https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2بلوای تبریز - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-08T14:28:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%A8%D9%84%D9%88%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2&diff=89784&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-08-19T11:32:51Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات کتاب<br />
| عنوان = تاریخ انقلاب آذربایجان یا بلوای تبریز<br />
| عنوان اصلی =<br />
| برگرداننده =<br />
| تصویر = <br />
| زیرنویس تصویر = طرح روی جلد کتاب، انتشارات امیرکبیر<br />
| نویسنده = [[محمدباقر ویجویهای]]<br />
| تصویرگر =<br />
| طراح جلد =<br />
| زبان = [[زبان فارسی|فارسی]]<br />
| مجموعه =<br />
| موضوع = [[تاریخ]]<br />
| سبک =<br />
| ناشر =<br />
{{•}} ابن سینا{{سخ}}{{•}} [[انتشارات امیرکبیر|امیرکبیر]]{{سخ}}{{•}} یاران<br />
| ناشر فارسی =<br />
| محل انتشارات =<br />
| تاریخ نشر = ۱۲۸۷ (چاپ سنگی)<br />
| تاریخ نشر فارسی =<br />
| محل ناشر فارسی =<br />
| نوع رسانه =<br />
| صفحه =<br />
| شابک =<br />
| پس از =<br />
| پیش از =<br />
}}<br />
'''''تاریخ انقلاب آذربایجان یا بلوای تبریز''''' یا به اختصار '''''بلوای تبریز''''' نام کتابی است دربارهٔ رویدادهای [[محاصره تبریز]] که به قلم [[محمدباقر ویجویهای]] نوشته شده و نخستین بار در سال ۱۲۸۷ با چاپ سنگی منتشر شده است. این کتاب دارای نه تصویر از نبردهای این رویداد و یک نقشه از [[تبریز]] در آن زمان است که به «نقشه خریطه» مشهور شده است. این کتاب چهار ماه نخست رویدادها را از ۲۶ جمادیالثانی (۴ مرداد) تا ۱۶ رمضان ۱۳۲۶ (۱۹ مهر ۱۲۸۷) گزارش کرده است.<br />
<br />
== دربارهٔ نویسنده ==<br />
دربارهٔ نویسنده این کتاب (محمدباقر ویجویهای) اطلاعات زیادی در دست نیست. او اهل محله ویجویه [[تبریز]] و فدکفروش (تاجر کرباس) بود. او از طرفداران [[جنبش مشروطه ایران|مشروطه]] بود و پس از انتشار کتاب مورد سرزنش کدخدای ویجویه قرار گرفت و به زندان افتاد. کدخدا برای کیفر او پسرش احمد را در حضور او فلک کرد و اموالش را توقیف کرد. ویجویهای البته توانست با دادن [[رشوهخواری|رشوه]] صد و چهل تومانی از بند آزاد شود و اموالش را پس بگیرد اما پس از رهایی به [[استانبول|استامبول]] رفت و پس از مدت زیادی به تبریز برگشت. پس از درگذشت او در تبریز موقتاً در [[مقبرةالعرفا|گورستان گجیل]] به خاک سپرده شد و چندی بعد به [[قم]] یا [[نجف]] منتقل شد. با توجه به این که [[احمد کسروی]] در کتاب ''[[تاریخ هیجدهساله آذربایجان|تاریخ هجده ساله آذربایجان]]'' از وی با عنوان شادروان یاد کرده است مرگ او میبایست پیش از سال ۱۳۰۲ خورشیدی رخ داده باشد.<ref>{{پک|پروانه|۱۳۹۰|ک=کتاب ماه تاریخ و جغرافیا|ف=تبریز سنگر مشروطیت|ص=۸۸–۹۰}}</ref><br />
<br />
== محتوی ==<br />
[[پرونده:Tabriz Map 1908.jpg|200px|بندانگشتی|چپ|نقشه خریطه تبریز]]<br />
<br />
کتاب حاوی روزنوشتههای نویسنده و شرح مشاهدات وی در وقایع چهار ماه نخست [[محاصره تبریز]] است. روزنوشتهها از [[۲۶ جمادیالثانی ۱۳۲۶]] (۴ مرداد ۱۲۸۷) شروع میشوند و تا [[۱۶ رمضان ۱۳۲۶|۱۶ رمضان]] (۱۹ مهر) همان سال یعنی دو روز قبل از پیروزی مجاهدان بر [[انجمن اسلامیه]] و تصرف کامل تبریز توسط مشروطهخواهان ادامه مییابد. نویسنده پیش از پرداختن به وقایع به اختصار از شروع مقاومت در تبریز و سابقه [[ستارخان]] و [[باقرخان]] نوشته است. کتاب همچنین حاوی نه تصویر از نبردهای این رویداد و یک نقشه از [[تبریز]] در آن زمان است که به «نقشه خریطه» مشهور شده است.<ref>{{پک|پروانه|۱۳۹۰|ک=کتاب ماه تاریخ و جغرافیا|ف=تبریز سنگر مشروطیت|ص=۸۸–۹۰}}</ref><br />
<br />
== تاریخچه نشر ==<br />
این کتاب نخست در سال ۱۲۸۷ به صورت چاپ سنگی و سپس (در سال ۱۳۴۵<ref>{{پک|نامعلوم|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=تاریخ انقلاب آذربایجان و بلوای تبریز|رف=دانشنامه جهان اسلام}}</ref>) بخشهایی از آن به صورت پاورقی در نشریه مهد آزادی آدینه منتشر شد. در سال ۱۳۴۸ انتشارات ابن سینا به کوشش علی کاتبی و در سال ۱۳۸۶ [[مؤسسه انتشاراتی امیرکبیر|انتشارات امیرکبیر]] با تصحیح [[غلامرضا طباطبایی]] آن را منتشر کردند. علاوه بر این چاپ جدیدتری از این کتاب نیز با انتشارات یاران وجود دارد.<ref>{{پک|پروانه|۱۳۹۰|ک=کتاب ماه تاریخ و جغرافیا|ف=تبریز سنگر مشروطیت|ص=۸۸–۹۰}}</ref><br />
<br />
== نقد ==<br />
کسروی آمارهای این کتاب را دربارهٔ تعداد مجاهدان، تعداد کشته شدگان، تعداد نفرات قوای دولتی و نمونههائی از این دست را چندان معتبر نمیداند و حدس میزند که نویسنده نقل قولهای گوناگون را شنیده و بیشترین آنها را گزارش کرده است. وی این آمارها را اغراقآمیز دانسته است.<ref>{{پک|پروانه|۱۳۹۰|ک=کتاب ماه تاریخ و جغرافیا|ف=تبریز سنگر مشروطیت|ص=۸۸–۹۰}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
* {{یادکرد ژورنال |نام خانوادگی۱= پروانه |نام۱= نادر|نام خانوادگی۲= |نام۲= |تاریخ= دی ۱۳۹۰|سال=۱۳۹۰| عنوان= تبریز سنگر مشروطیت|پیوند= https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/878744/تبریز-سنگر-مشروطیت?q=تبریز%20مشروطیت&score=36.179165&rownumber=7|ژورنال= کتاب ماه تاریخ و جغرافیا|دوره= |شماره= ۱۶۴|صفحات= |doi= |تاریخ بازبینی= ۱۳ فروردین ۱۳۹۹|توسط=نورمگز|کد زبان=fa}}<br />
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = نامعلوم| نام = | پیوند نویسنده = | مقاله = تاریخ انقلاب آذربایجان و بلوای تبریز | پیوند مقاله = https://rch.ac.ir/article/Details/7202| دانشنامه = [[دانشنامه جهان اسلام]]| ترجمه عنوان = | نشانی = | نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | فرمت = | تاریخ بازبینی =۱۴ فروردین ۱۳۹۹ | نوع = | ویرایش = | سری = | جلد = | تاریخ = | سال = | ماه = | سال اصلی = | ناشر = بنیاد دائرةالمعارف اسلامی| مکان = | زبان = fa| شابک =|رف=دانشنامه جهان اسلام}}<br />
<br />
[[رده:کتابهای تاریخی سده ۲۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:کتابهای درباره جنبش مشروطه]]</div>Shahroudi