https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D9%86%DB%8C%D9%81%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C ابوحنیفه دینوری - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-11T12:03:11Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D9%86%DB%8C%D9%81%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=74764&oldid=prev Shahroudi: /* پانویس */ 2024-02-19T04:29:23Z <p><span dir="auto"><span class="autocomment">پانویس</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جغرافی‌دانان مسلمان}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جغرافی‌دانان مسلمان}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تاریخ‌نگاران دوره اسلامی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تاریخ‌نگاران دوره اسلامی}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بله</del>|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیر</ins>|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:دینوری، ابوحنیفه}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:دینوری، ابوحنیفه}}</div></td></tr> </table> Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D9%86%DB%8C%D9%81%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=74743&oldid=prev Shahroudi: ابرابزار 2024-02-19T04:13:41Z <p>ابرابزار</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infobox Muslim scholar</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Infobox Muslim scholar</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|notability= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>دانشمند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</del>مسلمان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|notability= دانشمند مسلمان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|era=[[دوران طلایی اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|era=[[دوران طلایی اسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|color=#cef2e0</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|color=#cef2e0</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|death_date= ۸۹۶ میلادی (۲۸۲–۲۸۳ هجری قمری)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|death_date= ۸۹۶ میلادی (۲۸۲–۲۸۳ هجری قمری)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ethnicity=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ethnicity=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|main_interests=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;small&gt;[[گیاه‌شناسی]]، [[تاریخ‌نگار]]، [[جغرافی‌دان]]، [[متالورژی]]، [[</del>ستاره‌شناس<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>ریاضی‌دان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] &lt;/small&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|main_interests=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیاه‌شناسی، تاریخ‌نگار، جغرافی‌دان، متالورژی، </ins>ستاره‌شناس و ریاضی‌دان</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد بن داود بن ونند دینوری. از مردم دینور از شهرهای جبال (نزدیک کرمانشاه) وی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادب </del>از بصریین و کوفیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرا گرفت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از </del>سکیت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن السکیت کسب فوائد </del>کرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>در بسیاری از علوم چون نحو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و لغت و </del>هندسه و علوم هند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بارع </del>بود و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایت </del>صادق و ثقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن الندیم، </del>صاحب الفهرست سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفات </del>او را ذکر نکرده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیکن </del>روضات به نقل از بغیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوید وفات </del>او به سال ۲۸۲ یا ۲۹۰ است و حاجی خلیفه ۲۸۱ را نیز بر این اختلاف افزوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوراست: کتاب تفسیر القرآن؛ کتاب الانواء؛ کتاب اصلاح المنطق؛ کتاب لحن العامه؛ کتاب حساب الدور و الوصایا؛ کتاب الوصایا؛ و کتاب الزیج (حاجی خلیفه گوید آن را به نام رکن الدوله دیل می‌کرده </del>است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۳۵ و ظاهراً این غلط است چه رکن الدوله از ۳۲۰ تا ۳۶۶ فرمانروائی داشت؛) کتاب النبات و کتابی دیگر هم در آن باب؛ کتاب الجبر و المقابله؛ کتاب جواهر العلم؛ کتاب الردّ علی رصد الأصبهانی؛ کتاب الشعر و الشعراء؛ کتاب التاریخ؛ کتاب الاخبار الطوال (و شاید این دو کتاب یکی است؛) کتاب فی حساب الخطائین؛ کتاب القبلهٔ و الزوال؛ کتاب البحث فی حساب الهند؛ کتاب الجمع و التفریق؛ کتاب نوادر الجبر؛ و حاجی خلیفه کتاب تفسیر اصلاح المنطق را نیز نام برده است و صاحب روضات به نقل از بغیه کتاب الباه را بر آن افزوده است و در باب کتاب النبات او گوید: لم یؤلف مثله فی معناه، و باز کتاب الردّ علی ابن اللرة را اضافه دارد و صاحب بغیه گوید او از نوادر رجالی است که بین بیان عرب و حکم فلاسفه جمع کرده است. لکلرک گوید ابوحنیفه </del>بزرگ‌ترین گیاهشناس مشرق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است </del>و از اینکه ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی اصیبعه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه حال </del>او غفلت کرده تعجب می‌کند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>می‌گوید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بیطار نزدیک </del>پنجاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نبات </del>را که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدما </del>بر آن اطلاع نداشتند از ابوحنیفه نقل می‌کند و در همه جا مشهود و هویداست که دینوری به نقل اکتفا نکرده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود به نفسه </del>انواع گیاهان مشروحه کتاب خود را دیده و فحص و تتبع کرده است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اضافه می‌کند که: در ضمیمه نسخهای از شرح ارجوزه طب ابن سینا که در کتابخانه پاریس موجود است نسبت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام ابوحنیفه بدین گونه ضبط شده است: ابوعبدالله ابن </del>علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">العشاب، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌نویسد در صف اول گیاهشناسان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمای خواص ادویه است </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفرهای بسیار برای شناختن منابت نبات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسا می آن کرده است </del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتهی. لکن </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر می‌آید که ابوعبدالله بن علی العشاب عالم حشایشی دیگری </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چه نه نام </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نه کنیهٔ خود و پدر او با ابوحنیفه احمد ابن داود موافقت ندارد. حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده گوید ابوحنیفه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امر رکنالدوله (۳۳۵) در اصفهان زیجی کرد و لکن این سهوی است چه طلوع دولت آلبویه پس </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وفات ابوحنیفه </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رجوع به ۲۰۷ ۳۴۹ حبط و صفحه ۱۲۳ </del>جلد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱ معجم الادباء چاپ مارگلیوس شود.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>احمد بن داود بن ونند دینوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' مشهور به '''ابوحنیفه دینوری'''، از ادیبان، جغرافی‌دان، همه‌چیزدان، گیاه‌شناس، تاریخ‌نگار، ستاره‌شناس و ریاضی‌دان [[ایران|ایرانی]] و [[مسلمان]] بود</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== زندگی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوحنیفه دینوری، </ins>از مردم دینور از شهرهای جبال (نزدیک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمانشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود. </ins>وی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات را </ins>از بصریین و کوفیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموخت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزد [[</ins>سکیت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن‌سکیت]] شاگردی </ins>کرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. او </ins>در بسیاری از علوم چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نحو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]، لغت، </ins>هندسه و علوم هند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متخصص </ins>بود و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم روایت، </ins>صادق و ثقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانسته می‌شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن‌ندیم]]، </ins>صاحب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''[[</ins>الفهرست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ابن‌ندیم)|الفهرست]]'' </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درگذشت </ins>او را ذکر نکرده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است اما در کتاب ''</ins>روضات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>به نقل از بغیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته شده است که </ins>او به سال ۲۸۲ یا ۲۹۰ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه‍.ق درگذشته </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حاجی خلیفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] سال </ins>۲۸۱ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ه‍.ق </ins>را نیز بر این اختلاف افزوده است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابوحنیفه}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لکلرک دربارهٔ ابوحنیفه گفته </ins>است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی </ins>بزرگ‌ترین گیاهشناس مشرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود </ins>و از اینکه ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابی‌اصیبعه </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی </ins>او غفلت کرده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، </ins>تعجب می‌کند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. او </ins>می‌گوید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن‌بیطار]] حدود </ins>پنجاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیاه </ins>را که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشتگان </ins>بر آن اطلاع نداشتند از ابوحنیفه نقل می‌کند و در همه جا مشهود و هویداست که دینوری به نقل اکتفا نکرده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودش </ins>انواع گیاهان مشروحه کتاب خود را دیده و فحص و تتبع کرده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابوحنیفه}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== آثار ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: کتاب ''تفسیر القرآن''، ''کتاب الانواء''، ''اصلاح المنطق''، ''لحن العامه''، ''حساب الدور </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الوصایا''، ''الوصایا''، ''کتاب الزیج''، ''کتاب النبات''، ''کتاب الجبر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المقابله''، ''جواهر العلم''، ''الرد </ins>علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصد الأصبهانی''، ''کتاب الشعر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشعراء''، ''کتاب التاریخ''، ''الاخبار الطوال''، ''کتاب فی حساب الخطائین''، ''القبلهٔ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الزوال''، ''البحث فی حساب الهند''، ''کتاب الجمع </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">التفریق'' </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''نوادر الجبر''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجی خلیفه کتاب ''تفسیر اصلاح المنطق'' را نیز از آثار منسوب </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دینوری نام برده </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صاحب ''روضات'' </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقل </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بغیه ''کتاب الباه'' را بر آن افزوده </ins>است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=ابوحنیفه}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پانویس ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ارجاعات ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== منابع ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ابوحنیفه|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]|عنوان </ins>جلد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=دایره‌المعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جغرافی‌دانان مسلمان}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جغرافی‌دانان مسلمان}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تاریخ‌نگاران دوره اسلامی}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{تاریخ‌نگاران دوره اسلامی}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:دینوری، ابوحنیفه}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ترتیب‌پیش‌فرض:دینوری، ابوحنیفه}}</div></td></tr> </table> Shahroudi https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D9%86%DB%8C%D9%81%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=74742&oldid=prev Shahroudi: ابرابزار 2024-02-19T03:57:39Z <p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox Muslim scholar<br /> |notability= [[دانشمند]] [[مسلمان]]<br /> |era=[[دوران طلایی اسلام]]<br /> |color=#cef2e0<br /> |image=<br /> |caption=<br /> |signature=<br /> |name=ابوحنیفه دینوری<br /> |title=ابوحنیفه دینوری<br /> |birth_date= ۸۱۵ میلادی (۲۱۲–۲۱۳ هجری قمری)<br /> |death_date= ۸۹۶ میلادی (۲۸۲–۲۸۳ هجری قمری)<br /> |ethnicity=<br /> |main_interests=&lt;small&gt;[[گیاه‌شناسی]]، [[تاریخ‌نگار]]، [[جغرافی‌دان]]، [[متالورژی]]، [[ستاره‌شناس]] و [[ریاضی‌دان]] &lt;/small&gt;<br /> }}<br /> <br /> احمد بن داود بن ونند دینوری. از مردم دینور از شهرهای جبال (نزدیک کرمانشاه) وی ادب از بصریین و کوفیین فرا گرفت و از سکیت و ابن السکیت کسب فوائد کرد و در بسیاری از علوم چون نحو و لغت و هندسه و علوم هند بارع بود و در روایت صادق و ثقه است. ابن الندیم، صاحب الفهرست سال وفات او را ذکر نکرده لیکن روضات به نقل از بغیه گوید وفات او به سال ۲۸۲ یا ۲۹۰ است و حاجی خلیفه ۲۸۱ را نیز بر این اختلاف افزوده است. اوراست: کتاب تفسیر القرآن؛ کتاب الانواء؛ کتاب اصلاح المنطق؛ کتاب لحن العامه؛ کتاب حساب الدور و الوصایا؛ کتاب الوصایا؛ و کتاب الزیج (حاجی خلیفه گوید آن را به نام رکن الدوله دیل می‌کرده است که ۲۳۵ و ظاهراً این غلط است چه رکن الدوله از ۳۲۰ تا ۳۶۶ فرمانروائی داشت؛) کتاب النبات و کتابی دیگر هم در آن باب؛ کتاب الجبر و المقابله؛ کتاب جواهر العلم؛ کتاب الردّ علی رصد الأصبهانی؛ کتاب الشعر و الشعراء؛ کتاب التاریخ؛ کتاب الاخبار الطوال (و شاید این دو کتاب یکی است؛) کتاب فی حساب الخطائین؛ کتاب القبلهٔ و الزوال؛ کتاب البحث فی حساب الهند؛ کتاب الجمع و التفریق؛ کتاب نوادر الجبر؛ و حاجی خلیفه کتاب تفسیر اصلاح المنطق را نیز نام برده است و صاحب روضات به نقل از بغیه کتاب الباه را بر آن افزوده است و در باب کتاب النبات او گوید: لم یؤلف مثله فی معناه، و باز کتاب الردّ علی ابن اللرة را اضافه دارد و صاحب بغیه گوید او از نوادر رجالی است که بین بیان عرب و حکم فلاسفه جمع کرده است. لکلرک گوید ابوحنیفه بزرگ‌ترین گیاهشناس مشرق است و از اینکه ابن ابی اصیبعه از ترجمه حال او غفلت کرده تعجب می‌کند و می‌گوید ابن بیطار نزدیک پنجاه نبات را که قدما بر آن اطلاع نداشتند از ابوحنیفه نقل می‌کند و در همه جا مشهود و هویداست که دینوری به نقل اکتفا نکرده و خود به نفسه انواع گیاهان مشروحه کتاب خود را دیده و فحص و تتبع کرده است و اضافه می‌کند که: در ضمیمه نسخهای از شرح ارجوزه طب ابن سینا که در کتابخانه پاریس موجود است نسبت و نام ابوحنیفه بدین گونه ضبط شده است: ابوعبدالله ابن علی العشاب، و می‌نویسد در صف اول گیاهشناسان و علمای خواص ادویه است و سفرهای بسیار برای شناختن منابت نبات و اسا می آن کرده است . انتهی. لکن به نظر می‌آید که ابوعبدالله بن علی العشاب عالم حشایشی دیگری است چه نه نام و نه کنیهٔ خود و پدر او با ابوحنیفه احمد ابن داود موافقت ندارد. حمدالله مستوفی در تاریخ گزیده گوید ابوحنیفه به امر رکنالدوله (۳۳۵) در اصفهان زیجی کرد و لکن این سهوی است چه طلوع دولت آلبویه پس از وفات ابوحنیفه است. رجوع به ۲۰۷ ۳۴۹ حبط و صفحه ۱۲۳ جلد ۱ معجم الادباء چاپ مارگلیوس شود.<br /> <br /> {{جغرافی‌دانان مسلمان}}<br /> {{تاریخ‌نگاران دوره اسلامی}}<br /> <br /> {{ترتیب‌پیش‌فرض:دینوری، ابوحنیفه}}<br /> [[رده:اخترشناسان اسلام قرون وسطی]]<br /> [[رده:اخترشناسان اهل ایران]]<br /> [[رده:اخترشناسان فارسی‌زبان قرون وسطی]]<br /> [[رده:اهالی ایران در سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:اهالی دینور]]<br /> [[رده:اهالی کرمانشاه]]<br /> [[رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران|دینوری، ابوحنیفه]]<br /> [[رده:تاریخ‌نگاران سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:تاریخ‌نگاران مسلمان]]<br /> [[رده:جغرافی‌دانان اسلام در قرون وسطی]]<br /> [[رده:جغرافی‌دانان اهل ایران|دینوری، ابوحنیفه]]<br /> [[رده:جغرافی‌دانان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:جغرافی‌دانان فارسی‌زبان دوران قرون وسطی]]<br /> [[رده:دانشمندان کرد]]<br /> [[رده:درگذشتگان ۸۹۶ (میلادی)]]<br /> [[رده:دستورنویسان اهل ایران]]<br /> [[رده:دستورنویسان زبان عربی]]<br /> [[رده:ریاضی‌دانان اسلام قرون وسطی]]<br /> [[رده:ریاضی‌دانان اهل ایران در قرون وسطی]]<br /> [[رده:ریاضی‌دانان اهل ایران|دینوری، ابوحنیفه]]<br /> [[رده:ریاضی‌دانان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان ۸۱۵ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان ۸۲۰ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان ۸۲۸ (میلادی)]]<br /> [[رده:زادگان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:زبان‌شناسان اهل ایران]]<br /> [[رده:زبان‌شناسان زبان عربی قرون وسطی]]<br /> [[رده:زیست‌شناسان اهل ایران]]<br /> [[رده:ستاره‌شناسان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:ستاره‌شناسان کرد]]<br /> [[رده:شاعران دوره عباسیان]]<br /> [[رده:عالمان مسلمان]]<br /> [[رده:فیلسوفان فارسی‌زبان قرون وسطی]]<br /> [[رده:فیلسوفان کرد]]<br /> [[رده:گیاه‌شناسان اسلام قرون وسطی]]<br /> [[رده:گیاه‌شناسان اهل ایران|دینوری، ابوحنیفه]]<br /> [[رده:گیاه‌شناسان پیشالینه]]<br /> [[رده:لغت‌شناسان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:محققان عباسیان]]<br /> [[رده:مسلمانان سده ۹ (میلادی)]]<br /> [[رده:نویسندگان عربی سده ۹ (میلادی)]]</div> Shahroudi