https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87انیسالدوله - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-07T10:31:54Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87&diff=167722&oldid=prevSeyed Ehsan: +رده:زادگان ۱۲۵۸، +رده:درگذشتگان ۱۳۱۵، +رده:اهالی تهران، +رده:زنان ناصرالدینشاه قاجار (هاتکت)، ابرابزار2026-02-01T03:52:57Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B2%DB%B5%DB%B8" title="رده:زادگان ۱۲۵۸">رده:زادگان ۱۲۵۸</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B1%DB%B5" title="رده:درگذشتگان ۱۳۱۵">رده:درگذشتگان ۱۳۱۵</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="رده:اهالی تهران">رده:اهالی تهران</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1" title="رده:زنان ناصرالدینشاه قاجار">رده:زنان ناصرالدینشاه قاجار</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== فعالیتهای سیاسی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== فعالیتهای سیاسی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انیسالدوله از معدود زنان حرمسرا بود که بهطور غیرمستقیم در امور سیاسی نقش داشت. منزل او گاه محل مراجعه درباریان و بستنشینی آنان بود. در جریان [[واقعه تحریم تنباکو]]، او با پیروی از فتوای تحریم، استعمال [[قلیان]] را در حرم ممنوع کرد که این اقدام در تشدید فشار بر شاه برای لغو امتیاز رژی مؤثر دانسته شده است.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امانت|نام=عباس|سال=۱۳۸۳|عنوان=قبله عالم: ناصرالدینشاه قاجار و پادشاهی ایران|ناشر=نشر کارنامه|صفحه=۵۶۸–۵۶۹}}</ref> او همچنین در برخی عزل و نصبهای حکومتی و تحولات سیاسی اواخر سلطنت ناصرالدینشاه نقش واسطهای داشت و در رقابتهای درونی حرم با دیگر زنان بانفوذ، از جمله [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امینه </del>اقدس]]، درگیر بود.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سرنا|نام=کارلا|سال=۱۳۶۲|عنوان=سفرنامه مادام کارلا سرنا|ناشر=زوار|صفحه=۹۵–۹۶}}</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>انیسالدوله از معدود زنان حرمسرا بود که بهطور غیرمستقیم در امور سیاسی نقش داشت. منزل او گاه محل مراجعه درباریان و بستنشینی آنان بود. در جریان [[واقعه تحریم تنباکو]]، او با پیروی از فتوای تحریم، استعمال [[قلیان]] را در حرم ممنوع کرد که این اقدام در تشدید فشار بر شاه برای لغو امتیاز رژی مؤثر دانسته شده است.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امانت|نام=عباس|سال=۱۳۸۳|عنوان=قبله عالم: ناصرالدینشاه قاجار و پادشاهی ایران|ناشر=نشر کارنامه|صفحه=۵۶۸–۵۶۹}}</ref> او همچنین در برخی عزل و نصبهای حکومتی و تحولات سیاسی اواخر سلطنت ناصرالدینشاه نقش واسطهای داشت و در رقابتهای درونی حرم با دیگر زنان بانفوذ، از جمله [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمینه </ins>اقدس]]، درگیر بود.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سرنا|نام=کارلا|سال=۱۳۶۲|عنوان=سفرنامه مادام کارلا سرنا|ناشر=زوار|صفحه=۹۵–۹۶}}</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== درگذشت ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== درگذشت ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی تهران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۱۳۱۵]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۱۲۵۸]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زنان ناصرالدینشاه قاجار]]</ins></div></td></tr>
</table>Seyed Ehsanhttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B3%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87&diff=167721&oldid=prevSeyed Ehsan: ابرابزار2026-02-01T03:52:00Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''انیسالدوله''' (حدود ۱۲۵۸–۱۳۱۵ قمری) از همسران [[ناصرالدینشاه]] قاجار و از زنان بانفوذ دربار [[قاجار]] بود. او که پیشتر ندیمه [[جیران]]، همسر محبوب شاه، بود، پس از مرگ وی به [[عقد موقت]] ناصرالدینشاه درآمد و بهتدریج به یکی از چهرههای اثرگذار در دربار تبدیل شد. نفوذ او در تصمیمهای درباری، نقش میانجیگرانه میان شاه و درباریان و حضور فعال در برخی رویدادهای سیاسی دوره قاجار، جایگاهی ویژه برایش ایجاد کرد.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
انیسالدوله که پیش از ورود به دربار «فاطمه» نام داشت، متولد روستای امامه از توابع لواسان بود. پدر او نورمحمد از خاندان گرجیانی بود که نیاکانشان در دوره [[صفوی]] به ایران مهاجرت کرده بودند. پس از سرپرستی توسط عمهاش، به حرم ناصرالدینشاه راه یافت و بهعنوان خدمتکار جیران، همسر وقت شاه، فعالیت میکرد. پس از درگذشت جیران، ناصرالدینشاه در سفر سلطانیه او را به عقد موقت خود درآورد و بهتدریج جایگاه ممتازی در میان زنان حرم به دست آورد. او در بسیاری از امور درباری مورد اعتماد شاه بود و در برخی تصمیمگیریها نقش داشت.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سعدوندیان|نام=سیروس|سال=۱۳۸۷|عنوان=در خلوت سلطان|ناشر=نگارستان کتاب|صفحه=۳۰۵–۳۰۷}}</ref><br />
<br />
پس از تثبیت موقعیت در دربار، لقب «انیسالدوله» را دریافت کرد و مدتی بعد با لقب «حضرت قدسیه» نیز شناخته شد. هرچند فرزندی نداشت، اما تا پایان عمر ناصرالدینشاه از نفوذ و احترام برخوردار بود و بهعنوان یکی از نزدیکترین افراد به شاه شناخته میشد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فرخزاد|نام=پوران|سال=۱۳۸۱|عنوان=کارنمای زنان کارای ایران، از دیروز تا امروز|ناشر=قطره|صفحه=۱۲۸–۱۲۹}}</ref><br />
<br />
بخش مهمی از فعالیتهای انیسالدوله به امور مذهبی و خیرخواهانه اختصاص داشت. او بخشی از دارایی خود را صرف کمک به آستانههای مذهبی و اجرای طرحهای وقفی کرد. از جمله این اقدامات میتوان به مشارکت در تزیین اماکن مذهبی، وقف املاک برای امور خیریه و حمایت از چاپ برخی آثار دینی اشاره کرد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=عیسیفر|نام=احمد|سال=۱۳۸۷|عنوان=زنان نامدار شیعه|ناشر=رایحه عترت|صفحه=۲۰۳}}</ref><br />
<br />
=== فعالیتهای سیاسی ===<br />
انیسالدوله از معدود زنان حرمسرا بود که بهطور غیرمستقیم در امور سیاسی نقش داشت. منزل او گاه محل مراجعه درباریان و بستنشینی آنان بود. در جریان [[واقعه تحریم تنباکو]]، او با پیروی از فتوای تحریم، استعمال [[قلیان]] را در حرم ممنوع کرد که این اقدام در تشدید فشار بر شاه برای لغو امتیاز رژی مؤثر دانسته شده است.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=امانت|نام=عباس|سال=۱۳۸۳|عنوان=قبله عالم: ناصرالدینشاه قاجار و پادشاهی ایران|ناشر=نشر کارنامه|صفحه=۵۶۸–۵۶۹}}</ref> او همچنین در برخی عزل و نصبهای حکومتی و تحولات سیاسی اواخر سلطنت ناصرالدینشاه نقش واسطهای داشت و در رقابتهای درونی حرم با دیگر زنان بانفوذ، از جمله [[امینه اقدس]]، درگیر بود.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سرنا|نام=کارلا|سال=۱۳۶۲|عنوان=سفرنامه مادام کارلا سرنا|ناشر=زوار|صفحه=۹۵–۹۶}}</ref><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
پس از [[ترور ناصرالدینشاه]]، انیسالدوله دچار افسردگی شد و در سال ۱۳۱۵ قمری بر اثر بیماری یرقان درگذشت. جسد او در آرامگاه همسران ناصرالدینشاه در [[نجف]] به خاک سپرده شد.<ref>{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سعدوندیان|نام=سیروس|سال=۱۳۸۷|عنوان=در خلوت سلطان|ناشر=نگارستان کتاب|صفحه=۳۷۸–۳۷۹}}</ref><br />
<br />
== ویژگیهای شخصیتی ==<br />
گزارشهای تاریخی حاکی از آن است که انیسالدوله برخلاف جیران، از زیبایی ظاهری برخوردار نبود، اما به دلیل رفتار غیررسمی، هوش اجتماعی و توانایی در مدیریت امور، جایگاه بالایی در دربار داشت. او مسئولیت برگزاری برخی مراسم رسمی و پذیرایی از همسران و نمایندگان خارجی را بر عهده داشت و در این زمینه نقش فعالی ایفا میکرد.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=قبله عالم: ناصرالدینشاه قاجار و پادشاهی ایران|سال=۱۳۸۳|نام=عباس|نام خانوادگی=امانت|ناشر=نشر کارنامه|صفحه=۵۶۷}}</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{پانویس|۲}}</div>Seyed Ehsan