و همچنین بهره‌هایی که از خطبه‌های [[علی بن ابی‌طالب]] گرفته به خوبی آشکار است.&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۰-۵۱</del>}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)''' (متوفی به سال ۳۸۴ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه‍</ins>.ق) از دانشمندان [[آل بویه|آل‌بویه]] بود که در زمان [[معزالدوله دیلمی|معزالدوله]]، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - [[عزالدوله دیلمی|عزالدوله]] - درآمد و در همین زمان نامه‌های تندی از طرف عزالدوله برای [[عضدالدوله دیلمی|عضدالدوله]] فرستاد که باعث آزردگی و خشم او شد و پس از قتل عزالدوله، عضدالدوله می‌خواست وی را زیر دست و پای فیل‌ها بیفکند و چون جمعی شفاعت او را کردند، از قتل او گذشت، به شرط آنکه کتابی دربارهٔ آل‌بویه بنویسد و صابی کتاب ''[[التاجی]]'' را نوشت. قِفطی، صابی را ستوده و گفته است که او در [[بغداد]] به کسب علم و ادب پرداخته بود. در شعر و نثر بلیغ بود. در علوم ریاضی، بخصوص هندسه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیئت، </ins>ید طولایی داشت. هنگامی که [[شرف‌الدوله دیلمی|شرف‌الدوله]] با تصدی [[بیژن کوهی]] در بغداد رصدخانه ساخت، صابی در اجرای این مهم مداخله داشت. به گفته [[ثعالبی]]، خلفا و سلاطین و وزرا کوشش بسیار کردند که صابی [[اسلام]] آورد و حتی عزالدوله حاضر شد در صورت اسلام آوردن وزرات خود را به او دهد، اما وی حاضر به پذیرفتن [[اسلام]] نشد. او در عین حال به نیکوترین وجهی با [[مسلمان|مسلمانان]] هماهنگی می‌کرد. تمام [[ماه رمضان]] [[روزه]] می‌گرفت. همه [[قرآن]] را حفظ بود و [[آیه]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌های </ins>آن مرتب بر زبانش جاری بود. این امر از مجموعه رسائل او که منتخبی از آن با عنوان «المختار من رسائل صابی» موجود است و همچنین بهره‌هایی که از خطبه‌های [[علی بن ابی‌طالب]] گرفته به خوبی آشکار است.&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۰–۵۱</ins>}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نویسندگان عربی سده ۱۰ (میلادی)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مندائیان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در حکومت آل‌بویه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:افراد در حکومت آل‌بویه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:حافظان قرآن]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ریاضی‌دانان اهل ایران در قرون وسطی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ریاضی‌دانان اهل ایران در قرون وسطی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مندائیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نویسندگان عربی سده ۱۰ (میلادی)]]</ins></div></td></tr> </table>

Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_%D8%B5%D8%A7%D8%A8%DB%8C&diff=85274&oldid=prev 2024-07-18T03:59:36Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)&#039;&#039;&#039; (متوفی به سال ۳۸۴ ه. ق) از دانشمندان <a href="/fa/%D8%A2%D9%84_%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87" class="mw-redirect" title="آل بویه">آل‌بویه</a> بود که در زمان <a href="/fa/%D9%85%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C" title="معزالدوله دیلمی">معزالدوله</a>، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - <a href="/w/index.php?title=%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="عزالدوله دیلمی (صفحه وجود ندارد)">عزالدوله</a> - درآمد و در همین زمان...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابواسحاق ابراهیم بن هلال صابی (صابئی)&#039;&#039;&#039; (متوفی به سال ۳۸۴ ه. ق) از دانشمندان [[آل بویه|آل‌بویه]] بود که در زمان [[معزالدوله دیلمی|معزالدوله]]، متصدی دیوان رسائل شد و بعد از معزالدوله، در خدمت پسرش - [[عزالدوله دیلمی|عزالدوله]] - درآمد و در همین زمان نامه‌های تندی از طرف عزالدوله برای [[عضدالدوله دیلمی|عضدالدوله]] فرستاد که باعث آزردگی و خشم او شد و پس از قتل عزالدوله، عضدالدوله می‌خواست وی را زیر دست و پای فیل‌ها بیفکند و چون جمعی شفاعت او را کردند، از قتل او گذشت، به شرط آنکه کتابی دربارهٔ آل‌بویه بنویسد و صابی کتاب &#039;&#039;[[التاجی]]&#039;&#039; را نوشت. قِفطی، صابی را ستوده و گفته است که او در [[بغداد]] به کسب علم و ادب پرداخته بود. در شعر و نثر بلیغ بود. در علوم ریاضی، بخصوص هندسه و هیأت، ید طولایی داشت. هنگامی که [[شرف‌الدوله دیلمی|شرف‌الدوله]] با تصدی [[بیژن کوهی]] در بغداد رصدخانه ساخت، صابی در اجرای این مهم مداخله داشت. به گفته [[ثعالبی]]، خلفا و سلاطین و وزرا کوشش بسیار کردند که صابی [[اسلام]] آورد و حتی عزالدوله حاضر شد در صورت اسلام آوردن وزرات خود را به او دهد، اما وی حاضر به پذیرفتن [[اسلام]] نشد. او در عین حال به نیکوترین وجهی با [[مسلمان|مسلمانان]] هماهنگی می‌کرد. تمام [[ماه رمضان]] [[روزه]] می‌گرفت. همه [[قرآن]] را حفظ بود و [[آیه|آیه‌های]] آن مرتب بر زبانش جاری بود. این امر از مجموعه رسائل او که منتخبی از آن با عنوان «المختار من رسائل صابی» موجود است و همچنین بهره‌هایی که از خطبه‌های [[علی بن ابی‌طالب]] گرفته به خوبی آشکار است.&lt;ref&gt;{{پک|فقیهی|۱۳۹۰|ک=تاریخ آل بویه|ص=۵۰-۵۱}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> {{پانویس|ریز=بله}}<br /> <br /> == منابع ==<br /> * {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =فقیهی| نام =علی اصغر| پیوند نویسنده = | عنوان =تاریخ آل بویه| سال =۱۳۹۰ | ناشر =سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها |مکان =تهران | شابک =978-964-459-374-1}}<br /> [[رده:درگذشتگان ۳۸۴ (قمری)]]<br /> [[رده:نویسندگان عربی سده ۱۰ (میلادی)]]<br /> [[رده:مندائیان]]<br /> [[رده:افراد در حکومت آل‌بویه]]<br /> [[رده:حافظان قرآن]]<br /> [[رده:ریاضی‌دانان اهل ایران در قرون وسطی]]</div>

Shahroudi