تاریخچه حرم امام رضا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

2025-09-28T17:51:00Z

ابزار پیوندساز: افزودن پیوند روسیه به متن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۳۰۱:		خط ۳۰۱:
	# انجمن ایالتی و ولایتی: که در مشهد در ابتدا با ریاست میرزا حبیب‌الله مجتهد آغاز به کار کرد.		# انجمن ایالتی و ولایتی: که در مشهد در ابتدا با ریاست میرزا حبیب‌الله مجتهد آغاز به کار کرد.
	# اصحاب سراچه: اهل معرفت و عالمان معارف و [[اصلاح‌طلبی\|اصلاح طلب]] در منزلی کوچک، نزدیک مسجد جامع گوهرشاد دور هم جمع می‌شدند. و به پیروی از اصحاب صفّه خود را اصحاب سراچه می‌نامیدند و در اندیشه اصلاح جامعه بودند. حاج میرزا مجتهد خراسانی و حاج فاضل خراسانی و سید علی خان درگزی و سید محمد امین الحکمای سبزواری از اعضای این انجمن بودند. همچنین زین العابدین سبزواری از مهم‌ترین اعضای آن بود.		# اصحاب سراچه: اهل معرفت و عالمان معارف و [[اصلاح‌طلبی\|اصلاح طلب]] در منزلی کوچک، نزدیک مسجد جامع گوهرشاد دور هم جمع می‌شدند. و به پیروی از اصحاب صفّه خود را اصحاب سراچه می‌نامیدند و در اندیشه اصلاح جامعه بودند. حاج میرزا مجتهد خراسانی و حاج فاضل خراسانی و سید علی خان درگزی و سید محمد امین الحکمای سبزواری از اعضای این انجمن بودند. همچنین زین العابدین سبزواری از مهم‌ترین اعضای آن بود.
	# حزب مجاهد: حزب مجاهد مشهد قدیمی‌ترین حزب سیاسی در تاریخ ایران به‌شمار می‌آید. این حزب قبل از پیروزی انقلاب مشروطه با رهبری [[حیدرخان عمواوغلی\|حیدر خان عمواوغلی]] با تشکیلات مخفی به وجود آمد. ایدئولوژی آن متأثر از حزب همت، شعبه حزب سوسیال دموکرات روسیه بود.		# حزب مجاهد: حزب مجاهد مشهد قدیمی‌ترین حزب سیاسی در تاریخ ایران به‌شمار می‌آید. این حزب قبل از پیروزی انقلاب مشروطه با رهبری [[حیدرخان عمواوغلی\|حیدر خان عمواوغلی]] با تشکیلات مخفی به وجود آمد. ایدئولوژی آن متأثر از حزب همت، شعبه حزب سوسیال دموکرات [[روسیه]] بود.
	# دو حزب اعتدالی و انقلابی: هر دو در مشهد فعال بودند و مدتی هم، حزب دمکرات نامیده می‌شدند.		# دو حزب اعتدالی و انقلابی: هر دو در مشهد فعال بودند و مدتی هم، حزب دمکرات نامیده می‌شدند.

Mahdel در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۷

2023-07-04T17:37:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	گنبد و گلدسته حرم علی بن موسی الرضا، یک سازهٔ چهارطاقی است که ضریح را در خود جای داده است. [[شاه تهماسب یکم]]، دومین پادشاه [[دودمان صفویان\|صفوی]] برای اولین بار این گنبد را طلاکاری نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref> تالار مرکزی [[حرم امام رضا]] شامل یک سازهٔ چهارطاقی است که با گنبد، ضریح وی را در خود جای داده است. این تالار مرکزی، از شمال به رواق [[دارالفیض]]، از غرب به [[مسجد بالاسر]]، از شرق به [[گنبد حاتم‌خانی]] و از جنوب به رواق [[دارالحفاظ]] راه دارد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref>		گنبد و گلدسته حرم علی بن موسی الرضا، یک سازهٔ چهارطاقی است که ضریح را در خود جای داده است. [[شاه تهماسب یکم]]، دومین پادشاه [[دودمان صفویان\|صفوی]] برای اولین بار این گنبد را طلاکاری نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref> تالار مرکزی [[حرم امام رضا]] شامل یک سازهٔ چهارطاقی است که با گنبد، ضریح وی را در خود جای داده است. این تالار مرکزی، از شمال به رواق [[دارالفیض]]، از غرب به [[مسجد بالاسر]]، از شرق به [[گنبد حاتم‌خانی]] و از جنوب به رواق [[دارالحفاظ]] راه دارد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref>

	از این منطقه و بنا تا پیش از دوره سامانیان اطلاعاتی در دست نیست و گمانه زنی می‌شود که پیش از اسلام در این منطقه، [[آتشکده\|آتشکده‌ای]] وجود داشته است که گنبدی بر فراز آن بوده است.<ref>{{پک\|فیروزیان پوراصفهانی\|مجرد کاهانی\|۱۳۹۰\|ک=پژوهشنامه خراسان بزرگ\|ف=وجه تسمیه برخی از اماکن متبرکه}}</ref> پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، نام این منطقه «قُبّهٔ هارونی» بوده است.<ref>{{پک\|ناجی\|باغستانی\|۱۳۹۴\|ف=الرضا، امام\|ک=دانشنامهٔ جهان اسلام}}</ref> مشهور است که مأمون بر قبر پدرش، گنبدی را ساخته بود. اکنون نیز دیوار چینی قدیمی حرم، که بنای آن منسوب به مأمون است، وجود دارد و بنای فعلی بر روی همان ساخته شده است.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=آستان قدس رضوی}}</ref><ref>{{پک\|محمدی\|۱۳۷۶\|ک=دایرةالمعارف بناهای تاریخی ایران\|ف=مجموعه آرامگاهی آستان قدس رضوی (مشهد)}}</ref> گنبد طلایی حرم امام رضا در صحن بیرونی آن قرار داشته و دارای دو پوشش است. پوشش ابتدایی آن، گنبدخانه حرم است که به آن قبه گفته می‌شود و پوشش دوم که بالای پوشش اول قرار دارد، گنبد نام گرفته است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=عجایب چندگانه حرم امام رضا که کمتر کسی از آن‌ها خبر دارد! {{!}} مجله جاباما\|نشانی=https://www.jabama.com/mag/imam-reza-shrine-wonders/\|وبگاه=مجله جاباما {{!}} مرجع راهنمای سفر ایرانگردی\|تاریخ=2019-12-07\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa-IR}}</ref> در ابتدا به دستور [[احمد سنجر\|سلطان سنجر سلجوقی]] و با یاری وزیر او، [[شرف‌الدین قمی]] با آجرهای زرد رنگ ساخته و با کاشی آذین شد. بعد از آن، [[شاه تهماسب یکم\|شاه تهماسب صفوی]] در سال ۹۳۲ ه‍.ق) بدون تغییر در اصل سازه، آن را با خشت‌هایی از جنس طلا ساخت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تاریخچه گنبد طلای حرم علی‌ابن‌موسی الرضا (ع)\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/697431/تاریخچه-گنبد-طلای-حرم-علی-ابن-موسی-الرضا-ع\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2021-06-21\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa}}</ref>		از این منطقه و بنا تا پیش از دوره سامانیان اطلاعاتی در دست نیست و گمانه زنی می‌شود که پیش از اسلام در این منطقه، [[آتشکده\|آتشکده‌ای]] وجود داشته است که گنبدی بر فراز آن بوده است.<ref>{{پک\|فیروزیان پوراصفهانی\|مجرد کاهانی\|۱۳۹۰\|ک=پژوهشنامه خراسان بزرگ\|ف=وجه تسمیه برخی از اماکن متبرکه}}</ref> پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، نام این منطقه «قُبّهٔ هارونی» بوده است.<ref>{{پک\|ناجی\|باغستانی\|۱۳۹۴\|ف=الرضا، امام\|ک=دانشنامهٔ جهان اسلام}}</ref> مشهور است که مأمون بر قبر پدرش، گنبدی ساخته بود. اکنون نیز دیوار چینی قدیمی حرم، که بنای آن منسوب به مأمون است، وجود دارد و بنای فعلی بر روی همان ساخته شده است.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=آستان قدس رضوی}}</ref><ref>{{پک\|محمدی\|۱۳۷۶\|ک=دایرةالمعارف بناهای تاریخی ایران\|ف=مجموعه آرامگاهی آستان قدس رضوی (مشهد)}}</ref> گنبد طلایی حرم امام رضا در صحن بیرونی آن قرار داشته و دارای دو پوشش است. پوشش ابتدایی آن، گنبدخانه حرم است که به آن قبه گفته می‌شود و پوشش دوم که بالای پوشش اول قرار دارد، گنبد نام گرفته است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=عجایب چندگانه حرم امام رضا که کمتر کسی از آن‌ها خبر دارد! {{!}} مجله جاباما\|نشانی=https://www.jabama.com/mag/imam-reza-shrine-wonders/\|وبگاه=مجله جاباما {{!}} مرجع راهنمای سفر ایرانگردی\|تاریخ=2019-12-07\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa-IR}}</ref> در ابتدا به دستور [[احمد سنجر\|سلطان سنجر سلجوقی]] و با یاری وزیر او، [[شرف‌الدین قمی]] با آجرهای زرد رنگ ساخته و با کاشی آذین شد. بعد از آن، [[شاه تهماسب یکم\|شاه تهماسب صفوی]] در سال ۹۳۲ ه‍.ق) بدون تغییر در اصل سازه، آن را با خشت‌هایی از جنس طلا ساخت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تاریخچه گنبد طلای حرم علی‌ابن‌موسی الرضا (ع)\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/697431/تاریخچه-گنبد-طلای-حرم-علی-ابن-موسی-الرضا-ع\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2021-06-21\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa}}</ref>

	[[دودمان سلجوق\|سلجوقیان]] در قرن‌های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می‌شود انجام دادند. [[ترکان زمرد ملک]]، دختر خواهرزادهٔ [[احمد سنجر\|سلطان سنجر]]، در سدهٔ ششم ه‍.ق [[ازاره\|ازارهٔ]] گنبدخانهٔ حرم را با کاشی‌های ممتاز زرین‌فام — که به [[کاشی سنجری]] معروف است — مزین کرد.<ref>{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۱–۳۲}}</ref> در همین دوران‌ها، شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی پس از مرمت بنا، گنبدی را نیز بر آن ساخت.<ref name=":72">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بنابر گزارشی که ابن بطوطه در سال ۷۳۴ ه‍. ق، پس از یک سده از واقعه هجوم مغول به حرم امام رضا گزارشگر آن است؛ حرم امام رضا عمارتی زیبا با کاشی‌کاری‌ها و ضریح نقره‌ای تصویر شده است و اثری از خرابی وجود ندارد. این احتمال داده شده است که این عمارت به تصویر کشیده شده، از ساخته‌های سلطان محمد خدابنده بوده باشد. همچنین گنبد حرم نیز از ساخته‌های اوست.<ref name=":722">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بر همین اساس گنبد حال حاضر را مربوط به این دوره دانسته‌اند. ابنیه این دوره را مسجد بالاسر، یک مدرسه و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی حرم دانسته‌اند.<ref>{{پک\|زنگنه\|۱۳۷\|ک=مشکوة\|ف=حرم مطهر رضوی و رویدادهای مهم آن}}</ref>		[[دودمان سلجوق\|سلجوقیان]] در قرن‌های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می‌شود انجام دادند. [[ترکان زمرد ملک]]، دختر خواهرزادهٔ [[احمد سنجر\|سلطان سنجر]]، در سدهٔ ششم ه‍.ق [[ازاره\|ازارهٔ]] گنبدخانهٔ حرم را با کاشی‌های ممتاز زرین‌فام — که به [[کاشی سنجری]] معروف است — مزین کرد.<ref>{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۱–۳۲}}</ref> در همین دوران‌ها، شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی پس از مرمت بنا، گنبدی را نیز بر آن ساخت.<ref name=":72">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بنابر گزارشی که ابن بطوطه در سال ۷۳۴ ه‍. ق، پس از یک سده از واقعه هجوم مغول به حرم امام رضا گزارشگر آن است؛ حرم امام رضا عمارتی زیبا با کاشی‌کاری‌ها و ضریح نقره‌ای تصویر شده است و اثری از خرابی وجود ندارد. این احتمال داده شده است که این عمارت به تصویر کشیده شده، از ساخته‌های سلطان محمد خدابنده بوده باشد. همچنین گنبد حرم نیز از ساخته‌های اوست.<ref name=":722">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بر همین اساس گنبد حال حاضر را مربوط به این دوره دانسته‌اند. ابنیه این دوره را مسجد بالاسر، یک مدرسه و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی حرم دانسته‌اند.<ref>{{پک\|زنگنه\|۱۳۷\|ک=مشکوة\|ف=حرم مطهر رضوی و رویدادهای مهم آن}}</ref>

Shahroudi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

2023-06-03T23:49:14Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''تاریخچه حرم امام رضا''' شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی [[دوران صفویه]] تا اکنون برای [[حرم امام رضا]] است. در این مقاله به تاریخچه [[صحن]]‌ها، [[ایوان]]‌ها، [[رواق]]‌ها، [[مسجد]]ها، [[بست~~\|بست‌ها~~]]، مراکز وابسته به حرم، [[مقبره]]‌ها و وقایع مربوط به حرم امام رضا پرداخته شده است.{{جعبه اطلاعات جای‌های تاریخی ایران\|نام=حرم امام رضا\|روی‌نقشه=آری\|عرض‌جغرافیایی=\|طول‌جغرافیایی=\|تصویر=Imam reza shrine in Mashhad (Longitudinal Cropped).jpg\|اندازه تصویر=250\|عنوان تصویر=گنبد، ایوان و گلدستهٔ '''حرم امام رضا''' از [[صحن عتیق]]\|استان=[[استان خراسان رضوی\|خراسان رضوی]]\|شهرستان=[[شهرستان مشهد\|مشهد]]\|بخش=\|نام محلی=حرم مطهر رضوی\|نام‌های دیگر=\|نام‌های قدیمی=\|نوع بنا=آرامگاه و [[زیارت]]‌گاه شیعه، مسجد نزد مسلمانان\|سال‌های مرمت=\|کاربری=[[مسجد]] و زیارت‌گاه\|کاربری کنونی=\|دیرینگی=آثار به‌جامانده از دورهٔ [[سلجوقی]] تا به امروز\|شماره ثبت=۱۴۰\|تاریخ ثبت ملی={{جلالی حروف\|۱۵\|۱۰\|۱۳۱۰\|پیوند=نه}}\|دوره ساخت اثر=از دورهٔ [[سامانیان]] تا به امروز\|بانی اثر=\|مالک اثر=\|مالک فعلی اثر=[[آستان قدس رضوی]]\|تولیت اثر=[[احمد مروی]]\|شماره ثبت یونسکو=\|تاریخ ثبت یونسکو=\|امکان بازدید=آری\|شماره تلفن=\|وبگاه=[https://razavi.ir/ آستان قدس رضوی]\|پانویس=پربازدیدترین مکان در ایران}}		'''تاریخچه حرم امام رضا''' شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی [[دوران صفویه]] تا اکنون برای [[حرم امام رضا]] است. در این مقاله به تاریخچه [[صحن]]‌ها، [[ایوان]]‌ها، [[رواق]]‌ها، [[مسجد]]ها، [[بست]]‌ها، مراکز وابسته به حرم، [[مقبره]]‌ها و وقایع مربوط به حرم امام رضا پرداخته شده است.{{جعبه اطلاعات جای‌های تاریخی ایران\|نام=حرم امام رضا\|روی‌نقشه=آری\|عرض‌جغرافیایی=\|طول‌جغرافیایی=\|تصویر=Imam reza shrine in Mashhad (Longitudinal Cropped).jpg\|اندازه تصویر=250\|عنوان تصویر=گنبد، ایوان و گلدستهٔ '''حرم امام رضا''' از [[صحن عتیق]]\|استان=[[استان خراسان رضوی\|خراسان رضوی]]\|شهرستان=[[شهرستان مشهد\|مشهد]]\|بخش=\|نام محلی=حرم مطهر رضوی\|نام‌های دیگر=\|نام‌های قدیمی=\|نوع بنا=آرامگاه و [[زیارت]]‌گاه شیعه، مسجد نزد مسلمانان\|سال‌های مرمت=\|کاربری=[[مسجد]] و زیارت‌گاه\|کاربری کنونی=\|دیرینگی=آثار به‌جامانده از دورهٔ [[سلجوقی]] تا به امروز\|شماره ثبت=۱۴۰\|تاریخ ثبت ملی={{جلالی حروف\|۱۵\|۱۰\|۱۳۱۰\|پیوند=نه}}\|دوره ساخت اثر=از دورهٔ [[سامانیان]] تا به امروز\|بانی اثر=\|مالک اثر=\|مالک فعلی اثر=[[آستان قدس رضوی]]\|تولیت اثر=[[احمد مروی]]\|شماره ثبت یونسکو=\|تاریخ ثبت یونسکو=\|امکان بازدید=آری\|شماره تلفن=\|وبگاه=[https://razavi.ir/ آستان قدس رضوی]\|پانویس=پربازدیدترین مکان در ایران}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	خداوند سبحان آسمان دنیا را با ستارگان زینت بخشید و گنبد گیتی را با انوار فروزان آن آرایش داد. از منت‌های خداوند این بود که سلطان اعظم و خاقان اکرم که از نظر حسب و نسب از اشرف پادشاهان روی زمین و از جهت اخلاق و ادب از گرامی‌ترین آنها می‌باشد. او مروج مذهب اجداد طاهرین و زنده کنندهٔ آثار پدران معصوم خود می‌باشد، شاه سلیمان صفوی موسوی این گنبد ملکوتی را که در اثر زلزله آسیب دیده بود مرمت کرد، و خرابی‌های آن را تجدید بنا نمود و اکنون گنبد مطهر مانند آفتاب تابان نورافشانی می‌کند و این عمل در سال یک هزار و هشتاد انجام یافت.</blockquote>آخرین کتیبه گنبد حرم امام رضا به تاریخ آذر ۱۳۵۹ خورشیدی بر روی آن نصب شده است. این کتیبه پس از بتن‌کاری روی گنبد و افزود شدن قطر گنبد، فضا یافت تا افزوده شود.<ref name=":03"/><ref name=":12"/>		خداوند سبحان آسمان دنیا را با ستارگان زینت بخشید و گنبد گیتی را با انوار فروزان آن آرایش داد. از منت‌های خداوند این بود که سلطان اعظم و خاقان اکرم که از نظر حسب و نسب از اشرف پادشاهان روی زمین و از جهت اخلاق و ادب از گرامی‌ترین آنها می‌باشد. او مروج مذهب اجداد طاهرین و زنده کنندهٔ آثار پدران معصوم خود می‌باشد، شاه سلیمان صفوی موسوی این گنبد ملکوتی را که در اثر زلزله آسیب دیده بود مرمت کرد، و خرابی‌های آن را تجدید بنا نمود و اکنون گنبد مطهر مانند آفتاب تابان نورافشانی می‌کند و این عمل در سال یک هزار و هشتاد انجام یافت.</blockquote>آخرین کتیبه گنبد حرم امام رضا به تاریخ آذر ۱۳۵۹ خورشیدی بر روی آن نصب شده است. این کتیبه پس از بتن‌کاری روی گنبد و افزود شدن قطر گنبد، فضا یافت تا افزوده شود.<ref name=":03"/><ref name=":12"/>
	[[پرونده:Imam_Reza_Shrine2020_8.jpg\|بندانگشتی\|مراسم تعویض پرچم گنبد حرم امام رضا در سال ۲۰۲۰ میلادی]]		[[پرونده:Imam_Reza_Shrine2020_8.jpg\|بندانگشتی\|مراسم تعویض پرچم گنبد حرم امام رضا در سال ۲۰۲۰ میلادی]]
	تاریخچه استفاده از پرچم برای حرم به درستی مشخص نیست؛ اما منابع از وجود علم و پرچمی در آستان قدس رضوی یاد کرده‌اند که مربوط به دوره تیموری بوده است و به هنگام استقبال از پادشاهان یا تسلیم شهر به مهاجمان، برافراشته می‌شد. در نسخ خطیی مربوط به قرن دهم هجری، نشان یا پرچم آستان قدس به صورت ترنجی نقاشی شده است که در حاشیه آن نام چهارده معصوم در چهارده دایره نقش بسته است و در وسط آن عبارت «مهر مشهد مقدس‌الرضا علیه افضل التحیه و الدعاء» نقش بسته است. در دوره محمدرضا شاه و به سال ۱۳۳۷ شمسی، متولیان آستان قدس قصد کردند تا نشانی خاص برای آستان قدس تهیه کنند. در اسناد مربوط به این اقدام، آمده است که چون رنگ سبز شعار بنی‌هاشم و امه اطهار است، رنگ سبز برای این پرچم در نظر گرفته شود و عبارات «[[لا اله الا الله]]» و «[[محمد ~~رسول الله~~]]» بر یک سمت و در دیگر سمت نیز عبارت «السلطان علی‌ابن موسی‌الرضا» نقش ببندند. با این وجود در عکس‌های سال‌های پایانی حکومت پهلوی، نشان تاج شاهی بر روی پرچم نصب شده بود. در دوره انقلاب اسلامی، عبارت «لااله الا الله» به عنوان نشان آستان قدس در پرچم آورده شد و در حاشیه آن نام رضا تکرار شده است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=ماجرای تاریخی اهتزاز پرچم سبز بر فراز گنبد امام رضا (ع)+ تصاویر {{!}} خبرگزاری فارس\|نشانی=https://www.farsnews.ir/razavi/news/14000718000236/ماجرای-تاریخی-اهتزاز-پرچم-سبز-بر-فراز-گنبد-امام-رضا-ع--تصاویر\|وبگاه=www.farsnews.ir\|بازبینی=2022-07-14}}</ref>		تاریخچه استفاده از پرچم برای حرم به درستی مشخص نیست؛ اما منابع از وجود علم و پرچمی در آستان قدس رضوی یاد کرده‌اند که مربوط به دوره تیموری بوده است و به هنگام استقبال از پادشاهان یا تسلیم شهر به مهاجمان، برافراشته می‌شد. در نسخ خطیی مربوط به قرن دهم هجری، نشان یا پرچم آستان قدس به صورت ترنجی نقاشی شده است که در حاشیه آن نام چهارده معصوم در چهارده دایره نقش بسته است و در وسط آن عبارت «مهر مشهد مقدس‌الرضا علیه افضل التحیه و الدعاء» نقش بسته است. در دوره محمدرضا شاه و به سال ۱۳۳۷ شمسی، متولیان آستان قدس قصد کردند تا نشانی خاص برای آستان قدس تهیه کنند. در اسناد مربوط به این اقدام، آمده است که چون رنگ سبز شعار بنی‌هاشم و امه اطهار است، رنگ سبز برای این پرچم در نظر گرفته شود و عبارات «[[لا اله الا الله]]» و «[[محمد رسول‌الله]]» بر یک سمت و در دیگر سمت نیز عبارت «السلطان علی‌ابن موسی‌الرضا» نقش ببندند. با این وجود در عکس‌های سال‌های پایانی حکومت پهلوی، نشان تاج شاهی بر روی پرچم نصب شده بود. در دوره انقلاب اسلامی، عبارت «لااله الا الله» به عنوان نشان آستان قدس در پرچم آورده شد و در حاشیه آن نام رضا تکرار شده است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=ماجرای تاریخی اهتزاز پرچم سبز بر فراز گنبد امام رضا (ع)+ تصاویر {{!}} خبرگزاری فارس\|نشانی=https://www.farsnews.ir/razavi/news/14000718000236/ماجرای-تاریخی-اهتزاز-پرچم-سبز-بر-فراز-گنبد-امام-رضا-ع--تصاویر\|وبگاه=www.farsnews.ir\|بازبینی=2022-07-14}}</ref>

	پرچم گنبد حرم امام رضا به‌طور رسمی در سه نوبت از سال، تعویض می‌شود. این تعویض طی مراسمی رسمی در آستان قدس صورت می‌گیرد. این سه نوبت، آغاز ماه محرم، آغاز ماه ربیع الاول و روز به دنیا آمدن علی بن موسی الرضا در روز ۱۱ ماه ذی القعده هرسال، هستند که پرچم در این روزها، تعویض می‌شود. این پرچم در ایام عزا به رنگ سیاه و در روزهای اعیاد به رنگ سبز است. در هنگام تعویض پرچم گنبد، در نقاره‌خانه نیز می‌نوازند. پس از تعویض پرچم، پرچم قدیمی به هیئات مذهبی از جانب آستان قدس اهدا می‌شود. در تعویض پرچم در روز درگذشت علی بن موسی الرضا، به مدت سه روز پرچم مشکی بر گنبد برافراشته خواهد ماند.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تعویض پرچم گنبد حرم رضوی به مناسبت روز زیارتی حضرت رضا (ع)\|نشانی=https://www.borna.news/بخش-استان-ها-11/1342657-تعویض-پرچم-گنبد-حرم-رضوی-به-مناسبت-روز-زیارتی-حضرت-رضا\|وبگاه=خبرگزاری برنا\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب\|عنوان=پرچم گنبد حرم امام رضا (ع) چند بار در سال تغییر می‌کند؟\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/320315/پرچم-گنبد-حرم-امام-رضا-ع-چند-بار-در-سال-تغییر-می-کند\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2013-11-01\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa}}</ref> در این مراسم، شخصیت‌های علمی و مذهبی حضور خواهند داشت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=حضور شخصیت‌های مذهبی در تعویض پرچم گنبد\|نشانی=http://shoaresal.ir/fa/news/31379\|وبگاه=fa\|تاریخ=۱۳۹۵/۰۷/۱۳–۱۵:۳۲\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa\|نام=پایگاه خبری تحلیلی شعار\|نام خانوادگی=سال}}</ref>		پرچم گنبد حرم امام رضا به‌طور رسمی در سه نوبت از سال، تعویض می‌شود. این تعویض طی مراسمی رسمی در آستان قدس صورت می‌گیرد. این سه نوبت، آغاز ماه محرم، آغاز ماه ربیع الاول و روز به دنیا آمدن علی بن موسی الرضا در روز ۱۱ ماه ذی القعده هرسال، هستند که پرچم در این روزها، تعویض می‌شود. این پرچم در ایام عزا به رنگ سیاه و در روزهای اعیاد به رنگ سبز است. در هنگام تعویض پرچم گنبد، در نقاره‌خانه نیز می‌نوازند. پس از تعویض پرچم، پرچم قدیمی به هیئات مذهبی از جانب آستان قدس اهدا می‌شود. در تعویض پرچم در روز درگذشت علی بن موسی الرضا، به مدت سه روز پرچم مشکی بر گنبد برافراشته خواهد ماند.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تعویض پرچم گنبد حرم رضوی به مناسبت روز زیارتی حضرت رضا (ع)\|نشانی=https://www.borna.news/بخش-استان-ها-11/1342657-تعویض-پرچم-گنبد-حرم-رضوی-به-مناسبت-روز-زیارتی-حضرت-رضا\|وبگاه=خبرگزاری برنا\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب\|عنوان=پرچم گنبد حرم امام رضا (ع) چند بار در سال تغییر می‌کند؟\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/320315/پرچم-گنبد-حرم-امام-رضا-ع-چند-بار-در-سال-تغییر-می-کند\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2013-11-01\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa}}</ref> در این مراسم، شخصیت‌های علمی و مذهبی حضور خواهند داشت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=حضور شخصیت‌های مذهبی در تعویض پرچم گنبد\|نشانی=http://shoaresal.ir/fa/news/31379\|وبگاه=fa\|تاریخ=۱۳۹۵/۰۷/۱۳–۱۵:۳۲\|بازبینی=2022-07-14\|کد زبان=fa\|نام=پایگاه خبری تحلیلی شعار\|نام خانوادگی=سال}}</ref>
خط ۳۰۵:		خط ۳۰۵:

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۳}}		{{پانویس\|۳}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=بله\|نیازمند ویراستاری=~~بله~~\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=بله\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:تاریخ معماری]]		[[رده:تاریخ معماری]]

Shahroudi در ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۲۳:۴۴

2023-06-03T23:44:33Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: /* پانویس */

2023-04-06T07:26:03Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۶
خط ۳۰۵:		خط ۳۰۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس\|۳}}		{{پانویس\|۳}}

			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=بله\|نیازمند ویراستاری=بله\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:تاریخ معماری]]		[[رده:تاریخ معماری]]

Shahroudi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

2023-03-02T03:02:01Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

نمایش تغییرات

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''تاریخچه حرم امام رضا''' شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی دوران صفویه تا اکنون برای حرم امام رضا است. در این مقاله به تاریخچه صحن‌ها، ایوان‌ها، رواق‌ها، مسجدها، بست‌ها، مراکز وابسته به حرم، مقبره‌ها و وقایع مربوط به حرم پردا...» ایجاد کرد

2023-03-01T20:07:28Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''تاریخچه حرم امام رضا''' شامل اتفاقات رخ داده در بازه زمانی دوران صفویه تا اکنون برای حرم امام رضا است. در این مقاله به تاریخچه صحن‌ها، ایوان‌ها، رواق‌ها، مسجدها، بست‌ها، مراکز وابسته به حرم، مقبره‌ها و وقایع مربوط به حرم پردا...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۳۷
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	گنبد و گلدسته حرم علی بن موسی الرضا، یک سازهٔ چهارطاقی است که ضریح را در خود جای داده است. [[شاه تهماسب یکم]]، دومین پادشاه [[دودمان صفویان\|صفوی]] برای اولین بار این گنبد را طلاکاری نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref> تالار مرکزی [[حرم امام رضا]] شامل یک سازهٔ چهارطاقی است که با گنبد، ضریح وی را در خود جای داده است. این تالار مرکزی، از شمال به رواق [[دارالفیض]]، از غرب به [[مسجد بالاسر]]، از شرق به [[گنبد حاتم‌خانی]] و از جنوب به رواق [[دارالحفاظ]] راه دارد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref>		گنبد و گلدسته حرم علی بن موسی الرضا، یک سازهٔ چهارطاقی است که ضریح را در خود جای داده است. [[شاه تهماسب یکم]]، دومین پادشاه [[دودمان صفویان\|صفوی]] برای اولین بار این گنبد را طلاکاری نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref> تالار مرکزی [[حرم امام رضا]] شامل یک سازهٔ چهارطاقی است که با گنبد، ضریح وی را در خود جای داده است. این تالار مرکزی، از شمال به رواق [[دارالفیض]]، از غرب به [[مسجد بالاسر]]، از شرق به [[گنبد حاتم‌خانی]] و از جنوب به رواق [[دارالحفاظ]] راه دارد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=آستان قدس رضوی\|کد زبان=fa\|تاریخ=10 June 2020\|وبگاه=razavi.ir\|نشانی=https://www.razavi.ir/index.php/fa/312064/گنبد-حرم-امام-رضا-ع\|عنوان=گنبد حرم امام رضا}}</ref>

	از این منطقه و بنا تا پیش از دوره سامانیان اطلاعاتی در دست نیست و گمانه زنی می‌شود که پیش از اسلام در این منطقه، [[آتشکده\|آتشکده‌ای]] وجود داشته است که گنبدی بر فراز آن بوده است.<ref>{{پک\|فیروزیان پوراصفهانی\|مجرد کاهانی\|۱۳۹۰\|ک=پژوهشنامه خراسان بزرگ\|ف=وجه تسمیه برخی از اماکن متبرکه}}</ref> پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، نام این منطقه «قُبّهٔ هارونی» بوده است.<ref>{{پک\|ناجی\|باغستانی\|۱۳۹۴\|ف=الرضا، امام\|ک=دانشنامهٔ جهان اسلام}}</ref> مشهور است که مأمون بر قبر پدرش، گنبدی را ساخته بود. اکنون نیز دیوار چینی قدیمی حرم، که بنای آن منسوب به مأمون است، وجود دارد و بنای فعلی بر روی همان ساخته شده است.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=آستان قدس رضوی}}</ref><ref>{{پک\|محمدی\|۱۳۷۶\|ک=دایرةالمعارف بناهای تاریخی ایران\|ف=مجموعه آرامگاهی آستان قدس رضوی (مشهد)}}</ref> گنبد طلایی حرم امام رضا در صحن بیرونی آن قرار داشته و دارای دو پوشش است. پوشش ابتدایی آن، گنبدخانه حرم است که به آن قبه گفته می‌شود و پوشش دوم که بالای پوشش اول قرار دارد، گنبد نام گرفته است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=عجایب چندگانه حرم امام رضا که کمتر کسی از آن‌ها خبر دارد! {{!}} مجله جاباما\|نشانی=https://www.jabama.com/mag/imam-reza-shrine-wonders/\|وبگاه=مجله جاباما {{!}} مرجع راهنمای سفر ایرانگردی\|تاریخ=2019-12-07\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa-IR}}</ref> در ابتدا به دستور [[احمد سنجر\|سلطان سنجر سلجوقی]] و با یاری وزیر او، [[شرف‌الدین قمی]] با آجرهای زرد رنگ ساخته و با کاشی آذین شد. بعد از آن، [[شاه تهماسب یکم\|شاه تهماسب صفوی]] در سال ۹۳۲ ه‍.ق) بدون تغییر در اصل سازه، آن را با خشت‌هایی از جنس طلا ساخت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تاریخچه گنبد طلای حرم علی‌ابن‌موسی الرضا (ع)\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/697431/تاریخچه-گنبد-طلای-حرم-علی-ابن-موسی-الرضا-ع\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2021-06-21\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa}}</ref>		از این منطقه و بنا تا پیش از دوره سامانیان اطلاعاتی در دست نیست و گمانه زنی می‌شود که پیش از اسلام در این منطقه، [[آتشکده\|آتشکده‌ای]] وجود داشته است که گنبدی بر فراز آن بوده است.<ref>{{پک\|فیروزیان پوراصفهانی\|مجرد کاهانی\|۱۳۹۰\|ک=پژوهشنامه خراسان بزرگ\|ف=وجه تسمیه برخی از اماکن متبرکه}}</ref> پیش از دفن علی بن موسی الرّضا در سناباد، نام این منطقه «قُبّهٔ هارونی» بوده است.<ref>{{پک\|ناجی\|باغستانی\|۱۳۹۴\|ف=الرضا، امام\|ک=دانشنامهٔ جهان اسلام}}</ref> مشهور است که مأمون بر قبر پدرش، گنبدی ساخته بود. اکنون نیز دیوار چینی قدیمی حرم، که بنای آن منسوب به مأمون است، وجود دارد و بنای فعلی بر روی همان ساخته شده است.<ref>{{پک\|سجادی\|۱۳۸۸\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=آستان قدس رضوی}}</ref><ref>{{پک\|محمدی\|۱۳۷۶\|ک=دایرةالمعارف بناهای تاریخی ایران\|ف=مجموعه آرامگاهی آستان قدس رضوی (مشهد)}}</ref> گنبد طلایی حرم امام رضا در صحن بیرونی آن قرار داشته و دارای دو پوشش است. پوشش ابتدایی آن، گنبدخانه حرم است که به آن قبه گفته می‌شود و پوشش دوم که بالای پوشش اول قرار دارد، گنبد نام گرفته است.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=عجایب چندگانه حرم امام رضا که کمتر کسی از آن‌ها خبر دارد! {{!}} مجله جاباما\|نشانی=https://www.jabama.com/mag/imam-reza-shrine-wonders/\|وبگاه=مجله جاباما {{!}} مرجع راهنمای سفر ایرانگردی\|تاریخ=2019-12-07\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa-IR}}</ref> در ابتدا به دستور [[احمد سنجر\|سلطان سنجر سلجوقی]] و با یاری وزیر او، [[شرف‌الدین قمی]] با آجرهای زرد رنگ ساخته و با کاشی آذین شد. بعد از آن، [[شاه تهماسب یکم\|شاه تهماسب صفوی]] در سال ۹۳۲ ه‍.ق) بدون تغییر در اصل سازه، آن را با خشت‌هایی از جنس طلا ساخت.<ref>{{یادکرد وب\|عنوان=تاریخچه گنبد طلای حرم علی‌ابن‌موسی الرضا (ع)\|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/697431/تاریخچه-گنبد-طلای-حرم-علی-ابن-موسی-الرضا-ع\|وبگاه=خبرآنلاین\|تاریخ=2021-06-21\|بازبینی=2022-07-11\|کد زبان=fa}}</ref>

	[[دودمان سلجوق\|سلجوقیان]] در قرن‌های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می‌شود انجام دادند. [[ترکان زمرد ملک]]، دختر خواهرزادهٔ [[احمد سنجر\|سلطان سنجر]]، در سدهٔ ششم ه‍.ق [[ازاره\|ازارهٔ]] گنبدخانهٔ حرم را با کاشی‌های ممتاز زرین‌فام — که به [[کاشی سنجری]] معروف است — مزین کرد.<ref>{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۱–۳۲}}</ref> در همین دوران‌ها، شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی پس از مرمت بنا، گنبدی را نیز بر آن ساخت.<ref name=":72">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بنابر گزارشی که ابن بطوطه در سال ۷۳۴ ه‍. ق، پس از یک سده از واقعه هجوم مغول به حرم امام رضا گزارشگر آن است؛ حرم امام رضا عمارتی زیبا با کاشی‌کاری‌ها و ضریح نقره‌ای تصویر شده است و اثری از خرابی وجود ندارد. این احتمال داده شده است که این عمارت به تصویر کشیده شده، از ساخته‌های سلطان محمد خدابنده بوده باشد. همچنین گنبد حرم نیز از ساخته‌های اوست.<ref name=":722">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بر همین اساس گنبد حال حاضر را مربوط به این دوره دانسته‌اند. ابنیه این دوره را مسجد بالاسر، یک مدرسه و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی حرم دانسته‌اند.<ref>{{پک\|زنگنه\|۱۳۷\|ک=مشکوة\|ف=حرم مطهر رضوی و رویدادهای مهم آن}}</ref>		[[دودمان سلجوق\|سلجوقیان]] در قرن‌های ششم و هفتم تعمیرات و خدمات زیادی در آنچه امروز روضهٔ منوره نامیده می‌شود انجام دادند. [[ترکان زمرد ملک]]، دختر خواهرزادهٔ [[احمد سنجر\|سلطان سنجر]]، در سدهٔ ششم ه‍.ق [[ازاره\|ازارهٔ]] گنبدخانهٔ حرم را با کاشی‌های ممتاز زرین‌فام — که به [[کاشی سنجری]] معروف است — مزین کرد.<ref>{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۱–۳۲}}</ref> در همین دوران‌ها، شرف الدین ابوطاهر بن سعد بن علی قمی پس از مرمت بنا، گنبدی را نیز بر آن ساخت.<ref name=":72">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بنابر گزارشی که ابن بطوطه در سال ۷۳۴ ه‍. ق، پس از یک سده از واقعه هجوم مغول به حرم امام رضا گزارشگر آن است؛ حرم امام رضا عمارتی زیبا با کاشی‌کاری‌ها و ضریح نقره‌ای تصویر شده است و اثری از خرابی وجود ندارد. این احتمال داده شده است که این عمارت به تصویر کشیده شده، از ساخته‌های سلطان محمد خدابنده بوده باشد. همچنین گنبد حرم نیز از ساخته‌های اوست.<ref name=":722">{{پک\|عالم‌زاده\|۱۳۹۴\|ک=حرم رضوی به روایت تاریخ\|ص=۳۰–۳۱}}</ref> بر همین اساس گنبد حال حاضر را مربوط به این دوره دانسته‌اند. ابنیه این دوره را مسجد بالاسر، یک مدرسه و چند بنای کوچک متصل به ضلع شمالی حرم دانسته‌اند.<ref>{{پک\|زنگنه\|۱۳۷\|ک=مشکوة\|ف=حرم مطهر رضوی و رویدادهای مهم آن}}</ref>