احیاء موات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: +رده:اصطلاحات فقهی، +رده:کلمات و عبارات عربی در احکام اسلام، +رده:احکام فقهی اسلام، +رده:اقتصاد اسلامی (هات‌کت)، ابرابزار

2024-04-19T09:52:03Z

+رده:اصطلاحات فقهی، +رده:کلمات و عبارات عربی در احکام اسلام، +رده:احکام فقهی اسلام، +رده:اقتصاد اسلامی (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:احکام فقهی اسلام]]
			[[رده:اصطلاحات فقهی]]
			[[رده:اقتصاد اسلامی]]
			[[رده:کلمات و عبارات عربی در احکام اسلام]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-04-19T09:50:20Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''احیاء موات'''		'''احیاء موات''' یا '''احیاء زمین موات''' که از آن در عربی با عبارت '''احیاء ارض موات''' یاد شده است، یک اصطلاح فقهی در شریعت [[اسلام]] است. بر اساس این حکم، [[زمین موات\|زمین‌های موات]] (زمین‌های بلاستفاده) در صورتی که توسط شخصی احیاء شود (شامل ساخت و ساز یا زراعت)، به [[ملکیت]] آن فرد در می‌آید.

			== در فقه اسلامی ==
			=== فقه شیعی ===
			بر اساس [[فقه شیعه\|فقه شیعی]]، زمین‌های موات بالاصل، از [[انفال]] به حساب می‌آید و در عصر [[غیبت کبری\|غیبت]]، این زمین از آن [[امام]] است و در زمان حضور امام نیز از مواردی است که امام باید در خصوص آن تصمیم بگیرد. با این وجود، طبق روایاتی که منابع [[حدیث\|حدیثی]] [[شیعه]] گزارش کرده‌اند، هرکسی که آن زمین را آباد سازد، مالک آن خواهد بود. و منظور از آبادانی (که در اصطلاح فقهی به آن احیاء موات گویند) اعم از زراعت یا کاشت درخت، یا بنای ساختمان است. در نوع دوم از موات (موات بالعرض)، اگر به گونه‌ای باشد که معلوم است مالک یا مالکان آن از میان رفته و بر اثر مرور زمان بدون مالک خوانده می‌شود، حکم شرعی آن همانند نوع اول است و اگر اینچنین نبود و مالک آن مشخص نبود و به عبارتی [[مجهول المالک]] به حساب آمد، در این صورت (با اختلاف فتاوی [[مراجع تقلید]] شیعه) مقتضای احتیاط آنکه احیاء آن با اذن [[حاکم شرع]] و [[فقیه جامع الشرائط]] صورت گیرد. در صورتی که موات بالعرض مالک معینی داشته باشد ولی مالک از آن اعراض نموده و از تصرف در آن دست برداشته، هر کسی می‌تواند آن را احیاء کند و به ملک خویش درآورد. و اگر از آن دست برنداشته ولی آن را به صورت موات باقی گذاشته تا در این حالت جهت چراگاه حیوانات خود از آن استفاده کند، در این صورت، زمین در ملک او باقی است و کسی نمی‌تواند بی اذن او از آن بهرهبرداری نماید؛ و همچنین اگر تأخیر در عمران آن بدین منظور باشد که اسباب و وسائل برایش فراهم شود یا فرصت مناسب به وی دست دهد. و اگر رها کردن مالک، زمین خود را بدین جهت باشد که وی اهتمام و اعتنائی به آن زمین ندارد، یا بدین سبب که نیازی به آن ندارد، یا به جهت اینکه به تعمیر زمین دیگری مشغول است و دیگر به این زمین نمی‌رسد و در نتیجه، این زمین، مدت‌های مدیدی است که متروک و مهجور واقع شده است که منجر به ویرانی و خرابی آن گشته، این زمین با این خصوصیات اگر مالک آن، به ارث یا به خرید و مانند آن، آن را به دست آورده باشد، شخص دیگری نمی‌تواند آن را احیاء و تصرف نماید جز به اذن او؛ و اگر به احیاء مالک آن شده باشد، حکم آن محل اختلاف است؛ بعضی از فقهای شیعه گفته‌اند: دیگری می‌تواند آن را احیاء و به تصرف درآورد، و برخی جز به اذن مالک قبلی، تصرف در آن را تجویز ننموده‌اند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=احیاء موات}}</ref>

	'''اراضی موات''' به زمین خالی از سکنه‌ای گویند که مورد بهرهبرداری نباشد. زمین موات، در احکام اسلامی، دارای احکام ویژه‌ایست. بر اساس شریعت اسلام، زمین‌های موات زمینی است که بالفعل بدون اجراء عملیات مربوط به ایجاد قابلیت، قابل بهره‌برداری نباشد. این زمین‌ها بر دو نوع هستند:		== پانویس ==
			=== ارجاعات ===
	* موات بالاصل: یعنی زمینی که سابقه حیات نداشته و هرگز تملک مالکی بر آن نبوده است.
	* موات بالعرض: زمینی که سابقه عمران و مملوکیت دارد و آثار آبادانی قبلی در آن نمودار است؛ ولی اکنون، خراب و بدون مالک است.

	بر اساس فقه شیعی، زمین‌های موات بالاصل، از انفال به حساب می‌آید و در عصر غیبت، این زمین از آن امام است و در زمان حضور امام نیز از مواردی است که امام باید در خصوص آن تصمیم بگیرد. با این وجود، طبق روایاتی که منابع حدیثی شیعه گزارش کرده‌اند، هرکسی که آن زمین را آباد سازد، مالک آن خواهد بود. و منظور از آبادانی (که در اصطلاح فقهی به آن احیاء موات گویند) اعم از زراعت یا کاشت درخت، و یا بنای ساختمان است. در نوع دوم از موات (موات بالعرض)، اگر به گونه‌ای باشد که معلوم است مالک یا مالکان آن از میان رفته و بر اثر مرور زمان بدون مالک خوانده می‌شود، حکم شرعی آن همانند نوع اول است و اگر اینچنین نبود و مالک آن مشخص نبود و به عبارتی مجهول المالک به حساب آمد، در این صورت (با اختلاف فتاوی مراجع تقلید شیعه) مقتضای احتیاط آنکه احیاء آن با اذن حاکم شرع و فقیه جامع الشرائط صورت گیرد. در صورتی که موات بالعرض مالک معینی داشته باشد ولی مالک از آن اعراض نموده و از تصرف در آن دست برداشته، هر کسی می‌تواند آن را احیاء کند و به ملک خویش درآورد. و اگر از آن دست برنداشته ولی آن را به صورت موات باقی گذاشته تا در این حالت جهت چراگاه حیوانات خود از آن استفاده کند، در این صورت، زمین در ملک او باقی است و کسی نمی‌تواند بی اذن او از آن بهرهبرداری نماید؛ و همچنین اگر تأخیر در عمران آن بدین منظور باشد که اسباب و وسائل برایش فراهم شود یا فرصت مناسب به وی دست دهد. و اگر رها کردن مالک، زمین خود را بدین جهت باشد که وی اهتمام و اعتنائی به آن زمین ندارد، یا بدین سبب که نیازی به آن ندارد، یا به جهت اینکه به تعمیر زمین دیگری مشغول است و دیگر به این زمین نمی‌رسد و در نتیجه، این زمین، مدت‌های مدیدی است که متروک و مهجور واقع شده است که منجر به ویرانی و خرابی آن گشته، این زمین با این خصوصیات اگر مالک آن، به ارث یا به خرید و مانند آن، آن را به دست آورده باشد، شخص دیگری نمی‌تواند آن را احیاء و تصرف نماید جز به اذن او؛ و اگر به احیاء مالک آن شده باشد، حکم آن محل اختلاف است؛ بعضی از فقهای شیعه گفته‌اند: دیگری می‌تواند آن را احیاء و به تصرف درآورد، و برخی جز به اذن مالک قبلی، تصرف در آن را تجویز ننموده‌اند.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=احیاء موات}}</ref>

	==پانویس==
	===ارجاعات===
	{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}		{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

	===منابع===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=احیاء موات\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=احیاء موات\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	~~[[رده:زادگان ۷۵۶ (قمری)]]~~
	~~[[رده:درگذشتگان ۸۴۱ (قمری)]]~~
	~~[[رده:]]~~
	~~[[رده:]]~~
	~~[[رده:]]~~
	~~[[رده:]]~~

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''احیاء موات''' '''اراضی موات''' به زمین خالی از سکنه‌ای گویند که مورد بهرهبرداری نباشد. زمین موات، در احکام اسلامی، دارای احکام ویژه‌ایست. بر اساس شریعت اسلام، زمین‌های موات زمینی است که بالفعل بدون اجراء عملیات مربوط به ایجاد قابلیت، قابل ب...» ایجاد کرد

2024-04-19T08:59:30Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''احیاء موات''' '''اراضی موات''' به زمین خالی از سکنه‌ای گویند که مورد بهرهبرداری نباشد. زمین موات، در احکام اسلامی، دارای احکام ویژه‌ایست. بر اساس شریعت اسلام، زمین‌های موات زمینی است که بالفعل بدون اجراء عملیات مربوط به ایجاد قابلیت، قابل ب...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''احیاء موات'''

'''اراضی موات''' به زمین خالی از سکنه‌ای گویند که مورد بهرهبرداری نباشد. زمین موات، در احکام اسلامی، دارای احکام ویژه‌ایست. بر اساس شریعت اسلام، زمین‌های موات زمینی است که بالفعل بدون اجراء عملیات مربوط به ایجاد قابلیت، قابل بهره‌برداری نباشد. این زمین‌ها بر دو نوع هستند:

* موات بالاصل: یعنی زمینی که سابقه حیات نداشته و هرگز تملک مالکی بر آن نبوده است.
* موات بالعرض: زمینی که سابقه عمران و مملوکیت دارد و آثار آبادانی قبلی در آن نمودار است؛ ولی اکنون، خراب و بدون مالک است.

بر اساس فقه شیعی، زمین‌های موات بالاصل، از انفال به حساب می‌آید و در عصر غیبت، این زمین از آن امام است و در زمان حضور امام نیز از مواردی است که امام باید در خصوص آن تصمیم بگیرد. با این وجود، طبق روایاتی که منابع حدیثی شیعه گزارش کرده‌اند، هرکسی که آن زمین را آباد سازد، مالک آن خواهد بود. و منظور از آبادانی (که در اصطلاح فقهی به آن احیاء موات گویند) اعم از زراعت یا کاشت درخت، و یا بنای ساختمان است. در نوع دوم از موات (موات بالعرض)، اگر به گونه‌ای باشد که معلوم است مالک یا مالکان آن از میان رفته و بر اثر مرور زمان بدون مالک خوانده می‌شود، حکم شرعی آن همانند نوع اول است و اگر اینچنین نبود و مالک آن مشخص نبود و به عبارتی مجهول المالک به حساب آمد، در این صورت (با اختلاف فتاوی مراجع تقلید شیعه) مقتضای احتیاط آنکه احیاء آن با اذن حاکم شرع و فقیه جامع الشرائط صورت گیرد. در صورتی که موات بالعرض مالک معینی داشته باشد ولی مالک از آن اعراض نموده و از تصرف در آن دست برداشته، هر کسی می‌تواند آن را احیاء کند و به ملک خویش درآورد. و اگر از آن دست برنداشته ولی آن را به صورت موات باقی گذاشته تا در این حالت جهت چراگاه حیوانات خود از آن استفاده کند، در این صورت، زمین در ملک او باقی است و کسی نمی‌تواند بی اذن او از آن بهرهبرداری نماید؛ و همچنین اگر تأخیر در عمران آن بدین منظور باشد که اسباب و وسائل برایش فراهم شود یا فرصت مناسب به وی دست دهد. و اگر رها کردن مالک، زمین خود را بدین جهت باشد که وی اهتمام و اعتنائی به آن زمین ندارد، یا بدین سبب که نیازی به آن ندارد، یا به جهت اینکه به تعمیر زمین دیگری مشغول است و دیگر به این زمین نمی‌رسد و در نتیجه، این زمین، مدت‌های مدیدی است که متروک و مهجور واقع شده است که منجر به ویرانی و خرابی آن گشته، این زمین با این خصوصیات اگر مالک آن، به ارث یا به خرید و مانند آن، آن را به دست آورده باشد، شخص دیگری نمی‌تواند آن را احیاء و تصرف نماید جز به اذن او؛ و اگر به احیاء مالک آن شده باشد، حکم آن محل اختلاف است؛ بعضی از فقهای شیعه گفته‌اند: دیگری می‌تواند آن را احیاء و به تصرف درآورد، و برخی جز به اذن مالک قبلی، تصرف در آن را تجویز ننموده‌اند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی|ف=احیاء موات}}</ref>

==پانویس==
===ارجاعات===
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}

===منابع===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=احیاء موات|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}

[[رده:زادگان ۷۵۶ (قمری)]]
[[رده:درگذشتگان ۸۴۱ (قمری)]]
[[رده:]]
[[رده:]]
[[رده:]]
[[رده:]]