تفسیر مجمع‌البیان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Roshana در ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴

2025-11-29T17:04:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴
خط ۲:		خط ۲:

	== مؤلف ==		== مؤلف ==
	فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، ''[[جوامع‌الجامع]]'' و ''[[الکاف الشافی]]'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه‍.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷–۹\|ج=}}</ref>		فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، ''[[جوامع الجامع\|جوامع‌الجامع]]'' و ''[[الکاف الشافی]]'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه‍.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷–۹\|ج=}}</ref>

	== شیوه تألیف ==		== شیوه تألیف ==

Shahroudi: + رده:آثار شیخ طبرسی (هات‌کت)

2024-04-15T04:06:46Z

+ رده:آثار شیخ طبرسی (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۶
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	[[رده:تفسیرهای شیعه]]		[[رده:تفسیرهای شیعه]]
	[[رده:متون اسلامی]]		[[رده:متون اسلامی]]
			[[رده:آثار شیخ طبرسی]]

Shahroudi در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۵

2024-04-15T04:05:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه‍.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۱۷–۱۸\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref>		'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه‍.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۱۷–۱۸\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، ''مجمع‌البیان'' از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref>

	== مؤلف ==		== مؤلف ==
	فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، ''[[جوامع‌الجامع]]'' و ''الکاف الشافی'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه‍.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷–۹\|ج=}}</ref>		فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، ''[[جوامع‌الجامع]]'' و ''[[الکاف الشافی]]'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه‍.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷–۹\|ج=}}</ref>

	== شیوه تألیف ==		== شیوه تألیف ==
	«''مجمع‌البیان''» یک تفسیر کامل [[قرآن]] است که شیخ طبرسی آن را به ترتیب [[فهرست سوره‌های قرآن\|سوره‌های قرآن]] و در پنج جلد تدوین کرده است. طبرسی دربارهٔ انگیزه‌اش برای نوشتن ''مجمع‌البیان'' در مقدمه کتاب آورده است: «به جز شیخ طوسی، تاکنون عالمان [[شیعه]] در مورد تدوین و گسترش معانی و اسرار قرآنی کار مفصل و منظمی انجام نداده‌اند. من از پرتوی دانش او کمک می‌گیرم و قدم در جای پایش می‌گذارم.» او که معتقد بود ''تفسیر تبیان'' با وجود امتیازات بسیار، کاستی‌هایی نیز دارد؛ کتاب تفسیرش را به‌گونه‌ای می‌نویسد که ضعف‌های تفاسیر قبلی را نداشته باشد و علاوه بر استفاده از [[حدیث\|روایات]] امامان شیعه، اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] را در آن می‌آورد. از این‌رو ''تفسیر مجمع‌البیان'' از جامعیت، استحکام و استواری مطالب برخوردار است. از دیگر ویژگی‌های نوشتاری شیخ طبرسی در تفسیرش این است که او در هر باب اقوال را بدون رد یا اعتراض به آنها آورده و انتخاب قول برتر را به خواننده واگذار کرده است. روش او، شیوه‌ای محققانه و با بررسی دقیق [[آیه\|آیات]] همراه است. او در هر آیه، [[اختلاف قرائات]]، معانی کلمات، [[اعراب]] و [[شأن نزول]] آنها را بررسی می‌کند و سپس معنای کامل و جامع آیات را می‌آورد. همچنین او در این کتاب به پیوند معنایی آیات و [[سوره]]‌ها با یکدیگر نیز پرداخته است.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۱۷–۱۹\|ج=}}</ref>		''مجمع‌البیان'' یک تفسیر کامل [[قرآن]] است که شیخ طبرسی آن را به ترتیب [[فهرست سوره‌های قرآن\|سوره‌های قرآن]] و در پنج جلد تدوین کرده است. طبرسی دربارهٔ انگیزه‌اش برای نوشتن ''مجمع‌البیان'' در مقدمه کتاب آورده است: «به جز شیخ طوسی، تاکنون عالمان [[شیعه]] در مورد تدوین و گسترش معانی و اسرار قرآنی کار مفصل و منظمی انجام نداده‌اند. من از پرتوی دانش او کمک می‌گیرم و قدم در جای پایش می‌گذارم.» او که معتقد بود ''تفسیر تبیان'' با وجود امتیازات بسیار، کاستی‌هایی نیز دارد؛ کتاب تفسیرش را به‌گونه‌ای می‌نویسد که ضعف‌های تفاسیر قبلی را نداشته باشد و علاوه بر استفاده از [[حدیث\|روایات]] امامان شیعه، اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] را در آن می‌آورد. از این‌رو ''تفسیر مجمع‌البیان'' از جامعیت، استحکام و استواری مطالب برخوردار است. از دیگر ویژگی‌های نوشتاری شیخ طبرسی در تفسیرش این است که او در هر باب اقوال را بدون رد یا اعتراض به آنها آورده و انتخاب قول برتر را به خواننده واگذار کرده است. روش او، شیوه‌ای محققانه و با بررسی دقیق [[آیه\|آیات]] همراه است. او در هر آیه، [[اختلاف قرائات]]، معانی کلمات، [[اعراب]] و [[شأن نزول]] آنها را بررسی می‌کند و سپس معنای کامل و جامع آیات را می‌آورد. همچنین او در این کتاب به پیوند معنایی آیات و [[سوره]]‌ها با یکدیگر نیز پرداخته است.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۱۷–۱۹\|ج=}}</ref>

	== ویژگی‌های تفسیر ==		== ویژگی‌های تفسیر ==
	یکی از ویژگی‌های ممتاز ''مجمع‌البیان،'' آزادی فکر و تقریب میان مذاهب است. مؤلف کتاب، با بررسی‌های تطبیقی و مقارن، با رعایت امانت، ادب و با پرهیز از دشنام‌گویی به بیان نظرات دیگران پرداخته و دیدگاه‌های آنان را بر نظر شخصی خود مقدم داشته است. به همین جهت این کتاب تفسیری، مورد توجه اندیشمندان ~~اهل سنت~~ قرار گرفته و در موردش سخنانی را گفته‌اند. [[شیخ محمود شلتوت]] از مفسران [[مصری]] و از رئوسای [[دانشگاه الازهر]]، مجمع‌البیان را در میان تفاسیر قرآن بی‌نظیر توصیف کرده و آن را نخستین تفسیری می‌داند که توانسته با نظم و ترتیبی خاص، روشی عالی و با بررسی عمیق روایات، حق مطلب را ادا کند. [[مرتضی مطهری\|مطهری]] از عالمان شیعه، نیز معتقد است که ''مجمع‌البیان'' از لحاظ ادبی و حسن تألیف بهترین تفسیر است. امتیاز مهم دیگر این تفسیر، ساختار منظم آن است. طبرسی، نظم و ترتیب جدیدی را ارائه داده و مطالب کتابش را با سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر نگاشته و جنبه‌های مختلف تفسیری آیات را مدنظر داشته است. محل نزول سوره‌ها و آیات، دلیل نامگذاری سوره‌ها، فضایل تلاوت هر سوره، اختلاف قرائات و اعراب کلمات، تفسیر ترتیبی آیات، بیان [[احکام فقهی]] و [[کلامی]] آیات و رابطه هر آیه با آیه قبل و بعدش، از مواردی است که در ''مجمع‌البیان'' به شکلی منظم و به صورت تکراری و ثابت در هر سوره و در تمام کتاب دیده می‌شود.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۲۰–۲۳\|ج=}}</ref>		یکی از ویژگی‌های ممتاز ''مجمع‌البیان،'' آزادی فکر و تقریب میان مذاهب است. مؤلف کتاب، با بررسی‌های تطبیقی و مقارن، با رعایت امانت، ادب و با پرهیز از دشنام‌گویی به بیان نظرات دیگران پرداخته و دیدگاه‌های آنان را بر نظر شخصی خود مقدم داشته است. به همین جهت این کتاب تفسیری، مورد توجه اندیشمندان اهل‌سنت قرار گرفته و در موردش سخنانی را گفته‌اند. [[شیخ محمود شلتوت]] از مفسران [[مصری]] و از رئوسای [[دانشگاه الازهر]]، مجمع‌البیان را در میان تفاسیر قرآن بی‌نظیر توصیف کرده و آن را نخستین تفسیری می‌داند که توانسته با نظم و ترتیبی خاص، روشی عالی و با بررسی عمیق روایات، حق مطلب را ادا کند. [[مرتضی مطهری\|مطهری]] از عالمان شیعه، نیز معتقد است که ''مجمع‌البیان'' از لحاظ ادبی و حسن تألیف بهترین تفسیر است. امتیاز مهم دیگر این تفسیر، ساختار منظم آن است. طبرسی، نظم و ترتیب جدیدی را ارائه داده و مطالب کتابش را با سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر نگاشته و جنبه‌های مختلف تفسیری آیات را مدنظر داشته است. محل نزول سوره‌ها و آیات، دلیل نامگذاری سوره‌ها، فضایل تلاوت هر سوره، اختلاف قرائات و اعراب کلمات، تفسیر ترتیبی آیات، بیان [[احکام فقهی]] و [[کلامی]] آیات و رابطه هر آیه با آیه قبل و بعدش، از مواردی است که در ''مجمع‌البیان'' به شکلی منظم و به صورت تکراری و ثابت در هر سوره و در تمام کتاب دیده می‌شود.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۲۰–۲۳\|ج=}}</ref>

	== نسخه شناسی ==		== نسخه شناسی ==
	از تفسیر ~~مجمع‌البیان،~~ چاپ‌های مختلفی در کشورهای [[ایران]]، مصر و [[لبنان]] وجود دارد که یکی از بهترین آنها چاپی است که [[ابوالحسن شعرانی]] بر روی آن تحقیق و پانوشت داشته و در [[تهران]] منتشر شده است. چاپ دیگری از این کتاب، چاپی است که در [[قاهره]] بوده و مقدمه آن از شیخ شلتوت است. مؤسسه دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه آن را در قطع وزیری منتشر کرده و شامل ۱۲ جزء است. در سال ۱۳۷۹ ه‍.ق نیز چاپ پنج جلدی از آن در [[بیروت]] و توسط داراحیاء التراث العربی با قطع رحلی انجام شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹\|ج=}}</ref>		از تفسیر ''مجمع‌البیان''، چاپ‌های مختلفی در کشورهای [[ایران]]، مصر و [[لبنان]] وجود دارد که یکی از بهترین آنها چاپی است که [[ابوالحسن شعرانی]] بر روی آن تحقیق و پانوشت داشته و در [[تهران]] منتشر شده است. چاپ دیگری از این کتاب، چاپی است که در [[قاهره]] بوده و مقدمه آن از [[شیخ شلتوت]] است. مؤسسه [[دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه]] آن را در قطع وزیری منتشر کرده و شامل ۱۲ جزء است. در سال ۱۳۷۹ ه‍.ق نیز چاپ پنج جلدی از آن در [[بیروت]] و توسط [[داراحیاء التراث العربی]] با قطع رحلی انجام شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹\|ج=}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

Shahroudi در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۳

2024-04-15T04:03:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۳
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{تفسیر قرآن}}		{{تفسیر قرآن}}
	{{قرآن}}		{{قرآن}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:تفسیرهای شیعه]]		[[رده:تفسیرهای شیعه]]
	[[رده:متون اسلامی]]		[[رده:متون اسلامی]]

Shahroudi: ابرابزار

2024-04-15T04:02:17Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=~~۲۳۹-۲۴۰~~\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=~~۱۷-۱۸~~\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=~~۲۳۹-۲۴۰~~\|ج=}}</ref>		'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه‍.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۱۷–۱۸\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=۲۳۹–۲۴۰\|ج=}}</ref>

	== ~~مولف~~ ==		== مؤلف ==
	فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، [[جوامع‌الجامع\|''~~جوامع‌الجامع~~'~~']]~~ و ''الکاف الشافی'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=~~۷-۹~~\|ج=}}</ref>		فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، ''[[جوامع‌الجامع]]'' و ''الکاف الشافی'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه‍.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷–۹\|ج=}}</ref>

	== شیوه تألیف ==		== شیوه تألیف ==
	«''مجمع‌البیان''» یک تفسیر کامل [[قرآن]] است که شیخ طبرسی آن را به ترتیب [[فهرست سوره‌های قرآن\|سوره‌های قرآن]] و در پنج جلد تدوین کرده است. طبرسی ~~درباره~~ انگیزه‌اش برای نوشتن ''مجمع‌البیان'' در مقدمه کتاب آورده است: «به جز شیخ طوسی، تاکنون عالمان [[شیعه]] در مورد تدوین و گسترش معانی و اسرار قرآنی کار مفصل و منظمی انجام نداده‌اند. من از پرتوی دانش او کمک می‌گیرم و قدم در جای پایش می‌گذارم.» او که معتقد بود ''تفسیر تبیان'' با وجود امتیازات بسیار، کاستی‌هایی نیز دارد؛ کتاب تفسیرش را به‌گونه‌ای می‌نویسد که ضعف‌های تفاسیر قبلی را نداشته باشد و علاوه بر استفاده از [[حدیث\|روایات]] امامان شیعه، اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] را در آن می‌آورد. از این‌رو ''تفسیر مجمع‌البیان'' از جامعیت، استحکام و استواری مطالب برخوردار است. از دیگر ویژگی‌های نوشتاری شیخ طبرسی در تفسیرش این است که او در هر باب اقوال را بدون رد یا اعتراض به آنها آورده و انتخاب قول برتر را به خواننده واگذار کرده است. روش او، شیوه‌ای محققانه و با بررسی دقیق [[آیه\|آیات]] همراه است. او در هر آیه، [[اختلاف قرائات]]، معانی کلمات، [[اعراب]] و [[شأن نزول]] آنها را بررسی می‌کند و سپس معنای کامل و جامع آیات را می‌آورد. همچنین او در این کتاب به پیوند معنایی آیات و [[سوره~~\|سوره‌ها~~]] با یکدیگر نیز پرداخته است.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=~~۱۷-۱۹~~\|ج=}}</ref>		«''مجمع‌البیان''» یک تفسیر کامل [[قرآن]] است که شیخ طبرسی آن را به ترتیب [[فهرست سوره‌های قرآن\|سوره‌های قرآن]] و در پنج جلد تدوین کرده است. طبرسی دربارهٔ انگیزه‌اش برای نوشتن ''مجمع‌البیان'' در مقدمه کتاب آورده است: «به جز شیخ طوسی، تاکنون عالمان [[شیعه]] در مورد تدوین و گسترش معانی و اسرار قرآنی کار مفصل و منظمی انجام نداده‌اند. من از پرتوی دانش او کمک می‌گیرم و قدم در جای پایش می‌گذارم.» او که معتقد بود ''تفسیر تبیان'' با وجود امتیازات بسیار، کاستی‌هایی نیز دارد؛ کتاب تفسیرش را به‌گونه‌ای می‌نویسد که ضعف‌های تفاسیر قبلی را نداشته باشد و علاوه بر استفاده از [[حدیث\|روایات]] امامان شیعه، اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] را در آن می‌آورد. از این‌رو ''تفسیر مجمع‌البیان'' از جامعیت، استحکام و استواری مطالب برخوردار است. از دیگر ویژگی‌های نوشتاری شیخ طبرسی در تفسیرش این است که او در هر باب اقوال را بدون رد یا اعتراض به آنها آورده و انتخاب قول برتر را به خواننده واگذار کرده است. روش او، شیوه‌ای محققانه و با بررسی دقیق [[آیه\|آیات]] همراه است. او در هر آیه، [[اختلاف قرائات]]، معانی کلمات، [[اعراب]] و [[شأن نزول]] آنها را بررسی می‌کند و سپس معنای کامل و جامع آیات را می‌آورد. همچنین او در این کتاب به پیوند معنایی آیات و [[سوره]]‌ها با یکدیگر نیز پرداخته است.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۱۷–۱۹\|ج=}}</ref>

	== ویژگی‌های تفسیر ==		== ویژگی‌های تفسیر ==
	یکی از ویژگی‌های ممتاز ''مجمع‌البیان،'' آزادی فکر و تقریب میان مذاهب است. ~~مولف~~ کتاب، با بررسی‌های تطبیقی و مقارن، با رعایت امانت، ادب و با پرهیز از دشنام‌گویی به بیان نظرات دیگران پرداخته و دیدگاه‌های آنان را بر نظر شخصی خود مقدم داشته است. به همین جهت این کتاب تفسیری، مورد توجه اندیشمندان اهل سنت قرار گرفته و در موردش سخنانی را گفته‌اند. [[شیخ محمود شلتوت]] از مفسران [[مصری]] و از رئوسای [[دانشگاه الازهر]]، مجمع‌البیان را در میان تفاسیر قرآن بی‌نظیر توصیف کرده و آن را نخستین تفسیری می‌داند که توانسته با نظم و ترتیبی خاص، روشی عالی و با بررسی عمیق روایات، حق مطلب را ادا کند. [[مرتضی مطهری\|مطهری]] از عالمان شیعه، نیز معتقد است که ''مجمع‌البیان'' از لحاظ ادبی و حسن تألیف بهترین تفسیر است. امتیاز مهم دیگر این تفسیر، ساختار منظم آن است. طبرسی، نظم و ترتیب جدیدی را ارائه داده و مطالب کتابش را با سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر نگاشته و جنبه‌های مختلف تفسیری آیات را مدنظر داشته است. محل نزول سوره‌ها و آیات، دلیل نامگذاری سوره‌ها، فضایل تلاوت هر ~~سوره‌،~~ اختلاف قرائات و اعراب کلمات، تفسیر ترتیبی آیات، بیان [[احکام فقهی]] و [[کلامی]] آیات و رابطه هر آیه با آیه قبل و بعدش، از مواردی است که در ''مجمع‌البیان'' به شکلی منظم و به صورت تکراری و ثابت در هر سوره و در تمام کتاب دیده می‌شود.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=~~۲۰-۲۳~~\|ج=}}</ref>		یکی از ویژگی‌های ممتاز ''مجمع‌البیان،'' آزادی فکر و تقریب میان مذاهب است. مؤلف کتاب، با بررسی‌های تطبیقی و مقارن، با رعایت امانت، ادب و با پرهیز از دشنام‌گویی به بیان نظرات دیگران پرداخته و دیدگاه‌های آنان را بر نظر شخصی خود مقدم داشته است. به همین جهت این کتاب تفسیری، مورد توجه اندیشمندان اهل سنت قرار گرفته و در موردش سخنانی را گفته‌اند. [[شیخ محمود شلتوت]] از مفسران [[مصری]] و از رئوسای [[دانشگاه الازهر]]، مجمع‌البیان را در میان تفاسیر قرآن بی‌نظیر توصیف کرده و آن را نخستین تفسیری می‌داند که توانسته با نظم و ترتیبی خاص، روشی عالی و با بررسی عمیق روایات، حق مطلب را ادا کند. [[مرتضی مطهری\|مطهری]] از عالمان شیعه، نیز معتقد است که ''مجمع‌البیان'' از لحاظ ادبی و حسن تألیف بهترین تفسیر است. امتیاز مهم دیگر این تفسیر، ساختار منظم آن است. طبرسی، نظم و ترتیب جدیدی را ارائه داده و مطالب کتابش را با سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر نگاشته و جنبه‌های مختلف تفسیری آیات را مدنظر داشته است. محل نزول سوره‌ها و آیات، دلیل نامگذاری سوره‌ها، فضایل تلاوت هر سوره، اختلاف قرائات و اعراب کلمات، تفسیر ترتیبی آیات، بیان [[احکام فقهی]] و [[کلامی]] آیات و رابطه هر آیه با آیه قبل و بعدش، از مواردی است که در ''مجمع‌البیان'' به شکلی منظم و به صورت تکراری و ثابت در هر سوره و در تمام کتاب دیده می‌شود.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۲۰–۲۳\|ج=}}</ref>

	== نسخه شناسی ==		== نسخه شناسی ==
	از تفسیر مجمع‌البیان، چاپ‌های مختلفی در کشورهای [[ایران]]، مصر و [[لبنان]] وجود دارد که یکی از بهترین آنها چاپی است که [[ابوالحسن شعرانی]] بر روی آن تحقیق و پانوشت داشته و در [[تهران]] منتشر شده است. چاپ دیگری از این کتاب، چاپی است که در [[قاهره]] بوده و مقدمه آن از شیخ شلتوت است. ~~موسسه~~ دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه آن را در قطع وزیری منتشر کرده و شامل ۱۲ جزء است. در سال ۱۳۷۹ ه.ق نیز چاپ پنج جلدی از آن در [[بیروت]] و توسط داراحیاء التراث العربی با قطع رحلی انجام شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹\|ج=}}</ref>		از تفسیر مجمع‌البیان، چاپ‌های مختلفی در کشورهای [[ایران]]، مصر و [[لبنان]] وجود دارد که یکی از بهترین آنها چاپی است که [[ابوالحسن شعرانی]] بر روی آن تحقیق و پانوشت داشته و در [[تهران]] منتشر شده است. چاپ دیگری از این کتاب، چاپی است که در [[قاهره]] بوده و مقدمه آن از شیخ شلتوت است. مؤسسه دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه آن را در قطع وزیری منتشر کرده و شامل ۱۲ جزء است. در سال ۱۳۷۹ ه‍.ق نیز چاپ پنج جلدی از آن در [[بیروت]] و توسط داراحیاء التراث العربی با قطع رحلی انجام شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹\|ج=}}</ref>

	==پانویس==		== پانویس ==
			=== ارجاعات ===
			{{پانویس\|۲}}

			=== منابع ===
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=ایازی\|نام=محمدعلی\|پیوند نویسنده=محمدعلی ایازی\|پیوند نویسنده۲=\|پیوند ویراستار=\|عنوان=شناخت‌نامه تفاسیر\|کوشش=\|ویرایش=\|سری=\|سال=۱۳۷۸\|ناشر=کتاب مبین\|مکان=رشت\|زبان=فارسی\|گفتاورد=\|پی‌نوشت=\|مترجم=\|شابک=\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/58570/}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شایسته‌نژاد\|نام=علی‌اکبر\|پیوند نویسنده=علی‌اکبر شایسته‌نژاد\|پیوند نویسنده۲=\|پیوند ویراستار=\|عنوان=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|کوشش=\|ویرایش=\|سری=\|سال=۱۳۸۹\|ناشر=خانه کتاب\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|گفتاورد=\|پی‌نوشت=\|مترجم=\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/16711}}

			{{تفسیر قرآن}}
			{{قرآن}}

	~~===ارجاعات===~~		[[رده:تفسیرهای شیعه]]
	~~{{پانویس\|۲}}~~		[[رده:متون اسلامی]]
	~~===منابع===~~
	*{{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=ایازی\|نام=محمدعلی\|پیوند نویسنده=محمدعلی ایازی\|پیوند نویسنده۲=\|پیوند ویراستار=\|عنوان=شناخت‌نامه تفاسیر\|کوشش=\|ویرایش=\|سری=\|سال=۱۳۷۸\|ناشر=کتاب مبین\|مکان=رشت\|زبان=فارسی\|گفتاورد=\|پی‌نوشت=\|مترجم=\|شابک=\|پیوند=https:~~//noorlib.ir/book/view/58570/}}~~
	*{{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=شایسته‌نژاد\|نام=علی‌اکبر\|پیوند نویسنده=علی‌اکبر شایسته‌نژاد\|پیوند نویسنده۲=\|پیوند ویراستار=\|عنوان=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|کوشش=\|ویرایش=\|سری=\|سال=۱۳۸۹\|ناشر=خانه کتاب\|مکان=تهران\|زبان=فارسی\|گفتاورد=\|پی‌نوشت=\|مترجم=\|پیوند=https:~~//noorlib.ir/book/view/16711}}~~

Roshana در ‏۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۷

2024-04-09T10:57:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹-۲۴۰\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۱۷-۱۸\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=۲۳۹-۲۴۰\|ج=}}</ref>		'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی\|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه\|فقیه]] و [[حدیث\|محدث]] [[شیعه\|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹-۲۴۰\|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۱۷-۱۸\|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر \|ص=۲۳۹-۲۴۰\|ج=}}</ref>

			== مولف ==
			فضل بن حسن بن فضل طبرسی معروف به «امین الاسلام طبرسی» از فقیهان و محدثان قرن ششم و هفتم هجری قمری و از شاگردان حسن بن محمد بن حسن طوسی (فرزند شیخ طوسی) و حسن بن حسین ابن بابویه رازی قمی بود. او صاحب تألیفاتی در حوزه‌های مختلف علوم اسلامی است و شاگردان بسیاری را در شهرهای [[مشهد]] و [[سبزوار]] تربیت کرده است. طبرسی در زمینه تفسیر قرآن سه کتاب ''مجمع‌البیان''، [[جوامع‌الجامع\|''جوامع‌الجامع'']] و ''الکاف الشافی'' را به‌رشته تحریر درآورد. وی ''تفسیر مجمع‌البیان'' را به شیوه ''تفسیر تبیان'' [[شیخ طوسی]] و در سال ۵۳۶ ه.ق به‌پایان رساند.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد \|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان \|ص=۷-۹\|ج=}}</ref>

			== شیوه تألیف ==
			«''مجمع‌البیان''» یک تفسیر کامل [[قرآن]] است که شیخ طبرسی آن را به ترتیب [[فهرست سوره‌های قرآن\|سوره‌های قرآن]] و در پنج جلد تدوین کرده است. طبرسی درباره انگیزه‌اش برای نوشتن ''مجمع‌البیان'' در مقدمه کتاب آورده است: «به جز شیخ طوسی، تاکنون عالمان [[شیعه]] در مورد تدوین و گسترش معانی و اسرار قرآنی کار مفصل و منظمی انجام نداده‌اند. من از پرتوی دانش او کمک می‌گیرم و قدم در جای پایش می‌گذارم.» او که معتقد بود ''تفسیر تبیان'' با وجود امتیازات بسیار، کاستی‌هایی نیز دارد؛ کتاب تفسیرش را به‌گونه‌ای می‌نویسد که ضعف‌های تفاسیر قبلی را نداشته باشد و علاوه بر استفاده از [[حدیث\|روایات]] امامان شیعه، اقوال [[صحابه]] و [[تابعین]] را در آن می‌آورد. از این‌رو ''تفسیر مجمع‌البیان'' از جامعیت، استحکام و استواری مطالب برخوردار است. از دیگر ویژگی‌های نوشتاری شیخ طبرسی در تفسیرش این است که او در هر باب اقوال را بدون رد یا اعتراض به آنها آورده و انتخاب قول برتر را به خواننده واگذار کرده است. روش او، شیوه‌ای محققانه و با بررسی دقیق [[آیه\|آیات]] همراه است. او در هر آیه، [[اختلاف قرائات]]، معانی کلمات، [[اعراب]] و [[شأن نزول]] آنها را بررسی می‌کند و سپس معنای کامل و جامع آیات را می‌آورد. همچنین او در این کتاب به پیوند معنایی آیات و [[سوره\|سوره‌ها]] با یکدیگر نیز پرداخته است.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۱۷-۱۹\|ج=}}</ref>

			== ویژگی‌های تفسیر ==
			یکی از ویژگی‌های ممتاز ''مجمع‌البیان،'' آزادی فکر و تقریب میان مذاهب است. مولف کتاب، با بررسی‌های تطبیقی و مقارن، با رعایت امانت، ادب و با پرهیز از دشنام‌گویی به بیان نظرات دیگران پرداخته و دیدگاه‌های آنان را بر نظر شخصی خود مقدم داشته است. به همین جهت این کتاب تفسیری، مورد توجه اندیشمندان اهل سنت قرار گرفته و در موردش سخنانی را گفته‌اند. [[شیخ محمود شلتوت]] از مفسران [[مصری]] و از رئوسای [[دانشگاه الازهر]]، مجمع‌البیان را در میان تفاسیر قرآن بی‌نظیر توصیف کرده و آن را نخستین تفسیری می‌داند که توانسته با نظم و ترتیبی خاص، روشی عالی و با بررسی عمیق روایات، حق مطلب را ادا کند. [[مرتضی مطهری\|مطهری]] از عالمان شیعه، نیز معتقد است که ''مجمع‌البیان'' از لحاظ ادبی و حسن تألیف بهترین تفسیر است. امتیاز مهم دیگر این تفسیر، ساختار منظم آن است. طبرسی، نظم و ترتیب جدیدی را ارائه داده و مطالب کتابش را با سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر نگاشته و جنبه‌های مختلف تفسیری آیات را مدنظر داشته است. محل نزول سوره‌ها و آیات، دلیل نامگذاری سوره‌ها، فضایل تلاوت هر سوره‌، اختلاف قرائات و اعراب کلمات، تفسیر ترتیبی آیات، بیان [[احکام فقهی]] و [[کلامی]] آیات و رابطه هر آیه با آیه قبل و بعدش، از مواردی است که در ''مجمع‌البیان'' به شکلی منظم و به صورت تکراری و ثابت در هر سوره و در تمام کتاب دیده می‌شود.<ref>{{پک\|1=شایسته‌نژاد\|2=۱۳۸۹\|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان\|ص=۲۰-۲۳\|ج=}}</ref>

			== نسخه شناسی ==
			از تفسیر مجمع‌البیان، چاپ‌های مختلفی در کشورهای [[ایران]]، مصر و [[لبنان]] وجود دارد که یکی از بهترین آنها چاپی است که [[ابوالحسن شعرانی]] بر روی آن تحقیق و پانوشت داشته و در [[تهران]] منتشر شده است. چاپ دیگری از این کتاب، چاپی است که در [[قاهره]] بوده و مقدمه آن از شیخ شلتوت است. موسسه دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه آن را در قطع وزیری منتشر کرده و شامل ۱۲ جزء است. در سال ۱۳۷۹ ه.ق نیز چاپ پنج جلدی از آن در [[بیروت]] و توسط داراحیاء التراث العربی با قطع رحلی انجام شده است.<ref>{{پک\|1=ایازی \|2=۱۳۷۸\|ک=شناخت‌نامه تفاسیر\|ص=۲۳۹\|ج=}}</ref>

	==پانویس==		==پانویس==

Roshana: صفحه‌ای تازه حاوی «'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در تفسیر قرآن از فضل بن حسن طبرسی فقیه و محدث شیعی که به زبان عربی تألیف شده است. شیخ طبرسی نگ...» ایجاد کرد

2024-04-05T14:23:12Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در تفسیر قرآن از فضل بن حسن طبرسی فقیه و محدث شیعی که به زبان عربی تألیف شده است. شیخ طبرسی نگ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''''تفسیر مجمع‌البیان''''' با نام کامل '''''مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن''''' یا '''''مجمع‌البیان فی علوم القرآن''''' کتابی در [[تفسیر قرآن]] از [[شیخ طبرسی|فضل بن حسن طبرسی]] [[فقه|فقیه]] و [[حدیث|محدث]] [[شیعه|شیعی]] که به [[زبان عربی]] تألیف شده است. شیخ طبرسی نگارش این کتاب را در سال ۵۳۶ ه.ق و در پنج جلد به‌پایان رسانده و به گفته خودش آن را به شیوه ''[[تفسیر تبیان]]'' نوشته است. این تفسیر یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین تفاسیر [[جهان اسلام]] است که همواره مورد استفاده و استناد دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و در طول قرن‌ها از آن به عنوان یک منبع تفسیری موثق یاد شده است.<ref>{{پک|1=ایازی |2=۱۳۷۸|ک=شناخت‌نامه تفاسیر|ص=۲۳۹-۲۴۰|ج=}}</ref> جامعیت، استحکام و استواری مطالب از ویژگی‌های تفسیر مجمع‌البیان به‌شمار می‌آید.<ref>{{پک|1=شایسته‌نژاد |2=۱۳۸۹|ک=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان |ص=۱۷-۱۸|ج=}}</ref> به گفته نویسنده کتاب ''شناخت‌نامه تفاسیر''، مجمع‌البیان از جمله تفاسیر قدیمی است که به بهترین شکل، با الگویی مناسب و سرعنوان‌هایی ثابت و مکرر تألیف گردیده است.<ref>{{پک|1=ایازی |2=۱۳۷۸|ک=شناخت‌نامه تفاسیر |ص=۲۳۹-۲۴۰|ج=}}</ref>

==پانویس==

===ارجاعات===
{{پانویس|۲}}
===منابع===
*{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ایازی|نام=محمدعلی|پیوند نویسنده=محمدعلی ایازی|پیوند نویسنده۲=|پیوند ویراستار=|عنوان=شناخت‌نامه تفاسیر|کوشش=|ویرایش=|سری=|سال=۱۳۷۸|ناشر=کتاب مبین|مکان=رشت|زبان=فارسی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|شابک=|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/58570/}}
*{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=شایسته‌نژاد|نام=علی‌اکبر|پیوند نویسنده=علی‌اکبر شایسته‌نژاد|پیوند نویسنده۲=|پیوند ویراستار=|عنوان=طبرسی و تفسیر مجمع‌البیان|کوشش=|ویرایش=|سری=|سال=۱۳۸۹|ناشر=خانه کتاب|مکان=تهران|زبان=فارسی|گفتاورد=|پی‌نوشت=|مترجم=|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/16711}}