Shahroudi: − رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع، + رده:مدفونان در بقیع (هات‌کت)

2026-01-16T17:44:49Z

− رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع، + رده:مدفونان در بقیع (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۴
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	[[رده:اهالی احساء]]		[[رده:اهالی احساء]]
	[[رده:بحرانیان]]		[[رده:بحرانیان]]
	[[رده:~~خاک‌سپاری‌ها~~ در بقیع]]		[[رده:مدفونان در بقیع]]
	[[رده:درگذشتگان ۱۸۲۶ (میلادی)]]		[[رده:درگذشتگان ۱۸۲۶ (میلادی)]]
	[[رده:درگذشتگان ۱۸۳۴ (میلادی)]]		[[رده:درگذشتگان ۱۸۳۴ (میلادی)]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-04-18T12:29:22Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox religious biography|religion=[[اسلام]]
|notability =
|era =
|name = شیخ احمد احسائی
|image =
|caption =
|title =
|birth_date= ۱۱۶۶
|birth_place= [[احساء]] امروز ه در ([[عربستان سعودی]]) در آن زمان بخشی از ([[امپراتوری عثمانی]]
|death_date= ۲۷ ژوئن ۱۸۲۶
|death_place= [[مدینه]]، [[حجاز]] (امروزه در [[عربستان سعودی]]) در آن زمان بخشی از [[امپراتوری عثمانی]])
|resting_place=[[بقیع]]، [[مدینه]]، [[حجاز]] (امروزه [[عربستان سعودی]])
|ethnicity = عرب
|region =
|denomination = [[شیعه دوازده‌امامی]]
|jurisprudence = [[مکتب شیخیه]]
|main_interests =|notable_ideas =
|works =
|influences = [[محمد]]، [[ابن عربی]]، [[ملاصدرا]]، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، [[محمدباقر وحید بهبهانی]]، [[شیخ یوسف بحرانی]]، [[سید محمدمهدی بحرالعلوم]]
|influenced = [[ملا هادی سبزواری]]، [[سید کاظم رشتی]]، [[ملاحسین بشرویه]]، [[محمدکریم خان کرمانی]]، [[سید علی‌محمد باب]]، [[بهاءالله]]، [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]]
}}'''احمد احسائی''' (۱۱۶۶-۱۲۴۱ ه.ق) معروف به '''شیخ احمد احسائی'''، یکی از مشاهیر و علمای [[شیعه]] و مؤسس فرقه [[شیخیه]] بود. او بعدها ادعاهای [[غلو|غلوآمیزی]] مطرح کرد که منجر به [[تکفیر|تکفیرش]] از سوی برخی از علمای [[شیعه دوازده‌امامی|امامیه]] گردید. او توانسته بود تا در میان شاهان و شاهزادگان [[قاجار]] محبوبیت پیدا کند و در بیشتر شهرهای مهم شیعه، مورد توجه علما و عموم مردم قرار بگیرد. او سرانجام در راه بازگشت به زادگاهش، در نزدیکی [[مدینه]] درگذشت و در [[بقیع]] دفن شد.

== نام و تبار ==
احمد احسائی فرزند زین‌الدین بن شیخ ابراهیم بن صقر بن ابراهیم بن داغر آل‌صقر مطیرفی احسائی بود. به او شیخ احمد گفته می‌شد. خاندان وی از عشایر حدود [[احساء]] بوده‌اند و داغر، فرزند راشد، [[سنی]] مذهب بود و به دنبال اختلافی که میان او و پدرش پدید آمد، ناگزیر به ترک خاندان شد و در مطیرفی سکونت گزید. مردم مطیرفی شیعی مذهب بودند و داغر نیز به تشیع رغبت پیدا کرد. از این بابت است که احمد احسائی تنها در برابر نام داغر، نخستین نیای شیعی خود جمله «غفر الله لهم اجمعین» را اضافه می‌کند. به گزارش منابع شیعی، نیاکان احسائی پیش از داغر چندان علم و معرفتی نداشته و بادیه‌نشین بودند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

== زندگی ==
احمد در احساء و به سال ۱۱۶۶ ه.ق متولد شد. وی در پنج سالگی [[قرآن]] را نزد پدر فرا گرفت و [[اجرومیه]] و عوامل را نزد شیخ محمد فرزند شیخ محسن احسائی و دیگران در احساء آموخت و در سال ۱۱۸۶ ه.ق به قصد [[حوزه علمیه|حوزه علمیّه]] بزرگ شیعه در [[عراق]] از [[بحرین]]، عازم کربلا شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

او به حوزه درس [[باقر بهبهانی]] (د ۱۲۰۵ ه.ق) راه یافت و همچنین از حوزه درس [[علی طباطبائی]]، [[صاحب ریاض]]، [[میرزامهدی شهرستانی]]، [[مهدی بحرالعلوم]] و [[جعفر کاشف الغطاء]] درس آموخت. احسائی علاوه بر [[فقه]]، و [[اصول فقه|اصول]]، [[حدیث]]، طب، نجوم، ریاضی قدیم، علم حروف و اعداد، طلسمات و [[فلسفه اسلامی|فلسفه]] را نیز یاد گرفته بود. او در سال ۱۲۰۹ ق به سبب بروز وبا از [[نجف]] به زادگاه خود احساء بازگشت و در سال ۱۲۱۲ ه.ق مجدد به [[عتبات عالیات|عتبات]] عزیمت کرد. او [[بصره]] را مسکن دائمی خویش قرار داد و در محله جسر العبید اقامت داشت. در این هنگام بود که برای اولین بار شروع به بیان بعضی از عبارات معماگونه و مرموز نمود که خشم علمای مسلمان بصره را برانگیخت و بین وی و شیخ محمد بن شیخ مبارک قطیفی احسائی، حاکم آن ناحیه، برخورد تندی رخ داد. ولی احمد احسائی با متانت و هشیاری خاص و با رفتن از بصره به روستای الجبارات و بعد به روستای تنومه که هر دو حومه بصره است، به این مقوله خاتمه داد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

بعدا [[عبدالمنعم بن سید شریف جزائری]]، که از علمای عراق بود، از وی خواست تا به روستای شخصی او هجرت کند و احسائی اجابت نمود و دو سال در انزوای کامل به ریاضت پرداخت. سپس در سال ۱۲۲۱ ه.ق به قصد [[زیارت]] عتبات، به [[کربلا]] و [[نجف]] سفر کرد و بعد به قصد زیارت [[حرم امام رضا]]، عازم [[خراسان]] شد. در این هنگام بود که به [[یزد]] رفت و مردم این شهر از وی خواستند که نزد آنان بماند و او اجابت کرد و یزد را مسکن خویش قرار داد و در آنجا شهرت بسیاری کسب کرد. چندی بعد [[فتحعلی‌شاه|فتحعلی شاه]] وی را به [[تهران]] دعوت کرد و نهایت احترام را در حق او داشت و استقبال گرمی از وی به عمل آورد و مبلغی هنگفت و یک عبای مروارید دوزی شده به او هدیه کرد. همچنین او را حقوق مستمری داد. رفتار احترام‌آمیز شاه، موجب شد تا شاهزادگان و درباریان نیز به او احترام بگذارند. [[محمدعلی میرزا دولتشاه]]، فرزند فتحعلی شاه او را به [[کرمانشاه]] دعوت کرد و حقوق مستمری ماهانه برای او تعیین کرد و مبلغ هزار تومان هزینه سفر به احسائی نمود. یک قریه بزرگ در حومه کرمانشاه نیز به او اهدا داده شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

احسائی که کرمانشاه را مسکن اخیر خویش قرار داده بود پس از مرگ دولتشاه در سال ۱۲۳۷ ه.ق به قزوین رفت و مورد استقبال علمای این شهر قرار گرفت و در منزلی که از قبل برای وی تهیه شده بود با خانواده و همراهان خود اقامت گزید. [[میرزا عبدالوهاب قزوینی]]، دایی [[قرةالعین]] که از بزرگان علمای این شهر و از اکابر شاگردان وی و امام جماعت در [[مسجد شاه قزوین]] بود، امام‌جماعتی مسجد را به احمد عطا کرد. احسائی نیز پس از دید و بازدید، در [[مدرسه صالحیه قزوین|مدرسه صالحیه]] مشغول تدریس شد و از همان روز اول در مسجد شاه قزوین به امامت پرداخت. احسائی پس از درگذشت اساتید و مشایخ اجازت خود، ادعاهایی در خصوص [[الهام]] و [[کشف شهود|کشف]] مطرح کرد به طوری که متهم به [[غلو]] و [[تفویض]] شد. به گزارش ''[[دائرةالمعارف تشیع]]''، علمای شیعه در مخالفت او چندان توان مخالفت نداشتند بیشتر تقیه می‌کردند. با این همه، نامه‌های علمای شیعه به [[شهید ثالث برغانی]] و [[ملا محمدصالح برغانی]] می‌رسید که حاکی از سؤال و دادخواهی بود. با بالا گرفتن اختلافات در قزوین و دو دسته شدن مردم، به موافقان و مخالفان احمد احسائی و شیخیه، سرانجام شهید ثالث با تعیین وقت برای مناظره با احمد احسائی، مشخص کرد و مناظره‌ای بین این دو درگرفت. پس از آنکه احسایی بر عقاید خود پافشاری کرد، شهید ثالث، احسائی را تکفیر نمود و این حکم را علمای امامیه در ایران و عراق و سایر مراکز شیعه تبعیت نمودند. احسائی از قزوین به مشهد عزیمت کرد و پس از زیارت به یزد رفت و از آنجا به اصفهان و بعد به کرمانشاه روی آورد. در تمام شهرها با سردی از او استقبال شد و حتی شاگردان و برخی از اهل علم هم که قبلاً نسبت به او ارادتی اظهار می‌کردند و از وی ستایش می‌نمودند تغییر روش دادند. فتحعلیشاه و جمعی از شاهزادگان در وهله اول سعی نمودند مساله را رفع و رجوع کنند اما از خشم علما و مردم کنار گرفتند. احسائی در عراق نیز با همان روش مردم ایران روبرو شد و ناچار از کربلا به [[مکه]] رفت و سپس از راه مکه عازم موطن خود گردید و در این سفر در قریه هدیه، سه منزلی مدینه، در روز یکشنبه ۲۱ ذی‌القعده سال ۱۲۴۱ ه.ق درگذشت. او را در [[قبرستان بقیع]] و در نزدیکی [[بیت الاحزان]]، به خاک سپردند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

== آثار ==
آثار و مؤلفات وی بیش از صد و سی و پنج کتاب و رساله ذکر شده که اکثر آنها به چاپ رسیده، از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=احمد احسائی}}</ref>

جوامع الکلم

شرح الزیارة

شرح حکمهٔ العرشیة

شرح مشاعر

==پانویس==
===ارجاعات===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

===منابع===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=احمد احسائی|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}

[[رده:اهالی احساء]]
[[رده:بحرانیان]]
[[رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع]]
[[رده:درگذشتگان ۱۸۲۶ (میلادی)]]
[[رده:درگذشتگان ۱۸۳۴ (میلادی)]]
[[رده:روحانیان شیخیه]]
[[رده:روحانیان شیعه اهل عربستان سعودی]]
[[رده:رهبران فرقه‌های اسلامی]]
[[رده:زادگان ۱۷۵۳ (میلادی)]]
[[رده:شیخیه]]

احمد احسائی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع، + رده:مدفونان در بقیع (هات‌کت)

Shahroudi: ابرابزار