https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%81%D9%88%D9%84_%D9%88_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8Cافول و سقوط شاهنشاهی ساسانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-03T07:52:02Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D9%88%D9%84_%D9%88_%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7_%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C_%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=92921&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-07T04:16:13Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| عنوان = افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی<br />
| عنوان اصلی = Decline and Fall of the Sasanian Empire<br />
| برگرداننده =<br />
| تصویر =<br />
| زیرنویس تصویر =<br />
| نویسنده = [[پروانه پورشریعتی]]<br />
| ویراستار =<br />
| تصویرگر =<br />
| طراح جلد =<br />
| زبان = [[زبان انگلیسی|انگلیسی]]<br />
| مجموعه =<br />
| موضوع = [[حمله اعراب به ایران]]<br />
| سبک =<br />
| ناشر = [[آی بی توریس]]<br />
| ناشر فارسی =<br />
| محل انتشارات =<br />
| تاریخ نشر = ۲۰۰۹<br />
| تاریخ نشر فارسی =<br />
| محل ناشر فارسی =<br />
| نوع رسانه =<br />
| صفحه = ۵۳۷<br />
| شابک =۱۸۴۵۱۱۶۴۵۳<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''''افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی: اتحاد ساسانی-پارتی و فتح ایران بهدست عربها''''' {{انگلیسی|Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran}} نام کتابی نوشتهٔ [[پروانه پورشریعتی]] است که به تاریخ ایران در [[دورهٔ ساسانیان]] و [[حمله اعراب به ایران]] میپردازد. پورشریعتی در این کتاب نظریهٔ وجود یک شاهنشاهی متمرکز ساسانی را رد میکند و معتقد است که حکومت ساسانی شکلی شبیه به یک [[کنفدراسیون]] داشته که نتیجهٔ همکاری سیاسی خانوادههای بزرگ اشکانی و ساسانی بوده است و خانوادههای اشکانی در بر سر کار آمدن یا سقوط بیشتر [[پادشاهان ساسانی]] مؤثر بودهاند.<ref>{{پک|رمضانپور|۲۰۰۹|ک=نگاهی تازه به حمله اعراب به ایران}}</ref><br />
<br />
== دیدگاهها ==<br />
از جملهٔ مهمترین نظریات پورشریعتی در این اثر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:<ref>{{پک|گریتکس|۱۳۹۳|ک=زوال و سقوط امپراتوری ساسانی|ص=۲۸۳–۲۸۵}}</ref><br />
<br />
* نخست اینکه شاهان ساسانی حتی در سدهٔ ششم میلادی نیز هرگز موفق نشدند قدرت را در پادشاهیشان متمرکز کنند؛ از آغاز فرمانروایی ساسانیان در اوایل سدهٔ سوم، خاندانهای اشکانی نقشی بنیادی ایفا میکردند و سمتهای بلندمرتبه را در انحصار خود داشتند. شاهان ساسانی میبایست خانوادههای اشکانی را به رقابت علیه یکدیگر ترغیب کنند، اما هیچگاه موفق نشدند قدرت آنها را تضعیف کنند، بلکه اقتدار آنها به ویژه در مناطق شمالی و شرقی ایران همچنان پایدار ماند. افزون براین، هنگام فرمانروایی ساسانیان، توافق و همآوایی میان خاندانهای اشکانی وجود داشت که مشخصهٔ بارز آن دوران بهشمار میرفت، اما هنگامی که این توافق در سدهٔ ششم و هفتم از میان رفت، شاهان ساسانی نیز متضرر شدند؛ به عنوان مثال، شورش [[بهرام چوبین]]، یک جنبه از این شکست بود.<br />
* دوم این که خاندانهای پارتی با عربهای مهاجم صلح کردند و تا سدهٔ هشتم میلادی به اعمال قدرت در ایران ادامه دادند.<br />
* سوم، پورشریعتی پیشنهاد بازنگری مهم در گاهشناسی [[حمله اعراب به ایران|حملهٔ عربها به ایران]] را مطرح میکند و براساس منابع ایرانی استدلال میکند که تاریخگذاری هجری منابع اسلامی غیرقابل اطمینان است. او به نحو متقاعدکنندهای استدلال میکند که حملهٔ عربها به ایران را باید به سالهای پس از ۶۲۸ میلادی عقب بُرد، درست همان زمانی که [[خسرو پرویز|خسرو دوم]] تسلیم حملهٔ [[هراکلیوس]] شده بود.<br />
* چهارم این که پورشریعتی تحقیقی مفصل از دین در ایران پیش و پس از حملهٔ عربها را با تأکید بر تنوع موجود در پادشاهی ارائه میدهد و آداب و رسوم زرتشتی متفاوت میان پارسیان و پارتیان را بازتاب میدهد. او مخصوصاً به محبوبیت ماندگار پرستش [[مهر (ایزد)|مهر]] (میترا) در شمال و شرق ایران اشاره میکند و بنابراین قادر است تا ابعاد مذهبی قیامهای کسانی مانند بهرام چوبین و [[سندباد]] را در میانهٔ سدهٔ هشتم روشن کند.<br />
* پورشریعتی استدلالهایش را براساس مطالعهٔ دقیق منابع ایرانی مطرح کرده است، به ویژه روایات متداولی که منشأ آنها به ''[[خوداینامگ|خداینامه]]''، کتاب شاهان ساسانی بازمیگردد که هم در [[شاهنامه|''شاهنامهٔ فردوسی'']] و هم در تواریخ عربی از جمله ''[[تاریخ طبری|طبری]]''، ''[[تاریخ بلعمی|بلعمی]]'' و ''ثعالبی''، پیدرپی از آنها استفاده شده است.<br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد وب |نام خانوادگی=رمضانپور|نام=علیاصغر |نشانی=http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2009/04/090420_pm_sasanian_book.shtml |عنوان=<br />
نگاهی تازه به حمله اعراب به ایران | ناشر = [[بیبیسی فارسی]] |سال=۲۰۰۹|تاریخ = ۲۰ آوریل ۲۰۰۹ (۳۱ فروردین ۱۳۸۸)|تاریخ بازبینی= ۱۱ آبان ۱۳۹۳}}<br />
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی = گریتکس| نام = جفری| مترجم =محمد حیدرزاده | عنوان =زوال و سقوط امپراتوری ساسانی | ژورنال = فصلنامهٔ نقد کتاب اسلام و ایران| مکان =تهران | دوره =بهار و تابستان | شماره =۱ | سال = ۱۳۹۳| صفحه =۲۸۳–۲۸۶ | پیوند =https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/64255/283}}<br />
<br />
[[رده:کتابهای تاریخی درباره ایران]]</div>Shahroudi