اسماء بنت عمیس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: − رده:مهاجران، + رده:مهاجرین (هات‌کت)

2026-06-02T19:55:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	[[رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)]]		[[رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)]]
	[[رده:مهاجران به حبشه]]		[[رده:مهاجران به حبشه]]
	[[رده:~~مهاجران~~]]		[[رده:مهاجرین]]
	[[رده:هاشمیان]]		[[رده:هاشمیان]]
	[[رده:همسران ابوبکر]]		[[رده:همسران ابوبکر]]
	[[رده:همسران امامان شیعه]]		[[رده:همسران امامان شیعه]]
	[[رده:همسران علی بن ابی‌طالب]]		[[رده:همسران علی بن ابی‌طالب]]

Shahroudi در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۴

2026-05-22T15:14:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''		'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>''' از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه‍.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مسئله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>

	از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه‍.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مسئله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>

	~~==== یاور فاطمه ====~~
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن و [[غسل]] دادن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما [[ابوبکر]] شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. [[محمد]] هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با [[خدیجه]] بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در [[اتیوپی\|حبشه]] حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|۱۳۹۹\|ج=۱\|ص=۱۷۳\|ک=بانوان محدث شیعه}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن و [[غسل]] دادن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما [[ابوبکر]] شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. [[محمد]] هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با [[خدیجه]] بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در [[اتیوپی\|حبشه]] حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|۱۳۹۹\|ج=۱\|ص=۱۷۳\|ک=بانوان محدث شیعه}}</ref>

	~~===~~== روایات اسماء ~~===~~==		== روایات اسماء ==
	از اسماء نقل شده است که محمد ابن عبدالله گفت:هر کس به غم ، اندوه و گرفتاری یا مصیبتی دچار شود ، باید بگوید : خداوند پروردگارم است و چیزی را شریک او قرار نمیدهم و بر زنده ای که هرگز نمی میرد توکل می کنم .از دیگر روایات نقل شده از اسماء ، حدیث « رد الشمس » ، «منزلت » و « سخن گفتن زمین با امام علی » است .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=83}}</ref>		از اسماء نقل شده است که محمد ابن عبدالله گفت:هر کس به غم ، اندوه و گرفتاری یا مصیبتی دچار شود ، باید بگوید : خداوند پروردگارم است و چیزی را شریک او قرار نمیدهم و بر زنده ای که هرگز نمی میرد توکل می کنم .از دیگر روایات نقل شده از اسماء ، حدیث « رد الشمس » ، «منزلت » و « سخن گفتن زمین با امام علی » است .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=83}}</ref>

	==~~==== وفات ====~~==		== درگذشت ==
	بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده‌اند، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می‌داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>		بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده‌اند، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می‌داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>

Wikitory در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲

2026-05-21T08:22:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۲
خط ۴:		خط ۴:

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|۱۳۹۹\|ج=۱\|ص=۱۷۳\|ک=بانوان محدث شیعه}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن و [[غسل]] دادن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما [[ابوبکر]] شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. [[محمد]] هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با [[خدیجه]] بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در [[اتیوپی\|حبشه]] حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|۱۳۹۹\|ج=۱\|ص=۱۷۳\|ک=بانوان محدث شیعه}}</ref>

	===== روایات اسماء =====		===== روایات اسماء =====

Wikitory در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۴

2026-05-20T23:14:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۴
خط ۴:		خط ۴:

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|۱۳۹۹\|ج=۱\|ص=۱۷۳\|ک=بانوان محدث شیعه}}</ref>

	===== روایات اسماء =====		===== روایات اسماء =====

Wikitory در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۰

2026-05-20T23:10:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''		'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''

	از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه‍.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ~~ماجاراهای~~ زفاف [[فاطمه زهرا]]، مسئله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>		از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه‍.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مسئله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم دعا کرد .عده ای درباره حضور اسماء در شب ازدواج زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و فتح خیبر که بعد از صلح حدیبیه اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست.		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم [[دعا]] کرد .عده ای درباره حضور اسماء در [[شب زفاف\|شب ازدواج]] زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و [[فتح خیبر]] که بعد از [[صلح حدیبیه]] اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست. و سوم ، برخی از مورخان نوشته اند که نام اسماء بنت عمیس به اشتباه ، در این روایات ذکر شده است . آنان معتقدند که منظور از اسماء در این روایت [[ام‌سلمه\|ام سلمه]] یکی از همسران محمد است که نام دقیق او «[[اسماء بنت یزید بن سکن رافع]] »بوده است .از این رو گفته شده :آن کسی که در داستان ازدواج زهرا به نام ام سلمه همسر محمد ، یاد شده ، همین اسماء بنت یزید است . زیرا ام سرمه معروف در سال دوم هجری و بعد از ازدواج آن دو همسر محمد شد

	===== روایات اسماء =====		===== روایات اسماء =====

Wikitory در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۵۳

2026-05-20T22:53:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۵۳
خط ۴:		خط ۴:

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>اسما در فراز و نشیب های زندگی فاطمه زهرا همواره همراه او و شاهد رویدادهای مهم زندگی کوتاه او بود.اسما می گوید:خدیجه در بستر وفات می‌گریست.به او گفتم :چرا گریه میکنی؟با اینکه جزو زنان برتر عالم و همسر پیامبر و بشارت داده شده به بهشت ،از زبان او هستی؟پاسخ داد :،چرا نگریم؛در حالی که هر دختری در شب زفافش به زنی نیاز دارد که مراقبش باشد و بدون سر و صدا نیازهایش را برآورده کند و من میترسم فاطمه بزرگ شود چنین کسی را نداشته باشد و من به او اطمینان دادم ، بر ذمه من این این عهد باشد که اگر تا آن زمان زنده بودم ، آنچه یک مادر برای دخترش باید انجام بدهد ، برایش انجام دهم.در شب عروسی علی و فاطمه ، محمد دستور داد همه بروند.من ماندم. محمد هنگام رفتن سایه مرا دید و پرسید : تو کیستی ؟ گفتم : اسما بنت عمیس . گفت :چرا ماندی ؟ و عهد خود را با خدیجه بازگو کردم و محمد با شنیدن این ماجرا به گریه افتاد و برایم دعا کرد .عده ای درباره حضور اسماء در شب ازدواج زهرا تشکیک و برای ادعای خود دلایلی اقامه کرده اند. مانند اینکه ازدواج فاطمه بعد از جنگ بدر و در سال دوم هجری بوده است.در حالی که اسماء بنت عمیس همراه همسر خود به حبشه هجرت کرد و تا سال ششم هجری و فتح خیبر که بعد از صلح حدیبیه اتفاق افتاد ، آنجا بود. در پاسخ به این پرسش چند احتمال وجود دارد :«اول ، اسماء بنت عمیس برگشته یا اینکه با همسر خود به حبشه نرفته باشد،اما این توجیه را کسب نپذیرفته است.دوم ، با آنکه اسماء بنت عمیس مدت زمانی طولانی در حبشه حضور داشت ، در برخی منابع اسلامی ، روایاتی ناظر بر حضور او در اتفاقاتی است که در مکه و مدینه رخ داده است که روایت مذکور ، یکی از آنهاست.

	===== روایات اسماء =====		===== روایات اسماء =====

Wikitory: ابرابزار

2026-05-20T16:35:49Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۵
خط ۶:		خط ۶:
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>

	===== وفات =====		===== روایات اسماء =====
			از اسماء نقل شده است که محمد ابن عبدالله گفت:هر کس به غم ، اندوه و گرفتاری یا مصیبتی دچار شود ، باید بگوید : خداوند پروردگارم است و چیزی را شریک او قرار نمیدهم و بر زنده ای که هرگز نمی میرد توکل می کنم .از دیگر روایات نقل شده از اسماء ، حدیث « رد الشمس » ، «منزلت » و « سخن گفتن زمین با امام علی » است .<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=83}}</ref>

			====== وفات ======
	بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده‌اند، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می‌داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>		بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده‌اند، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می‌داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>

خط ۱۸:		خط ۲۱:
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}
	* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سیده طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر بین‌الملل\|جلد=1\|صفحه=82}}		* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سیده طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر بین‌الملل\|جلد=1\|صفحه=82}}
			* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سید طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر بین الملل\|جلد=1\|صفحه=83}}

	{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}		{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}

Wikitory: ابرابزار

2026-05-20T13:23:57Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''		'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''

	از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجاراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، ~~مساله~~ [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>		از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه‍.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجاراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مسئله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه ~~شد ،~~ همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان ~~بود ،~~ به گونه ای که فاطمه [[وصیت]] ~~هایش~~ را به او گفت و اسماء بنا به خواسته ~~او ،~~ تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] ~~جنازه ،~~ بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )~~بود ،~~ اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی ~~وی ،~~ یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] ~~وقت ،امری~~ بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]]‌هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه، بدنش پیدا نباشد. هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد. اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه) بود، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت. حرکت سیاسی وی، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت، امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست.<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>

	===== وفات =====		===== وفات =====
	بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت ~~کرده اند ،~~ اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی ~~می داند~~.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>		بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده‌اند، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می‌داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اسماء بنت عمیس\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اسماء بنت عمیس\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=گنجی شافعی\|نام=محمد بن یوسف\|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب\|سال=۱۴۰۴\|مکان=تهران\|ناشر=دار احیاء التراث اهل البیت علیهم السلام}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=گنجی شافعی\|نام=محمد بن یوسف\|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب\|سال=۱۴۰۴\|مکان=تهران\|ناشر=دار احیاء التراث اهل البیت علیهم السلام}}
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}
	* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سیده طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر ~~بین الملل~~\|جلد=1\|صفحه=82}}		* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سیده طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر بین‌الملل\|جلد=1\|صفحه=82}}

	{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}		{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	[[رده:عرب‌های سده ۱ (قمری)]]		[[رده:عرب‌های سده ۱ (قمری)]]
	[[رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)]]		[[رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)]]
			[[رده:مهاجران به حبشه]]
	[[رده:مهاجران]]		[[رده:مهاجران]]
	[[رده:هاشمیان]]		[[رده:هاشمیان]]
خط ۳۸:		خط ۳۹:
	[[رده:همسران امامان شیعه]]		[[رده:همسران امامان شیعه]]
	[[رده:همسران علی بن ابی‌طالب]]		[[رده:همسران علی بن ابی‌طالب]]
	~~[[رده:مهاجران به حبشه]]~~

Wikitory در ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۷

2026-05-20T13:07:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۵:		خط ۵:
	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد ، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود ، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]] هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او ، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه ، بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )بود ، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی وی ، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت ،امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد ، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود ، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]] هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او ، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه ، بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )بود ، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی وی ، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت ،امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>

			===== وفات =====
			بیشتر [[سیره نویسان]] وفات اسماء را بعد از حیات امام علی ثبت کرده اند ، اما [[عمر رضا کحاله]] وفاتش را در زمان خلافت امام علی می داند.<ref>{{پک\|موسوی اصل\|1399\|ک=بانوان محدث شیعه\|ج=1\|ص=82}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۱۴:		خط ۱۷:
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=گنجی شافعی\|نام=محمد بن یوسف\|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب\|سال=۱۴۰۴\|مکان=تهران\|ناشر=دار احیاء التراث اهل البیت علیهم السلام}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=گنجی شافعی\|نام=محمد بن یوسف\|عنوان=کفایة الطالب فی مناقب علی بن ابی‌طالب\|سال=۱۴۰۴\|مکان=تهران\|ناشر=دار احیاء التراث اهل البیت علیهم السلام}}
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شهرستانی\|نام=علی\|عنوان=التسمیات بین التسامح العلوی و التوظیف الأموی\|سال=۱۴۳۱\|مکان=قم\|ناشر=مرکز الابحاث العقائدیه\|پیوند=https://lib.eshia.ir/11345/1/0\|پیوند نویسنده=سید علی شهرستانی}}
			* {{یادکرد کتاب\|عنوان=بانوان محدث شیعه\|سال=1399\|نام=سیده طیبه\|نام خانوادگی=موسوی اصل\|ناشر=شرکت چاپ و نشر بین الملل\|جلد=1\|صفحه=82}}

	{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}		{{همسران و فرزندان علی بن ابی‌طالب}}

Wikitory در ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۴

2026-05-19T19:24:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>''' از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجاراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مساله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>		'''اسما بنت عمیس خثعمیه<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref>'''

			از [[همسران علی بن ابی‌طالب]] و از [[بنی‌خثعم]] بود. نسب پدر او را عمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> وی زن [[جعفر بن ابی‌طالب]] بود و همراه وی به [[اتیوپی\|حبشه]] هجرت کرد. آنان در سال ششم یا هشتم ه.ق در روز فتح خیبر، به [[مدینه]] بازگشتند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> اسماء پس از درگذشت جعفر، به عقد [[ابوبکر]] درآمد و پس از مرگ ابوبکر، [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] با او ازدواج کرد. [[گنجی شافعی]] فرزندی به نام عون را نیز به اسماء منسوب می‌داند.<ref>{{پک\|گنجی شافعی\|۱۴۰۴\|ک=کفایة الطالب\|ص=۴۱۳–۴۱۴}}</ref> با این وجود، منابع در اینکه [[یحیی بن علی\|یحیی]] و [[عون بن علی\|عون]] به عنوان دو فرزند منسوب به اسماء، نام یک فرد باشند یا اینکه آنها از فرزندان مشترک علی و اسماء باشند، دچار اختلاف هستند.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۶۸}}</ref> برخی منابع مدعی هستند [[عبدالله بن جعفر طیار\|عبدالله]]، [[محمد بن جعفر طیار\|محمد]] و [[عون بن جعفر\|عون]]، سه فرزند اسماء از جعفر بودند. اسماء از ابوبکر، پسری به نام [[محمد بن ابوبکر\|محمد]] را باردار شد. حاصل ازدواج او با علی نیز دو پسر به نام‌های [[یحیی بن علی بن ابی‌طالب\|یحیی]] و [[محمداصغر بن علی\|محمداصغر]] بود. از اسماء در ماجاراهای زفاف [[فاطمه زهرا]]، مساله [[غصب فدک]] و قابلگی [[حسن مجتبی\|حسن]] و [[حسین بن علی\|حسین]] یاد شده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اسماء بنت عمیس}}</ref> گزارش شده است او در بین سال‌های ۳۸–۶۰ ه‍.ق درگذشته است.<ref>{{پک\|شهرستانی\|۱۴۳۱\|ک=تسمیات\|ص=۳۷۰}}</ref>

	==== یاور فاطمه ====		==== یاور فاطمه ====
	اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد ، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود ، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]] هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او ، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه ، بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )بود ، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی وی ، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر خلیفه وقت ،امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>		اسماء از هنگامی که وارد مدینه شد ، همواره برای [[فاطمه زهرا]] چون مادری مهربان بود ، به گونه ای که فاطمه [[وصیت]] هایش را به او گفت و اسماء بنا به خواسته او ، تابوتی ساخت تا هنگام [[تشییع]] جنازه ، بدنش پیدا نباشد.هم چنین طبق وصیت فاطمه در شستن بدن او به [[علی بن ابی‌طالب\|علی]] کمک کرد.اسما از شاهدان قضیه فدک و از تکذیب کنندگان حدیث (نحن معاشر الانبیاء لا نورث ما ترکناه صدقه )بود ، اما ابوبکر شهادت او را نپذیرفت . حرکت سیاسی وی ، یعنی نشان دادن شهامت و رشادت در برابر [[خلیفه]] وقت ،امری بسیار با ارزش بود که هر فردی را توان آن نیست .<ref>{{پک\|روحانی\|1382\|ک=زنان دین گستر\|ج=1\|ص=57}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==