https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AA%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87 2026-06-12T09:18:16Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%AA%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%87&diff=77949&oldid=prev 2024-03-13T08:41:39Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ابواسحاق اسماعیل بن قاسم بن سوید بن کیسان عینی عنزی&#039;&#039;&#039; (۱۳۰ ۲۱۰ ه.ق)، مشهور به &#039;&#039;&#039;ابوالعتاهیه&#039;&#039;&#039; یکی از شاعران مشهور دوران [[بنی‌عباس]] بود. او گرایش‌هایی به [[شیعه|تشیع]] داشت و از همین رو مدتی را در زندان به سر می‌برد. وی شاعر دربار در دوران خلافت چند تن از [[فهرست خلفای عباسی|خلفای بنی‌عباس]] بود و اشعار بسیاری سرود. <br /> <br /> == نام و نسب ==<br /> نام کامل ابوالعتاهیه را ابواسحاق اسماعیل بن قاسم بن سوید بن کیسان عینی عنزی گزارش کرده‌اند. او را از روی طنز، ابوالعتاهیه به معنای گمراه و سفیه و پرمدعی، خوانده‌اند. به گفته &#039;&#039;[[دایرةالمعارف تشیع]]&#039;&#039;، اجدادش تا دو سه پشت موالی قبیله نجدی عنزه بودند.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوالعتاهیه}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == سرگذشت ==<br /> بر اساس گزارش منابع، او در سال ۱۳۰ ه.ق زاده شد. محل تولد او را [[عین التمر]] (حومه [[انبار]]) یا [[کوفه]] دانسته‌اند. او از کودکی شعر می‌سرود و بسیار جوان بود که در شاعری شهرت یافت. او برای برخورداری از موهبت و آزمودن بخت خود همراه با [[ابراهیم بن ماهان موصلی]] (م ۱۸۸ ه.ق) که بعدها استاد بزرگ موسیقی و ندیم [[هارون الرشید]] شد رهسپار [[بغداد]] شد. او در بغداد به نزد [[ابن‌حباب اسدی]] (م ۱۷۰ ه.ق)، که خود غزلسرایی مشهور بود رفته و شاگردی او را کرد. محرومیت و تهیدستی ابوالعتاهیه و خانواده‌اش مانع شد که تحصیلات مرتب ادبی و دینی داشته باشد. از همین رو هر چه را وی آموخته است، در مکتب زندگی و اجتماع فرا گرفت و به همین جهت شعرش فاقد هیمنه اسلوب قدیم است. وی به خاطر سختی‌هایی که در زندگی از سوی حاکمان عموما [[سنی]] مذهب زمانش می‌کشید، گرایش به تشیع پیدا کرده بود و نسبت به [[موسی کاظم]]، امام هفتم [[شیعه دوازده‌امامی|شیعیان دوازده‌امامی]]، علاقه پیدا کرده بود. او اشعاری در وصف و تمجید موسی کاظم سرود. بعدها وی توسط دستگاه حاکم، به «[[رفض]] و [[زندقه]] و [[مانویت|مانویّت]]» متهم شد به همین دلیل، مدتی را در زندان بسر برد. ابوالعتاهیه در سفر اول بغداد توفیقی به دست نیاورد و ناچار به شهر کوچک [[حیره]] (نزدیک کوفه) عزیمت کرد. در این موقع طبع شاعری او تجلی کرده بود و روزی صد تا صد و پنجاه بیت شعر می‌سرود و نامش همه جا شنیده می‌شد. [[مهدی عباسی]] او را به بغداد دعوت نمود تا شاعر دربار باشد. از آن پس در دوران مهدی (م ۱۶۹ ه.ق) و [[هادی عباسی|هادی]] (م ۱۷۰ ه.ق) و هارون الرشید (م ۱۹۳ ق) و [[امین عباسی|امین]] (م ۱۹۸ ه.ق) و قسمتی از روزگاران [[مأمون]] (م ۲۱۸ ه.ق) مقرب خلفا بود و او را در شاعری هم طراز [[بشار بن برد]] و [[ابونؤاس]] می‌شمردند. او را شاعری نوآور و حاضرجواب و بسیارگوی توصیف کرده‌اند. [[ابن‌عماد ثقفی|ابن‌عماد احمد بن عبدالله ثقفی]] (م ۳۱۹ ه.ق) کتاب &#039;&#039;اخبار ابوالعتاهیه&#039;&#039; را در شرح احوال او نوشت و [[یوسف بن عبدالله بن عبدالبر|یوسف بن عبدالله بن عبدالبرّ]] (م ۴۶۳ ه.ق) زهدیات او را در دیوانی جمع‌آوری نمود.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوالعتاهیه}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> درگذشت ابوالعتاهیه به قول پسرش محمد، در سال ۲۱۰ ه.ق و بنا به اقوال دیگر در ۲۱۱ یا ۲۱۳ ه.ق اتفاق افتاده است.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوالعتاهیه}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == اشعار ==<br /> بیشتر غزل‌های ابوالعتاهیه از بین رفته‌است و در منابع، غزل‌های او را در مقایسه با دیگر سبک‌های وی، کم کیفیت‌تر گزارش کرده‌اند. او قصائد خود را به زبان ساده و درباره مضامین مردم‌پسند و در اوزان سبک می‌سرود. تحمیلات و فشارهائی از سوی حاکمان زمانش بر او و خانواده‌اش وارد شده بود در وجودش نفرتی عمیق از طبقه حاکم به وجود آورد و در خود همدلی و همبستگی با محرومان احساس می‌نمود که همه اینها در شعرش منعکس است. اشعار ابوالعتاهیه بسیار و در عین حال پراکنده است. جمعیت یسوعی بیروت نیز گزیدهای از اشعار او را به سال ۱۸۸۷ م در بیروت منتشر کرد.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوالعتاهیه}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==پانویس==<br /> ===ارجاعات===<br /> {{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br /> <br /> ===منابع===<br /> *{{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوالعتاهیه|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br /> <br /> {{زبان و ادبیات عربی در دوره عباسی}}<br /> {{ادبیات عربی}}<br /> {{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br /> <br /> [[رده:درباریان عباسیان]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۸۲۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان ۷۴۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:شاعران دوره عباسیان]]<br /> [[رده:شاعران عرب سده ۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:شاعران عرب سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:شاعران عرب]]<br /> [[رده:شاعران عربی سده ۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:شاعران عربی سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:شیعیان اهل عراق]]<br /> [[رده:عرب‌ها]]<br /> [[رده:عرب‌های سده ۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:عرب‌های سده ۹ (میلادی)]]</div>

Shahroudi