https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84_%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8Cاسماعیل جرجانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-13T05:30:41Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84_%D8%AC%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=161325&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2025-12-04T03:01:10Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اندیشمند<br />
| نام = حکیم ابوالفضائل سیداسماعیل گرگانی{{-}}الجرجانی المتطبب<br />
| تصویر =<br />
| زیرنویس =<br />
| نام تولد = الامیر السید الامام زینالدین اسماعیل بن الحسن بن محمد بن محمود بن احمد الحسینی<br />
| زمینه فعالیت =<br />
| ملیت = [[ایرانی]]<br />
| تاریخ تولد = [[۴۳۴ (قمری)|۴۳۴ ه. ق]]<br />
| زادگاه = [[جرجان]] و به روایتی ضعیف [[اصفهان]]<br />
| والدین =<br />
| تاریخ مرگ = [[۵۳۱ (قمری)|۵۳۱]] یا [[۵۳۵ (میلادی)|۵۳۵ ه. ق]]<br />
| محل مرگ = [[مرو]]<br />
| ملیت =<br />
| محل زندگی = گرگان، قم، ری، فارس، خوارزم و مرو<br />
| آرامگاه =<br />
| نامهای دیگر = ملقب به '''زینالدین''' یا '''شرفالدین''' و مکنی به '''ابوالفتح''')یا '''ابوالفضل''' یا '''ابوابراهیم'''<br />
|محل کار =<br />
| پیشه = پزشک و دانشمند<br />
| همسر =<br />
| شریک (های) زندگی =<br />
| فرزندان =<br />
| تحصیلاتات =<br />
| رشته فعالیت تحصیلاتی =<br />
| محل کار<br />
/بزرگداشت: در تقویم ایران روز سی ام فروردین ماه روز بزرگداشت حکیم جرجانی و روز علوم آزمایشگاهی نامگذاری شده است. =<br />
| استاد راهنما =<br />
| دانشجویان معروف =<br />
| تأثیر گذار بر از =<br />
| تأثیر گذار بر از =<br />
| دانشجویان دکتری =<br />
| دانشجویان معروف =<br />
| بنیانگذار =<br />
| لقب =<br />
| دلیل شهرت =<br />
| مقالههای مهم =<br />
| دلیل شهرت = ''[[ذخیره خوارزمشاهی]]''، ''[[خفی علائی]]''، [[یادگار]]، [[الاغراض الطبیة]]<br />
| دین = شیعه<br />
| تأثیر گذار بر =<br />
| وبگاه =<br />
| جوایز نوبل =<br />
| جوایز پولیتزر =<br />
| جایزه اریل =<br />
| جوایز =<br />
| امضا =<br />
}}<br />
'''زینالدین اسماعیل جرجانی'''، فرزند حسن حسینی، از دانشمندان برجسته و طبیبان نامدار بود. آثار او در [[پزشکی اسلامی|پزشکی]] و [[حکمت]]، مانند «خفی علائی»، «الطب الملوکی»، «الذخیره»، «الاغراض» و «یادگار»، در قرن ششم رواج گسترده داشت. او مدتی در [[خوارزم]] اقامت کرد و بخش مهمی از آثارش را در آنجا نوشت. منابع از دانش، اخلاق و جامعیت علمی او یاد کردهاند.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
زینالدین اسماعیل بن حسن حسینی از پزشکان و دانشمندان برجسته بود. منابع او را از چهرههای اثرگذار در دانش پزشکی و علوم مختلف دانستهاند. نقل شده است که در سال ۵۳۱ هجری در [[سرخس]] دیده شد و بیشتر عمر خود را پشت سر گذاشته بود. او تا آن زمان آثاری همچون «خفی علائی»، «الطب الملوکی»، «الذخیره»، «الاغراض»، «یادگار»، کتابهایی در [[حکمت]]، و رسالهای در نقد [[فلاسفه]] تألیف کرده بود.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=جرجانی، زینالدین اسماعیل}}</ref><br />
<br />
در منابع آمده است که او علاوه بر تسلط علمی، خوشرفتاری، نیکخویی و شیوایی معاشرت داشت و آثارش موجب رونق دوباره دانش پزشکی شد. در دوره [[اتسز بن محمد خوارزمشاه]]، مدتی در خوارزم اقامت داشت و شماری از کتابهای مهم خود را در آنجا نوشت؛ از جمله «تدبیر یوم و لیله» و «وصیتنامه» که در کنار دیگر نوشتههای او در میان اهل دانش رواج یافت.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=جرجانی، زینالدین اسماعیل}}</ref><br />
<br />
بر اساس نقل [[زرکلی]]، پدر او حسین معرفی شده و کنیهاش ابوابراهیم ثبت شده است. در منابع دیگر نیز از او به عنوان نویسنده کتاب «ذخیره خوارزمشاهی» و از چهرههای علمی برجسته [[جرجان]] یاد شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=جرجانی، زینالدین اسماعیل}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۱|اندازه=ریز}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=جرجانی، زینالدین اسماعیل|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی}}<br />
{{پزشکی اسلامی}}<br />
{{ادبیات فارسی}}<br />
<br />
{{ترتیبپیشفرض:گرگانی، اسماعیل}}<br />
[[رده:اهالی ایران در سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:اهالی گرگان]]<br />
[[رده:پزشکان اهل ایران]]<br />
[[رده:پزشکان ایرانی سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:پزشکان سده ۱۲ (میلادی)]]<br />
[[رده:پزشکان سدههای میانه اسلامی]]<br />
[[رده:پزشکان قرون وسطی اهل ایران]]<br />
[[رده:داروسازان سدههای میانه ایران]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۱۳۶ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۱۰۴۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:زادگان ۱۰۴۱ (میلادی)]]<br />
[[رده:فیلسوفان اهل ایران]]<br />
[[رده:فیلسوفان فارسیزبان]]<br />
[[رده:مخترعان اهل ایران]]<br />
[[رده:نویسندگان دوران قرون وسطی]]</div>Shahroudi