امین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار

2024-12-30T04:35:51Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۵
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	== نام و نسب ==		== نام و نسب ==
	محمد بن هارون، که با عنوان امین شناخته می‌شود، یکی از فرزندان [[هارون‌الرشید]]، خلیفه پنجم عباسی بود. مادر او را [[زبیده بنت جعفر بن منصور\|زبیده دختر جعفر بن ابی‌جعفر منصور]] گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>		محمد بن هارون، که با عنوان امین شناخته می‌شود، یکی از فرزندان [[هارون‌الرشید]]، خلیفه پنجم عباسی بود. مادر او را [[زبیده بنت جعفر بن منصور\|زبیده دختر جعفر بن ابی‌جعفر منصور]] گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>

	== شکستن عهد پدری در تعیین ولیعهد ==		== شکستن عهد پدری در تعیین ولیعهد ==
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	امین پس از ناامیدی از جانب طاهر، به هرثمه بن اعین روی آورد. در نظر امین، هرثمه بهترین شخص برای تسلیم گشتن بود. او هرثمه را از [[موالی]] و خدمتگزاران خود و پدرش می‌دانست و به وفاداری‌اش نیز اطمینان داشت و در اثر شرایط پیش آمده، شناخت و اعتمادش نسبت به او فزونی یافته بود؛ بنابراین در نامه‌ای از هرثمه درخواست کمک و امان کرد.<ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۱۰۴}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=۹۷}}</ref>		امین پس از ناامیدی از جانب طاهر، به هرثمه بن اعین روی آورد. در نظر امین، هرثمه بهترین شخص برای تسلیم گشتن بود. او هرثمه را از [[موالی]] و خدمتگزاران خود و پدرش می‌دانست و به وفاداری‌اش نیز اطمینان داشت و در اثر شرایط پیش آمده، شناخت و اعتمادش نسبت به او فزونی یافته بود؛ بنابراین در نامه‌ای از هرثمه درخواست کمک و امان کرد.<ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۱۰۴}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=۹۷}}</ref>

	پنج شب مانده از [[محرم (ماه)\|محرم]] سال ۱۹۸ هجری/ ۸۱۳ میلادی، امین با وجود اخطار هرثمه به او دربارهٔ تأمین امنیتش و توصیه به تسلیم گشتنش در روز بعد برای محافظت از جانش، به علت جایز ندانستن هرگونه تعلل و تأخیر، از کاخ خود بیرون آمده و به اخطار هرثمه بی‌توجهی کرد. امین بر قایقی که برای او در کنار [[دجله]] آماده کرده‌بودند و هرثمه خود با آن به استقبال امین آمده بود، سوار شد. هرثمه در مواجهه با امین، اظهار اطاعت و بندگی کرد.<ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۶–۱۰۵}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=۱۰۲}}</ref> مسیری طی نشده بود که سپاهیان طاهر از کمینگاه خویش خارج گشته و به سوی قایق، سنگ و تیر پرتاب کردند. در ادامه افرادی به زیر قایق رفته و آن را واژگون ساختند. یکی از یاران هرثمه او را نجات داد و امین نیز با شنا، خود را به کنار آب رساند. روایت است که پیش از اسارت امین، یکی از یارانش که [[احمد بن سلام]] نام داشت را اسیر کردند که پس از پرسش از او دربارهٔ امین، وی اظهار بی‌اطلاعی کرد. سرانجام امین اسیر گشت و توسط [[محمد بن حمید طاهری]] شناسایی گشته و این خبر به اطلاع طاهر رسید، که او نیز بلافاصله دستور قتل امین را به [[قریش دندانی]]، حاجب خویش، ابلاغ کرد. بدین ترتیب امین در اسارت کشته شد.<ref>{{پک\|باسورث\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران کمبریج\|ص=۸۲}}</ref><ref>{{پک\|فرای\|۱۳۶۳\|ک=عصر زرین فرهنگ ایران\|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۱۰۶}}</ref><ref>{{پک\|التون\|۱۳۸۹\|ک=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان\|ص=۱۹۵}}</ref><ref>{{پک\|مفتخری\|زمانی\|۱۳۹۵\|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان\|ص=۱۴۷}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۸۹\|ک=دو قرن سکوت\|ص=صص ۸۸–۱۸۷}}</ref><ref>{{پک\|اشپولر\|۱۳۶۹\|ک=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی\|ص=۹۵}}</ref><ref>{{پک\|Forstner\|1983\|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER\|ک=Encyclopædia Iranica\|زبان=en}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=صص ۴۹۵، ۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=صص ۱۱–۱۰۲}}</ref><ref>{{پک\|Bosworth\|2000\|ف=Ṭāhir b. al-Ḥusayn\|ک=Encyclopaedia of Islam\|زبان=en}}</ref>		پنج شب مانده از [[محرم (ماه)\|محرم]] سال ۱۹۸ هجری/ ۸۱۳ میلادی، امین با وجود اخطار هرثمه به او دربارهٔ تأمین امنیتش و توصیه به تسلیم گشتنش در روز بعد برای محافظت از جانش، به علت جایز ندانستن هرگونه تعلل و تأخیر، از کاخ خود بیرون آمده و به اخطار هرثمه بی‌توجهی کرد. امین بر قایقی که برای او در کنار [[دجله]] آماده کرده‌بودند و هرثمه خود با آن به استقبال امین آمده بود، سوار شد. هرثمه در مواجهه با امین، اظهار اطاعت و بندگی کرد.<ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۶–۱۰۵}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=۱۰۲}}</ref> مسیری طی نشده بود که سپاهیان طاهر از کمینگاه خویش خارج گشته و به سوی قایق، سنگ و تیر پرتاب کردند. در ادامه افرادی به زیر قایق رفته و آن را واژگون ساختند. یکی از یاران هرثمه او را نجات داد و امین نیز با شنا، خود را به کنار آب رساند. روایت است که پیش از اسارت امین، یکی از یارانش که [[احمد بن سلام]] نام داشت را اسیر کردند که پس از پرسش از او دربارهٔ امین، وی اظهار بی‌اطلاعی کرد. سرانجام امین اسیر گشت و توسط [[محمد بن حمید طاهری]] شناسایی گشته و این خبر به اطلاع طاهر رسید، که او نیز بلافاصله دستور قتل امین را به [[قریش دندانی]]، حاجب خویش، ابلاغ کرد. بدین ترتیب امین در اسارت کشته شد.<ref>{{پک\|باسورث\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران کمبریج\|ص=۸۲}}</ref><ref>{{پک\|فرای\|۱۳۶۳\|ک=عصر زرین فرهنگ ایران\|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک\|اکبری\|۱۳۸۴\|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|ص=۱۰۶}}</ref><ref>{{پک\|التون\|۱۳۸۹\|ک=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان\|ص=۱۹۵}}</ref><ref>{{پک\|مفتخری\|زمانی\|۱۳۹۵\|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان\|ص=۱۴۷}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۸۹\|ک=دو قرن سکوت\|ص=صص ۸۸–۱۸۷}}</ref><ref>{{پک\|اشپولر\|۱۳۶۹\|ک=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی\|ص=۹۵}}</ref><ref>{{پک\|Forstner\|1983\|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER\|ک=Encyclopædia Iranica\|زبان=en}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=صص ۴۹۵، ۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=صص ۱۱–۱۰۲}}</ref><ref>{{پک\|Bosworth\|2000\|ف=Ṭāhir b. al-Ḥusayn\|ک=Encyclopaedia of Islam\|زبان=en}}</ref>

	== قتل ==		== قتل ==
	گفته شده است که گروهی از مخالفان امین به زندان محل اسارت امین شوریدند و او را به قتل رساندند و در مقابل گروهی از قتل او به دستور طاهر سخن گفته‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref> پس از قتل امین به دستور طاهر، بدن او در [[باغ مونسه]] دفن گردیده و سرش به همراه فتح نامه‌ای توسط قاصدی به نزد مأمون در مرو، فرستاده شد.<ref>{{پک\|Forstner\|1983\|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER\|ک=Encyclopædia Iranica\|زبان=en}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=صص ۴–۱۰۳، ۹–۱۰۷}}</ref> سر امین برای مدتی بر بر دیواره شهر بغداد نصب شد و منادی هر مدت تکرار می‌کرد که این سر محمد مخلوع است. گفته شده که جسد امین پیش از دفن، به ریسمانی بسته شده بود و در شهر گردانده می‌شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>		گفته شده است که گروهی از مخالفان امین به زندان محل اسارت امین شوریدند و او را به قتل رساندند و در مقابل گروهی از قتل او به دستور طاهر سخن گفته‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref> پس از قتل امین به دستور طاهر، بدن او در [[باغ مونسه]] دفن گردیده و سرش به همراه فتح نامه‌ای توسط قاصدی به نزد مأمون در مرو، فرستاده شد.<ref>{{پک\|Forstner\|1983\|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER\|ک=Encyclopædia Iranica\|زبان=en}}</ref><ref>{{پک\|زرین‌کوب\|۱۳۶۳\|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام\|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک\|نفیسی\|۱۳۳۵\|ک=تاریخ خاندان طاهری\|ص=صص ۴–۱۰۳، ۹–۱۰۷}}</ref> سر امین برای مدتی بر بر دیواره شهر بغداد نصب شد و منادی هر مدت تکرار می‌کرد که این سر محمد مخلوع است. گفته شده که جسد امین پیش از دفن، به ریسمانی بسته شده بود و در شهر گردانده می‌شد.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>

	== ویژگی‌های شخصیتی ==		== ویژگی‌های شخصیتی ==
	امین را جوانی زیبارو و سپید چهره ترسیم کرده‌اند که بنیه قوی داشته و شیرین زبان و فصیح بوده است. همچنین گفته شده است که او به عیاشی شهرت داشته و در تدبیر، فاقد سیاست بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>		امین را جوانی زیبارو و سپید چهره ترسیم کرده‌اند که بنیه قوی داشته و شیرین زبان و فصیح بوده است. همچنین گفته شده است که او به عیاشی شهرت داشته و در تدبیر، فاقد سیاست بوده است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=امین}}</ref>

	== همچنین ببینید ==		== همچنین ببینید ==
	* [[جنگ امین و مأمون]]		* [[جنگ امین و مأمون]]
	* [[مأمون]]		* [[مأمون]]

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}

	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=امین\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=امین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی\|نام خانوادگی=اشپولر\|نام=برتولد\|پیوند نویسنده=برتولد اشپولر\|ترجمه=مریم میراحمدی\|سال=۱۳۶۹\|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی\|مکان=تهران\|}}		* {{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی\|نام خانوادگی=اشپولر\|نام=برتولد\|پیوند نویسنده=برتولد اشپولر\|ترجمه=مریم میراحمدی\|سال=۱۳۶۹\|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی\|مکان=تهران\|}}
	* {{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|نام خانوادگی=اکبری\|نام=امیر\|ناشر=سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی\|سال=۱۳۸۴\|شابک=\|مکان=تهران\|}}		* {{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام\|نام خانوادگی=اکبری\|نام=امیر\|ناشر=سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی\|سال=۱۳۸۴\|شابک=\|مکان=تهران\|}}
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	{{مستند کردن}}		{{مستند کردن}}

			[[رده:اسیران جنگی اهل عراق]]
			[[رده:اعدام‌شدگان اهل عراق]]
	[[رده:جنگ بین امین و مأمون]]		[[رده:جنگ بین امین و مأمون]]
	~~[[رده:خلفای ترورشده]]~~
	[[رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)]]		[[رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)]]
	[[رده:خلفای عباسی]]		[[رده:خلفای عباسی]]
خط ۹۳:		خط ۹۴:
	[[رده:شخصیت‌های هزار و یک شب]]		[[رده:شخصیت‌های هزار و یک شب]]
	[[رده:عرب‌های مسلمان]]		[[رده:عرب‌های مسلمان]]
			[[رده:کشتگان با سلاح سرد در عراق]]
			[[رده:مدفونان در بغداد]]
	[[رده:هارون‌الرشید]]		[[رده:هارون‌الرشید]]

Shahroudi در ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۳۲

2024-12-30T04:32:41Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: − رده:ویکی‌سازی رباتیک (هات‌کت)

2024-10-28T02:56:41Z

− رده:ویکی‌سازی رباتیک (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۵۶
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	[[رده:شخصیت‌های هزار و یک شب]]		[[رده:شخصیت‌های هزار و یک شب]]
	[[رده:عرب‌های مسلمان]]		[[رده:عرب‌های مسلمان]]
	~~[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]~~
	[[رده:هارون‌الرشید]]		[[رده:هارون‌الرشید]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-10-28T02:56:25Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات حاکم
| نام = امین
| عنوان = [[خلیفه عباسی]]
| تصویر =Abbasid Dinar - Al Amin - 195 AH (811 AD).jpg
| زیرنویس تصویر =[[دینار طلا (دوره اسلامی)|دینار طلای]] خلیفه که ضرب در بغداد در سال ۸۱۱ میلادی ضرب شده.
| دوران = ششمین خلیفه عباسی{{سخ}}(۱۹۳–۱۹۸ هجری)
| تاجگذاری =
| تفویض =
| تعمید =
| نام کامل = محمد بن هارون بن محمد بن عبدالله بن محمد بن علی ابن عبدالله بن العباس
| لقب = أبو عبدالله{{سخ}}أبو موسی
| زادروز = [[شوال]] [[۱۷۰ (قمری)]]{{سخ}}[[۷۸۷ (میلادی)]]
| زادگاه = [[رصافه]]
| تاریخ درگذشت = [[ربیع‌الاول]] [[۱۹۸ (قمری)]] (۲۸ سال){{سخ}}[[۸۱۳ (میلادی)]]
| محل درگذشت =
| آرامگاه =
| پیش از = [[ابوالعباس عبدالله مأمون|مأمون]]
| پس از = [[هارون‌الرشید]]
| شهبانو =
| همسر =
| همسر ۱ =
| همسر ۲ =
| همسر ۳ =
| کاخ =
| دودمان = [[خلافت عباسیان|عباسیان]]
| آواز سلطنتی =
| شعار سلطنتی =
| پدر = [[هارون‌الرشید]]
| مادر = [[زبیده بنت جعفر]]
| فرزندان =
| دین =
| امضاء =
}}'''ابوعبدالله محمد امین''' (نام کامل: محمد بن هارون بن محمد بن عبدالله بن محمد بن علی ابن عبدالله بن العباس) ششمین [[خلیفه عباسی]] بود. دوره [[خلافت]] وی از ۱۹۳ تا ۱۹۸ [[گاه‌شماری هجری قمری|هجری قمری]] بود است.

== شکستن عهد پدری در تعیین ولیعهد ==
[[هارون الرشید]] در دوران حکومت خویش و به منظور تحکیم قدرت خلافت و پیشگیری از هرگونه مشکلات احتمالی در روند انتقال قدرت، سلسله تمهیداتی را در نظر گرفته و بر اساس آن سیستم جانشینی پیچیده‌ای طراحی کرد. بدین ترتیب، امین به عنوان جانشین هارون، پس از وی به خلافت می‌رسید و مأمون نیز به عنوان جانشین امین منصوب گشت و قاسم، فرزند دیگر هارون، جانشین مأمون شد. تمام این تصمیمات تبدیل به عهدنامه‌ای گشت که بر [[کعبه]] آویخته شد و به ایالات فرستاده شد،<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=صص ۹–۳۵}}</ref><ref>{{پک|التون|۱۳۸۹|ک=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان|ص=۱۹۱}}</ref><ref>{{پک|مفتخری|زمانی|۱۳۹۵|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان|ص=۱۴۵}}</ref> اما پس از مرگ هارون، امین با سلسله اقداماتی مأمون را تحت فشار قرار داد و مدتی پس از عزل قاسم، مأمون را از جانشینی عزل کرد و فرزند خود موسی را با لقب الناطق بالحق به عنوان جانشین خویش اعلام کرد که نامش را در خطبه، جایگزین نام مأمون ساختند. مأمون نیز در اقدامی متقابل هرگونه ارتباط با بغداد را قطع کرد و از فرامین امین سرپیچی کرد و به ستیزی آشکار با وی پرداخت که نتیجهٔ آن، درگیری نظامی میان دو برادر بود.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۹|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=صص ۷–۵۱}}</ref><ref>{{پک|التون|۱۳۸۹|ک=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان|ص=صص ۹۲–۱۹۱، ۱۹۴}}</ref><ref>{{پک|مفتخری|زمانی|۱۳۹۵|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان|ص=صص ۴۶–۱۴۵}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام|ص=۴۹۷}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=صص ۳–۴۲}}</ref>

== سیرت امین، و نقد کتب تاریخ ==
یکی از عوامل ایجاد هرج و مرج، واگذاری تمامی امور به وزیران و مشاورانی مانند [[فضل بن ربیع]] از سوی امین بود، در حالی که خود از امور کناره گرفته بود و به تفریح و معاشرت با زنان و جمع‌آوری ثروت و طرب مشغول بود. امین در کنار ویژگی‌های برجسته همچون نسب هاشمی از سمت پدر و مادر و همچنین تربیت شایسته و توان جسمی، در امور حکومت و تصمیم‌گیری‌ها ناتوان و سست‌عنصر بود، که همین امر موجب می‌گشت تا صلاحیت خلافت از وی سلب شود. به علت وجود چنین ضعف‌هایی در امین، مخصوصاً در هنگام نبرد با طاهر، اطرافیانش که به آینده‌اش امیدی نداشتند، تدریجاً از اطرافش پراکنده می‌گشتند.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۹–۹۸}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=۸۴}}</ref>

== پایان کار امین ==
طاهر و [[هرثمه بن اعین|هرثمه]] به وسیلهٔ لشکریانی که در اختیار داشتند، در سال ۱۹۷ هجری/۸۱۲ میلادی، به محاصرهٔ اطراف بغداد مشغول گشتند و با شدت بخشیدن به این محاصره، فشار را بر لشکریان امین افزون کردند.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۹۸}}</ref><ref>{{پک|اشپولر|۱۳۶۹|ک=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی|ص=۹۵}}</ref><ref>{{پک|Forstner|1983|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER|ک=Encyclopædia Iranica|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=صص ۴–۸۳}}</ref> محاصرهٔ بغداد تا سال ۱۹۸ هجری/ ۸۱۳ میلادی، به صورت فرسایشی به درازا کشید تا در محرم همین سال، طاهر بر شدت حملات شدید خود افزود و محلات را یکی پس از دیگری فتح کرد و به لشکر دستور داد که برای فتح نهایی بغداد، حمله را آغاز نمایند و سرانجام بغداد، در همین زمان فتح گردید.<ref>{{پک|باسورث|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران کمبریج|ص=۸۲}}</ref><ref>{{پک|فرای|۱۳۶۳|ک=عصر زرین فرهنگ ایران|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک|خضری|۱۳۸۴|ک=تاریخ خلافت عباسی|ص=۷۴}}</ref><ref>{{پک|مفتخری|زمانی|۱۳۹۵|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان|ص=۱۴۷}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۸۹|ک=دو قرن سکوت|ص=۱۸۷}}</ref><ref>{{پک|اشپولر|۱۳۶۹|ک=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی|ص=۹۵}}</ref> امین با تعدادی از یاران خویش در [[شهرگرد بغداد|مدینه‌المنصور]] مورد محاصره قرار گرفت و در فکر تسلیم شدن به هرثمه بود، اما یارانش پیشنهاد کردند که محاصره را شکسته و به جانب شام یا [[جزیره (میانرودان)|جزیره]] بگریزد و پس از تجدید قوا به مقابله با طاهر بپردازد، که مورد پذیرش امین قرار گرفت. اما طاهر با اطلاع از این تصمیم، با نگارش نامه‌ای به یاران امین، آنان را به واسطهٔ اموال و املاکشان تهدید کرد، که در نتیجهٔ آن افرادی مانند [[سلیمان بن منصور]]، محمد بن عیسی و [[سندی بن شاهک]]، دچار وحشت گشتند و با آوردن عذر و بهانه امین را از این تصمیم منصرف کردند و او را نسبت به تسلیم شدن به طاهر خوشبین ساختند. امین نیز در نامه‌ای با تحکم و آمرانه از طاهر خواست که او را به نزد مأمون ببرد تا او [[تصمیم نهایی]] را بگیرد. اما طاهر که به پیروزی خود و سرانجام امین واقف بود، با بی‌توجهی برخورد کرد و گفت که باید تسلیم حکم او گردد که البته روایت دیگری هم موجود است که امین این پیشنهاد را نپذیرفت.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۳–۱۰۲}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=صص ۹–۹۶}}</ref> امین نیز از اهداف و امیال طاهر مطلع بود و تصمیم او را پیش‌بینی می‌کرد و از جهتی به علت وجود شایستگی‌های متعدد، متمایل بود که او را در خدمت داشته باشد، اما این‌گونه نشد.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۱۰۴}}</ref>
امین پس از ناامیدی از جانب طاهر، به هرثمه بن اعین روی آورد. در نظر امین، هرثمه بهترین شخص برای تسلیم گشتن بود. او هرثمه را از [[موالی]] و خدمتگزاران خود و پدرش می‌دانست و به وفاداری‌اش نیز اطمینان داشت و در اثر شرایط پیش آمده، شناخت و اعتمادش نسبت به او فزونی یافته بود؛ بنابراین در نامه‌ای از هرثمه درخواست کمک و امان کرد.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۱۰۴}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=۹۷}}</ref> پنج شب مانده از [[محرم (ماه)|محرم]] سال ۱۹۸ هجری/ ۸۱۳ میلادی، امین با وجود اخطار هرثمه به او دربارهٔ تأمین امنیتش و توصیه به تسلیم گشتنش در روز بعد برای محافظت از جانش، به علت جایز ندانستن هرگونه تعلل و تأخیر، از کاخ خود بیرون آمده و به اخطار هرثمه بی‌توجهی کرد. امین بر قایقی که برای او در کنار [[دجله]] آماده کرده‌بودند و هرثمه خود با آن به استقبال امین آمده بود، سوار شد. هرثمه در مواجهه با امین، اظهار اطاعت و بندگی کرد.<ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۶–۱۰۵}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=۱۰۲}}</ref> مسیری طی نشده بود که سپاهیان طاهر از کمینگاه خویش خارج گشته و به سوی قایق، سنگ و تیر پرتاب کردند. در ادامه افرادی به زیر قایق رفته و آن را واژگون ساختند. یکی از یاران هرثمه او را نجات داد و امین نیز با شنا، خود را به کنار آب رساند. روایت است که پیش از اسارت امین، یکی از یارانش که [[احمد بن سلام]] نام داشت را اسیر کردند که پس از پرسش از او دربارهٔ امین، وی اظهار بی‌اطلاعی کرد. سرانجام امین اسیر گشت و توسط [[محمد بن حمید طاهری]] شناسایی گشته و این خبر به اطلاع طاهر رسید، که او نیز بلافاصله دستور قتل امین را به [[قریش دندانی]]، [[کاخ‌دار|حاجب]] خویش، ابلاغ کرد. بدین ترتیب امین در اسارت کشته شد.<ref>{{پک|باسورث|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران کمبریج|ص=۸۲}}</ref><ref>{{پک|فرای|۱۳۶۳|ک=عصر زرین فرهنگ ایران|ص=۲۰۵}}</ref><ref>{{پک|اکبری|۱۳۸۴|ک=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|ص=۱۰۶}}</ref><ref>{{پک|التون|۱۳۸۹|ک=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان|ص=۱۹۵}}</ref><ref>{{پک|مفتخری|زمانی|۱۳۹۵|ک=تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان|ص=۱۴۷}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۸۹|ک=دو قرن سکوت|ص=صص ۸۸–۱۸۷}}</ref><ref>{{پک|اشپولر|۱۳۶۹|ک=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی|ص=۹۵}}</ref><ref>{{پک|Forstner|1983|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER|ک=Encyclopædia Iranica|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام|ص=صص ۴۹۵، ۴۹۸}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=صص ۱۱–۱۰۲}}</ref><ref>{{پک|Bosworth|2000|ف=Ṭāhir b. al-Ḥusayn|ک=Encyclopaedia of Islam|زبان=en}}</ref> بدن امین در [[باغ مونسه]] دفن گردیده و سرش به همراه فتح نامه‌ای توسط قاصدی به نزد مأمون در مرو، فرستاده شد.<ref>{{پک|Forstner|1983|ف=ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER|ک=Encyclopædia Iranica|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|زرین‌کوب|۱۳۶۳|ک=تاریخ ایران بعد از اسلام|ص=۴۹۸}}</ref><ref>{{پک|نفیسی|۱۳۳۵|ک=تاریخ خاندان طاهری|ص=صص ۴–۱۰۳، ۹–۱۰۷}}</ref>

== همچنین ببینید ==
* [[جنگ امین و مأمون]]
== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی|نام خانوادگی=اشپولر|نام=برتولد|پیوند نویسنده=برتولد اشپولر|ترجمه=مریم میراحمدی|سال=۱۳۶۹|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام|نام خانوادگی=اکبری|نام=امیر|ناشر=سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی|سال=۱۳۸۴|شابک=|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ سیاسی و اجتماعی خراسان در آغاز حکومت عباسیان|نام خانوادگی=التون|نام=دانیل|پیوند نویسنده=التون دانیل|ترجمه=مسعود رجب‌نیا|پیوند نویسنده|سال=۱۳۸۹|ناشر=شرکت انتشارات علمی و فرهنگی|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ ایران کمبریج|نام خانوادگی=باسورث|نام=ک. ا|پیوند نویسنده=کلیفورد ادموند باسورث|ناشر=انتشارات امیرکبیر|سال=۱۳۶۳|شابک=|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ خلافت عباسی|نام خانوادگی=خضری|نام=احمدرضا|ناشر=سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی|سال=۱۳۸۴|شابک=|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =زرین‌کوب|نام=عبدالحسین| پیوند نویسنده =عبدالحسین زرین‌کوب|سال=۱۳۶۳| عنوان =تاریخ ایران بعد از اسلام| مکان =تهران | ناشر =انتشارات امیرکبیر}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =زرین‌کوب|نام=عبدالحسین| پیوند نویسنده =عبدالحسین زرین‌کوب|سال=۱۳۸۹| عنوان = [[دو قرن سکوت]] | مکان =تهران | ناشر =انتشارات سخن | شابک = 978-964-5983-33-6}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=عصر زرین فرهنگ ایران|نام خانوادگی=فرای|نام=ریچارد نلسون|پیوند نویسنده=ریچارد فرای|ناشر=انتشارات سروش|سال=۱۳۶۳|شابک=|مکان=تهران|}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = مفتخری| نام = حسین| نام خانوادگی۲ = زمانی| نام۲ = حسین | عنوان = تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا برآمدن طاهریان| سال = ۱۳۹۵ | ناشر = سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی| مکان = تهران}}
* {{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ خاندان طاهری|نام خانوادگی=نفیسی|نام=سعید|پیوند نویسنده=سعید نفیسی|ناشر=شرکت نسبی اقبال و شرکاء|سال=۱۳۳۵|شابک=|مکان=تهران|}}

{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =Forstner| نام =M| مقاله =ABU’L-ṬAYYEB ṬĀHER| دانشنامه =Encyclopædia Iranica| ویرایش = | جلد= | سال =1983| ناشر = | مکان = | شابک = | صفحه = | نشانی =http://www.iranicaonline.org/articles/abul-ayyeb-tiher-b| نشانی بایگانی = |تاریخ بایگانی = | زبان =en}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی =Bosworth| نام =C.E| پیوند نویسنده =کلیفورد ادموند باسورث| مقاله =Ṭāhir b. al-Ḥusayn| دانشنامه =Encyclopaedia of Islam| ویرایش =Second| جلد=X| سال =2000| ناشر =E. J. Brill| مکان =Leiden| شابک = | صفحه =103| زبان =en}}

{{خلفای عباسی}}
{{مستند کردن}}

[[رده:جنگ بین امین و مأمون]]
[[رده:خلفای ترورشده]]
[[رده:خلفای عباسی سده ۹ (میلادی)]]
[[رده:خلفای عباسی]]
[[رده:درگذشتگان ۱۹۸ (قمری)]]
[[رده:درگذشتگان ۸۱۳ (میلادی)]]
[[رده:زادگان ۱۷۰ (قمری)]]
[[رده:زادگان ۷۸۷ (میلادی)]]
[[رده:شاهان مقتول سده ۹ (میلادی)]]
[[رده:شخصیت‌های هزار و یک شب]]
[[رده:عرب‌های مسلمان]]
[[رده:ویکی‌سازی رباتیک]]
[[رده:هارون‌الرشید]]