استبداد صغیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

2025-09-28T17:50:53Z

ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	سرکوب مخالفان در تهران و بسیاری از شهرهای ایران با سهولت انجام شد و برخی از آنها اعدام شدند. اما در [[تبریز]]، مقاومت مسلحانه گروهی از مشروطه‌خواهان مانع تسخیر این شهر شد. نیروهای دولتی، تبریز را محاصره کردند تا با تحت فشار قرار دادن مردم، [[قیام و محاصره مشروطه‌طلبان تبریز\|مقاومت تبریز]] را بشکنند، اما موفق نشدند. نیروهای مشروطه‌خواه در شهرهای دیگر به تکاپو افتادند؛ چنان‌که ایل بختیاری به رهبری [[ضرغام‌السلطنه]] بر [[اصفهان]] چیره شد و در [[استان گیلان\|گیلان]]، [[محمدولی‌خان تنکابنی]]، با تغییر موضع به مشروطه‌خواهان پیوست. نیروهای مشروطه‌خواه تحت فرماندهی این دو تن، برای احیای نظام مشروطه به سمت تهران حرکت کردند و پس از چند روز زد و خورد، کنترل تهران را به دست گرفتند. پس از [[فتح تهران]]، مشروطه‌خواهان محمدعلی شاه را از سلطنت عزل و فرزند خردسالش [[احمدشاه قاجار\|احمد میرزا]] را به جای او منصوب کردند.		سرکوب مخالفان در تهران و بسیاری از شهرهای ایران با سهولت انجام شد و برخی از آنها اعدام شدند. اما در [[تبریز]]، مقاومت مسلحانه گروهی از مشروطه‌خواهان مانع تسخیر این شهر شد. نیروهای دولتی، تبریز را محاصره کردند تا با تحت فشار قرار دادن مردم، [[قیام و محاصره مشروطه‌طلبان تبریز\|مقاومت تبریز]] را بشکنند، اما موفق نشدند. نیروهای مشروطه‌خواه در شهرهای دیگر به تکاپو افتادند؛ چنان‌که ایل بختیاری به رهبری [[ضرغام‌السلطنه]] بر [[اصفهان]] چیره شد و در [[استان گیلان\|گیلان]]، [[محمدولی‌خان تنکابنی]]، با تغییر موضع به مشروطه‌خواهان پیوست. نیروهای مشروطه‌خواه تحت فرماندهی این دو تن، برای احیای نظام مشروطه به سمت تهران حرکت کردند و پس از چند روز زد و خورد، کنترل تهران را به دست گرفتند. پس از [[فتح تهران]]، مشروطه‌خواهان محمدعلی شاه را از سلطنت عزل و فرزند خردسالش [[احمدشاه قاجار\|احمد میرزا]] را به جای او منصوب کردند.

	هرچند که [[مراجع تقلید]] در [[نجف]]، از مشروطه پشتیبانی می‌کردند، اما یکی از مستمسک‌های اصلی محمدعلی شاه برای تعطیلی مجلس، ادعای مخالف بودن مشروطه با [[اسلام\|شرع اسلام]] بود. در عین حال، مطالب نشریات و انجمن‌های وقت که گاهی با تهدید و توهین به شاه همراه بود، به‌عنوان یکی از زمینه‌های اقدامات او دانسته می‌شود. پس از پیروزی [[انقلاب مشروطه]]، گروه‌های مختلف مشروطه‌خواه، حتی در مجلس، دچار اختلافاتی بودند؛ چنان‌که بعضی از نمایندگان مجلس مخفیانه یا علنی برای پیشبرد اهداف شاه اقدام می‌کردند. از سوی دیگر، انعقاد قرارداد ۱۹۰۷ مابین امپراتوری بریتانیا و امپراتوری روسیه، که خیال بریتانیا را از بابت تهدید شدن منافعش در [[هند]] توسط روسیه راحت می‌کرد، زمینه نفوذ بیشتر روسیه در دربار را فراهم کرد و دست محمدعلی شاه را در اقدامات خود باز کرد. با این حال، امپراتوری بریتانیا، پادشاهی آلمان و حتی روسیه تزاری، برچیدن مجلس شورای ملی را تأیید نکردند.		هرچند که [[مراجع تقلید]] در [[نجف]]، از مشروطه پشتیبانی می‌کردند، اما یکی از مستمسک‌های اصلی محمدعلی شاه برای تعطیلی مجلس، ادعای مخالف بودن مشروطه با [[اسلام\|شرع اسلام]] بود. در عین حال، مطالب نشریات و انجمن‌های وقت که گاهی با تهدید و توهین به شاه همراه بود، به‌عنوان یکی از زمینه‌های اقدامات او دانسته می‌شود. پس از پیروزی [[انقلاب مشروطه]]، گروه‌های مختلف مشروطه‌خواه، حتی در مجلس، دچار اختلافاتی بودند؛ چنان‌که بعضی از نمایندگان مجلس مخفیانه یا علنی برای پیشبرد اهداف شاه اقدام می‌کردند. از سوی دیگر، انعقاد قرارداد ۱۹۰۷ مابین امپراتوری بریتانیا و امپراتوری روسیه، که خیال بریتانیا را از بابت تهدید شدن منافعش در [[هند]] توسط روسیه راحت می‌کرد، زمینه نفوذ بیشتر روسیه در دربار را فراهم کرد و دست محمدعلی شاه را در اقدامات خود باز کرد. با این حال، امپراتوری بریتانیا، پادشاهی آلمان و حتی [[روسیه]] تزاری، برچیدن مجلس شورای ملی را تأیید نکردند.

	== واژه‌شناسی ==		== واژه‌شناسی ==

Shahroudi: ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

2025-09-28T17:50:15Z

ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	\| data8 = گروه اجتماعیون عامیون، [[کمیته ستار]]، [[انجمن سعادت]]، فدراسیون انقلابی ارمنی (حزب داشناک)، حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه		\| data8 = گروه اجتماعیون عامیون، [[کمیته ستار]]، [[انجمن سعادت]]، فدراسیون انقلابی ارمنی (حزب داشناک)، حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه
	}}		}}
	'''استبداد صغیر''' به دوره‌ای یک ساله از تاریخ سیاسی [[ایران]] اطلاق می‌شود که از تیر ۱۲۸۷، با به‌توپ بستن مجلس شورای ملی توسط [[محمدعلی‌شاه]] آغاز شد و در تیر ۱۲۸۸ با [[فتح تهران]] توسط [[جنبش مشروطه ایران\|مشروطه‌خواهان]] و پناهنده شدن محمدعلی‌شاه به سفارت روسیه تزاری پایان یافت. در این دوره عده‌ای از روزنامه‌نگاران، نمایندگان مجلس و مشروطه‌خواهان دستگیر و [[اعدام]] شدند یا از [[تهران]] گریختند. استبداد صغیر، یکی از دوران‌های سیاسی [[جنبش مشروطه ایران]] به‌شمار می‌رود.		'''استبداد صغیر''' به دوره‌ای یک ساله از تاریخ سیاسی [[ایران]] اطلاق می‌شود که از تیر ۱۲۸۷، با به‌توپ بستن مجلس شورای ملی توسط [[محمدعلی‌شاه]] آغاز شد و در تیر ۱۲۸۸ با [[فتح تهران]] توسط [[جنبش مشروطه ایران\|مشروطه‌خواهان]] و پناهنده شدن محمدعلی‌شاه به سفارت [[روسیه]] تزاری پایان یافت. در این دوره عده‌ای از روزنامه‌نگاران، نمایندگان مجلس و مشروطه‌خواهان دستگیر و [[اعدام]] شدند یا از [[تهران]] گریختند. استبداد صغیر، یکی از دوران‌های سیاسی [[جنبش مشروطه ایران]] به‌شمار می‌رود.

	رابطه بین محمدعلی‌شاه قاجار و مجلس به دلایل مختلفی دوستانه نبود و در چند نوبت، شاه تلاش کرد مجلس را منحل کند. یکی از مهم‌ترین این تلاش‌ها، واقعه میدان توپخانه در آذر ۱۲۸۶ بود که جماعتی به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری\|فضل‌الله نوری]] به مجلس حمله کردند، اما با واکنش مدافعان مجلس، این طرح شکست خورد و شاه هم به ناچار از در صلح و آشتی با مجلس درآمد و سوگند خورد به [[مشروطیت\|مشروطه]] وفادار بماند. از طرفی نشریات مشروطه‌خواه هم به شاه نظرات تند و گاه توهین‌آمیز می‌کردند و بسیاری از اقدامات او را خلاف قانون می‌دانستند و حتی بعضاً خواهان برکناری او بودند. در اسفند همان سال، در حالی که مذاکرات به سمت مصالحه بین شاه و مجلس پیش می‌رفت، عده‌ای مهاجم ناشناس منتسب به گروه تحت رهبری [[حیدرخان عمواوغلی]] به شاه سوءقصد کردند که نافرجام ماند. محمدعلی شاه که از جان خود بیمناک شده بود، پس از مدتی به باغشاه عزیمت و از مجلس درخواست کرد که هشت تن از سران انقلابی مجلس نظیر [[جهانگیرخان صور اسرافیل]]، [[جمال‌الدین واعظ اصفهانی\|جمال‌الدین واعظ]]، [[ملک‌المتکلمین]] و [[محمدرضا مساوات شیرازی\|محمدرضا مساوات]] [[تبعید]] شوند. پس از مقاومت مجلس، شاه نیروهای قزاق به فرماندهی ولادیمیر لیاخوف را برای به‌توپ‌بستن مجلس و دستگیری مخالفان خود مأمور نمود. پس از تعطیلی مجلس، محمدعلی شاه قول داد مجلس را دوباره دایر کند، اما این وعده هیچگاه عملی نشد.		رابطه بین محمدعلی‌شاه قاجار و مجلس به دلایل مختلفی دوستانه نبود و در چند نوبت، شاه تلاش کرد مجلس را منحل کند. یکی از مهم‌ترین این تلاش‌ها، واقعه میدان توپخانه در آذر ۱۲۸۶ بود که جماعتی به رهبری [[شیخ فضل‌الله نوری\|فضل‌الله نوری]] به مجلس حمله کردند، اما با واکنش مدافعان مجلس، این طرح شکست خورد و شاه هم به ناچار از در صلح و آشتی با مجلس درآمد و سوگند خورد به [[مشروطیت\|مشروطه]] وفادار بماند. از طرفی نشریات مشروطه‌خواه هم به شاه نظرات تند و گاه توهین‌آمیز می‌کردند و بسیاری از اقدامات او را خلاف قانون می‌دانستند و حتی بعضاً خواهان برکناری او بودند. در اسفند همان سال، در حالی که مذاکرات به سمت مصالحه بین شاه و مجلس پیش می‌رفت، عده‌ای مهاجم ناشناس منتسب به گروه تحت رهبری [[حیدرخان عمواوغلی]] به شاه سوءقصد کردند که نافرجام ماند. محمدعلی شاه که از جان خود بیمناک شده بود، پس از مدتی به باغشاه عزیمت و از مجلس درخواست کرد که هشت تن از سران انقلابی مجلس نظیر [[جهانگیرخان صور اسرافیل]]، [[جمال‌الدین واعظ اصفهانی\|جمال‌الدین واعظ]]، [[ملک‌المتکلمین]] و [[محمدرضا مساوات شیرازی\|محمدرضا مساوات]] [[تبعید]] شوند. پس از مقاومت مجلس، شاه نیروهای قزاق به فرماندهی ولادیمیر لیاخوف را برای به‌توپ‌بستن مجلس و دستگیری مخالفان خود مأمور نمود. پس از تعطیلی مجلس، محمدعلی شاه قول داد مجلس را دوباره دایر کند، اما این وعده هیچگاه عملی نشد.

Shahroudi: ابرابزار

2023-06-28T17:42:08Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Shahroudi در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۸

2023-06-28T17:28:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۲۸
خط ۳:		خط ۳:
	\| abovestyle = background-color: #99BADD		\| abovestyle = background-color: #99BADD
	\| image1 = [[پرونده:Majles Shora Melli Entrance2.jpg\|200px\|alt=]]		\| image1 = [[پرونده:Majles Shora Melli Entrance2.jpg\|200px\|alt=]]
	\| caption1 = سردر ساختمان [[مجلس شورای ملی]] در [[میدان بهارستان~~\|بهارستان]]~~		\| caption1 = سردر ساختمان مجلس شورای ملی در میدان بهارستان تهران
	\| headerstyle = background-color: #99BADD		\| headerstyle = background-color: #99BADD
	\| label2 = از رویدادهای		\| label2 = از رویدادهای
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| data5 = ۲۵ تیر ۱۲۸۸		\| data5 = ۲۵ تیر ۱۲۸۸
	\| label6 = نتیجه		\| label6 = نتیجه
	\| data6 = [[فتح تهران\|فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان]]، خلع [[محمدعلی شاه]] از سلطنت، تشکیل [[دوره دوم مجلس شورای ملی]]		\| data6 = [[فتح تهران\|فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان]]، خلع [[محمدعلی شاه]] از سلطنت، تشکیل دوره دوم مجلس شورای ملی
	\| label7 = چهره‌ها		\| label7 = چهره‌ها
	\| data7 = [[محمدعلی شاه]]، [[ولادیمیر ~~لیاخوف]]،~~ [[~~شیخ~~ فضل‌الله نوری]]، [[ستارخان]]، [[باقرخان]]، [[یپرم خان]]، [[سردار اسعد بختیاری]]، [[صمصام‌السلطنه]]، [[محمدولی خان تنکابنی]]		\| data7 = [[محمدعلی شاه]]، ولادیمیر لیاخوف، [[فضل‌الله نوری]]، [[ستارخان]]، [[باقرخان]]، [[یپرم خان]]، [[سردار اسعد بختیاری]]، [[صمصام‌السلطنه]]، [[محمدولی خان تنکابنی]]
	\| label8 = فرقه‌ها و احزاب		\| label8 = فرقه‌ها و احزاب
	\| data8 = ~~[[اجتماعیون عامیون\|~~گروه اجتماعیون ~~عامیون]]،~~ [[کمیته ستار]]، [[انجمن سعادت]]، [[فدراسیون انقلابی ارمنی\|حزب داشناک]]، [[حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه~~\|حزب سوسیال دموکرات روسیه]]~~		\| data8 = گروه اجتماعیون عامیون، [[کمیته ستار]]، [[انجمن سعادت]]، فدراسیون انقلابی ارمنی (حزب داشناک)، حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه
	}}		}}
	'''استبداد صغیر''' به دوره‌ای یک ساله از تاریخ سیاسی [[ایران]] اطلاق می‌شود که از تیر ۱۲۸۷، با به‌توپ بستن مجلس شورای ملی توسط [[محمدعلی‌شاه]] آغاز شد و در تیر ۱۲۸۸ با [[فتح تهران]] توسط [[جنبش مشروطه ایران\|مشروطه‌خواهان]] و پناهنده شدن محمدعلی‌شاه به سفارت روسیه تزاری پایان یافت. در این دوره عده‌ای از روزنامه‌نگاران، نمایندگان مجلس و مشروطه‌خواهان دستگیر و [[اعدام]] شدند یا از [[تهران]] گریختند. استبداد صغیر، یکی از دوران‌های سیاسی [[جنبش مشروطه ایران]] به‌شمار می‌رود.		'''استبداد صغیر''' به دوره‌ای یک ساله از تاریخ سیاسی [[ایران]] اطلاق می‌شود که از تیر ۱۲۸۷، با به‌توپ بستن مجلس شورای ملی توسط [[محمدعلی‌شاه]] آغاز شد و در تیر ۱۲۸۸ با [[فتح تهران]] توسط [[جنبش مشروطه ایران\|مشروطه‌خواهان]] و پناهنده شدن محمدعلی‌شاه به سفارت روسیه تزاری پایان یافت. در این دوره عده‌ای از روزنامه‌نگاران، نمایندگان مجلس و مشروطه‌خواهان دستگیر و [[اعدام]] شدند یا از [[تهران]] گریختند. استبداد صغیر، یکی از دوران‌های سیاسی [[جنبش مشروطه ایران]] به‌شمار می‌رود.
خط ۳۷۶:		خط ۳۷۶:
	{{پایان پانویس}}		{{پایان پانویس}}
	{{جنبش مشروطه ایران}}		{{جنبش مشروطه ایران}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=خیر\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:ایران در ۱۲۸۷]]		[[رده:ایران در ۱۲۸۷]]

Shahroudi در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۱۶

2023-06-28T17:16:14Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: تمیزکاری تا آخر به توپ بستن مجلس

2023-06-28T16:18:15Z

تمیزکاری تا آخر به توپ بستن مجلس

نمایش تغییرات

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox | above = استبداد صغیر | abovestyle = background-color: #99BADD | image1 = alt= | caption1 = سردر ساختمان مجلس شورای ملی در بهارستان | headerstyle = background-color: #99BADD | label2 = از رویدادهای | data2 = جنبش مشروطه ایران | label3 = مدت | data3 = یک س...» ایجاد کرد

2023-05-26T10:23:25Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{Infobox | above = استبداد صغیر | abovestyle = background-color: #99BADD | image1 = 200px|alt= | caption1 = سردر ساختمان مجلس شورای ملی در بهارستان | headerstyle = background-color: #99BADD | label2 = از رویدادهای | data2 = جنبش مشروطه ایران | label3 = مدت | data3 = یک س...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات