احسان یارشاطر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: + رده:احسان یارشاطر (هات‌کت)

2024-10-02T04:57:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۵۷
خط ۱۰۹:		خط ۱۰۹:
	[[رده:نویسندگان دانشنامه ایرانیکا]]		[[رده:نویسندگان دانشنامه ایرانیکا]]
	[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]		[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]
			[[رده:احسان یارشاطر]]

Shahroudi: − 5 رده (هات‌کت)، ابرابزار

2024-07-26T16:03:19Z

− 5 رده (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۳
خط ۸۶:		خط ۸۶:
	* {{یوتیوب\|PBBN9JC-Lig\|پرتره: دکتر احسان یارشاطر، بخش دوم}}		* {{یوتیوب\|PBBN9JC-Lig\|پرتره: دکتر احسان یارشاطر، بخش دوم}}
	* {{یادکرد وب\|نویسنده=\|کد زبان=fa\|تاریخ=۱۳ شهریور ۱۳۹۷\|وبگاه=صدای آمریکا\|نشانی=https://ir.voanews.com/a/ehsan-yarshater/4557488.html\|عنوان=مستندی از زندگی پروفسور احسان یارشاطر\|ناشر=\|تاریخ بازبینی=}}		* {{یادکرد وب\|نویسنده=\|کد زبان=fa\|تاریخ=۱۳ شهریور ۱۳۹۷\|وبگاه=صدای آمریکا\|نشانی=https://ir.voanews.com/a/ehsan-yarshater/4557488.html\|عنوان=مستندی از زندگی پروفسور احسان یارشاطر\|ناشر=\|تاریخ بازبینی=}}
	~~[[رده:استادان دانشگاه دور از وطن اهل ایران در ایالات متحده آمریکا]]~~
	[[رده:استادان دانشگاه کلمبیا]]		[[رده:استادان دانشگاه کلمبیا]]
	[[رده:استادان کرسی مطالعات ایرانی در دانشگاه کلمبیا]]		[[رده:استادان کرسی مطالعات ایرانی در دانشگاه کلمبیا]]
خط ۹۶:		خط ۹۵:
	[[رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران]]		[[رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران]]
	[[رده:جستارنویسان مرد اهل ایران]]		[[رده:جستارنویسان مرد اهل ایران]]
	~~[[رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران]]~~
	~~[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لندن]]~~
	[[رده:درگذشتگان ۱۳۹۷]]		[[رده:درگذشتگان ۱۳۹۷]]
	[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)]]		[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)]]
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۲:
	[[رده:زبان‌شناسان فارسی]]		[[رده:زبان‌شناسان فارسی]]
	[[رده:زرتشت‌شناسی]]		[[رده:زرتشت‌شناسی]]
	~~[[رده:شاگردان ابراهیم پورداوود]]~~
	~~[[رده:شاگردان محمدتقی بهار]]~~
	[[رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران]]		[[رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران]]
	[[رده:مترجمان اهل ایران]]		[[رده:مترجمان اهل ایران]]

Shahroudi: /* پیوندهای بیرونی */ ابرابزار

2024-07-26T16:01:12Z

پیوندهای بیرونی: ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۳:		خط ۳:
	\| نام تولد = احسان‌الله یارشاطر		\| نام تولد = احسان‌الله یارشاطر
	\| زادروز = ۱۴ فروردین ۱۲۹۹{{سخ}}{{تاریخ تولد\|۱۹۲۰\|۴\|۳}}		\| زادروز = ۱۴ فروردین ۱۲۹۹{{سخ}}{{تاریخ تولد\|۱۹۲۰\|۴\|۳}}
	\| زادگاه = [[~~همدان]]، [[ایران قاجاری\|~~ایران]]		\| زادگاه = همدان، [[ایران]]
	\| تاریخ مرگ = ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ {{-}}{{تاریخ مرگ و سن\|۲۰۱۸\|۹\|۲\|۱۹۲۰\|۴\|۳}}		\| تاریخ مرگ = ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ {{-}}{{تاریخ مرگ و سن\|۲۰۱۸\|۹\|۲\|۱۹۲۰\|۴\|۳}}
	\| مکان مرگ = ~~[[فرزنو]]، [[کالیفرنیا]]،~~ [[ایالات متحده آمریکا]]		\| مکان مرگ = فرزنو، کالیفرنیا، [[ایالات متحده آمریکا]]
	\| عرض جغرافیایی محل دفن =		\| عرض جغرافیایی محل دفن =
	\| latNS = N		\| latNS = N
	\| longEW = E		\| longEW = E
	\| تحصیلات = دکترا [[زبان و ادبیات فارسی]]{{سخ}}دکترا [[زبان‌شناسی]]		\| تحصیلات = دکترا زبان و ادبیات فارسی{{سخ}}دکترا زبان‌شناسی
	\| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]]{{سخ}}[[سواس، دانشگاه لندن]]		\| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]]{{سخ}}سواس، دانشگاه لندن
	\| پیشه = ~~[[استاد\|~~استاد ~~دانشگاه]]، [[~~پژوهشگر]]{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایران و اسلام]]''{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''{{سخ}}بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]		\| پیشه = استاد دانشگاه، پژوهشگر{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایران و اسلام]]''{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''{{سخ}}بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]
	\| نهاد = ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''		\| نهاد = ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''
	\| شناخته‌شده برای = سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''، استاد ایران‌شناسیِ [[دانشگاه ~~کلمبیا]]،~~ [[نیویورک]]		\| شناخته‌شده برای = سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''، استاد ایران‌شناسیِ دانشگاه کلمبیا، [[نیویورک]]
	\| نقش‌های برجسته = بنیان‌گذار و سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]'' و بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]		\| نقش‌های برجسته = بنیان‌گذار و سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]'' و بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]
	\| استاد = [[والتر هنینگ]]، [[مری بویس]]		\| استاد = [[والتر هنینگ]]، [[مری بویس]]
خط ۳۳:		خط ۳۳:

	=== تحصیل دانشگاهی ===		=== تحصیل دانشگاهی ===
	یارشاطر در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۱ خورشیدی موفق به دریافت مدرک کارشناسی شد. سپس در دبیرستان علمیه تهران به آموزگاری پرداخت و یک سال بعد به دعوت حسین گونیلی به معاونت دانشسرای مقدماتی تهران منصوب شد.<ref name="ReferenceB">{{پک\|Yarshater\|2015\|ک=My Biography\|ص=296\|زبان=en}}</ref> در همان سال ۱۳۲۱ در مقطع دکترا رشته ادبیات زبان فارسی نام‌نویسی کرد و رسالهٔ دکترای خود را با عنوان «شعر فارسی در نیمهٔ دوم قرن نهم» در سال ۱۳۲۶ با راهنمایی [[علی‌اصغر حکمت]] به پایان برد. پس از گرفتن درجهٔ دکترا در سال ۱۳۲۶ به دانشیاری زبان و ادبیات فارسی در دانشکده الهیات دانشگاه تهران برگزیده شد؛ ولی در همان سال بورس یک ساله‌ای از شورای فرهنگی بریتانیا برای ادامهٔ مطالعه در رشتهٔ آموزش و پرورش دریافت کرد و به [[انگلستان]] رفت. پس از آشنایی با [[والتر هنینگ]] به‌جای آموزش و پرورش، به پژوهش در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران پرداخت.<ref name="ReferenceC">{{پک\|توکلی طرقی\|۲۰۱۶\|ک=یار ایران‌شناسی و حکمت یارشاطری\|ص=۱۰}}</ref> ابراهیم پورداوود از استادان و از مشوقین وی برای مطالعهٔ ادبیات و زبان باستانی ایران بود. یارشاطر در [[لندن]]، نزد هنینگ و [[مری بویس]] زبان‌های باستانی ایران را فراگرفت. در سال ۱۳۳۱ از دانشگاه لندن درجهٔ کارشناسی ارشد و در سال ۱۳۳۹ درجهٔ دکترا گرفت.<ref>{{پک\|Boyce\|Windfuhr\|2015\|ک=Professor Ehsan Yarshater\|ص=VII\|زبان=en}}</ref> موضوع رسالهٔ وی تحت عنوان «زبان تاتی جنوبی» دربارهٔ این بود که زبان مردم ~~آذری زبان~~ تاتی بوده است. دفاعیهٔ دکترا وی طبق قرار قبلی، در مسکو و همزمان با تشکیل کنگرهٔ خاورشناسی ۱۹۶۰ با شرکت هنینگ، [[امیل بنونیست]] و [[ایلیا گرشویچ]] برگزار شد.<ref name="ReferenceE">{{پک\|Yarshater\|2015\|ک=My Biography\|ص=298\|زبان=en}}</ref>		یارشاطر در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۱ خورشیدی موفق به دریافت مدرک کارشناسی شد. سپس در دبیرستان علمیه تهران به آموزگاری پرداخت و یک سال بعد به دعوت حسین گونیلی به معاونت دانشسرای مقدماتی تهران منصوب شد.<ref name="ReferenceB">{{پک\|Yarshater\|2015\|ک=My Biography\|ص=296\|زبان=en}}</ref> در همان سال ۱۳۲۱ در مقطع دکترا رشته ادبیات زبان فارسی نام‌نویسی کرد و رسالهٔ دکترای خود را با عنوان «شعر فارسی در نیمهٔ دوم قرن نهم» در سال ۱۳۲۶ با راهنمایی [[علی‌اصغر حکمت]] به پایان برد. پس از گرفتن درجهٔ دکترا در سال ۱۳۲۶ به دانشیاری زبان و ادبیات فارسی در دانشکده الهیات دانشگاه تهران برگزیده شد؛ ولی در همان سال بورس یک ساله‌ای از شورای فرهنگی بریتانیا برای ادامهٔ مطالعه در رشتهٔ آموزش و پرورش دریافت کرد و به [[انگلستان]] رفت. پس از آشنایی با [[والتر هنینگ]] به‌جای آموزش و پرورش، به پژوهش در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران پرداخت.<ref name="ReferenceC">{{پک\|توکلی طرقی\|۲۰۱۶\|ک=یار ایران‌شناسی و حکمت یارشاطری\|ص=۱۰}}</ref> ابراهیم پورداوود از استادان و از مشوقین وی برای مطالعهٔ ادبیات و زبان باستانی ایران بود. یارشاطر در [[لندن]]، نزد هنینگ و [[مری بویس]] زبان‌های باستانی ایران را فراگرفت. در سال ۱۳۳۱ از دانشگاه لندن درجهٔ کارشناسی ارشد و در سال ۱۳۳۹ درجهٔ دکترا گرفت.<ref>{{پک\|Boyce\|Windfuhr\|2015\|ک=Professor Ehsan Yarshater\|ص=VII\|زبان=en}}</ref> موضوع رسالهٔ وی تحت عنوان «زبان تاتی جنوبی» دربارهٔ این بود که زبان مردم آذری‌زبان تاتی بوده است. دفاعیهٔ دکترا وی طبق قرار قبلی، در مسکو و همزمان با تشکیل کنگرهٔ خاورشناسی ۱۹۶۰ با شرکت هنینگ، [[امیل بنونیست]] و [[ایلیا گرشویچ]] برگزار شد.<ref name="ReferenceE">{{پک\|Yarshater\|2015\|ک=My Biography\|ص=298\|زبان=en}}</ref>

	=== بازگشت به ایران ===		=== بازگشت به ایران ===
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	{{چپ‌چین}}		{{چپ‌چین}}
	* Yarshater, Ehsan& W.B. Henning (eds.). <nowiki>''</nowiki>A Locust's Leg: Studies in Honour of S.H. Taqizadeh<nowiki>''</nowiki>. London, 1962.		* Yarshater, Ehsan& W.B. Henning (eds.). <nowiki>''</nowiki>A Locust's Leg: Studies in Honour of S.H. Taqizadeh<nowiki>''</nowiki>. London, 1962.
	*Yarshater, Ehsan. ''A Grammar of Southern Tati Dialects, Median Dialect Studies I''. The Hague and Paris, Mouton and Co. , 1969.		* Yarshater, Ehsan. ''A Grammar of Southern Tati Dialects, Median Dialect Studies I''. The Hague and Paris, Mouton and Co. , 1969.
	* Yarshater, Ehsan. Iran Faces the Seventies (ed.). New York, Praeger Publishers, 1971.		* Yarshater, Ehsan. Iran Faces the Seventies (ed.). New York, Praeger Publishers, 1971.
	* Yarshater, Ehsan & D. Bishop (eds.). ''Biruni Symposium''. New York, Center for Iranian Studies, Columbia University, 1976		* Yarshater, Ehsan & D. Bishop (eds.). ''Biruni Symposium''. New York, Center for Iranian Studies, Columbia University, 1976
خط ۷۹:		خط ۷۹:

	== پیوندهای بیرونی ==		== پیوندهای بیرونی ==
	~~{{جعبه پیوند به پروژه‌های خواهر\|خودکار=بله}}~~
	* {{ایران آکادمیا\|ehsan-yarshater}}		* {{ایران آکادمیا\|ehsan-yarshater}}
	* {{OL author\|id=OL2782573A\|cname=احسان یارشاطر}}		* {{OL author\|id=OL2782573A\|cname=احسان یارشاطر}}

Shahroudi: /* آثار */

2024-07-26T15:58:03Z

آثار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۸
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	* یارشاطر، احسان. ''نقاشی نوین''. ۲ ج. تهران: امیرکبیر، ۱۳۴۴.		* یارشاطر، احسان. ''نقاشی نوین''. ۲ ج. تهران: امیرکبیر، ۱۳۴۴.
	* یارشاطر، احسان. ''برگزیدهٔ داستان‌های شاهنامه.'' ج۱، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۳.		* یارشاطر، احسان. ''برگزیدهٔ داستان‌های شاهنامه.'' ج۱، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۳.
	چپ		{{چپ‌چین}}
	* Yarshater, Ehsan& W.B. Henning (eds.). <nowiki>''</nowiki>A Locust's Leg: Studies in Honour of S.H. Taqizadeh<nowiki>''</nowiki>. London, 1962.		* Yarshater, Ehsan& W.B. Henning (eds.). <nowiki>''</nowiki>A Locust's Leg: Studies in Honour of S.H. Taqizadeh<nowiki>''</nowiki>. London, 1962.
	*Yarshater, Ehsan. ''A Grammar of Southern Tati Dialects, Median Dialect Studies I''. The Hague and Paris, Mouton and Co. , 1969.		*Yarshater, Ehsan. ''A Grammar of Southern Tati Dialects, Median Dialect Studies I''. The Hague and Paris, Mouton and Co. , 1969.
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	* Yarshater, Ehsan. ''[[تاریخ ادبیات فارسی (کتاب)\|Persian Literature]]'' (ed.). New York, State University of New York Press, 1988.		* Yarshater, Ehsan. ''[[تاریخ ادبیات فارسی (کتاب)\|Persian Literature]]'' (ed.). New York, State University of New York Press, 1988.
	* Yarshater, Ehsan. ''History of Al-Tabari: Volumes 1-40'' (ed.). New York, State Univ of New York Press, 2007.{{پایان چپ‌چین}}		* Yarshater, Ehsan. ''History of Al-Tabari: Volumes 1-40'' (ed.). New York, State Univ of New York Press, 2007.{{پایان چپ‌چین}}
			{{پایان چپ‌چین}}

	== پانویس ==		== پانویس ==
	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===

Shahroudi در ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۵۷

2024-07-26T15:57:02Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: ابرابزار

2024-07-26T15:42:37Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه زندگینامه
| نام = احسان یارشاطر
| تصویر = Yar young.gif
|توضیح تصویر = یارشاطر در دههٔ ۱۳۳۰
| نام تولد = احسان‌الله یارشاطر
| زادروز = ۱۴ فروردین ۱۲۹۹{{سخ}}{{تاریخ تولد|۱۹۲۰|۴|۳}}
| زادگاه = [[همدان]]، [[ایران قاجاری|ایران]]
| تاریخ مرگ = ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ {{-}}{{تاریخ مرگ و سن|۲۰۱۸|۹|۲|۱۹۲۰|۴|۳}}
| مکان مرگ = [[فرزنو]]، [[کالیفرنیا]]، [[ایالات متحده آمریکا]]<ref>http://www.mirasmaktoob.ir/fa/system/files/miras_news_docs/محمود%20امیدسالار-%20خدمات%20استاد%20احسان%20یارشاطر.pdf</ref>
| عرض جغرافیایی محل دفن =
| طول جغرافیایی محل دفن =
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS = N
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW = E
| محل زندگی =
| نژاد =
| تابعیت =
| تحصیلات = دکترا [[زبان و ادبیات فارسی]]{{سخ}}دکترا [[زبان‌شناسی]]
| دانشگاه = [[دانشگاه تهران]]{{سخ}}[[سواس، دانشگاه لندن]]
| پیشه = [[استاد|استاد دانشگاه]]، [[پژوهشگر]]{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایران و اسلام]]''{{سخ}}بنیان‌گذار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''{{سخ}}بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]
| سال‌های فعالیت =
| کارفرما =
| نهاد = ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''
| نماینده =
| شناخته‌شده برای = سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]''، استاد ایران‌شناسیِ [[دانشگاه کلمبیا]]، [[نیویورک]]
| نقش‌های برجسته = بنیان‌گذار و سرویراستار ''[[دانشنامه ایرانیکا]]'' و بنیان‌گذار [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]]
| سبک =
| استاد = [[والتر هنینگ]]، [[مری بویس]]
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی =
| لقب =
| دین =
| مذهب =
| منصب =
| مکتب =
| آثار =
| همسر = لطیفه علویه (یارشاطر){{سخ}}(۱۳۴۱ تا ۱۳۷۸) (درگذشته)
| خویشاوندان سرشناس =
| گفتاورد =
| جوایز =
| امضا = Ehsan Yarshater Signature.svg
| اندازه امضا = 100
| وبگاه ={{نشانی وب|http://www.perlit.sailorsite.net/yarshater/}}
| پانویس =
}}
'''احسان‌الله یارشاطر''' (۱۴ فروردین ۱۲۹۹ – ۱۰ شهریور ۱۳۹۷) بنیان‌گذار و سرویراستار ''[[دانشنامهٔ ایرانیکا]]''، بنیان‌گذار مرکز مطالعات [[ایران‌شناسی]] و [[استاد]] بازنشستهٔ مطالعات ایرانی در [[دانشگاه کلمبیا]] بود.

یارشاطر دانش‌آموختهٔ دورهٔ [[دکتری]] [[رشته زبان و ادبیات فارسی]] در [[دانشگاه تهران]] و نیز دانش‌آموختهٔ دورهٔ دکترا [[زبان‌شناسی]] ایرانی در [[دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی|دانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی]] [[دانشگاه لندن]] بود. او از شاگردان ایرانیِ [[والتر هنینگ]] و [[مری بویس]] به‌شمار می‌آید. او نخستین ایرانی است که پس از [[جنگ جهانی دوم]] در [[ایالات متحده آمریکا]] به مرتبهٔ استادی رسید.<ref>{{پک|Cohen|2011|ک=A Lifetime Quest|زبان=en}}</ref> از آغاز دهه ۱۹۷۰ میلادی نزدیک به ۴۰ [[ویراستار]] و ۳۰۰ نویسنده از سراسر آمریکا، [[اروپا]] و [[آسیا]] با یارشاطر همکاری داشته‌اند. یارشاطر [[ویراستاری|ویراستاریِ]] سه مجلد از ''[[تاریخ ایران کمبریج]]'' را هم بر عهده داشته و نویسندهٔ شانزده جلد کتاب ''[[تاریخ ادبیات فارسی (کتاب)|تاریخ ادبیات فارسی]]'' است.<ref>{{پک|Korangy|2016|ک=A History of Persian Literature|ص=195|زبان=en}}</ref> یارشاطر در سال ۲۰۱۵ [[جایزه بیتا]] را دریافت کرد.

== زندگی ==
=== کودکی ===
احسان‌الله یارشاطر<ref name="ReferenceA">{{پک|توکلی طرقی|۲۰۱۶|ک=یار ایران‌شناسی و حکمت یارشاطری|ص=۱۱}}</ref> در یک خانوادهٔ [[بهائیت|بهایی]] اهل [[کاشان]] در [[همدان]] زاده شد. (در قدیم بهاییان کاشان و همدان مراوده داشتند)<ref name="ReferenceB">{{پک|Yarshater|2015|ک=My Biography|ص=296|زبان=en}}</ref> وضع مالی پدر او خوب نبود و اجاره‌نشین بودند. پدر او که از طرفداران [[زبان اسپرانتو]] بود کمی اسپرانتو به احسان آموخت. چنان‌که وقتی مادرش برای زیارت به [[حیفا]] سفر کرده‌بود به فارسی و اسپرانتو برایش نامه نوشت. در کلاس هفتم بود که مادرش به دلیل مرض [[کلیه]] و یک سال بعد پدرش به دلیل [[سینه‌پهلو]] درگذشتند.<ref name="ReferenceC">{{پک|توکلی طرقی|۲۰۱۶|ک=یار ایران‌شناسی و حکمت یارشاطری|ص=۱۰}}</ref>

احسان یک خواهر (نورانیه) و دو برادر (اسماعیل و رضوان الله) داشت<ref>{{پک|زندیان|۱۳۹۵|ک=احسان یارشاطر|ص=۳۹}}</ref> احسان دو سال نزد [[نسبت‌های خانوادگی|دایی]] خود ([[عبدالمیثاق میثاقیه]]<ref name="ReferenceD">{{پک|زندیان|۱۳۹۵|ک=احسان یارشاطر|ص=۳۱}}</ref>) زندگی کرد. در همین زمان، به‌گفتهٔ خودش دو بار سعی کرد با خوردن [[تریاک]] خودکشی کند. اما دیگران به موضوع پی برده و مانع این کار شدند.<ref name="ReferenceD"/> همبازی‌های او در این دوره پسردایی‌هایش به نامهای [[مهدی میثاقیه|مهدی]] و هدایت بودند.<ref name="ReferenceD"/>

=== جوانی ===
[[پرونده:Yarshater-Ehsan.png|بندانگشتی|ایستاده|چپ|یارشاطر در جوانی]]
یارشاطر در پانزده سالگی خانهٔ دایی را ترک کرد و با پشتوانهٔ مالی اندکی که برادر بزرگ‌ترش در اختیار او نهاده‌بود به [[وزارت آموزش و پرورش|وزارت معارف]] رفت و از رئیس بازرسی آن‌جا درخواست مساعدت جهت ادامهٔ تحصیل کرد. او می‌گوید: «گفتم که می‌خواهم تحصیل کنم، ولی امکانات و وسایلش را ندارم. پدر و مادرم فوت کرده‌اند و کسی مسئول زندگی من نیست».<ref>{{پک|زندیان|۱۳۹۵|ک=احسان یارشاطر|ص=۳۳}}</ref>

در نتیجه، به ادامهٔ تحصیل پرداخت و در نهایت، [[دبیرستان|تحصیلات متوسطه]] را در دبیرستان‌های تربیت و شرف و سپس، [[دانشسرای مقدماتی (تهران)|دانشسرای مقدماتی]] به پایان رسانید.<ref name="ReferenceB"/>

=== تحصیل دانشگاهی ===
یارشاطر در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی [[دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران]] ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۱ خورشیدی موفق به دریافت مدرک [[کارشناسی]] شد. سپس در دبیرستان علمیه تهران به آموزگاری پرداخت و یک سال بعد به دعوت [[حسین گونیلی]] به معاونت دانشسرای مقدماتی تهران منصوب شد.<ref name="ReferenceB"/> در همان سال ۱۳۲۱ در مقطع دکترا رشته ادبیات زبان فارسی نام‌نویسی کرد و رسالهٔ دکترای خود را با عنوان «شعر فارسی در نیمهٔ دوم قرن نهم» در سال ۱۳۲۶ با راهنمایی [[علی‌اصغر حکمت]] به پایان برد. پس از گرفتن درجهٔ دکترا در سال ۱۳۲۶ به دانشیاری زبان و ادبیات فارسی در [[دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران|دانشکده الهیات دانشگاه تهران]] برگزیده شد؛ ولی در همان سال بورس یک ساله‌ای از [[شورای فرهنگی بریتانیا در تهران|شورای فرهنگی بریتانیا]] برای ادامهٔ مطالعه در رشتهٔ [[آموزش و پرورش]] دریافت کرد و به [[انگلستان]] رفت. پس از آشنایی با [[والتر هنینگ]] به‌جای آموزش و پرورش، به پژوهش در زمینهٔ زبان‌های باستانی ایران پرداخت.<ref name="ReferenceC"/> [[ابراهیم پورداوود]] از استادان و از مشوقین وی برای مطالعهٔ ادبیات و زبان باستانی ایران بود. یارشاطر در [[لندن]]، نزد هنینگ و [[مری بویس]] زبان‌های باستانی ایران را فراگرفت. در سال ۱۳۳۱ از دانشگاه لندن درجهٔ [[کارشناسی ارشد]] و در سال ۱۳۳۹ درجهٔ دکترا گرفت.<ref>{{پک|Boyce|Windfuhr|2015|ک=Professor Ehsan Yarshater|ص=VII|زبان=en}}</ref> موضوع رسالهٔ وی تحت عنوان «زبان [[زبان تاتی ایران|تاتی]] جنوبی» دربارهٔ این بود که زبان [[مردم آذری]] زبان تاتی بوده است. دفاعیهٔ دکترا وی طبق قرار قبلی، در [[مسکو]] و همزمان با تشکیل کنگرهٔ خاورشناسی ۱۹۶۰ با شرکت هنینگ، [[امیل بنونیست]] و [[ایلیا گرشویچ]] برگزار شد.<ref name="ReferenceE">{{پک|Yarshater|2015|ک=My Biography|ص=298|زبان=en}}</ref>

=== بازگشت به ایران ===
[[پرونده:Yarshter tagizadeh afshar.jpg|ایستاده|بندانگشتی|چپ|احسان یارشاطر به همراه [[ایرج افشار]] و [[سید حسن تقی‌زاده|سیدحسن تقی‌زاده]]]]
در سال ۱۳۳۲ پس از بازگشت به ایران به سمت «[[دانشیاری]] کرسی زبان اوستا و فارسی باستان» منصوب شد و تا سال ۱۳۳۷ در این سمت باقی ماند. پس از بازنشسته‌شدن ابراهیم پورداوود، جایگاه استادی او «فرهنگ ایران باستان» به یارشاطر واگذار شد.<ref name="ReferenceA">{{پک|توکلی طرقی|۲۰۱۶|ک=یار ایران‌شناسی و حکمت یارشاطری|ص=۱۱}}</ref> ضمناً به دعوت [[پرویز خانلری]] به همکاری با [[سخن (مجله)|''مجلهٔ سخن'']] پرداخت و مدت کوتاهی در غیاب خانلری ادارهٔ قسمتی از سال پنجم آن را به عهده داشت.<ref name="ReferenceE"/>

=== بنگاه ترجمه و نشر کتاب ===
{{اصلی|بنگاه ترجمه و نشر کتاب}}
یارشاطر پس از آنکه آگاه شد در [[ترکیه]] ۶۰۰ اثر برگزیدهٔ ادبیات غربی [[ترجمه|برگردان]] و چاپ شده‌اند موسسه‌ای برای برگردان و نشر ادبیات غربی و جهان در ایران راه‌اندازی کرد. با توجه به کمبود برگردان‌های منظم و درخور اعتماد از آثار ادبی عمدهٔ جهان، با کمک [[اسدالله علم]] که در آن زمان رئیس املاک و مستغلات پهلوی بود، در سال ۱۳۳۳ [[بنگاه ترجمه و نشر کتاب]] را بنیان نهاد. حوزهٔ فعالیت بنگاه به‌تدریج گسترش یافت و علاوه بر ادبیات خارجی، مجموعه نوشته‌های فارسی، ایران‌شناسی، آثار فلسفی، ادبیات برای جوانان، خواندنی‌های کودکان و آئینهٔ ایران و چند مجموعهٔ دیگر در آن بنگاه چاپ و منتشر شد. بنگاه برای نخستین‌بار اصول [[تذهیب|تهذیب]] و ویراستاری را در برگردان‌ها معمول کرد. در مجموعهٔ نوشتارهای فارسی، متن انتقادی عده‌ای از آثار شعر و نثر فارسی به طبع رسید و در مجموعهٔ ایران‌شناسی، برگردان عدهٔ زیادی از آثار خاورشناسان غربی و نیز مورخان اسلامی دربارهٔ ایران به فارسی برگردان شدند و نخستین بار مجموعه‌های جداگانه‌ای برای دانش‌آموزان و کودکان منتشر شدند.<ref name="ReferenceE"/>

== آثار ==
* ابن سینا، ''الاشارات والتنبیهات.'' برگردان احسان یارشاطر. تهران: [[انجمن آثار ملی ایران]]، ۱۳۳۲.
* ابن سینا، ''پنج رساله.'' ویرایش احسان یارشاطر. تهران: [[انجمن آثار و مفاخر فرهنگی|انجمن آثار ملی]]، ۱۳۳۲.
* یارشاطر، احسان. ''شعر فارسی در عهد شاهرخ''. تهران: [[مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران]]، ۱۳۳۴.
* یارشاطر، احسان. ''[[داستان‌های شاهنامه (کتاب)|داستان‌های شاهنامه]]''. تهران: انتشارات صندوق مشترک ایران-امریکا، ۱۳۳۶. (برندهٔ جایزهٔ [[یونسکو]] در سال ۱۹۵۹)
* یارشاطر، احسان. ''داستان‌های ایران باستان''. تهران: انتشارات صندوق مشترک ایران-امریکا، ۱۳۳۶. (بهترین کتاب سال در سال ۱۳۳۸)
* یارشاطر، احسان. ''[[نقاشی نوین]]''. ۲ ج. تهران: امیرکبیر، ۱۳۴۴.
* یارشاطر، احسان. ''برگزیدهٔ داستان‌های شاهنامه.'' ج۱، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۳.
{{چپ‌چین}}
* Yarshater, Ehsan& W.B. Henning (eds.). ''A Locust's Leg: Studies in Honour of S.H. Taqizadeh''. London, 1962.
{{پایان چپ‌چین}}
*{{چپ‌چین}}
* Yarshater, Ehsan. ''A Grammar of Southern Tati Dialects, Median Dialect Studies I''. The Hague and Paris, Mouton and Co. , 1969.
* Yarshater, Ehsan. Iran Faces the Seventies (ed.). New York, Praeger Publishers, 1971.
* Yarshater, Ehsan & D. Bishop (eds.). ''Biruni Symposium''. New York, Center for Iranian Studies, Columbia University, 1976
{{پایان چپ‌چین}}{{چپ‌چین}}
* Yarshater, Ehsan & David Bivar (eds.). I''nscriptions of Eastern Mazandaran'', ''Corpus Inscriptionem Iranicarum''. London, Lund and Humphries, 1978.
* Yarshater, Ehsan & Richard Ettinghausen (eds.). ''Highlights of Persian Art''. New York, Bibliotheca Persica, 1982.
* Yarshater, Ehsan. ''Sadeq Hedayat: An Anthology'' (ed.). New York, Bibliotheca Persica, 1979.
* Yarshater, Ehsan. ''[[تاریخ ایران کمبریج|Cambridge History of Iran]], Vol. III: Seleucid, Parthian and Sassanian Periods'' (ed.). Cambridge, Cambridge University Press, 1982.
* Yarshater, Ehsan. ''[[تاریخ ادبیات فارسی (کتاب)|Persian Literature]]'' (ed.). New York, State University of New York Press, 1988.
* Yarshater, Ehsan. ''History of Al-Tabari: Volumes 1-40'' (ed.). New York, State Univ of New York Press, 2007.
{{پایان چپ‌چین}}.

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =توکلی طرقی | نام =محمد | پیوند نویسنده =محمد توکلی طرقی| نام ویراستار =همایون | نام خانوادگی ویراستار =کاتوزیان|پیوند ویراستار=همایون کاتوزیان|عنوان =حکمت تمدنی: گزیدهٔ آثار استاد احسان یارشاطر | نشانی =https://www.irannamag.com/wp-content/uploads/book/Yarshater-Civilizational%20Wisdom-Iran%20Namag.pdf | فرمت =PDF| جلد =۳۰ |سری=۲| سال =۲۰۱۶| ناشر =[[ایران‌نامه]] | مکان =تورنتو | زبان =fa | شابک =۹۷۸-۰-۹۸۷۹۱۲۱-۳-۸}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =زندیان | نام =ماندانا|عنوان =احسان یارشاطر: در گفتگو با ماندانا زندیان | نشانی =https://books.google.com/books?id=uAJODAAAQBAJ| سال =۱۳۹۵| ناشر =انتشارات شرکت کتاب | مکان =لس آنجلس| زبان =fa | شابک =۹۷۸-۱-۵۹۵۸۴-۵۲۸-۳}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =Boyce | نام =Mary|پیوند نویسنده=مری بویس|نام خانوادگی۲=Windfuhr |نام۲=Gernot |پیوند نویسنده2=گرنوت ویندفور| عنوان =Professor Ehsan Yarshater| ژورنال = [[ایران‌نامه|Iran Nameh]]| شماره = 30|سری=2| سال =2015 | صفحه =IV-XIX |زبان=en | فرمت =PDF | پیوند =https://www.irannameh.org/index.php/journal/article/view/2247/3638}}
* {{یادکرد خبر| نام خانوادگی =Cohen | نام =Patrica |عنوان =A Lifetime Quest to Finish a Monumental Encyclopedia of Iran | نشانی =https://www.nytimes.com/2011/08/13/books/ehsan-yarshaters-encyclopedia-of-iranian-history.html?_r=0 |خبرگزاری =[[نیویورک تایمز|The New York Times]] | تاریخ بازبینی =3 September 2018| تاریخ =August 13, 2011 | سال =۲۰۱۱ |زبان =en}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =Korangy | نام =Alireza | عنوان =A History of Persian Literature, Volume 1: General Introduction to Persian Literature by J. T. P. de Bruijn | ژورنال = International Journal of Persian Literature| شماره = 1| سال =2016 | صفحه =195-200 | زبان =en | فرمت =PDF | doi =10.5325/intejperslite.1.1.0195 | پیوند =https://www.jstor.org/stable/10.5325/intejperslite.1.1.0195}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =Yarshater | نام =Ehsan | عنوان =My Biography| ژورنال = [[ایران‌نامه|Iran Nameh]]| شماره = 30|سری=2| سال =2015 | صفحه =296-309 |زبان=en | فرمت =PDF | پیوند =https://www.irannameh.org/index.php/journal/article/view/2240/3625}}
{{پایان چپ‌چین}}

== پیوندهای بیرونی ==
{{جعبه پیوند به پروژه‌های خواهر|خودکار=بله}}
* {{ایران آکادمیا|ehsan-yarshater}}
* {{OL author|id=OL2782573A|cname=احسان یارشاطر}}
* [http://www.perlit.sailorsite.net/yarshater/ وبگاه احسان یارشاطر] در Persian Literature and Language Online
* {{یوتیوب|FKbB1GtMrQY|چهره‌ها: احسان یارشاطر}}
* {{یوتیوب|sBOMAXWdPig|پرتره -- دکتر احسان یارشاطر قسمت نخست}}
* {{یوتیوب|PBBN9JC-Lig|پرتره: دکتر احسان یارشاطر، بخش دوم}}
* {{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=۱۳ شهریور ۱۳۹۷|وبگاه=صدای آمریکا|نشانی=https://ir.voanews.com/a/ehsan-yarshater/4557488.html|عنوان=مستندی از زندگی پروفسور احسان یارشاطر|ناشر=|تاریخ بازبینی=}}
[[رده:استادان دانشگاه دور از وطن اهل ایران در ایالات متحده آمریکا]]
[[رده:استادان دانشگاه کلمبیا]]
[[رده:استادان کرسی مطالعات ایرانی در دانشگاه کلمبیا]]
[[رده:اهالی کاشان]]
[[رده:اهالی همدان]]
[[رده:ایران‌شناسان اهل ایران]]
[[رده:برندگان جایزه بیتا]]
[[رده:پژوهشگران مطالعات زرتشتیان]]
[[رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران]]
[[رده:جستارنویسان مرد اهل ایران]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران]]
[[رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لندن]]
[[رده:درگذشتگان ۱۳۹۷]]
[[رده:درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۲۹۹]]
[[رده:زادگان ۱۹۲۰ (میلادی)]]
[[رده:زبان‌شناسان اهل ایران]]
[[رده:زبان‌شناسان فارسی]]
[[رده:زرتشت‌شناسی]]
[[رده:شاگردان ابراهیم پورداوود]]
[[رده:شاگردان محمدتقی بهار]]
[[رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران]]
[[رده:مترجمان اهل ایران]]
[[رده:مترجمان سده ۲۰ (میلادی)]]
[[رده:نویسندگان تاریخ اسلام کمبریج]]
[[رده:نویسندگان تاریخ ایران کمبریج]]
[[رده:نویسندگان دانشنامه ایرانیکا]]
[[رده:نویسندگان مرد اهل ایران]]