https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86ابوجعفر خازن - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-22T17:36:05Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86&diff=74614&oldid=prevShahroudi در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵2024-02-06T08:05:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''محمد بن حسین صاغانی خراسانی''' (ح ۲۹۰-ح ۳۶۰ ه.ق/۹۳۰–۹۷۱ م)، مشهور به ابوجعفر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خازن، </del>یکی از بزرگترین ریاضیدانان و منجمان سده ۴ ه.ق بود. اگرچه از وی بسیار گزارش شده و نوشتههای متعددی به وی نسبت داده شده است، اما از زندگی و برخی خصوصیات وی اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً ابوجعفر در صاغان قریهای در حوالی [[مرو]] زاده شد. او را بیشتر با کنیهاش میشناختند. برخی منابع نام پدر او را حسن نوشتهاند. حاجی خلیفه وی را خازنی نیز یاد میکند. ابوجعفر خازن و ابوجعفر محمد بن حسین که تا چندی پیش دو ریاضیدان انگاشته میشدند، بنا به تحقیق عادل انبوبا، در واقع یک نفرند. اولیری بدون ذکر مأخذی بر این باور است که ابوجعفر پیش از گرویدن به [[اسلام]]، [[صابئی]] بوده است. به گفته ویدمان، ابوجعفر نخست به فراگیری مسائل اعداد و ریاضیات پرداخت سپس نجوم آموخت و سرانجام به مسائل فلسفی روی آورد. از این رو [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] شرح آغاز کتاب ''السماء و العالم ارسطو'' را به نام وی تألیف کرد. وی آلات نجومی میساخت و در به کار بردن آنها تبحر داشت. او در مثلثات نیز تحقیق میکرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب ''شکل القطاع'' خود در بحث از شکل مغنی و فروع و لواحق آن مطالبی دال بر این موضوع آورده است. خازن در سال ۳۴۸ ه.ق/ ۹۵۹ م در رصدی که [[ابوالفضل هروی]] در شهر ری انجام داد، نظارت داشت. وی نزد رکن الدوله منزلت ویژهای داشت و از حمایت [[ابنعمید]]، وزیر او نیز برخوردار بود. در سال ۳۴۲ ه.ق آنگاه که میان [[ابوعلی بن محتاج چغانی]]، سپاهدار امیر [[نوح بن نصر سامانی]] و [[رکنالدوله دیلمی]] جنگ درگرفت، از جانب رکنالدوله برای عقد صلح مأمور شد و به تدبیر وی مقرر گردید که رکنالدوله سالانه ۲۰۰٫۰۰۰ دینار به امیر سامانی بپردازد، تا غائله خاتمه یابد. از آنجا که جز این واقعه تاریخی، مورد دیگری از مداخله وی در امور سیاسی در دست نیست، به هیچ وجه نمیتوان او را رجل سیاسی دانست. ابوجعفر تمام عمر یا اواخر آن را در [[ری]] به سر برد و از فرصت به دست آمده در دستگاه [[دیلمیان]] بهره کافی گرفت و مسائل متعددی را که حل برخی از آنها پیش از آن غیرممکن مینمود، حل کرد و کتابهای ارزشمندی در همین دوران نوشت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوجعفر خازن}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''محمد بن حسین صاغانی خراسانی''' (ح ۲۹۰-ح ۳۶۰ ه.ق/۹۳۰–۹۷۱ م)، مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>ابوجعفر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خازن'''، </ins>یکی از بزرگترین ریاضیدانان و منجمان سده ۴ ه.ق بود. اگرچه از وی بسیار گزارش شده و نوشتههای متعددی به وی نسبت داده شده است، اما از زندگی و برخی خصوصیات وی اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً ابوجعفر در صاغان قریهای در حوالی [[مرو]] زاده شد. او را بیشتر با کنیهاش میشناختند. برخی منابع نام پدر او را حسن نوشتهاند. حاجی خلیفه وی را خازنی نیز یاد میکند. ابوجعفر خازن و ابوجعفر محمد بن حسین که تا چندی پیش دو ریاضیدان انگاشته میشدند، بنا به تحقیق عادل انبوبا، در واقع یک نفرند. اولیری بدون ذکر مأخذی بر این باور است که ابوجعفر پیش از گرویدن به [[اسلام]]، [[صابئی]] بوده است. به گفته ویدمان، ابوجعفر نخست به فراگیری مسائل اعداد و ریاضیات پرداخت سپس نجوم آموخت و سرانجام به مسائل فلسفی روی آورد. از این رو [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] شرح آغاز کتاب ''السماء و العالم ارسطو'' را به نام وی تألیف کرد. وی آلات نجومی میساخت و در به کار بردن آنها تبحر داشت. او در مثلثات نیز تحقیق میکرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب ''شکل القطاع'' خود در بحث از شکل مغنی و فروع و لواحق آن مطالبی دال بر این موضوع آورده است. خازن در سال ۳۴۸ ه.ق/ ۹۵۹ م در رصدی که [[ابوالفضل هروی]] در شهر ری انجام داد، نظارت داشت. وی نزد رکن الدوله منزلت ویژهای داشت و از حمایت [[ابنعمید]]، وزیر او نیز برخوردار بود. در سال ۳۴۲ ه.ق آنگاه که میان [[ابوعلی بن محتاج چغانی]]، سپاهدار امیر [[نوح بن نصر سامانی]] و [[رکنالدوله دیلمی]] جنگ درگرفت، از جانب رکنالدوله برای عقد صلح مأمور شد و به تدبیر وی مقرر گردید که رکنالدوله سالانه ۲۰۰٫۰۰۰ دینار به امیر سامانی بپردازد، تا غائله خاتمه یابد. از آنجا که جز این واقعه تاریخی، مورد دیگری از مداخله وی در امور سیاسی در دست نیست، به هیچ وجه نمیتوان او را رجل سیاسی دانست. ابوجعفر تمام عمر یا اواخر آن را در [[ری]] به سر برد و از فرصت به دست آمده در دستگاه [[دیلمیان]] بهره کافی گرفت و مسائل متعددی را که حل برخی از آنها پیش از آن غیرممکن مینمود، حل کرد و کتابهای ارزشمندی در همین دوران نوشت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوجعفر خازن}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زادگان ۲۹۰ (قمری)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زادگان ۲۹۰ (قمری)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ستارهشناسان مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ستارهشناسان مسلمان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی مرو]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86&diff=74613&oldid=prevShahroudi: +رده:ریاضیدانان مسلمان، ±رده:منجمان مسلمان←رده:ستارهشناسان مسلمان (هاتکت)، ابرابزار2024-02-06T08:02:00Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:ریاضیدانان مسلمان">رده:ریاضیدانان مسلمان</a>، ±<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:منجمان مسلمان">رده:منجمان مسلمان</a>←<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:ستارهشناسان مسلمان">رده:ستارهشناسان مسلمان</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''محمد بن حسین صاغانی خراسانی''' (ح ۲۹۰-ح ۳۶۰ ه.ق/۹۳۰–۹۷۱ م)، مشهور به ابوجعفر خازن، یکی از بزرگترین ریاضیدانان و منجمان سده ۴ ه.ق بود. اگرچه از وی بسیار گزارش شده و نوشتههای متعددی به وی نسبت داده شده است، اما از زندگی و برخی خصوصیات وی اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً ابوجعفر در صاغان قریهای در حوالی [[مرو]] زاده شد. او را بیشتر با کنیهاش میشناختند. برخی منابع نام پدر او را حسن نوشتهاند. حاجی خلیفه وی را خازنی نیز یاد میکند. ابوجعفر خازن و ابوجعفر محمد بن حسین که تا چندی پیش دو ریاضیدان انگاشته میشدند، بنا به تحقیق عادل انبوبا، در واقع یک نفرند. اولیری بدون ذکر مأخذی بر این باور است که ابوجعفر پیش از گرویدن به [[اسلام]]، [[صابئی]] بوده است. به گفته ویدمان، ابوجعفر نخست به فراگیری مسائل اعداد و ریاضیات پرداخت سپس نجوم آموخت و سرانجام به مسائل فلسفی روی آورد. از این رو [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] شرح آغاز کتاب ''السماء و العالم ارسطو'' را به نام وی تألیف کرد. وی آلات نجومی میساخت و در به کار بردن آنها تبحر داشت. او در مثلثات نیز تحقیق میکرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب ''شکل القطاع'' خود در بحث از شکل مغنی و فروع و لواحق آن مطالبی دال بر این موضوع آورده است. خازن در سال ۳۴۸ ه.ق/ ۹۵۹ م در رصدی که [[ابوالفضل هروی]] در شهر ری انجام داد، نظارت داشت. وی نزد رکن الدوله منزلت ویژهای داشت و از حمایت [[ابنعمید]]، وزیر او نیز برخوردار بود. در سال ۳۴۲ ه.ق آنگاه که میان [[ابوعلی بن محتاج چغانی]]، سپاهدار امیر [[نوح بن نصر سامانی]] و [[رکنالدوله دیلمی]] جنگ درگرفت، از جانب رکنالدوله برای عقد صلح مأمور شد و به تدبیر وی مقرر گردید که رکنالدوله سالانه ۲۰۰٫۰۰۰ دینار به امیر سامانی بپردازد، تا غائله خاتمه یابد. از آنجا که جز این واقعه تاریخی، مورد دیگری از مداخله وی در امور سیاسی در دست نیست، به هیچ وجه نمیتوان او را رجل سیاسی دانست. ابوجعفر تمام عمر یا اواخر آن را در [[ری]] به سر برد و از فرصت به دست آمده در دستگاه [[دیلمیان]] بهره کافی گرفت و مسائل متعددی را که حل برخی از آنها پیش از آن غیرممکن مینمود، حل کرد و کتابهای ارزشمندی در همین دوران نوشت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>جامع اسلامی|ف=ابوجعفر خازن}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''محمد بن حسین صاغانی خراسانی''' (ح ۲۹۰-ح ۳۶۰ ه.ق/۹۳۰–۹۷۱ م)، مشهور به ابوجعفر خازن، یکی از بزرگترین ریاضیدانان و منجمان سده ۴ ه.ق بود. اگرچه از وی بسیار گزارش شده و نوشتههای متعددی به وی نسبت داده شده است، اما از زندگی و برخی خصوصیات وی اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً ابوجعفر در صاغان قریهای در حوالی [[مرو]] زاده شد. او را بیشتر با کنیهاش میشناختند. برخی منابع نام پدر او را حسن نوشتهاند. حاجی خلیفه وی را خازنی نیز یاد میکند. ابوجعفر خازن و ابوجعفر محمد بن حسین که تا چندی پیش دو ریاضیدان انگاشته میشدند، بنا به تحقیق عادل انبوبا، در واقع یک نفرند. اولیری بدون ذکر مأخذی بر این باور است که ابوجعفر پیش از گرویدن به [[اسلام]]، [[صابئی]] بوده است. به گفته ویدمان، ابوجعفر نخست به فراگیری مسائل اعداد و ریاضیات پرداخت سپس نجوم آموخت و سرانجام به مسائل فلسفی روی آورد. از این رو [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] شرح آغاز کتاب ''السماء و العالم ارسطو'' را به نام وی تألیف کرد. وی آلات نجومی میساخت و در به کار بردن آنها تبحر داشت. او در مثلثات نیز تحقیق میکرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب ''شکل القطاع'' خود در بحث از شکل مغنی و فروع و لواحق آن مطالبی دال بر این موضوع آورده است. خازن در سال ۳۴۸ ه.ق/ ۹۵۹ م در رصدی که [[ابوالفضل هروی]] در شهر ری انجام داد، نظارت داشت. وی نزد رکن الدوله منزلت ویژهای داشت و از حمایت [[ابنعمید]]، وزیر او نیز برخوردار بود. در سال ۳۴۲ ه.ق آنگاه که میان [[ابوعلی بن محتاج چغانی]]، سپاهدار امیر [[نوح بن نصر سامانی]] و [[رکنالدوله دیلمی]] جنگ درگرفت، از جانب رکنالدوله برای عقد صلح مأمور شد و به تدبیر وی مقرر گردید که رکنالدوله سالانه ۲۰۰٫۰۰۰ دینار به امیر سامانی بپردازد، تا غائله خاتمه یابد. از آنجا که جز این واقعه تاریخی، مورد دیگری از مداخله وی در امور سیاسی در دست نیست، به هیچ وجه نمیتوان او را رجل سیاسی دانست. ابوجعفر تمام عمر یا اواخر آن را در [[ری]] به سر برد و از فرصت به دست آمده در دستگاه [[دیلمیان]] بهره کافی گرفت و مسائل متعددی را که حل برخی از آنها پیش از آن غیرممکن مینمود، حل کرد و کتابهای ارزشمندی در همین دوران نوشت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </ins>جامع اسلامی|ف=ابوجعفر خازن}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوجعفر خازن|دانشنامه=[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>جامع اسلامی]]|عنوان جلد=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوجعفر خازن|دانشنامه=[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </ins>جامع اسلامی]]|عنوان جلد=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </ins>جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۲۹۰ (قمری)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۶۰ (قمری)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان مسلمان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منجمان </del>مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگذشتگان ۳۶۰ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ریاضیدانان مسلمان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۲۹۰ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ستارهشناسان </ins>مسلمان]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86&diff=74612&oldid=prevShahroudi: − رده:ریاضیدانان مسلمان (هاتکت)2024-02-06T08:01:13Z<p>− <a href="/w/index.php?title=%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="رده:ریاضیدانان مسلمان (صفحه وجود ندارد)">رده:ریاضیدانان مسلمان</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اهالی ری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دانشمندان مسلمان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ریاضیدانان مسلمان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منجمان مسلمان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:منجمان مسلمان]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86&diff=74611&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-02-06T08:01:09Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''محمد بن حسین صاغانی خراسانی''' (ح ۲۹۰-ح ۳۶۰ ه.ق/۹۳۰–۹۷۱ م)، مشهور به ابوجعفر خازن، یکی از بزرگترین ریاضیدانان و منجمان سده ۴ ه.ق بود. اگرچه از وی بسیار گزارش شده و نوشتههای متعددی به وی نسبت داده شده است، اما از زندگی و برخی خصوصیات وی اطلاع دقیقی در دست نیست. احتمالاً ابوجعفر در صاغان قریهای در حوالی [[مرو]] زاده شد. او را بیشتر با کنیهاش میشناختند. برخی منابع نام پدر او را حسن نوشتهاند. حاجی خلیفه وی را خازنی نیز یاد میکند. ابوجعفر خازن و ابوجعفر محمد بن حسین که تا چندی پیش دو ریاضیدان انگاشته میشدند، بنا به تحقیق عادل انبوبا، در واقع یک نفرند. اولیری بدون ذکر مأخذی بر این باور است که ابوجعفر پیش از گرویدن به [[اسلام]]، [[صابئی]] بوده است. به گفته ویدمان، ابوجعفر نخست به فراگیری مسائل اعداد و ریاضیات پرداخت سپس نجوم آموخت و سرانجام به مسائل فلسفی روی آورد. از این رو [[احمد بن سهل بلخی|ابوزید احمد بن سهل بلخی]] شرح آغاز کتاب ''السماء و العالم ارسطو'' را به نام وی تألیف کرد. وی آلات نجومی میساخت و در به کار بردن آنها تبحر داشت. او در مثلثات نیز تحقیق میکرد. [[خواجه نصیرالدین طوسی]] در کتاب ''شکل القطاع'' خود در بحث از شکل مغنی و فروع و لواحق آن مطالبی دال بر این موضوع آورده است. خازن در سال ۳۴۸ ه.ق/ ۹۵۹ م در رصدی که [[ابوالفضل هروی]] در شهر ری انجام داد، نظارت داشت. وی نزد رکن الدوله منزلت ویژهای داشت و از حمایت [[ابنعمید]]، وزیر او نیز برخوردار بود. در سال ۳۴۲ ه.ق آنگاه که میان [[ابوعلی بن محتاج چغانی]]، سپاهدار امیر [[نوح بن نصر سامانی]] و [[رکنالدوله دیلمی]] جنگ درگرفت، از جانب رکنالدوله برای عقد صلح مأمور شد و به تدبیر وی مقرر گردید که رکنالدوله سالانه ۲۰۰٫۰۰۰ دینار به امیر سامانی بپردازد، تا غائله خاتمه یابد. از آنجا که جز این واقعه تاریخی، مورد دیگری از مداخله وی در امور سیاسی در دست نیست، به هیچ وجه نمیتوان او را رجل سیاسی دانست. ابوجعفر تمام عمر یا اواخر آن را در [[ری]] به سر برد و از فرصت به دست آمده در دستگاه [[دیلمیان]] بهره کافی گرفت و مسائل متعددی را که حل برخی از آنها پیش از آن غیرممکن مینمود، حل کرد و کتابهای ارزشمندی در همین دوران نوشت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرهالمعارف جامع اسلامی|ف=ابوجعفر خازن}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوجعفر خازن|دانشنامه=[[دایرهالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرهالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
[[رده:زادگان ۲۹۰ (قمری)]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۳۶۰ (قمری)]]<br />
[[رده:اهالی ری]]<br />
[[رده:دانشمندان مسلمان]]<br />
[[رده:ریاضیدانان مسلمان]]<br />
[[رده:منجمان مسلمان]]</div>Shahroudi