https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%84 ترتیل - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-14T12:37:47Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%84&diff=169548&oldid=prev Roshana در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۴ 2026-02-27T19:04:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترتیل''' درست، شمرده و شیوا خواندن [[قرآن]] است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در [[آیه ۴ سوره مزمل|آیه ۴]] [[سوره مزمل]] به رعایت آن در هنگام [[قرائت|قرائت قرآن]] از جانب [[الله]] به [[مسلمانان]] امر شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترتیل''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصطلاحی [[قرآنی]] و به معنای </ins>درست، شمرده و شیوا خواندن [[قرآن]] است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در [[آیه ۴ سوره مزمل|آیه ۴]] [[سوره مزمل]] به رعایت آن در هنگام [[قرائت|قرائت قرآن]] از جانب [[الله]] به [[مسلمانان]] امر شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای لغوی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای لغوی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترتیل» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبارت </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درست، شمرده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوا خواندن قرآن</del>&lt;ref name=":<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">0</del>"&gt;{{پک|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفتر تبلیغات اسلامی</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۰</del>|ک=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامه علوم </del>قرآن|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۵۹</del>|ج=۱}}&lt;/ref&gt; که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در لغت </del>به معنای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تنظیم و ترتیب موزون» می‌باشد</del>.&lt;ref name=":<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>"&gt;{{پک|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبیبی و شهیدی</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۸۸</del>|ک=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانخوانی و تجوید </del>قرآن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کریم</del>|ص=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸۷</del>|ج=}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>«ترتیل» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مصدر]] [[زبان عربی|عربی]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشه رَتْل، رَتَل به معنای هماهنگی و نظام یافتن&lt;ref&gt;{{پک|ابن منظور|۱۴۱۴|ک=لسان العرب|ص=۲۶۵|ج=۱۱}}&lt;/ref&gt;، تنظیم </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترتیب موزون</ins>&lt;ref name=":<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</ins>"&gt;{{پک|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبیبی|شهیدی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۸۸</ins>|ک=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانخوانی و تجوید </ins>قرآن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کریم</ins>|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸۷|ج=}}&lt;/ref&gt; و آهستگی و درنگ کردن است.&lt;ref&gt;{{پک|فیومی|۱۴۱۵|ک=المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر|ص=۲۱۸</ins>|ج=۱}}&lt;/ref&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراین کاربرد واژه «ترتیل» بیشتر در سخن و کلام بوده و بطور ویژه استعمال متداول آن درباره قرآن؛ درست، شمرده و شیوا خواندن قرآن است تا جایی </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این واژه‌ قرآنی </ins>به معنای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«شیوه خاص در قرائت قرآن» نیز به‌شمار می‌آید</ins>.&lt;ref name=":<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">0</ins>"&gt;{{پک|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفتر تبلیغات اسلامی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۹۰</ins>|ک=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامه علوم </ins>قرآن|ص=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۵۹</ins>|ج=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱</ins>}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای اصطلاحی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای اصطلاحی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جایگاه ترتیل در قرائت قرآن ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== جایگاه ترتیل در قرائت قرآن ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابه گزارش ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن''، ترتیل بهترین نوع قرائت است و دارای این ویژگی‌هاست: سرعت [[تلاوت]] در آن به قدری تند نیست که باعث خلل و نقصان در قواعد تجویدی قرآن گردد و به کندی و آهستگی [[تحقیق (قرائت)|تحقیق]] هم نیست که تعداد آیات کم‌تری تلاوت شود. به هنگام ترتیل خواندن قرآن، تجوید حروف و حفظ وقوف آیات رعایت می‌شود و فرصت کافی برای تدبر در معانی وجود دارد.&lt;ref name=":0" /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابه گزارش ''فرهنگ‌نامه علوم قرآن''، ترتیل بهترین نوع قرائت است و دارای این ویژگی‌هاست: سرعت [[تلاوت]] در آن به قدری تند نیست که باعث خلل و نقصان در قواعد تجویدی قرآن گردد و به کندی و آهستگی [[تحقیق (قرائت)|تحقیق]] هم نیست که تعداد آیات کم‌تری تلاوت شود. به هنگام ترتیل خواندن قرآن، تجوید حروف و حفظ وقوف آیات رعایت می‌شود و فرصت کافی برای تدبر در معانی وجود دارد.&lt;ref name=":0" /&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از شاخصه‌های مهم «ترتیل» رعایت آهنگ مناسب و صدای نیکو یا همان «تحسین و تحزین صوت» در هنگام قرائت قرآن است که در [[روایات]] [[اسلامی]] مورد تأکید فراوان قرار گرفته است. در این زمینه، [[حدیثی]] منقول از [[پیامبر اسلام]] آمده است: «قرآن را با آهنگ و لهجه عربی بخوانید.» در دو روایت دیگری به نقل از [[علی بن موسی الرضا|علی بن موسی]] و [[جعفر صادق]]، نیز «صوت نیکو» مایه زینت و آرایش قرآن دانسته شده است.&lt;ref name=":1" /&gt; گفتنی است که «تحسین صوت» را به خواندن قرآن با صدای نیکو و گوش نواز قرائت کردن و «تحزین صوت» را به پایین آوردن صدا و غم انگیز تلاوت کردن قرآن معنا کرده‌اند. همچنین در کنار رعایت این مسائل به هنگام تلاوت، تدبر و تأمل در معانی آیات از نکات مهمی است که [[قاری]] قرآن باید به آن توجه داشته باشد.&lt;ref&gt;{{پک|طبرسی|۱۴۱۵|ک=مجمع البیان|ص=۱۶۲|ج=۱۰}}&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پانویس ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ارجاعات ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== منابع ===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ابن منظور|نام=محمد بن مکرم|پیوند نویسنده=محمد بن مکرم ابن منظور|پیوند نویسنده۲=|پیوند ویراستار=|عنوان=لسان العرب|کوشش=|ویرایش=|سری=|سال=۱۴۱۴|ناشر=دار صادر|مکان=بیروت|زبان=عربی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|شابک=|پیوند=https://lib.eshia.ir/40707/1/1}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حبیبی|نام=علی|پیوند نویسنده=علی حبیبی|نام خانوادگی۲=شهیدی|نام۲=محمدرضا|پیوند نویسنده۲=محمدرضا شهیدی|عنوان=روانخوانی و تجوید قرآن کریم|جلد=|سال=۱۳۸۸|ناشر=انتشارات روحانی|مکان=قم|زبان=فارسی}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|نام=|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی|ویراستار=|مقاله=ترتیل قرآن|دانشنامه=فرهنگنامه علوم قرآن|عنوان جلد=فرهنگنامه علوم قرآن|سال=۱۳۹۰|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/26683/1/1459}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|نام=|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی|ویراستار=|مقاله=ترتیل قرآن|دانشنامه=فرهنگنامه علوم قرآن|عنوان جلد=فرهنگنامه علوم قرآن|سال=۱۳۹۰|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/26683/1/1459}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبیبی</del>|نام=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی</del>|پیوند نویسنده=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی حبیبی</del>|نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادگی۲</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهیدی</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام۲</del>=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا</del>|پیوند نویسنده۲=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا شهیدی</del>|عنوان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روانخوانی و تجوید قرآن کریم</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد</del>=|سال=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۸۸</del>|ناشر=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات روحانی</del>|مکان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم</del>|زبان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبرسی</ins>|نام=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل بن حسن</ins>|پیوند نویسنده=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضل بن حسن طبرسی|پیوند نویسنده۲=|پیوند ویراستار=|عنوان=مجمع البیان|کوشش=|ویرایش=|سری=|سال=۱۴۱۵|ناشر=مؤسسة الاعلمی للمطبوعات|مکان=بیروت|زبان=عربی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|شابک=|پیوند=https://lib.eshia.ir/12023/10/0}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=فیومی</ins>|نام=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد بن محمد</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوند نویسنده</ins>=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد بن محمد فیومی</ins>|پیوند نویسنده۲=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پیوند ویراستار=</ins>|عنوان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش=|ویرایش=|سری</ins>=|سال=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱۵</ins>|ناشر=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المکتبة العلمیة</ins>|مکان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیروت</ins>|زبان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|شابک=|پیوند=https://lib.eshia.ir/40675/1/0</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{قرآن}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{قرآن}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Roshana https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%84&diff=169531&oldid=prev Roshana در ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۷ 2026-02-26T09:07:24Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترتیل''' درست، شمرده و شیوا خواندن [[قرآن]] است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در [[آیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳ </del>سوره مزمل|آیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳</del>]] [[سوره مزمل]] به رعایت آن در هنگام [[قرائت|قرائت قرآن]] از جانب [[الله]] به [[مسلمانان]] امر شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ترتیل''' درست، شمرده و شیوا خواندن [[قرآن]] است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در [[آیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴ </ins>سوره مزمل|آیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴</ins>]] [[سوره مزمل]] به رعایت آن در هنگام [[قرائت|قرائت قرآن]] از جانب [[الله]] به [[مسلمانان]] امر شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای لغوی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معنای لغوی ==</div></td></tr> </table> Roshana https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D9%84&diff=169530&oldid=prev Roshana: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ترتیل''' درست، شمرده و شیوا خواندن قرآن است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در آیه ۳ سوره مزمل به رعایت آن در هنگام قرائت قرآن از جانب الله به مسلمانان امر شده است. == معنای لغوی == «ترتی...» ایجاد کرد 2026-02-25T21:13:07Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;ترتیل&#039;&#039;&#039; درست، شمرده و شیوا خواندن <a href="/fa/%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86" title="قرآن">قرآن</a> است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در <a href="/fa/%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B3_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%84" title="آیه ۳ سوره مزمل">آیه ۳</a> <a href="/fa/%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%84" title="سوره مزمل">سوره مزمل</a> به رعایت آن در هنگام <a href="/w/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D8%AA&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="قرائت (صفحه وجود ندارد)">قرائت قرآن</a> از جانب <a href="/fa/%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87" title="الله">الله</a> به <a href="/fa/%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86" class="mw-redirect" title="مسلمانان">مسلمانان</a> امر شده است. == معنای لغوی == «ترتی...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ترتیل&#039;&#039;&#039; درست، شمرده و شیوا خواندن [[قرآن]] است. این کلمه با هم‌خانواده‌هایش در قرآن، چهار بار آمده که در [[آیه ۳ سوره مزمل|آیه ۳]] [[سوره مزمل]] به رعایت آن در هنگام [[قرائت|قرائت قرآن]] از جانب [[الله]] به [[مسلمانان]] امر شده است. <br /> <br /> == معنای لغوی ==<br /> «ترتیل» عبارت از درست، شمرده و شیوا خواندن قرآن&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{پک|دفتر تبلیغات اسلامی|۱۳۹۰|ک=فرهنگنامه علوم قرآن|ص=۱۴۵۹|ج=۱}}&lt;/ref&gt; که در لغت به معنای «تنظیم و ترتیب موزون» می‌باشد.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{پک|حبیبی و شهیدی|۱۳۸۸|ک=روانخوانی و تجوید قرآن کریم|ص=۸۷|ج=}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == معنای اصطلاحی ==<br /> «ترتیل» در اصطلاح قرائت به خواندن قرآن به صورت منظم و شمرده که حروف و کلمات صحیح ادا شوند همراه با [[تدبر]] در معانی [[آیه|آیات]] گفته می‌شود. در [[روایتی]] به نقل از [[علی بن ابی‌طالب]] در معنای این واژه چنین نقل شده است: «الترتیل حفظ الوقوف و بیان الحروف» یعنی انتخاب محل مناسب برای وقف کردن و تلفظ صحیح حروف قرآن.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; این [[حدیث]]، در [[فرهنگ‌نامه علوم قرآن|&#039;&#039;فرهنگ‌نامه علوم قرآن&#039;&#039;]] با اندکی اختلاف در متن اینگونه آمده است: «الترتیل [[تجوید]] الحروف و معرفة الوقوف؛ ترتیل، خوب اداکردن حروف و آشنایی به [[وقف‌ در قرآن|وقف‌های قرآن]] است.» بعضی در تعریف «ترتیل» گفته‌اند: «ترتیل» پیوسته و آهسته و بی‌شتاب خواندن است؛ آن‌گونه که قرآن به آرامی و بی‌شتاب نازل شد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> <br /> == جایگاه ترتیل در قرائت قرآن ==<br /> بنابه گزارش &#039;&#039;فرهنگ‌نامه علوم قرآن&#039;&#039;، ترتیل بهترین نوع قرائت است و دارای این ویژگی‌هاست: سرعت [[تلاوت]] در آن به قدری تند نیست که باعث خلل و نقصان در قواعد تجویدی قرآن گردد و به کندی و آهستگی [[تحقیق (قرائت)|تحقیق]] هم نیست که تعداد آیات کم‌تری تلاوت شود. به هنگام ترتیل خواندن قرآن، تجوید حروف و حفظ وقوف آیات رعایت می‌شود و فرصت کافی برای تدبر در معانی وجود دارد.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;<br /> == پانویس ==<br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۲}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=دفتر تبلیغات اسلامی|نام=|پیوند نویسنده=دفتر تبلیغات اسلامی|ویراستار=|مقاله=ترتیل قرآن|دانشنامه=فرهنگنامه علوم قرآن|عنوان جلد=فرهنگنامه علوم قرآن|سال=۱۳۹۰|ناشر=دفتر تبلیغات اسلامی|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/26683/1/1459}}<br /> *{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=حبیبی|نام=علی|پیوند نویسنده=علی حبیبی|نام خانوادگی۲=شهیدی|نام۲=محمدرضا|پیوند نویسنده۲=محمدرضا شهیدی|عنوان=روانخوانی و تجوید قرآن کریم|جلد=|سال=۱۳۸۸|ناشر=انتشارات روحانی|مکان=قم|زبان=فارسی}}<br /> {{قرآن}}<br /> <br /> [[رده:اصطلاحات قرآنی]]<br /> [[رده:اصطلاحات اسلامی]]<br /> [[رده:قرآن]]</div> Roshana