بیعت علی با ابوبکر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Martin8983: متنی

2025-09-24T13:45:20Z

متنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۲:		خط ۲:
	در ماجرای '''بیعت علی بن ابی‌طالب با ابوبکر'''، منابع اسلامی گواهی می‌دهند که [[علی بن ابی‌طالب]] پس از [[درگذشت محمد]] با فشار و اجبار به بیعت با [[ابوبکر]] تن داد. هرچند برخی منابع به‌طور کلی، بیعت کردن علی با ابوبکر را نپذیرفته‌اند. در منابعی آمده است که او در [[مسجدالنبی\|مسجد]] به اجبار دستش را در دست ابوبکر گذاشتند و خود نیز در پاسخ به [[اسامه بن زید]] تأیید کرده که بیعتش از روی اکراه بوده است. همچنین در [[خطبه شقشقیه]] از سختی انتخاب میان قیام یا صبر یاد می‌کند و می‌گوید در نهایت صبر را برگزیده است، هرچند آن را به خار در چشم و استخوان در گلو تشبیه کرده است.		در ماجرای '''بیعت علی بن ابی‌طالب با ابوبکر'''، منابع اسلامی گواهی می‌دهند که [[علی بن ابی‌طالب]] پس از [[درگذشت محمد]] با فشار و اجبار به بیعت با [[ابوبکر]] تن داد. هرچند برخی منابع به‌طور کلی، بیعت کردن علی با ابوبکر را نپذیرفته‌اند. در منابعی آمده است که او در [[مسجدالنبی\|مسجد]] به اجبار دستش را در دست ابوبکر گذاشتند و خود نیز در پاسخ به [[اسامه بن زید]] تأیید کرده که بیعتش از روی اکراه بوده است. همچنین در [[خطبه شقشقیه]] از سختی انتخاب میان قیام یا صبر یاد می‌کند و می‌گوید در نهایت صبر را برگزیده است، هرچند آن را به خار در چشم و استخوان در گلو تشبیه کرده است.

	پژوهشگران برای چرایی این سکوت و بیعت چند دلیل برشمرده‌اند: کمبود یاران وفادار و بیم از کشته‌شدن خاندان نزدیکش؛ نگرانی از بروز تفرقه و خونریزی میان مسلمانان ~~نوایمان؛~~ تهدید مرتدان که پس از مرگ پیامبر اسلام قدرت یافته بودند و مدینه را به خطر انداخته بودند؛ و نیز احتمال حمله رومیان در صورت ضعف جبهه داخلی. در چنین شرایطی، علی بیعت را به مصلحت اسلام و امت دانست و از قیام مسلحانه خودداری کرد.		پژوهشگران برای چرایی این سکوت و بیعت چند دلیل برشمرده‌اند: کمبود یاران وفادار و بیم از کشته‌شدن خاندان نزدیکش؛ نگرانی از بروز تفرقه و خونریزی میان مسلمانان نمایان؛ تهدید مرتدان که پس از مرگ پیامبر اسلام قدرت یافته بودند و مدینه را به خطر انداخته بودند؛ و نیز احتمال حمله رومیان در صورت ضعف جبهه داخلی. در چنین شرایطی، علی بیعت را به مصلحت اسلام و امت دانست و از قیام مسلحانه خودداری کرد.

	== شرح رویداد ==		== شرح رویداد ==

Shahroudi در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۳

2025-08-16T04:33:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۳۳
خط ۵:		خط ۵:

	== شرح رویداد ==		== شرح رویداد ==
	~~درماجرای اجبار نمودن~~ علی ~~بن ابی طالب بر بیعت~~ با ~~نخستین کاندید منصب خلافت آمده است~~ که~~: «آنگاه‌دست آن حضرت [~~علی ~~بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود~~ را ~~جمع می‌کرد،~~ و ~~چندان کشیدند تا اینکه~~ آن را ~~برروی دست ابوبکر قرار دادند~~ و ~~گفتند: «بیعت کن بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند~~ که~~: «ابوالحسن~~ بیعت ~~نمود بیعت نمود»~~.<ref>{{یادکرد ~~کتاب~~\|~~عنوان~~=~~مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم~~\|~~تاریخ~~=~~1382~~\|~~ناشر~~=~~مسجد مقدس جمکران~~\|~~صفحه~~=~~280-281~~\|~~صفحات~~=2\|~~مکان~~=قم\|~~ref~~=~~احتجاج 1-115~~\|~~نام خانوادگی۱~~=~~اصفهانی~~\|~~نام۱~~=~~محمدتقی~~}}</ref>		مورخانی چون بلاذری، دینوری، مقدسی، مسعودی، ابن‌سعد و یعقوبی، بیعت علی با ابوبکر را شش ماه پس از درگذشت فاطمه زهرا معرفی کرده‌اند. در مقابل برخی دیگر از منابع همچون طبری، معتقدند که علی در همان روز اول خلافت،‌ بیعت نموده است. گروه دیگر همچون شیخ مفید، اصل بیعت را نپذیرفته و آن را رد می‌کنند و معتقدند که علی هیچگاه بیعت نکرده است.<ref name=":0">{{یادکرد ژورنال\|نام۱=اعظم\|نام خانوادگی۱=حسین‌پور اصل\|نام۲=محمود\|نام خانوادگی۲=بنادکوکی\|سال=۱۳۹۹\|شماره=۱۳\|عنوان=بیعت امام علی (ع) با خلیفه اول در ترازوی نقد (مطالعه موردی خطبه 37 نهج البلاغه)\|اشتراک=\|ژورنال=مطالعات فهم حدیث\|نشانی=https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1707832/%D8%A8%DB%8C%D8%B9%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B2%D9%88%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-37-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87?q=%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D8%AA%20%D8%B9%D9%84%D9%8A&score=8589934600.0&rownumber=1}}</ref>

	و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتی أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده‌اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ علی بن ابی طالب: فرمود: «چنین است که می‌بینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده‌ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه …»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>		== اجبار یا اختیار ==
			درماجرای اجبار نمودن علی بن ابی طالب بر بیعت با نخستین کاندید منصب خلافت آمده است که: «آنگاه‌دست آن حضرت [علی بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود را جمع می‌کرد، و چندان کشیدند تا اینکه آن را برروی دست ابوبکر قرار دادند و گفتند: «بیعت کن بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند که: «ابوالحسن بیعت نمود بیعت نمود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم\|تاریخ=1382\|ناشر=مسجد مقدس جمکران\|صفحه=280-281\|صفحات=2\|مکان=قم\|ref=احتجاج 1-115\|نام خانوادگی۱=اصفهانی\|نام۱=محمدتقی}}</ref>‌‌ و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتی أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده‌اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ علی بن ابی طالب: فرمود: «چنین است که می‌بینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده‌ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه …»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>

	علی بن ابی طالب در [[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه می‌گوید: «… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>		علی بن ابی طالب در [[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه می‌گوید: «… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>
خط ۲۷:		خط ۲۸:
	=== بیم و نگرانی از خطر حمله رومیان ===		=== بیم و نگرانی از خطر حمله رومیان ===
	خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به‌شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به‌شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

			== جایگاه و اهمیت ==
			بیعت علی با ابوبکر، از نظر سیاسی،‌ مذهبی و تاریخی حائز اهمیت است. بیعت علی از جنبه سیاسی، در زمینه اعتبار بخشی رای مردم به حکومت‌هاست. از دیدگاه مذهبی نیز علی به عنوان یکی از مخالفان خلافت ابوبکر، بیعتش سبب تشدید یا کاهش اختلافات میان دو جریان شیعه و سنی می‌شد. با این همه نظرات در خصوص بیعت علی با ابوبکر، واحد نبوده و اختلافات متعددی را شامل می‌شود.<ref name=":0" />

	== منابع ==		== منابع ==

Shahroudi: ابرابزار

2025-08-16T04:23:25Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان ~~علي~~ بن ~~أبي~~ طالب با عبارت رضی الله عنه]]در ماجرای '''بیعت علی بن ابی‌طالب با ابوبکر'''، منابع اسلامی گواهی می‌دهند که [[علی بن ابی‌طالب]] پس از [[درگذشت محمد]] با فشار و اجبار به بیعت با [[ابوبکر]] تن داد. هرچند برخی منابع ~~به طور~~ کلی، بیعت کردن علی با ابوبکر را نپذیرفته‌اند. در منابعی آمده است که او در [[مسجدالنبی\|مسجد]] به اجبار دستش را در دست ابوبکر گذاشتند و خود نیز در پاسخ به [[اسامه بن زید]] تأیید کرده که بیعتش از روی اکراه بوده است. همچنین در [[خطبه شقشقیه]] از سختی انتخاب میان قیام یا صبر یاد می‌کند و می‌گوید در نهایت صبر را برگزیده است، هرچند آن را به خار در چشم و استخوان در گلو تشبیه کرده است.		[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان علی بن أبی طالب با عبارت رضی الله عنه]]
			در ماجرای '''بیعت علی بن ابی‌طالب با ابوبکر'''، منابع اسلامی گواهی می‌دهند که [[علی بن ابی‌طالب]] پس از [[درگذشت محمد]] با فشار و اجبار به بیعت با [[ابوبکر]] تن داد. هرچند برخی منابع به‌طور کلی، بیعت کردن علی با ابوبکر را نپذیرفته‌اند. در منابعی آمده است که او در [[مسجدالنبی\|مسجد]] به اجبار دستش را در دست ابوبکر گذاشتند و خود نیز در پاسخ به [[اسامه بن زید]] تأیید کرده که بیعتش از روی اکراه بوده است. همچنین در [[خطبه شقشقیه]] از سختی انتخاب میان قیام یا صبر یاد می‌کند و می‌گوید در نهایت صبر را برگزیده است، هرچند آن را به خار در چشم و استخوان در گلو تشبیه کرده است.

	پژوهشگران برای چرایی این سکوت و بیعت چند دلیل برشمرده‌اند: کمبود یاران وفادار و بیم از کشته‌شدن خاندان نزدیکش؛ نگرانی از بروز تفرقه و خونریزی میان مسلمانان نوایمان؛ تهدید مرتدان که پس از مرگ پیامبر اسلام قدرت یافته بودند و مدینه را به خطر انداخته بودند؛ و نیز احتمال حمله رومیان در صورت ضعف جبهه داخلی. در چنین شرایطی، علی بیعت را به مصلحت اسلام و امت دانست و از قیام مسلحانه خودداری کرد.		پژوهشگران برای چرایی این سکوت و بیعت چند دلیل برشمرده‌اند: کمبود یاران وفادار و بیم از کشته‌شدن خاندان نزدیکش؛ نگرانی از بروز تفرقه و خونریزی میان مسلمانان نوایمان؛ تهدید مرتدان که پس از مرگ پیامبر اسلام قدرت یافته بودند و مدینه را به خطر انداخته بودند؛ و نیز احتمال حمله رومیان در صورت ضعف جبهه داخلی. در چنین شرایطی، علی بیعت را به مصلحت اسلام و امت دانست و از قیام مسلحانه خودداری کرد.

	== ~~'''~~شرح رویداد~~'''~~ ==		== شرح رویداد ==
	درماجرای اجبار نمودن علی بن ابی طالب بر بیعت با نخستین کاندید منصب خلافت آمده است که: «آنگاه‌دست آن حضرت [علی بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود را جمع می‌کرد، و چندان کشیدند تا اینکه آن را برروی دست ابوبکر قرار دادند و گفتند: ~~«بیعت‌~~ کن بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند که: «ابوالحسن بیعت نمود بیعت نمود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم\|تاریخ=1382\|ناشر=مسجد مقدس جمکران\|صفحه=280-281\|صفحات=2\|مکان=قم\|ref=احتجاج 1-115\|نام خانوادگی۱=اصفهانی\|نام۱=محمدتقی~~}}</ref>~~		درماجرای اجبار نمودن علی بن ابی طالب بر بیعت با نخستین کاندید منصب خلافت آمده است که: «آنگاه‌دست آن حضرت [علی بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود را جمع می‌کرد، و چندان کشیدند تا اینکه آن را برروی دست ابوبکر قرار دادند و گفتند: «بیعت کن بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند که: «ابوالحسن بیعت نمود بیعت نمود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم\|تاریخ=1382\|ناشر=مسجد مقدس جمکران\|صفحه=280-281\|صفحات=2\|مکان=قم\|ref=احتجاج 1-115\|نام خانوادگی۱=اصفهانی\|نام۱=محمدتقی}}</ref>

	و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتى أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ على بن ابى طالب: فرمود: «چنین است که میبینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه ...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>

	علی بن ابی طالب در [[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه ~~میگوید~~: «… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>		و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتی أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده‌اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ علی بن ابی طالب: فرمود: «چنین است که می‌بینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده‌ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه …»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>

			علی بن ابی طالب در [[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه می‌گوید: «… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>

	== دلایل بیعت ==		== دلایل بیعت ==
خط ۱۴:		خط ۱۵:

	=== نگرانی و بیم از کشته شدن یاران ===		=== نگرانی و بیم از کشته شدن یاران ===
	دوران [[خلافت علی بن ابی‌طالب\|خلافت علی]] از یاران فداکار، استوار و آماده پذیرش‌خطر ~~بی‌بهره‌~~ بود و با اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و در صورت درگیری کشته و با مرگشان دستگاه حکومت به مشکل ~~بر می‌خورد~~. خود علی در اینباره گفته است: «اگر بعد از درگذشت پیامبر، عمویم [[حمزه]] و برادرم [[جعفر بن ابی‌طالب\|جعفر]] ~~زنده‌~~ بودند، هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز دو نفر نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] در کنارم نبودند از این رو دریغم آمد اهل‌بیتم به هلاکت برسند.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>		دوران [[خلافت علی بن ابی‌طالب\|خلافت علی]] از یاران فداکار، استوار و آماده پذیرش‌خطر بی‌بهره بود و با اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و در صورت درگیری کشته و با مرگشان دستگاه حکومت به مشکل برمی‌خورد. خود علی در اینباره گفته است: «اگر بعد از درگذشت پیامبر، عمویم [[حمزه]] و برادرم [[جعفر بن ابی‌طالب\|جعفر]] زنده بودند، هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز دو نفر نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] در کنارم نبودند از این رو دریغم آمد اهل‌بیتم به هلاکت برسند.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>

	=== ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان ===		=== ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان ===
	اگر چه بسیاری از [[صحابه\|صحابه محمد]] با خلافت علی موافق نبودند و به دلایلی در مقابلش قرار گرفتند، علی که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به نومسلمان بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از [[اسلام]] و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، علی از این گزینه ~~صرف‌~~ نظر کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>		اگر چه بسیاری از [[صحابه\|صحابه محمد]] با خلافت علی موافق نبودند و به دلایلی در مقابلش قرار گرفتند، علی که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به نومسلمان بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از [[اسلام]] و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، علی از این گزینه صرف نظر کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>

	علی هنگامی که برای سرکوب آشوبگران عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد ~~سخنرانی‌~~ و اشاره موضوع گفت: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه ~~شایسته تر~~ بودیم از حق خود ~~باز داشت~~ ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو از شیر بود که کف کرده باشد و ~~کوچکترین~~ سستی و غفلت آن را فاسد می‌سازد و ~~کوچکترین~~ فرد آن را وارونه ~~می کند....»~~<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>		علی هنگامی که برای سرکوب آشوبگران عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد سخنرانی و اشاره موضوع گفت: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه شایسته‌تر بودیم از حق خود بازداشت ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو از شیر بود که کف کرده باشد و کوچک‌ترین سستی و غفلت آن را فاسد می‌سازد و کوچک‌ترین فرد آن را وارونه می‌کند…»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>

	=== بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت مرتدین ===		=== بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت مرتدین ===
	از آنجا که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] در سال‌های پایانی عمر محمد آموزش کافی ندیده و ایمانشان ~~محکم‌~~ نبود، با انتشار خبر [[درگذشت محمد]]، برخی [[مرتد]] شده و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و [[مدینه]] را تهدید ~~نمودند.~~ لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین شرایطی، قیام علی به صلاح نبود. علی در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره نموده و گفت: «به خدا سوگند هرگز فکر نمی‌کردم و به خاطرم خطور نمی‌کرد که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از اهل‌بیت او بگردانند و در جای دیگر قرار ~~دهند...»~~<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>		از آنجا که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] در سال‌های پایانی عمر محمد آموزش کافی ندیده و ایمانشان محکم نبود، با انتشار خبر [[درگذشت محمد]]، برخی [[مرتد]] شده و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و [[مدینه]] را تهدید نمودند؛ لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین شرایطی، قیام علی به صلاح نبود. علی در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره نموده و گفت: «به خدا سوگند هرگز فکر نمی‌کردم و به خاطرم خطور نمی‌کرد که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از اهل‌بیت او بگردانند و در جای دیگر قرار دهند…»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>

	=== بیم و نگرانی از خطر حمله رومیان ===		=== بیم و نگرانی از خطر حمله رومیان ===
	خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی ~~به شمار~~ می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به‌شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

	== منابع ==		== منابع ==
	~~<references />~~		{{پانویس\|۲}}
	~~[[رده:علی بن ابی‌طالب]]~~
	[[رده:ابوبکر]]		[[رده:ابوبکر]]
			[[رده:تاریخ خلفای راشدین]]
	[[رده:تفرقه در اسلام]]		[[رده:تفرقه در اسلام]]
	[[رده:~~تاریخ خلفای راشدین~~]]		[[رده:علی بن ابی‌طالب]]

Shahroudi در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۱

2025-08-16T04:21:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان علي بن أبي طالب با عبارت رضی الله عنه]]~~سابقه مفهوم «[[بیعت]]» به عنوان پیمانی دوطرفه میان مردم عرب به دوران پیش ازظهور اسلام بازمی‌گردد.~~ در دین اسلام نیزبه عنوان سنت اجتماعی موردپذیرش است و [[پیامبراسلام]] ازآن بهره‌برداری نمود. این نوشتار باعنوان «دلایل بیعت علی بن ~~ابی طالب~~ با ~~ابوبکر» برآن است تا بابررسی شواهد تاریخی، نشان‌دهدکه بیعت گرفتن از~~ [[علی بن ابی‌طالب~~\|علی بن ابی طالب~~]] پس ~~ازوفات پیامبراسلام،~~ با ~~اعمال زور~~ و اجبار و با ~~هجوم به خانه~~ [[~~فاطمه زهرا~~]] ~~صورت گرفته وامام این کار را~~ به ~~دلایل متقنی انجام داده‌اند. درطول تاریخ اسلام، حاکمان و زمامداران همواره~~ بیعت وفاداری مردم رابه عنوان عاملی اساسی دراستحکام و افزایش اقتدار حکومت خود تلقی می‌کردند و هرگز خودرا از جلب بیعت واعتماد مردم بی‌نیاز نمی‌دانستند. ~~یکی ازاصول بنیادین بیعت دراسلام، اختیاری بودن آن~~ است ~~و هرگونه~~ اجبار ~~دراین امر، مشروعیت آن~~ را ~~زیر سؤال می‌برد. دررأس مخالفان خلافت ابوبکر، علی~~ بن ~~ابی طالب و جمعی~~ از ~~بنی‌هاشم قرار داشتند~~. پذیرش بیعت از سوی آن حضرت، پس از شهادت فاطمه زهرا و بر اساس مصلحت‌اندیشی و با هدف حفظ وحدت اسلامی انجام شد؛ به این معنا که در ~~شرایطی که جامعه اسلام در آن روز به شرایط نابسامانی دچار بود،~~ [[~~علی بن ابی طالب~~]] ~~ناچار~~ به ~~پذیرش بیعت با او گردید~~.		[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان علي بن أبي طالب با عبارت رضی الله عنه]]در ماجرای '''بیعت علی بن ابی‌طالب با ابوبکر'''، منابع اسلامی گواهی می‌دهند که [[علی بن ابی‌طالب]] پس از [[درگذشت محمد]] با فشار و اجبار به بیعت با [[ابوبکر]] تن داد. هرچند برخی منابع به طور کلی، بیعت کردن علی با ابوبکر را نپذیرفته‌اند. در منابعی آمده است که او در [[مسجدالنبی\|مسجد]] به اجبار دستش را در دست ابوبکر گذاشتند و خود نیز در پاسخ به [[اسامه بن زید]] تأیید کرده که بیعتش از روی اکراه بوده است. همچنین در [[خطبه شقشقیه]] از سختی انتخاب میان قیام یا صبر یاد می‌کند و می‌گوید در نهایت صبر را برگزیده است، هرچند آن را به خار در چشم و استخوان در گلو تشبیه کرده است.

	~~== '''مقدمه''' ==~~		پژوهشگران برای چرایی این سکوت و بیعت چند دلیل برشمرده‌اند: کمبود یاران وفادار و بیم از کشته‌شدن خاندان نزدیکش؛ نگرانی از بروز تفرقه و خونریزی میان مسلمانان نوایمان؛ تهدید مرتدان که پس از مرگ پیامبر اسلام قدرت یافته بودند و مدینه را به خطر انداخته بودند؛ و نیز احتمال حمله رومیان در صورت ضعف جبهه داخلی. در چنین شرایطی، علی بیعت را به مصلحت اسلام و امت دانست و از قیام مسلحانه خودداری کرد.
	روایات تاریخی از منابع مختلف حاکی از آن است که [[ابوبکر]] و همراهانش، پس از [[رویداد سقیفه\|رویداد سقیفه،]] اولین تلاش خود را معطوف به گرفتن بیعت از مخالفان نمودند. در روزهای ابتدایی استقرار قدرت، بسیاری با آنان پیمان وفاداری بستند. با این حال، در خصوص بیعت [[بنی‌هاشم]]، به ویژه علی بن ابی طالب ، روایات متفاوتی به چشم می‌خورد. برخی از مورخان بر این باورند که بیعت ایشان حدود شش ماه پس از سقیفه و ~~بعد از درگذشت [[فاطمه زهرا]] انجام شد، در حالی که دسته‌ای دیگر معتقدند که ایشان در همان اوایل با ابوبکر~~ بیعت ~~کردند~~ و گروهی نیز اساساً منکر بیعت ایشان هستند. هدف این نوشتار با عنوان «دلایل بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر» تحقیق و بررسی تبیین در مورد دلایل بیعت علی بن ابی طالب با خلیفه اول است.

	~~على بن ابى طالب پس~~ از ~~نبی اکرم لایقترین فرد برای هدایت امت اسلامی به شمار میرفت. در تمامی ابعاد دین مبین اسلام،~~ از ~~جمله فضیلت پرهیزگاری، دانش عمیق فقهی~~ و قضایی پیکاردرراه خدا و سایر ویژگیهای والای انسانی، هیچ فردی با ایشان قابل مقایسه نبود. به همین دلیل، مکرراً به دستور خداوند و توسط پیامبراسلام به عنوان رهبر ينده ه [[مسلمان\|مسلمانان~~]] معرفی گردید~~ که ~~مهمترین آنها رویداد تاریخی [[رویداد غدیر خم\|غدیر خم]] وجود این،~~ پس از ~~[[درگذشت محمد\|درگذشت~~ پیامبر اسلام~~]]، على بن ابي طالب نتوانست به سرعت رهبری جامعه~~ را به ~~دست گیرد~~ و ~~هدایت مسلمانان را ادامه~~ در ~~واقع، مسیر جانشینی پیامبراسلام دچار انحراف شد و ایشان و کانون تصمیم گیری~~ در ~~اداره جامعه اسلامی کنار گذاشته شد. [[~~علی ~~ابن ابی طالب]] این انحراف~~ را ~~نپذیرفت~~ و ~~سکوت در مقابل آن را جایز ندانست. با با استدلال های قوی~~ و گفتگوهای آرام، حاکم وقت و حامیانش را مورد مورد انتقاد نتقاد و اعتراض قرار داد. اما با گذشت زمان آشکار شد که این عتراضات تأثیر چندانی ندارد و خلیفه و طرفدارانش بر حفظ و تداوم قدرت خود اصرار می ورزند.

	== '''شرح رویداد''' ==		== '''شرح رویداد''' ==
خط ۳۰:		خط ۲۷:
	خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

	== ~~پانویس ==~~		== منابع ==

	~~=== '''~~منابع~~''' =~~==
	<references />		<references />
	[[رده:علی بن ابی‌طالب]]		[[رده:علی بن ابی‌طالب]]

Shahroudi در ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۱۳

2025-08-16T04:13:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۱۳
خط ۷:		خط ۷:

	== '''شرح رویداد''' ==		== '''شرح رویداد''' ==
	درماجرای اجبار نمودن علی بن ابی طالب بر بیعت با نخستین کاندید منصب خلافت آمده است که: «آنگاه‌دست ~~مبارک~~ آن حضرت[علی بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود را جمع می‌کرد، و چندان کشیدند تا اینکه آن را برروی دست ابوبکر قرار ~~دادندوگفتند~~:~~«بیعت‌کن~~ بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند که: «ابوالحسن بیعت نمود بیعت نمود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم\|تاریخ=1382\|ناشر=مسجد مقدس جمکران\|صفحه=280-281\|صفحات=2\|مکان=قم\|ref=احتجاج 1-115\|نام خانوادگی۱=اصفهانی\|نام۱=محمدتقی}}</ref>		درماجرای اجبار نمودن علی بن ابی طالب بر بیعت با نخستین کاندید منصب خلافت آمده است که: «آنگاه‌دست آن حضرت [علی بن ابی طالب] را گرفتند درحالی که او دست خود را جمع می‌کرد، و چندان کشیدند تا اینکه آن را برروی دست ابوبکر قرار دادند و گفتند: «بیعت‌ کن بیعت کن.» و در مسجد طنین افکند که: «ابوالحسن بیعت نمود بیعت نمود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مکیال المکارم فی فوایدالدعا القائم\|تاریخ=1382\|ناشر=مسجد مقدس جمکران\|صفحه=280-281\|صفحات=2\|مکان=قم\|ref=احتجاج 1-115\|نام خانوادگی۱=اصفهانی\|نام۱=محمدتقی}}</ref>

	و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتى أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ على بن ابى طالب: فرمود: «چنین است که میبینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه ...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>		و نیز در احتجاج به روایت از [[محمد باقر]] آمده که: «وقتى أسامه وارد مدینه شد، چون دید که مردمان بر خلافت [[ابوبکر]] اجتماع کرده اند، به سوی علی بن ابی طالب طالب روان شد و به آن حضرت عرضه داشت: این چه وضعی است؟ على بن ابى طالب: فرمود: «چنین است که میبینی!» أسامه پرسید آیا تو با او بیعت کرده ای؟ فرمود: آری ای اسامه»، عرض کرد آیا از روی طوع و به اختیار خود بیعت کردی یا از روی اجبار و اکراه؟» فرمود: «خیر، بلکه از روی اکراه ...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=طبرسی \|نام۱=احمدبن علی \|عنوان=احتجاج \|تاریخ=1381 \|ناشر=دارالکتب الاسلامیه \|مکان=تهران \|صفحه=198 \|صفحات=1}}</ref>

	علی بن ابی طالب در[[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه ~~بیان می‌کند~~:«… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>		علی بن ابی طالب در [[خطبه شقشقیه]] ازاین دوراهی سخت و مهم و دلیل گزینش راه دوم اینگونه میگوید: «… من ازخلافت دوری گزیدم و به این فکرمی‌کردم که آیا با تکیه برتوان خود قیام کنم و حق خود ومردم رابگیرم، یا در این فضای پراز ستم وتاریکی صبرکنم؟ فضایی‌که پیران را ناتوان، جوانان را فرسوده و مؤمنان را به سختی می‌اندازد تا آرزوی مرگ کنند. در نهایت، صبر را عاقلانه‌تر دیدم و صبر کردم، اما مانند کسی که خاری در چشم و استخوانی در گلو دارد، شاهد غارت میراثم بودم.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=رضی \|نام۱=سید شریف \|عنوان=نهج البلاغه \|تاریخ=1402 \|ناشر=دفتر نشر معارف \|مکان=قم \|صفحه=24 \|صفحات=1}}</ref>

	== دلایل بیعت ==		== دلایل بیعت ==
	~~'''دلایل~~ سکوت و بیعت علی بن ~~ابی طالب را می‌توان بدین ترتیب دسته بندی کرد:'''~~		برای سکوت و بیعت علی بن ابی‌طالب، دلایل مختلفی از سوی پژوهشگران تاریخ و کلام، مطرح شده است.

	~~'''1)'''~~ نگرانی و بیم از ~~شهادت~~ یاران ~~خاندان امامت:~~ دوران ~~امام~~ از یاران فداکار، استوار و آماده پذیرش‌خطر بی‌بهره‌ بود ~~وبا~~ اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و ~~درصورت~~ درگیری به ~~شهادت می‌رسیدند، وبا شهادت ایشان آینده امامت به خطر می‌افتاد~~. ~~امام دراین‌ باره گفتند~~:«اگر ~~بعداز رحلت پیامبرخدا،~~ عمویم حمزه و برادرم جعفر ~~زنده‌بودند،~~ هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز ~~دونفر~~ نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] ~~درکنارم~~ نبودند از این رو دریغم آمد ~~اهل بیتم~~ به هلاکت برسند ~~لذا چشم پر از خاشاک را فرو بستم و همچون کسی که استخوان در گلویش گیر کرده باشد آب دهان فرو بردم..~~.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>		=== نگرانی و بیم از کشته شدن یاران ===
			دوران [[خلافت علی بن ابی‌طالب\|خلافت علی]] از یاران فداکار، استوار و آماده پذیرش‌خطر بی‌بهره‌ بود و با اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و در صورت درگیری کشته و با مرگشان دستگاه حکومت به مشکل بر می‌خورد. خود علی در اینباره گفته است: «اگر بعد از درگذشت پیامبر، عمویم [[حمزه]] و برادرم [[جعفر بن ابی‌طالب\|جعفر]] زنده‌ بودند، هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز دو نفر نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] در کنارم نبودند از این رو دریغم آمد اهل‌بیتم به هلاکت برسند.»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>

	~~'''2)'''~~ ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان~~: اگرچه~~ بسیاری از ~~یاران پیامبراسلام~~ با خلافت ~~امام~~ موافق نبودند و به دلایلی در ~~مقابل ایشان~~ قرار ~~گرفته بودند، امام~~ که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به ~~نو مسلمان~~ بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از اسلام و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، ~~امام~~ از این گزینه صرف‌ نظر کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>		=== ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان ===
			اگر چه بسیاری از [[صحابه\|صحابه محمد]] با خلافت علی موافق نبودند و به دلایلی در مقابلش قرار گرفتند، علی که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به نومسلمان بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از [[اسلام]] و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، علی از این گزینه صرف‌ نظر کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>

	~~امام~~ هنگامی که برای سرکوب آشوبگران ~~([[طلحه و زبیر]])~~ عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد سخنرانی‌ و اشاره موضوع ~~گفتند~~: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه شایسته تر بودیم از حق خود باز داشت ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو ~~ازشیر~~ بود که کف کرده باشد و کوچکترین سستی و غفلت آن را فاسد ~~میسازد~~ و کوچکترین فرد آن را وارونه می کند....»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>		علی هنگامی که برای سرکوب آشوبگران عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد سخنرانی‌ و اشاره موضوع گفت: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه شایسته تر بودیم از حق خود باز داشت ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو از شیر بود که کف کرده باشد و کوچکترین سستی و غفلت آن را فاسد می‌سازد و کوچکترین فرد آن را وارونه می کند....»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>

	~~'''3)'''~~ بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت [[مرتدین~~]]: ازآنجا~~ که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] ~~درسال‌های~~ پایانی عمر ~~پیامبراسلام~~ آموزش کافی ندیده و ایمانشان ~~محکم‌بود،~~ با ~~انتشارخبر~~ درگذشت ~~ایشان،~~ برخی ~~مرتدشده~~ و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و مدینه را تهدید نمودند. لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین ~~شرایطی که دشمنان اسلام پرچم [[ارتداد]] برافراشته بودند،~~ قیام ~~امام~~ به صلاح نبود. ~~امام~~ در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره نموده و ~~گفتند~~: «به خدا سوگند هرگز فکر ~~نمیکردم~~ و به خاطرم خطور ~~نمیکرد~~ که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از ~~اهل بیت~~ او بگردانند و در جای دیگر قرار دهند...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>		=== بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت مرتدین ===
			از آنجا که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] در سال‌های پایانی عمر محمد آموزش کافی ندیده و ایمانشان محکم‌ نبود، با انتشار خبر [[درگذشت محمد]]، برخی [[مرتد]] شده و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و [[مدینه]] را تهدید نمودند. لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین شرایطی، قیام علی به صلاح نبود. علی در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره نموده و گفت: «به خدا سوگند هرگز فکر نمی‌کردم و به خاطرم خطور نمی‌کرد که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از اهل‌بیت او بگردانند و در جای دیگر قرار دهند...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>

	~~'''4)'''~~بیم و نگرانی از خطر [[حمله رومیان~~]]:~~ خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		=== بیم و نگرانی از خطر حمله رومیان ===
			خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

	== پانویس ==		== پانویس ==

Martin8983: متنی

2025-08-12T20:30:57Z

متنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	'''4)'''بیم و نگرانی از خطر [[حمله رومیان]]: خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		'''4)'''بیم و نگرانی از خطر [[حمله رومیان]]: خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

	~~=== '''نتیجه''' ===~~
	بابررسی دقیق وبازخوانی شرایط حساس وخطیر [[صدراسلام]]، می‌توان دریافت که بیعت علی بن ابی طالب با [[محمد بن ابوبکر\|ابوبکر]]، تصمیمی برخاسته ازحکمت، دوراندیشی واولویت‌بندی مصالح عالیه اسلام و[[مسلمین]] بوده است. امام با درنظرگرفتن عواملی همچون حفظ وحدت امت اسلامی، جلوگیری از تفرقه و خونریزی، مقابله باخطر [[ارتداد]] وتهدیدات خارجی، مصلحت را در این دید که ازحق مسلم خود چشم‌پوشی نماید و با سکوت وصبر خود، از بروز [[فتنه‌های بزرگ‌]]<nowiki/>تر جلوگیری کند. این اقدام امام نه از سرضعف و ترس، بلکه از سردرایت و مسئولیت‌پذیری درقبال سرنوشت اسلام و[[امت اسلامی]] بوده است. امام با این عمل خود، نشان داد که حفظ [[کیان اسلام]] ، از هرچیز دیگری برای او مهم‌تر است وحاضر است برای‌رسیدن به این هدف، ازخواسته‌های شخصی خود نیز بگذرد. با صبر و تحمل و تدبیر و دوراندیشی، جامعه اسلامی را ازخطرات بزرگ رهایی بخشید واگر علاقه‌ای به [[اتحاد عاقل و معقول\|اتحاد]] مسلمانان نداشت و از عواقب وخیم اختلاف ودودستگی هراس نداشت، هرگز اجازه نمی‌داد رهبری مسلمانان از دست اوصیا و [[خلفای راستین]] پیامبراسلام خارج شود وبه دست دیگران بیفتد. بنابراین، بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر رامی‌توان به عنوان یک‌[[تصمیم استراتژیک]] وتاریخی درجهت حفظ اسلام وجلوگیری از فروپاشی آن ارزیابی کرد که نشان‌دهنده عمق بصیرت و تعهد امام به آرمان‌های والای اسلام است.

	== پانویس ==		== پانویس ==

Martin8983 در ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵

2025-08-04T18:25:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان علي بن أبي طالب با عبارت رضی الله عنه]]سابقه مفهوم «[[بیعت]]» به عنوان پیمانی دوطرفه میان مردم عرب به دوران پیش ازظهور اسلام بازمی‌گردد. در دین اسلام نیزبه عنوان سنت اجتماعی موردپذیرش است و [[پیامبراسلام]] ازآن بهره‌برداری نمود. این نوشتار باعنوان «دلایل بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر» برآن است تا بابررسی شواهد تاریخی، نشان‌دهدکه بیعت گرفتن از [[علی بن ابی‌طالب\|علی بن ابی طالب]] پس ازوفات پیامبراسلام، با اعمال زور و اجبار و با هجوم به خانه فاطمه ~~بنت محمدرسول الله~~ صورت گرفته وامام این کار را به دلایل متقنی انجام داده‌اند. درطول تاریخ اسلام، حاکمان و زمامداران همواره بیعت وفاداری مردم رابه عنوان عاملی اساسی دراستحکام و افزایش اقتدار حکومت خود تلقی می‌کردند ~~وهرگز~~ خودرا از جلب بیعت واعتماد مردم بی‌نیاز نمی‌دانستند. یکی ازاصول بنیادین بیعت دراسلام، اختیاری بودن آن است و هرگونه اجبار دراین امر، مشروعیت آن را زیر سؤال می‌برد. دررأس مخالفان خلافت ابوبکر، علی بن ابی طالب و جمعی از بنی‌هاشم قرار داشتند. پذیرش بیعت از سوی آن حضرت، پس از شهادت فاطمه ~~بنت محمدرسول الله~~ و بر اساس مصلحت‌اندیشی و با هدف حفظ وحدت اسلامی انجام شد؛ به این معنا که در شرایطی که جامعه اسلام در آن روز به شرایط نابسامانی دچار بود، [[علی بن ابی طالب]] ~~اچار~~ به پذیرش بیعت با او گردید.		[[پرونده:Rashidun Caliph Ali ibn Abi Talib - علي بن أبي طالب.svg\|بندانگشتی\|عنوان علي بن أبي طالب با عبارت رضی الله عنه]]سابقه مفهوم «[[بیعت]]» به عنوان پیمانی دوطرفه میان مردم عرب به دوران پیش ازظهور اسلام بازمی‌گردد. در دین اسلام نیزبه عنوان سنت اجتماعی موردپذیرش است و [[پیامبراسلام]] ازآن بهره‌برداری نمود. این نوشتار باعنوان «دلایل بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر» برآن است تا بابررسی شواهد تاریخی، نشان‌دهدکه بیعت گرفتن از [[علی بن ابی‌طالب\|علی بن ابی طالب]] پس ازوفات پیامبراسلام، با اعمال زور و اجبار و با هجوم به خانه [[فاطمه زهرا]] صورت گرفته وامام این کار را به دلایل متقنی انجام داده‌اند. درطول تاریخ اسلام، حاکمان و زمامداران همواره بیعت وفاداری مردم رابه عنوان عاملی اساسی دراستحکام و افزایش اقتدار حکومت خود تلقی می‌کردند و هرگز خودرا از جلب بیعت واعتماد مردم بی‌نیاز نمی‌دانستند. یکی ازاصول بنیادین بیعت دراسلام، اختیاری بودن آن است و هرگونه اجبار دراین امر، مشروعیت آن را زیر سؤال می‌برد. دررأس مخالفان خلافت ابوبکر، علی بن ابی طالب و جمعی از بنی‌هاشم قرار داشتند. پذیرش بیعت از سوی آن حضرت، پس از شهادت فاطمه زهرا و بر اساس مصلحت‌اندیشی و با هدف حفظ وحدت اسلامی انجام شد؛ به این معنا که در شرایطی که جامعه اسلام در آن روز به شرایط نابسامانی دچار بود، [[علی بن ابی طالب]] ناچار به پذیرش بیعت با او گردید.

	== '''مقدمه''' ==		== '''مقدمه''' ==
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	'''دلایل سکوت و بیعت علی بن ابی طالب را می‌توان بدین ترتیب دسته بندی کرد:'''		'''دلایل سکوت و بیعت علی بن ابی طالب را می‌توان بدین ترتیب دسته بندی کرد:'''

	'''1)''' نگرانی و بیم از شهادت یاران خاندان امامت: دوران امام از یاران فداکار، استوار ~~وآماده~~ پذیرش‌خطر ~~بی‌بهره‌بود~~ وبا اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و درصورت درگیری به شهادت می‌رسیدند، وبا شهادت ایشان آینده امامت به ~~خطرمی‌افتاد~~. امام ~~دراین‌باره می فرماید~~:«اگر بعداز رحلت پیامبرخدا، عمویم حمزه و برادرم جعفر زنده‌بودند، هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز دونفر نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] درکنارم نبودند از این رو دریغم آمد اهل بیتم به هلاکت برسند لذا چشم پر ~~ازخاشاک~~ را فرو بستم و همچون کسی که استخوان در گلویش گیر کرده باشد آب دهان فرو بردم...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>		'''1)''' نگرانی و بیم از شهادت یاران خاندان امامت: دوران امام از یاران فداکار، استوار و آماده پذیرش‌خطر بی‌بهره‌ بود وبا اقدام نظامی، تنها به خویشاوندان ونزدیکان خاندان خویش می‌توانست تکیه کند که شمارشان اندک بود و درصورت درگیری به شهادت می‌رسیدند، وبا شهادت ایشان آینده امامت به خطر می‌افتاد. امام دراین‌ باره گفتند:«اگر بعداز رحلت پیامبرخدا، عمویم حمزه و برادرم جعفر زنده‌بودند، هرگز ناگزیر به بیعت نمی‌شدم لکن به این مصیبت دچارشدم که جز دونفر نومسلمان عباس و [[جعفر بن عقیل بن ابی‌طالب\|عقیل]] درکنارم نبودند از این رو دریغم آمد اهل بیتم به هلاکت برسند لذا چشم پر از خاشاک را فرو بستم و همچون کسی که استخوان در گلویش گیر کرده باشد آب دهان فرو بردم...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|صفحه=302-322 \|صفحات=20}}</ref>

	'''2)''' ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان: اگرچه بسیاری از یاران پیامبراسلام با خلافت امام موافق نبودند و به دلایلی در مقابل ایشان قرار گرفته بودند، امام که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به نو مسلمان بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از اسلام و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، امام از این گزینه ~~صرف‌نظر~~ کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>		'''2)''' ترس و نگرانی از تفرقه و خونریزی در میان مسلمانان: اگرچه بسیاری از یاران پیامبراسلام با خلافت امام موافق نبودند و به دلایلی در مقابل ایشان قرار گرفته بودند، امام که خواهان یکپارچگی [[امت]] بود، نگران درگیری و خونریزی بین طرفداران و مخالفان خود بود. با توجه به نو مسلمان بودن بسیاری از مردم، این درگیری‌ها می‌توانست موجب رویگردانی آن‌ها از اسلام و تضعیف مسلمانان شود. از این رو، امام از این گزینه صرف‌ نظر کرد که این نشان از هدفمندی ایشان دارد.<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=پیشوایی \|نام۱=محمد \|عنوان=سیره پیشوایان \|تاریخ=1395 \|ناشر=موسسه تعلیمات امام صادق علیه السلام \|مکان=قم \|\|صفحه=75-76 \|صفحات=2}}</ref>

	امام هنگامی که برای سرکوب آشوبگران ([[طلحه و زبیر]]) عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد سخنرانی‌ و اشاره موضوع ~~فرمودند~~: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه شایسته تر بودیم از حق خود باز داشت ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو ازشیر بود که کف کرده باشد و کوچکترین سستی و غفلت آن را فاسد میسازد و کوچکترین فرد آن را وارونه می کند....»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>		امام هنگامی که برای سرکوب آشوبگران ([[طلحه و زبیر]]) عازم «[[بصره]]» می‌شد، با ایراد سخنرانی‌ و اشاره موضوع گفتند: «هنگامی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد [[قریش]] با خودکامگی خود را بر ما مقدم شمرده ما را که به رهبری امت از همه شایسته تر بودیم از حق خود باز داشت ولی من دیدم که صبر و بردباری بر این کار بهتر از ایجاد تفرقه میان مسلمانان و ریخته شدن خون آنان است زیرا مردم به تازگی اسلام را پذیرفته بودند و دین مانند مشکی مملو ازشیر بود که کف کرده باشد و کوچکترین سستی و غفلت آن را فاسد میسازد و کوچکترین فرد آن را وارونه می کند....»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=مجلسی \|نام۱=محمدتقی \|عنوان=بحارالانوار \|تاریخ=1362 \|مکان=تهران \|صفحه=جلد29، ص633 \|صفحات=1}}</ref>

	'''3)''' بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت [[مرتدین]]: ازآنجا که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] درسال‌های پایانی عمر پیامبراسلام آموزش کافی ندیده و ایمانشان محکم‌بود، با انتشارخبر ~~رحلت~~ ایشان، برخی مرتدشده و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و مدینه را تهدید نمودند. لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین شرایطی که دشمنان اسلام پرچم [[ارتداد]] برافراشته بودند، قیام امام به صلاح نبود. امام در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره ~~می‌نماید.می‌فرماید~~: «به خدا سوگند هرگز فکر نمیکردم و به خاطرم خطور نمیکرد که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از اهل بیت او بگردانند و در جای دیگر قرار دهند...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>		'''3)''' بیم و نگرانی از نابودی اسلام با افزایش قدرت [[مرتدین]]: ازآنجا که بسیاری از گروه‌های تازه [[فتوحات مسلمانان\|مسلمان]] درسال‌های پایانی عمر پیامبراسلام آموزش کافی ندیده و ایمانشان محکم‌بود، با انتشارخبر درگذشت ایشان، برخی مرتدشده و با حکومت اسلامی مخالفت کرده، از پرداخت [[زکات]] سرباز زده و مدینه را تهدید نمودند. لذا، اولین اقدام حکومت جدید، بسیج نیرو برای سرکوب مرتدان بود که با تلاش مسلمانان، آتش این فتنه خاموش شد. در چنین شرایطی که دشمنان اسلام پرچم [[ارتداد]] برافراشته بودند، قیام امام به صلاح نبود. امام در نامه‌ای به مردم مصر به این نکته اشاره نموده و گفتند: «به خدا سوگند هرگز فکر نمیکردم و به خاطرم خطور نمیکرد که عرب بعد از پیامبر امر امامت و رهبری را از اهل بیت او بگردانند و در جای دیگر قرار دهند...»<ref>{{یادکرد کتاب \|نام خانوادگی۱=ثقفی \|نام۱=محمد \|عنوان=الغارات \|تاریخ=1374 \|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد \|مکان=تهران \|\|صفحه=ج1، ص306 \|صفحات=1}}</ref>

	'''4)'''بیم و نگرانی از خطر [[حمله رومیان]]: خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان ~~رودررو~~ یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.		'''4)'''بیم و نگرانی از خطر [[حمله رومیان]]: خطر حمله احتمالی رومیان نیز می‌توانست عامل نگرانی دیگری برای جبهه مسلمین باشد، زیرا تا آن زمان مسلمانان سه بار با رومیان رو در رو یا درگیر شده بودند و رومیان مسلمانان را برای خود تهدیدی جدی به شمار می‌آوردند و در پی فرصتی بودند تا به مرکز اسلام حمله کنند. اگر علی به قیام مسلحانه مبادرت می‌ورزید، با تضعیف جبهه داخلی مسلمانان، بهترین فرصت برای رومی‌ها فراهم می‌شد تا از این ضعف بهره‌برداری کنند.

	=== '''نتیجه''' ===		=== '''نتیجه''' ===

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ دلایل بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر را به بیعت علی با ابوبکر منتقل کرد

2025-08-04T17:25:44Z

Shahroudi صفحهٔ دلایل بیعت علی بن ابی طالب با ابوبکر را به بیعت علی با ابوبکر منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵
(بدون تفاوت)

Shahroudi در ‏۴ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۸

2025-08-04T17:18:15Z

نمایش تغییرات

Martin8983: متنی

2025-08-04T16:45:12Z

متنی