تعزیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۷

2023-06-11T03:17:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۷
خط ۲:		خط ۲:
	\|نام =تعذیه (تعزیت)		\|نام =تعذیه (تعزیت)
	\|تصویر =تعزیه بوشهر.jpg		\|تصویر =تعزیه بوشهر.jpg
	\|زیرنویس =تعزیه در [[استان بوشهر]]		\|زیرنویس =تعزیه در استان بوشهر
	\|تصویر۲ =		\|تصویر۲ =
	\|زیرنویس۲ =		\|زیرنویس۲ =
	\|کشورها ={{پرچم\|ایران}}		\|کشورها ={{پرچم\|ایران}}
	\|بخش =		\|بخش =
	\|منطقه =[[آسیا-اقیانوسیه]]		\|منطقه =آسیا-اقیانوسیه
	\|منطقه۲ =		\|منطقه۲ =
	\|منطقه۳ =		\|منطقه۳ =

Shahroudi: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

2023-06-11T03:17:16Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی، اصلاح املا، ابرابزار، اصلاح نشانی وب

نمایش تغییرات

Shahroudi: + رده:میراث فرهنگی و معنوی شیعه دوازده‌امامی (هات‌کت)

2023-06-11T03:16:22Z

+ رده:میراث فرهنگی و معنوی شیعه دوازده‌امامی (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۶
خط ۱۷۱:		خط ۱۷۱:
	[[رده:هنر رنج]]		[[رده:هنر رنج]]
	[[رده:هنرهای نمایشی]]		[[رده:هنرهای نمایشی]]
			[[رده:میراث فرهنگی و معنوی شیعه دوازده‌امامی]]

Shahroudi در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۳

2023-06-11T03:13:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۳:۱۳
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	{{حسین بن علی}}		{{حسین بن علی}}
	{{فرهنگ اسلامی}}		{{فرهنگ اسلامی}}
	'''تعزیه''' به معنای متعارف، نمایشی است که در آن [[واقعهٔ کربلا]] به دست افرادی که هر یک نقشی از شخصیت‌های اصلی را بر دوش دارند، نشان داده می‌شود.<ref>{{پک\|ستایشگر\|۱۳۸۱\|ک=واژه‌نامهٔ موسیقی ایران‌زمین\|ص=۲۲۶–۲۴۴}}</ref> این نمایش نوعی نمایش مذهبی و سنتی ایرانی-شیعی و بیشتر دربارهٔ کشته‌شدن [[حسین بن علی]] و ~~مصائب~~ [[~~اهل بیت\|~~اهل‌بیت]] است. هنر تعزیه از یک‌سو به بالندگی تئاتر در ایران کمک کرده و از سوی دیگر، نشانی هنری از مذهب [[شیعه]] است.~~<ref>http://www.sharghdaily.ir/News/103723/ایستادن-روبه‌روي-فرهنگ-اصيل-ايران{{پیوند مرده\|date=اکتبر ۲۰۱۹ \|bot=InternetArchiveBot}}</ref>~~		'''تعزیه''' به معنای متعارف، نمایشی است که در آن [[نبرد کربلا\|واقعهٔ کربلا]] به دست افرادی که هر یک نقشی از شخصیت‌های اصلی را بر دوش دارند، نشان داده می‌شود.<ref>{{پک\|ستایشگر\|۱۳۸۱\|ک=واژه‌نامهٔ موسیقی ایران‌زمین\|ص=۲۲۶–۲۴۴}}</ref> این نمایش نوعی نمایش مذهبی و سنتی ایرانی-شیعی و بیشتر دربارهٔ کشته‌شدن [[حسین بن علی]] و حوادث به زعم شیعه ناگوار بر [[اهل‌بیت]] است. هنر تعزیه از یک‌سو به بالندگی تئاتر در ایران کمک کرده و از سوی دیگر، نشانی هنری از مذهب [[شیعه]] است.

	== اصطلاح ==		== اصطلاح ==
خط ۱۲۲:		خط ۱۲۲:

	== گستره ==		== گستره ==
	در میان شیعیان غیرایرانی (در [[عراق]] و شبه‌قارهٔ هند) لفظ تعزیه با وجود ارتباط با مصائب [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا\|کشتگان کربلا]]، به معنای «شبیه‌خوانی» به کار نمی‌رود<ref>{{پک\|بلوکباشی\|شهیدی\|۱۳۸۱\|ک=پژوهشی در موسیقی و سازهای…\|ص=۴}}</ref> بلکه آنان تعزیه را مراسمی نمادین می‌دانند که در آن دسته‌های عزاداری در طول مراسم، شبیه [[ضریح]] یا تابوت ~~حسین‌بن~~ علی را بر دوش کشیده و در پایان روز [[عاشورا]] و همچنین [[اربعین]] آن را به خاک می‌سپارند.<ref>{{پک\|بلوکباشی\|شهیدی\|۱۳۸۱\|ک=پژوهشی در موسیقی و سازهای…\|ص=۴}}</ref><ref>{{پک\|جعفری\|اسماعیل‌زاده\|فرشچی\|۱۳۷۳\|ک=واقعهٔ کشف حجاب…\|ص=۳۱۵، ۳۱۸}}</ref> به نوشتهٔ آنه‌ماری شیمل (ص ۲۹۷)، در قرن سیزدهم ه‍.ق /نوزدهم م. در قلمرو سلطنت اَوَدْه در لکهنوی هند، تعزیه به منزلهٔ یکی از تماشایی‌ترین نمایش‌ها، در حضور سلاطین برگزار می‌شد. وی مشخص نمی‌کند که این نمایش تماشایی چه بوده و چه عناصری داشته‌است.<ref>{{پک\|همایونی\|صباحی\|۱۳۸۲\|ف=سرواژه: تعزیه (یا شبیه‌خوانی)\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ص=}}</ref>		در میان شیعیان غیرایرانی (در [[عراق]] و شبه‌قارهٔ هند) لفظ تعزیه با وجود ارتباط با مصائب [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا\|کشتگان کربلا]]، به معنای «شبیه‌خوانی» به کار نمی‌رود<ref>{{پک\|بلوکباشی\|شهیدی\|۱۳۸۱\|ک=پژوهشی در موسیقی و سازهای…\|ص=۴}}</ref> بلکه آنان تعزیه را مراسمی نمادین می‌دانند که در آن دسته‌های عزاداری در طول مراسم، شبیه [[ضریح]] یا تابوت حسین بن علی را بر دوش کشیده و در پایان روز [[عاشورا]] و همچنین [[اربعین]] آن را به خاک می‌سپارند.<ref>{{پک\|بلوکباشی\|شهیدی\|۱۳۸۱\|ک=پژوهشی در موسیقی و سازهای…\|ص=۴}}</ref><ref>{{پک\|جعفری\|اسماعیل‌زاده\|فرشچی\|۱۳۷۳\|ک=واقعهٔ کشف حجاب…\|ص=۳۱۵، ۳۱۸}}</ref> به نوشتهٔ آنه‌ماری شیمل (ص ۲۹۷)، در قرن سیزدهم ه‍.ق /نوزدهم م. در قلمرو سلطنت اَوَدْه در لکهنوی هند، تعزیه به منزلهٔ یکی از تماشایی‌ترین نمایش‌ها، در حضور سلاطین برگزار می‌شد. وی مشخص نمی‌کند که این نمایش تماشایی چه بوده و چه عناصری داشته‌است.<ref>{{پک\|همایونی\|صباحی\|۱۳۸۲\|ف=سرواژه: تعزیه (یا شبیه‌خوانی)\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ص=}}</ref>

	در ناحیهٔ کارائیب، برای نمونه در جزیرهٔ ترینیداد نیز تعزیه به مراسمی نمادین مربوط می‌شود که به آن «''تَجَه''» یا «هوسَی» (حسین) می‌گویند. عمده‌ترین بخش آن آداب مربوط به مراسم تابوت است<ref>{{پک\|ربانی\|۱۳۷۶\|ف=حضور تاریخی فرهنگ شیعه…\|ک=چشم‌انداز\|ص=۱۰}}</ref> [[تجه]] را در روزهای [[محرم (ماه)\|محرم]] ساخته و پس از نمایش، آن را در آب غرق می‌کنند.<ref>{{پک/بن\|۱۳۵۴\|ک=دانش‌نامهٔ اسلام، چاپ دوم\|ف=ذیل واژهٔ تجه}}</ref>		در ناحیهٔ کارائیب، برای نمونه در جزیرهٔ ترینیداد نیز تعزیه به مراسمی نمادین مربوط می‌شود که به آن «''تَجَه''» یا «هوسَی» (حسین) می‌گویند. عمده‌ترین بخش آن آداب مربوط به مراسم تابوت است<ref>{{پک\|ربانی\|۱۳۷۶\|ف=حضور تاریخی فرهنگ شیعه…\|ک=چشم‌انداز\|ص=۱۰}}</ref> [[تجه]] را در روزهای [[محرم (ماه)\|محرم]] ساخته و پس از نمایش، آن را در آب غرق می‌کنند.<ref>{{پک/بن\|۱۳۵۴\|ک=دانش‌نامهٔ اسلام، چاپ دوم\|ف=ذیل واژهٔ تجه}}</ref>
خط ۱۳۸:		خط ۱۳۸:

	== پانویس ==		== پانویس ==

			=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۲\|اندازه=ریز}}		{{پانویس\|۲\|اندازه=ریز}}

			=== منابع ===
	== منابع ==
	* {{یادکرد کتاب\| نام خانوادگی= ستایشگر\| نام=مهدی\| عنوان= واژه‌نامهٔ موسیقی ایران زمین\|جلد=۱\| ناشر= [[انتشارات اطلاعات]] \| شهر=تهران\| سال=۱۳۸۱\| شابک= ۹۶۴-۴۲۳-۳۰۵-۰}}		* {{یادکرد کتاب\| نام خانوادگی= ستایشگر\| نام=مهدی\| عنوان= واژه‌نامهٔ موسیقی ایران زمین\|جلد=۱\| ناشر= [[انتشارات اطلاعات]] \| شهر=تهران\| سال=۱۳۸۱\| شابک= ۹۶۴-۴۲۳-۳۰۵-۰}}
	* {{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =کلاته \| نام =محمدامین \| عنوان =کهن‌ترین سوگواری مذهبی: نمایش «تعزیه» هنر ناب ایرانی است که قدمت دیرینه‌ای دارد \| ژورنال =[[روزنامهٔ تهران امروز]] \| شماره = \| سال =۱۳۹۰ \| فرمت =پی‌دی‌اف\| id = \| پیوند =http://www.tehrooz.com/1390/9/10/TehranEmrooz/774/Page/18/TehranEmrooz_774_18.pdf \| تاریخ دسترسی =۱۰ آذر ۱۳۹۰}}		* {{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =کلاته \| نام =محمدامین \| عنوان =کهن‌ترین سوگواری مذهبی: نمایش «تعزیه» هنر ناب ایرانی است که قدمت دیرینه‌ای دارد \| ژورنال =[[روزنامهٔ تهران امروز]] \| شماره = \| سال =۱۳۹۰ \| فرمت =پی‌دی‌اف\| id = \| پیوند =http://www.tehrooz.com/1390/9/10/TehranEmrooz/774/Page/18/TehranEmrooz_774_18.pdf \| تاریخ دسترسی =۱۰ آذر ۱۳۹۰}}
خط ۱۵۵:		خط ۱۵۶:
	* {{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =ربانی \| نام =محمدعلی \| عنوان =حضور تاریخی فرهنگ شیعه در اندونزی \| ژورنال =[[دوماهنامهٔ چشم‌انداز]] \| شماره =۳ \| سال =۱۳۷۶ \|پیوند =http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/88897}}		* {{یادکرد ژورنال \| نام خانوادگی =ربانی \| نام =محمدعلی \| عنوان =حضور تاریخی فرهنگ شیعه در اندونزی \| ژورنال =[[دوماهنامهٔ چشم‌انداز]] \| شماره =۳ \| سال =۱۳۷۶ \|پیوند =http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/88897}}
	* {{یادکرد کتاب\| نام خانوادگی=ابن‌کثیر\| نام=اسماعیل\|پیوند نویسنده=اسماعیل بن کثیر \| عنوان = بدایة و النهایة \| پیوند = http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/526592 \|جلد=۱۱\|ناشر= [[مکتبة المعارف]] \|زبان=ar \|شهر=بیروت\| سال=۱۳۷۵}}		* {{یادکرد کتاب\| نام خانوادگی=ابن‌کثیر\| نام=اسماعیل\|پیوند نویسنده=اسماعیل بن کثیر \| عنوان = بدایة و النهایة \| پیوند = http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/526592 \|جلد=۱۱\|ناشر= [[مکتبة المعارف]] \|زبان=ar \|شهر=بیروت\| سال=۱۳۷۵}}

	~~== پیوند به بیرون ==~~
	{{واقعه کربلا}}		{{واقعه کربلا}}
	{{مداحی}}		{{مداحی}}

Shahroudi در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۵

2023-06-04T15:25:09Z

نمایش تغییرات

Shahroudi: /* موسیقی */

2023-03-12T21:49:12Z

موسیقی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:

	== موسیقی ==		== موسیقی ==
	~~{{موسیقی ایران}}~~
	اهمیت موسیقی آوازی در تعزیه چشم‌گیر است به گونه‌ای که ایفاگران نقش‌ها می‌بایست از [[دستگاه (موسیقی)\|دستگاه‌های موسیقی]] آگاه باشند تا اگر نقش آن‌ها تغییر یافت، بتوانند در آواز معین بخوانند. در موسیقی تعزیه برای نقش‌های افراد سخت‌دل آوازهای متناسب با نقش‌های آن‌ها انتخاب می‌شوند مانند [[شمر]] که در [[دستگاه نوا\|نوا]] یا [[رجز]] و [[علی‌اکبر]] که در [[آواز دشتی\|دشتی]] می‌خوانند. برای پیش‌گیری و آمادگی از جابجایی ناگهانی نقش، هر کس باید [[لحن (موسیقی)\|لحن‌ها]] و شعرهای دیگر نقش‌ها را فرابگیرد. گاهی کسی که نقشی را به شیوه‌ای بهتر ایفا می‌نموده و از این رو، نام شخصیت اصلی تعزیه، لقبی برای او در زندگی روزمره‌اش باقی می‌مانده‌است.<ref>{{پک\|ستایشگر\|۱۳۸۱\|ک=واژه‌نامهٔ موسیقی ایران‌زمین\|ص=۲۲۶–۲۴۴}}</ref>		اهمیت موسیقی آوازی در تعزیه چشم‌گیر است به گونه‌ای که ایفاگران نقش‌ها می‌بایست از [[دستگاه (موسیقی)\|دستگاه‌های موسیقی]] آگاه باشند تا اگر نقش آن‌ها تغییر یافت، بتوانند در آواز معین بخوانند. در موسیقی تعزیه برای نقش‌های افراد سخت‌دل آوازهای متناسب با نقش‌های آن‌ها انتخاب می‌شوند مانند [[شمر]] که در [[دستگاه نوا\|نوا]] یا [[رجز]] و [[علی‌اکبر]] که در [[آواز دشتی\|دشتی]] می‌خوانند. برای پیش‌گیری و آمادگی از جابجایی ناگهانی نقش، هر کس باید [[لحن (موسیقی)\|لحن‌ها]] و شعرهای دیگر نقش‌ها را فرابگیرد. گاهی کسی که نقشی را به شیوه‌ای بهتر ایفا می‌نموده و از این رو، نام شخصیت اصلی تعزیه، لقبی برای او در زندگی روزمره‌اش باقی می‌مانده‌است.<ref>{{پک\|ستایشگر\|۱۳۸۱\|ک=واژه‌نامهٔ موسیقی ایران‌زمین\|ص=۲۲۶–۲۴۴}}</ref>

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات میراث فرهنگی و معنوی بشر |نام =تعذیه (تعزیت) |تصویر =تعزیه بوشهر.jpg |زیرنویس =تعزیه در استان بوشهر |تصویر۲ = |زیرنویس۲ = |کشورها ={{پرچم|ایران}} |بخش = |منطقه =آسیا-اقیانوسیه |منطقه۲ = |منطقه۳ = |منطقه۴ = |منطقه۵ = |ک...» ایجاد کرد

2023-03-12T21:44:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات میراث فرهنگی و معنوی بشر |نام =تعذیه (تعزیت) |تصویر =تعزیه بوشهر.jpg |زیرنویس =تعزیه در استان بوشهر |تصویر۲ = |زیرنویس۲ = |کشورها ={{پرچم|ایران}} |بخش = |منطقه =آسیا-اقیانوسیه |منطقه۲ = |منطقه۳ = |منطقه۴ = |منطقه۵ = |ک...» ایجاد کرد

نمایش تغییرات