Shahroudi: ابرابزار

2024-11-10T05:57:24Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{infobox military conflict
| conflict = نبرد بوشهر
| partof = [[اشغال ایران در جنگ جهانی اول]]
| image = Bushehr In Iran and Turan.jpg
| caption = نقشه محدوده مورد اشغال برگرفته از ''[[نقشه ایران و توران در دوره قاجاریه]]''
| date =
{{فهرست ساده|
* اعلام اشغال رسمی:
۱۶ مرداد<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>–۲۳ مهر ۱۲۹۴{{رچ}}<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>{{سخ}}{{کوچک|برابر ۸ اوت–۱۶ اکتبر ۱۹۱۵}}
}}
| place = [[ایران]]، [[بوشهر|شبه‌جزیره بوشهر]]
| result =
| نتیجه =
* نبرد اول بوشهر به سود ایران و اخراج انگلیسی‌ها از بوشهر
* نبرد دوم بوشهر به نفع انگلیس
* نبرد سوم بوشهر به نفع ایران و پیروزی نیروهای مردمی در [[نبرد دلوار]] اما در پایان انگلیسی‌ها [[رئیسعلی دلواری]] را ترور کردند

| combatants_header =
| combatant1 =
{{فهرست ساده|
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[ایران]]
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[جنبش جنوب ایران]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[کمیته ملی حافظین استقلال ایران]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
}}
| combatant2 =
{{فهرست ساده|
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} [[بریتانیا]]
* {{پرچمک|راج بریتانیا}} [[راج بریتانیا|هند]]
}}
| combatant3 =
| commander1 =
{{فهرست ساده|
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[رئیس‌علی دلواری|رئیسعلی]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref> {{کدن}}
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[خالو حسین بردخونی|خالوحسین]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[شیخ حسین چاه‌کوتاهی|شیخ‌حسین]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref> {{کدن}}
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[زایر خضرخان اهرمی|خضرخان]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref> {{کدن}}
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[صولت‌الدوله قشقایی|صولت‌الدوله]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[غضنفرالسلطنه برازجانی|غضنفرالسلطنه]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
* {{پرچمک|ایران|نوع دیگر=۱۹۲۵}} [[احمد اخگر|اخگر]]}}
| commander2 =
{{فهرست ساده|
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} [[پرسی سایکس|سایکس]]<ref>{{پک|آذرنگ|رف=آذرنگ}}</ref>
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} تره‌ور<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} اولیفانت<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>{{کدن}}
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} رنکینگ<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>{{کدن}}
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} بروکینگ<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} نیکسون<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} پنینکتون<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>{{کدن}}
* {{پرچمک|امپراتوری بریتانیا}} تورنتون<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>{{کدن}}}}
| commander3 =
| units1 =
{{فهرست ساده|
* [[ژاندارمری ایران|ژاندارمری]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>
* مبارزان [[تنگستان|تنگستانی]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>
* مبارزان [[دشتستان|دشتستانی]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>
* مبارزان [[منطقه دشتی|دشتی]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>
* مبارزان [[چاه‌کوتاه|چاه‌کوتاهی]]<ref>{{پک|یاحسینی|جودکی|۱۳۸۳|ک=تَنگِستانی‌ها}}</ref>
* مبارزان [[لارستان|لارستانی]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
* مبارزان [[قشقایی]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>}}
| units2 =
{{فهرست ساده|
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=army}} [[:en:16th The Queen's Lancers|سواره‌نظام شانزدهم]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=army}} پیاده‌نظام نود و ششم<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=naval}} واحد رزمی نیروی دریایی<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|راج بریتانیا|نوع دیگر=army}} [[:en:Central India Horse (21st King George V's Own Horse)|هنگ اسب‌سوار سی‌ونهم مرکزی هند]]<ref>{{پک|Amanat|Vejdani|2012|زبان=en|ک=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective}}</ref>
* {{پرچمک|راج بریتانیا|نوع دیگر=army}} [[:en:11th Rajputs|نیروی یازدهم راجپوت]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=army}} [[پلیس جنوب ایران|پلیس جنوب]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
}}
| units3 =
| strength1 = قایق‌های ایرانی:<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>
* [[ناوچه مظفری|مظفری]]
* [[آذربایجان (شناور)|آذربایجان]]
* [[مازندران (شناور)|مازندران]]
| strength2 = تجهیزات بریتانیا:
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=army}} توپخانه<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=naval}} حدود ۳۰ فروند کشتی<ref name="دائرةالمعارف بزرگ اسلامی">{{پک/بن|مشایخی|ک=مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی|رف=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}</ref> شامل:
{{فهرست ساده|
* [[اچ‌ام‌اس جونو (۱۸۹۵)|جونو]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* [[:en:HMS Pyramus (1897)|پیراموس]]<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* لورنس<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
* دلهوزی<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>
}}
* {{پرچمک|United Kingdom|نوع دیگر=air force}} هواپیما<ref>{{پک|هژبریان|رف=هژبریان}}</ref>
| notes = ایران در [[جنگ جهانی اول]] رسماً اعلام بی‌طرفی نموده‌بود.<ref>{{پک|آذرنگ|رف=آذرنگ}}</ref>
| campaignbox =
}}
'''اشغال بوشهر''' یا '''بوشهر تحت تصرف بریتانیا''' {{انگلیسی|Bushire Under British Occupation}}<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref> به سه بار ورود نیروهای [[ارتش بریتانیا]] به [[بوشهر]] و اشغال این منطقه در دوره [[قاجاریان]]، پیش از و در طول [[جنگ جهانی اول]] اشاره دارد.

== اهمیت بوشهر برای بریتانیا ==
به نوشته [[دانشنامه ایرانیکا]]، از ۱۷۶۳ [[کمپانی هند شرقی بریتانیا]] متعلق بندر بوشهر حضور یافت زیرا به لحاظ تجاری حائز اهمیت بود. بعدها بریتانیا با [[کریم‌خان زند]] مشکل پیدا کرد. از این‌رو تجارت خود را در بندر [[بصره]] متمرکز کرد اما با تصرف بصره توسط کریم خان، بریتانیایی‌ها در سال ۱۷۷۸ پایگاه تجاری خود در [[خلیج فارس]] را دوباره در بوشهر مستقر کرده و از آن پس تا حدود یک قرن به‌طور مستمر به افزایش نفوذ خود در خلیج فارس مشغول بودند.<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>

== اشغال اول - ۱۲۱۷ خورشیدی (۱۸۳۸ میلادی) ==
نخستین اشغال بوشهر در سال ۱۲۵۴ قمری (۱۲۱۷ خورشیدی - ۱۸۳۸ میلادی) در زمان سلطنت [[محمدشاه قاجار]] بود که یک فروند کشتی انگلیسی در برابر بوشهر لنگر انداخت و ۵۰۰ نفر پیاده شدند و در کوتی که خانه بالیوز انگلیسی در آنجا بود، منزل نمودند.<ref>{{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱=شیخ نوری|نام۱=محمدامیر|تاریخ=1383|عنوان=صدای تاریخ بوشهر |پیوند=http://ensani.ir/fa/article/9890/صدای-تاریخ-بوشهر |ژورنال=زمانه |دوره= |شماره=24 |صفحات=|doi= |تاریخ بازبینی=}}</ref> این اقدام انگلیس برای در تنگنا قرار دادن شاه برای رفع محاصره [[هرات]] بود. این امر منجر به پیدایش جنب‌وجوشی در بوشهر شد و به دنبال آن گروه‌های مردمی به رهبری [[باقرخان تنگستانی]] و [[شیخ حسن آل عصفور]] ([[مجتهد]] بوشهر) و عشایر جنوب([[قشقایی|ایل قشقایی]]) انگلیسی‌ها را از بوشهر اخراج کردند.<ref>{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=https://rch.ac.ir/article/Details/10519 |عنوان=باقرخان تنگستانی | ناشر =دانشنامه جهان اسلام |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}</ref>

== اشغال دوم - ۱۲۳۵ خورشیدی (۱۸۵۶ میلادی) ==
وقتی [[دوست‌محمد خان]]، حاکم وقت [[قندهار]] و [[کابل]] در سال ۱۸۵۵ [[هرات]] را تصرف کرد، [[ناصرالدین‌شاه قاجار]] دستور لشکرکشی به هرات را صادر کرد. هرات شهری محل منازعه میان ایران، [[امپراتوری روسیه]] و بریتانیا بود. با تصرف هرات به دست ایران، دولت وقت بریتانیا به ایران اعلان جنگ داد. چون حکومت ایران نسبت به واکنش بریتانیا بی‌اعتنا بود، بریتانیا در سال ۱۸۵۶ به بوشهر حمله‌ور شد و آن را به تلافی و جهت فشار به ایران برای خروج از هرات، اشغال کرد. در آن هنگام محمد کریم خان کرمانی با نوشتن کتابی تحت عنوان ناصریه مردم را برای دفاع از حمله انگلستان تحریک می‌کرد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=منصف|تاریخ=2017-04-02|نشانی=http://m-kermani.ir/2017/02/23/ناصریه-در-اشغال-بوشهر-توسط-انگلستان/|عنوان=ناصریه، در اشغال بوشهر توسط انگلستان|بازبینی=2017-04-02}}</ref>

این اشغال با [[معاهده پاریس]] در سال ۱۸۵۷ پایان یافت. ایران متعهد به خروج از هرات و به رسمیت شناختن افغانستان شد و نظامیان بریتانیایی بوشهر را ترک کردند. گفتنی است در ۱۲ ژوئن ۱۸۵۷، [[کارل مارکس]] زمانی که در [[لندن]] اقامت داشت مقاله‌ای با عنوان «معاهده پارسی» نوشت و بندهایی از معاهده پاریس را نقد کرد و بریتانیا را به خاطر تصرف بوشهر و مناطق جنوبی سرزنش کرد.<ref>[http://www.bbc.com/persian/iran/2015/08/150807_l45_bushehr_uk_invasion | صدمین سالگرد اشغال بوشهر توسط بریتانیا] بی‌بی‌سی فارسی، ۱۶ مرداد ۱۳۹۴</ref>

== اشغال سوم - ۱۲۹۴ خورشیدی (۱۹۱۵ میلادی) ==
[[پرونده:British Residency in Bushire.png|بندانگشتی|چپ|300px|مرکز فرماندهی ارتش بریتانیا در بوشهر ۱۲۸۱ (۱۹۰۲)]]
تا نیمه قرن نوزدهم، برتری بریتانیا در خلیج فارس به توسعه بندر بوشهر متکی بود. اما از اواخر این قرن نظر دیگر کشورها مانند [[امپراتوری آلمان]] نسبت به بوشهر جلب شد و [[کنسولگری|دفاتر کنسولی]] در بوشهر راه انداختند. روابط تجاری ایران با آلمان و خرید کشتی از آن برای بریتانیا که موقعیت گمرکی خود را حفظ کرده بود، ناخوشایند بود.

بر طبق اسناد، [[ویلهلم واسموس]] در سال ۱۹۱۳ به عنوان کنسول دوم آلمان وارد بوشهر شد. با شروع جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴، کنسولگری آلمان برای مقابله با انگلیس فعال شد. به این ترتیب واسموس با عشایر جنوب و از جمله با [[رئیس‌علی دلواری]] و [[صولت‌الدوله قشقایی|صولت الدوله]] روابط نزدیک یافت. از طرف دیگر ایران برای پرهیز از وارد شدن در جنگ جهانی اول، [[ایران در جنگ جهانی اول|اعلام بی‌طرفی]] کرد. رقابت بریتانیا و آلمان سرانجام با دستگیری دو مقام کنسولی آلمان در بوشهر به دست نیروهای بریتانیایی به اوج رسید. دولت وقت ایران و مردم بوشهر به این اقدام اعتراض کردند. از جمله این اعتراضات تلگرافی از [[موقرالدوله]]، حاکم وقت بوشهر به تهران به شرح زیر است:<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref>

{{نقل قول|"الساعه که نیم ساعت به ظهر مانده از مسجد نو بوشهر برگشتم، هیجان عمومی به درجه‌ای است که فوق تصور است. چنین ازدحامی در بوشهر هرگز دست نداده بود و کل علما و عموم طبقات اهالی حضور داشته، ملخص خطابه علما این بود که سه سال است بدون اینکه هیچ ضرر مالی و جانی از بنادر به انگلیس رسیده باشد در آنجا اخلال کرده و عده قشون نگاه داشته و حالا هم هتک حرمت و نقض بیطرفی دولت را کرده… دست از حقوق مشروعه برنمی‌داریم و اگر ما را بکشند ایلات و عشایر و اهالی غیور جنوب زنده هستند و به وظیفه اسلامیت و ایرانیت رفتار خواهند کرد… حالیه مردم منتظر نتیجه هستند… و هیچ شبهه نیست که باز اجتماع خواهند کرد".}}

در [[۱۶ مرداد]] [[۱۲۹۴]]{{رچ}}/[[۸ اوت]] [[۱۹۱۵ (میلادی)|۱۹۱۵ م.]]/[[۲۶ رمضان]] [[۱۳۳۳ (قمری)|۱۳۳۳ ق.]]، نیروهای ارتش بریتانیا و مستعمره آن [[راج بریتانیا]] (هند) از زمین و دریا با حمایت توپخانه ناوگان دریایی وارد بوشهر شدند و با صدور اعلامیه‌ای در سطح شهر اشغال بوشهر را اعلام کردند. در این اعلامیه آمده‌بود که [[سرگرد]] [[آرتور پرسکات تره‌ور]] {{انگلیسی|Arthur Prescott Trevor}} به دستور دولت بریتانیا تمامی امور حکومت بوشهر را با سمت «فرمانده حکومت نظامی از طرف دولت بریتانیا» به‌دست گرفته است. از طرف دیگر چون دولت ایران نمی‌تواند «نظم و امنیت را در شهر بوشهر و حوالی» برقرار کند، بریتانیا، «کراهتا» مجبور شد به این اقدام دست بزند. بر طبق اعلامیه، این اقدام «توسط دولت اعلیحضرت به علت ضرورتی صورت گرفته است. ضرورتی که به واسطه حمله اسف بار اخیر ایلات به بوشهر در آن دو افسر انگلیسی کشته و سه سرباز مجروح شدند.»

اقدام بریتانیا سرآغاز رشته مبارزات تنگستانی‌ها همراه با کمک‌های واسموس در برابر این اشغال بود. از نکات قابل ذکر در اشغال بوشهر، این بود که بریتانیا تمبرها را با عنوان مورد نظر خود مهر می‌کرد. روی این تمبر نوشته شده بود: «بوشهر در تصرف بریتانیا». گفته می‌شود تا پایان اشغال بوشهر در مهرماه ۱۲۹۴، انواعی از این تمبر به چاپ رسید.

نیروهای بریتانیایی، نیروهای محلی [[ژاندارمری ایران|ژاندارمری بوشهر]] را خلع سلاح کرده، ۳ شناور مستقر در بندر یعنی [[ناوچه مظفری]] و قایق‌های مسلح [[آذربایجان (شناور)|آذربایجان]] و [[مازندران (شناور)|مازندران]] را ضبط کرده و [[پرچم بریتانیا]] را بر فراز دارالحکومه بوشهر ([[عمارت امیریه]]) برافراشتند.<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref>

== اقدامات حکومت نظامی بریتانیا در بوشهر ==
[[پرونده:TambreBushehr.png|بندانگشتی|چپ|تمبر صادرشده با مهر «BUSHIRE Under British Occupation»|150px]]
مرکز فرماندهی و تدارکاتی عملیات نیروهای ارتش بریتانیا در [[میان‌رودان]] (علیه [[امپراتوری عثمانی]]) بوشهر بود؛ بنابراین کنترل این منطقه اهمیت زیادی برای بریتانیا داشت.<ref>{{پک|مشایخی|ک=بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری|رف=مشایخی۲}}</ref> بریتانیا گلوگاه‌های ورودی به بوشهر را با نصب [[سنگر]]، پست [[نگهبانی]]، [[توپخانه]] و [[سیم خاردار]] مسدود کرد.<ref>{{پک|مشایخی|ک=نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق)|رف=مشایخی}}</ref> روز بعد از اعلام اشغال، بریتانیایی‌ها ۱۴ نفر از کسانی که به صورت مسالمت‌آمیز به اشغال اعتراض کرده‌بودند را دستگیر کرده و به [[راج بریتانیا|هندوستان]] تبعید کردند.<ref name="دائرةالمعارف بزرگ اسلامی"/>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی = آذرنگ| نام =عبدالحسین |پیوند نویسنده=عبدالحسین آذرنگ| فصل=جنگ جهانی اول | پیوند=http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5098| کتاب=[[دانشنامه جهان اسلام]]|سری=نسخه برخط| ناشر =[[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] | مکان =تهران|جلد=۱۱|سال=۱۳۸۶|شابک=۹۶۴-۴۴۷-۰۱۲-۵|تاریخ بازبینی=۱ دی ۱۳۹۳|ref=آذرنگ}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =یاحسینی| نام =سیدقاسم | نام خانوادگی۲ =جودکی | نام۲ =محبوبه | فصل=تَنگِستانی‌ها| پیوند=http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3962| کتاب=[[دانشنامه جهان اسلام]]|سری=نسخه برخط| ناشر =[[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] | مکان =تهران|جلد=۸|سال=۱۳۸۳|شابک=۹۶۴-۴۴۷-۰۰۹-۵|تاریخ بازبینی=۳ دی ۱۳۹۳|ref=یاحسینی}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی = هژبریان | نام =حسین| فصل=چاه‌کوتاهی | پیوند=http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=5385| کتاب=[[دانشنامه جهان اسلام]]|سری=نسخه برخط| ناشر =[[بنیاد دائرةالمعارف اسلامی]] | مکان =تهران|جلد=۱۱|سال=۱۳۸۶|شابک=۹۶۴-۴۴۷-۰۱۲-۵|تاریخ بازبینی=۳ دی ۱۳۹۳|ref=هژبریان}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =مشایخی| نام =عبدالکریم | عنوان =نقض بی‌طرفی ایران در جنگ جهانی اول و اشغال بوشهر توسط قوای انگلیس (۸ اوت ۱۹۱۵ م / ۲۶ رمضان ۱۳۳۳ ه‍.ق) | ژورنال =فصلنامه مطالعات تاریخی| دوره =سال ۸| شماره =۳۲| ناشر =[[مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی]] | تاریخ =بهار ۱۳۹۰| صفحه =۲۵–۱۱| پیوند =http://www.ensani.ir/storage/Files/20120329175902-8016-36.pdf|شاپا=241X-1735|ref=مشایخی}}
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی =مشایخی| نام =عبدالکریم | عنوان =بازخوانی تاریخ معاصر شیوه‌های انگلستان در کنترل قیام‌های ضداستعماری| ژورنال =فصلنامه مطالعات تاریخی| دوره =سال ۸| شماره =۵۲| ناشر =کانون اندیشه جوان| تاریخ =دی ۱۳۸۵| صفحه =۱۹–۱۴| پیوند =http://bcir.pchi.ir/show.php?page=contents&id=16942|ref=مشایخی۲}}
* {{یادکرد وب|نشانی=http://cgie.org.ir/fa/news/4161|عنوان=اشغال بوشهر توسط انگلیسی‌ها و آغاز قیام مردم تنگستان | ناشر =[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|تاریخ = ۱۳ مرداد ۱۳۹۳|تاریخ بازبینی=۳ دی ۱۳۹۳|ref=دائرةالمعارف بزرگ اسلامی}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد کتاب| نام خانوادگی =Amanat| نام =Abbas | نام خانوادگی۲ =Vejdani| نام۲ =Farzin| کتاب=Iran Facing Others: Identity Boundaries in a Historical Perspective| ناشر =Palgrave Macmillan|سال=۲۰۱۲|شابک=1137013400|ref=Amanat|زبان=en}}
{{پایان چپ‌چین}}
[[رده:استان بوشهر]]
[[رده:بریتانیا در جنگ جهانی اول]]
[[رده:روابط ایران و بریتانیا]]
[[رده:شهرستان بوشهر]]

اشغال بوشهر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار