https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D9%85_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86اعجام قرآن - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T14:16:01Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D9%85_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=97382&oldid=prevShahroudi: +رده:تاریخ قرآن، +رده:کتابت قرآن، +رده:علوم قرآن (هاتکت)، ابرابزار2024-11-18T03:24:51Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="رده:تاریخ قرآن">رده:تاریخ قرآن</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="رده:کتابت قرآن">رده:کتابت قرآن</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="رده:علوم قرآن">رده:علوم قرآن</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۳:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مراحل نقطهگذاری ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== مراحل نقطهگذاری ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ابتدا نقطهگذاری تنها بهمنظور تمایز حروف مشابه انجام میشد؛ برای مثال، «با، تا، و ثا» با استفاده از تعداد و موقعیت نقاط مشخص میشدند. سپس حرکات نیز با نقاط نشان داده شدند:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ابتدا نقطهگذاری تنها بهمنظور تمایز حروف مشابه انجام میشد؛ برای مثال، «با، تا، و ثا» با استفاده از تعداد و موقعیت نقاط مشخص میشدند. سپس حرکات نیز با نقاط نشان داده شدند:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فتحه: یک نقطه بالای حرف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* فتحه: یک نقطه بالای حرف</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کسره: یک نقطه زیر حرف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کسره: یک نقطه زیر حرف</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گاهی هر دو نوع نقطهگذاری باهم ترکیب میشد و نقطهای مدور برای نشان دادن حرکت و حرف همزمان استفاده میشد. بهتدریج روشهای پیشرفتهتری برای ثبت حرکات ایجاد شد:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گاهی هر دو نوع نقطهگذاری باهم ترکیب میشد و نقطهای مدور برای نشان دادن حرکت و حرف همزمان استفاده میشد. بهتدریج روشهای پیشرفتهتری برای ثبت حرکات ایجاد شد:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش نقطهگذاری: که به ابوالاسود دؤلی نسبت داده میشود و بیشتر در مصاحف اولیه استفاده میشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش نقطهگذاری: که به ابوالاسود دؤلی نسبت داده میشود و بیشتر در مصاحف اولیه استفاده میشد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش شکلدهی: که شامل اشکالی مانند فتحه، کسره، ضمه، تشدید و همزه بود. گفته میشود خلیل بن احمد نخستین کسی بود که این روش را به کار برد و از حروف کوچک مانند واو، یاء و الف برای ایجاد علائم استفاده کرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* روش شکلدهی: که شامل اشکالی مانند فتحه، کسره، ضمه، تشدید و همزه بود. گفته میشود خلیل بن احمد نخستین کسی بود که این روش را به کار برد و از حروف کوچک مانند واو، یاء و الف برای ایجاد علائم استفاده کرد.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ قرآن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم قرآن]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:کتابت قرآن]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D9%85_%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86&diff=97381&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-18T03:22:53Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اِعجام قرآن''' به نقطهگذاری و رفع ابهام از حروف [[قرآن]] اشاره دارد. این عمل ابتدا با نقطهگذاری برای تمایز حروف و سپس با افزودن حرکات آغاز شد. دو روش اصلی در این زمینه شامل نقطهگذاری (نسبت دادهشده به [[ابوالاسود دؤلی]]) و شکلدهی (ابداع [[خلیل بن احمد]]) بود.<br />
<br />
== معنای لفظی و اصطلاحی ==<br />
اعجام به معنای نقطهگذاری و افزودن علائم بر حروف قرآن، با هدف رفع ابهام و تسهیل در قرائت است. این واژه از مصدر باب افعال گرفته شده و مفهوم آن «رفع گنگی و ابهام» است. نقطهگذاری و علائم حرکتی، تلفظ صحیح آیات قرآن را امکانپذیر ساخته و از خطاهای احتمالی در خواندن جلوگیری میکند.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
در آغاز، کاتبان قرآن، آن را بدون نقطه، حرکات، یا علائم نوشتند. این امر سبب میشد که کلمات گاه به چندین صورت خوانده شوند و معنای متفاوتی پیدا کنند. برای مثال، کلمه «قل» (بگو) ممکن بود «قال» (گفت) خوانده شود. حروف مشابه همچون «ب، ت، و ث»، یا «ج، خ، و ح» نیز بدون نقطه قابل تمایز نبودند. هرچند حافظه قوی و ذوق زبانی اعراب از بروز اشتباه در خواندن قرآن جلوگیری میکرد، اما با گسترش [[اسلام]] و ارتباط با اقوام غیرعرب، دشواریهای قرائت بیشتر شد. ازاینرو، نقطهگذاری و افزودن حرکات بر حروف ضروری گردید.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref><br />
<br />
=== مراحل نقطهگذاری ===<br />
در ابتدا نقطهگذاری تنها بهمنظور تمایز حروف مشابه انجام میشد؛ برای مثال، «با، تا، و ثا» با استفاده از تعداد و موقعیت نقاط مشخص میشدند. سپس حرکات نیز با نقاط نشان داده شدند:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref><br />
<br />
* فتحه: یک نقطه بالای حرف<br />
* کسره: یک نقطه زیر حرف<br />
* ضمه: یک نقطه جلوی حرف<br />
<br />
گاهی هر دو نوع نقطهگذاری باهم ترکیب میشد و نقطهای مدور برای نشان دادن حرکت و حرف همزمان استفاده میشد. بهتدریج روشهای پیشرفتهتری برای ثبت حرکات ایجاد شد:<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref><br />
<br />
* روش نقطهگذاری: که به ابوالاسود دؤلی نسبت داده میشود و بیشتر در مصاحف اولیه استفاده میشد.<br />
* روش شکلدهی: که شامل اشکالی مانند فتحه، کسره، ضمه، تشدید و همزه بود. گفته میشود خلیل بن احمد نخستین کسی بود که این روش را به کار برد و از حروف کوچک مانند واو، یاء و الف برای ایجاد علائم استفاده کرد.<br />
<br />
هرچند این روشها در ضبط لغات و متون غیرقرآنی بهکار رفتند، اما قاریان قرآن برای حفظ اصالت مصاحف، از استفاده این علائم در مصاحف قرآنی خودداری میکردند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اعجام قرآن}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=اعجام قرآن|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Shahroudi