https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86الیاسشاهیان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-13T05:24:39Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=96378&oldid=prevShahroudi: − رده:تاریخ بنگال (هاتکت)2024-11-09T13:03:47Z<p>− <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A8%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%84" title="رده:تاریخ بنگال">رده:تاریخ بنگال</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l84">خط ۸۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:بنیانگذاریها در سده ۱۴ (میلادی) در هند]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:بنیانگذاریها در سده ۱۴ (میلادی) در هند]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:بنیانگذاریهای ۱۳۴۲ (میلادی) در آسیا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:بنیانگذاریهای ۱۳۴۲ (میلادی) در آسیا]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ بنگال]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ بنگلادش]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ بنگلادش]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمانهای بنگال]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دودمانهای بنگال]]</div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B3%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=96377&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-09T13:03:08Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:Sixty Dome Mosque in Bagerhat Bangladesh-panorama.JPG|بندانگشتی|500px|چپ|شیت گنبوج مسجد (مسجد شصت گنبد) ساخته شده به زمان نصرالدین محمودشاه از خاندان الیاسشاهیان بنگال]]<br />
<br />
'''دودمان الیاسشاهی''' دودمانی ترک تبار [[جوامع فارسیزبان|ایرانیمآب]] و [[مسلمان]]، اهل [[مردم سیستانی|سیستان]] بودند، که در سدههای ۸ و ۹ هجری حکومتی مستقل را در [[بنگال]] تشکیل دادند. این حکومت نخستین حکومت مسلمان است، که بر سراسر بنگال حکم راند. برآمدن الیاسشاهیها پایانی بود به دو سده و نیم درگیری دائمی میان حکمرانان محلی و برقراری آرامش و صلح در این سامان. در این دوره هنر و علم رونق گرفت و [[بازرگانی]] رواج یافت، همچنین ارتباط سیاسی و فرهنگی با دیگر کشورها سبب آمیختگی فرهنگ بومی بنگال با آنها گردید. ایشان به آبادانی نیز توجه داشتهاند و آثار بسیاری از این دوره به جای مانده که آمیزهای از [[معماری بنگالی]]، [[معماری ایرانی]] است. در دورهٔ الیاسشاهیها افزونبر [[زبان فارسی]] که در بنگال [[زبان رسمی|زبان رسمی و حکومتی]] بود، به [[زبان بنگالی]] نیز بها داده شد، در همین دوره بود که [[سبک ریخته]] در [[ادبیات بنگالی]] توسط [[:en:Nur_Qutb_Alam|نور قطب عالم]]، [[تصوف|صوفی]] [[چشتیه|چشتی]] پدید آمد، چنانچه مصرعی به ترکی و مصرعی دیگر به بنگالی میسرودند. الیاسشاهیها با جمعیت [[هندو]]ی بنگال روابط خوبی داشتند و در دورهٔ ایشان هندوها به مناصب بالای درباری رسیدند.<ref>{{پک|سمیعی}}</ref><br />
<br />
== قند پارسی در بنگاله ==<br />
[[پرونده:Tomb of Ghiyasuddin Azam Shah, Narayanganj, Bangladesh.jpg|180px|بندانگشتی|چپ|مقبره غیاثالدین اعظمشاه نارایانگنج بنگلادش]]<br />
[[غیاثالدین اعظمشاه]] سومین پادشاه این سلسله مردی بود فاضل و دوستدار [[ادبیات فارسی|ادب فارسی]]، وی همعصر [[خواجه حافظ شیرازی]] بود و با این شاعر بزرگ فارسیگوی مکاتبه داشت. دربارهٔ چگونگی آغاز این مکاتبه روایتی در [[آیین اکبری]] اثر [[ابوالفضل علامی]] و [[ریاضالسلاطین]] آمده که روزی سلطان به بیماری مهلکی دچار شده بود و به سه تن از زنان [[حرمسرا|حرم]] به نامهای سرو و گل و لاله دستور داد که پس از مرگ بدنش را بشویند. چون سلطان از بیماری نجات پیدا کرد به این سه زن محبت بسیار میکرد و این محبت دیگر زنان حرم را به حسادت واداشت چنانکه به ایشان به استهزاء غساله میگفتند. سلطان که از این امر آگاهی یافت بر آن برآمد که با [[قصیده]]ای دل ایشان را به دست آورد. پس مصرع «ساقی حدیث سرو و گل و لاله میرود» را سرود، اما در مصرع بعداش ماند. چون هیچیک از شاعران دربار نتوانستند وی را یاری نمایند، سلطان شعر ناتمام را به همراه دعوت حافظ به بنگال برای وی فرستاد. حافظ مصرع ناتمام سلطان را به مصرع «وین بحث با ثلاثه غساله میرود» کامل کرد، اما به خاطر کهولت سن از سفر به بنگال خودداری کرد و در عوض [[غزل]]ی را که در زیر آمده به سلطان هدیه کرد. آمدن نام سلطان غیاثالدین و اشاره به دیدار از بنگال از لحاظ تاریخی این روایت را تأیید میکنند.<ref>{{پک|عبدالکریم}}</ref><br />
== فهرست شاهان ==<br />
{| width=100% class="wikitable"<br />
! style="background-color:#F0DC88" width=20% | لقب<br />
! style="background-color:#F0DC88" width=17% | نام شخصی<br />
! style="background-color:#F0DC88" width=7% | مدت حکومت<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان شمس الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান শামসউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|[[الیاس شاه]]}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|ইলিয়াস শাহ}}</small><br />
|align="center"|1342–1358<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان أبو المجاحد}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান আবুল মুজাহ্বিদ}}</small><br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سکندر شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সিকান্দর শাহ}}</small><br />
|align="center"|1358–1390<br />
|-<br />
|align="center"|<small>{{Nastaliq|سلطان غیاث الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান গিয়াসউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|أعظم شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|আজ়ম শাহ}}</small><br />
|align="center"|1390–1411<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان سیف الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান সাইফউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"| [[Saifuddin Hamza Shah|Hamzah Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|حمزة شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|হামজ়া শাহ}}</small><br />
|align="center"|1411–1413<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان أبو المظفر}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান আবুল মুজ়াফফর}}</small><br />
|align="center"| [[Muhammad Shah (Ilyas dynasty)|Muhammad Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|محمد شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|মোহাম্মদ শাহ}}</small><br />
|align="center"|1413<br />
|- style="background:silver"<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان ناصر الدین أبو المظفر}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান নাসিরউদ্দীন আবুল মোজ়াফ্ফর}}</small><br />
|align="center"| [[Mahmud Shah (Sultan of Bengal)|Mahmud Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|محمود شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|মাহমূদ শাহ}}</small><br />
|align="center"|1435–1459<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان رکن الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান রোকনউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"| [[Rukunuddin Barbak Shah|Barbak Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|باربک شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|বারবক শাহ}}</small><br />
|align="center"|1459–1474<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان شمس الدین أبو المظفر}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান শামসউদ্দীন আবুল মোজ়াফ্ফর}}</small><br />
|align="center"| [[Shamsuddin Yusuf Shah|Yusuf Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|یوسف شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|ইউসুফ শাহ}}</small><br />
|align="center"|1474–1481<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان نور الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান নূরউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"| [[Nuruddin Sikandar Shah|Sikandar Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سکندر شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সিকান্দর শাহ}}</small><br />
|align="center"|1481<br />
|-<br />
|align="center"|{{سخ}}<small>{{Nastaliq|سلطان جلال الدین}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|সুলতান জালালউদ্দীন}}</small><br />
|align="center"| [[Jalaluddin Fateh Shah|Fateh Shah]]{{سخ}}<small>{{Nastaliq|فتح شاه}}</small>{{سخ}}<small>{{lang-bn|ফতেহ শাহ}}</small><br />
|align="center"|1481–1487<br />
|-<br />
|colspan=4 align="middle"| [[Habshi]] rule takes over [[Sultanate of Bengal]] under [[Shahzada Barbak]] in 1487 C.E.<br />
|}{{s-start}}<br />
{{succession box<br />
| title = [[Sultanate of Bengal]]<br />
| years = ۱۳۴۲–۱۴۱۵<br />
| before = [[Delhi Sultanate]]<br />
| after = [[House of Ganesha]]<br />
}}<br />
{{s-end}}<br />
<br />
{{s-start}}<br />
{{succession box<br />
| title = [[Sultanate of Bengal]]<br />
| years = ۱۴۳۷–۱۴۸۷<br />
| before = [[House of Ganesha]]<br />
| after = [[Habshi|Habshi rule]]<ref name=r1>Majumdar, R.C. (ed.) (2006). ''The Delhi Sultanate'', Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, pp.827–8</ref><br />
}}<br />
{{s-end}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام=مجید|نام خانوادگی=سمیعی|پیوند نویسنده=|مقاله=الیاس شاهیان|دانشنامه=[[دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|نشانی=http://www.cgie.org.ir/shavad.asp?id=123&avaid=3898|زبان=fa|تاریخ بازبینی=۲۰ مارس ۲۰۱۳|ref=harv| پیوند بایگانی = | تاریخ بایگانی =}}<br />
* {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی=عبدالکریم| نام= | پیوند نویسنده= | عنوان=حکومت مسلمانان ایرانی الاصل در بنگلادش | ژورنال= نامه فرهنگ| پیوند=http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/550880 | شماره= ۲ | ماه=زمستان ۱۳۶۹| دوره=|ص=۳۷}}<br />
[[رده:الیاسشاهیان| ]]<br />
[[رده:امپراتوریها و پادشاهیهای هند]]<br />
[[رده:ایالتها و قلمروهای بنیانگذاریشده در سده ۱۴ (میلادی)]]<br />
[[رده:بنیانگذاریها در سده ۱۴ (میلادی) در هند]]<br />
[[رده:بنیانگذاریهای ۱۳۴۲ (میلادی) در آسیا]]<br />
[[رده:تاریخ بنگال]]<br />
[[رده:تاریخ بنگلادش]]<br />
[[رده:دودمانهای بنگال]]<br />
[[رده:دودمانهای هند]]<br />
[[رده:سلسلههای مسلمان سنی]]<br />
[[رده:مسلمانان اهل هند]]<br />
[[رده:هند در قرون وسطی]]</div>Shahroudi