Shahroudi: ابرابزار

2024-08-20T05:39:39Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{Infobox military conflict|conflict=لشگرکشی نادرشاه به هند|partof=[[جنگ‌های نادری]]|image=Nadir Shah at the sack of Delhi - Battle scene with Nader Shah on horseback, possibly by Muhammad Ali ibn Abd al-Bayg ibn Ali Quli Jabbadar, mid-18th century, Museum of Fine Arts, Boston.jpg|image_size=230|caption=نادرشاه در دهلی|date=۱۷۳۸–۱۷۴۰|place=شمال [[گورکانیان هند|هند]]|result=پیروزی قاطعانه ایران
* زوال امپراتوری گورکانی
* [[دهلی]] توسط نیروهای ایرانی به غنیمت گرفته شد|territory=تمامی سرزمین‌های غرب رود سند به ایران ضمیمه شدند.|combatant1=[[پرونده:Nader Shah Flag.svg|36px]] [[افشاریان|ایران]]|combatant2=[[پرونده:Alam of the Mughal Empire.svg|30px]] [[گورکانیان هند]]|strength1=|strength2=|casualties1=|casualties2=|commander1=[[نادرشاه افشار]]|commander2=[[محمدشاه گورکانی]]|campaignbox=}}[[نادرشاه|نادرشاه افشار]]، [[فهرست شاهان ایران|شاه ایران]]، به علت عدم تحویل افغان‌هایی که در برانداختن سلسله [[صفوی]] نقش داشتند، به [[امپراتوری گورکانی هند]] لشکرکشی کرد و در نهایت فاتحانه وارد [[دهلی نو|دهلی]] شد. سپاهیان او به آسانی ارتش گورکانی که به لحاظ نفرات، از برتری چشم‌گیری برخوردار بود را در [[جنگ کرنال|نبرد کرنال]] شکست داد که منجر به تسلیم نهایی [[محمدشاه گورکانی]] گردید.

پیروزی نادر شاه در برابر امپراتوری رو به زوال اما ثروتمند گورکانی هند، باعث شد تا او بتواند تا با غنایم این جنگ، هزینه جنگ‌های فرسایشی با همسایه غربی ایران، یعنی [[امپراتوری عثمانی]] را تأمین کرده و این جنگ‌ها را از سر گیرد، هرچند سرانجام نتیجه قطعی‌ای در مرزهای غربی امپراتوری خود به دست نیاورد.{{جنگ‌های نادر}}

== حمله ==
در ۲۰ جمادی‌الاول ۱۱۵۱ ه‍.ق/اوایل سپتامبر ۱۷۳۸ م، سپاه نادرشاه به‌سوی گندمک، جلال‌آباد و پیشاوَر حرکت کرد. شماری از سربازان مأموریت یافتند به جلال‌آباد روند و به‌خاطر قتل [[یساول (منصب)|یَساوُلِ]] دیوانِ نادرشاه، قتل‌عامی تنبیهی انجام دهند. مدتی بعد لشکر در شرقِ جلال‌آباد اردو زد. پس از [[نبرد تنگه خیبر|نبردی در]] نزدیکی گردنهٔ خیبر، راهِ پیشاور و جلگهٔ پَنجاب بر سپاهِ نادرشاه هموار شد. سپاه به پیشاور رسید و دروازه‌های آن بی‌درنگ بر رویَش گشوده شد.<ref>{{پک|آکس‌وورتی|۱۳۸۸|ک=شمشیر ایران|ص=۳۱۱–۳۲۳}}</ref>

=== نبرد کرنال ===
{{اصلی|نبرد کرنال}}لشکرِ محمدشاه شامل ۳۰۰٬۰۰۰ سرباز، ۲۰۰۰ فیل<ref>{{پک|Perry|1993|ف=Nādir Shāh Afshār|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|آکس‌وورتی|۱۳۸۸|ک=شمشیر ایران|ص=۳۲۳}}</ref> اما با احتسابِ همراهان‌شان به یک میلیون نفر می‌رسید. لشکرِ نادرشاه در ۹ ذیقعده ۱۱۵۱ ه‍.ق/۱۹ فوریه ۱۷۳۹ م به [[شاه‌آباد، مرکنده|شاه‌آباد]] در حدود ۵۰ کیلومتریِ اردوی مغول در کرنال رسید و اردو زد. در روزهای ۱۴ و ۱۵ ذیقعده/۲۳ و ۲۴ فوریه، نبردِ سنگینی درگرفت و نهایتاً سپاه ایران توانست لشکرِ مغولیِ هند را شکست دهد. چند روز پس از آن به مذاکره میان نادرشاه و نظام‌الملک برای انعقادِ صلح گذشت و قرار شد محمدشاه شخصاً به دیدارِ نادرشاه برود. ۱۷ ذیقعده/۲۶ فوریه محمدشاه به دیدار نادرشاه رفت.<ref>{{پک|Avery|1991|ف=Nādir Shāh|ک=History of Iran|ص=40|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|آکس‌وورتی|۱۳۸۸|ک=شمشیر ایران|ص=۳۲۳–۳۳۸}}</ref> محمد شاه، پس از صرفِ ناهارِ تشریفاتی با فاتح — که پیروی از آداب و رسومِ سنتیِ دربارهای صفوی و مغول و همراه با گفتگویی به زبان تُرکی بود —<ref>{{پک|Perry|1993|ف=Nādir Shāh Afshār|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref> شب به اردوی خویش بازگشت. در چند روزِ آینده نیز دیدارهای بیشتری میان رجالِ دو طرف انجام شد. ۲۵ ذیقعده/۵ مارس نظام‌الملک از سوی نادرشاه احضار، و به او گفته شد که محمدشاه مجدداً باید به دیدار نادرشاه برود. روز بعد محمدشاه همراه با همسران و همراهانش به اردوی نادرشاه رفت.<ref>{{پک|آکس‌وورتی|۱۳۸۸|ک=شمشیر ایران|ص=۳۳۹–۳۴۰}}</ref><ref>{{پک|Avery|1991|ف=Nādir Shāh|ک=History of Iran|ص=40|زبان=en}}</ref> سربازانِ سپاهِ مغول آزاد شدند تا به خانهٔ خویش بازگردند اما توپخانه و رجالِ بازمانده در اردوی مغول به اردوی نادرشاه آورده شدند. در اول ذیحجه/۱۲ مارس سپاهِ نادرشاه همراه با محمدشاه به سوی دهلی حرکت کرد. ۹ ذیحجهٔ ۱۱۵۱ ه‍.ق/۲۰ مارس ۱۷۳۹ م، نادرشاه به دهلی، پایتختِ امپراتوری مغولیِ هند پا گذاشت.<ref>{{پک|آکس‌وورتی|۱۳۸۸|ک=شمشیر ایران|ص=۳۴۰–۳۴۱}}</ref> برای نادرشاه خطبه خوانده، و سکه‌هایی به‌نامش ضرب شد.<ref>{{پک|Perry|1993|ف=Nādir Shāh Afshār|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref><ref>{{پک|Avery|1991|ف=Nādir Shāh|ک=History of Iran|ص=40|زبان=en}}</ref>

== پانویس ==

=== ارجاعات ===
{{پانویس|۲}}

=== منابع ===
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = آکس‌وورتی | نام = مایکل | پیوند نویسنده = مایکل اکسورثی | عنوان = شمشیر ایران: نادرشاه | ترجمه = محمدحسین آریا | ناشر = اساطیر | مکان = تهران | سال = ۱۳۸۸ | شابک = 978-964-331-440-8}}
{{چپ‌چین}}
* {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = Avery | نام = Peter | پیوند نویسنده = پیتر ایوری | ویراستار = [[پیتر ایوری|Peter Avery]] | ویراستار۲ = [[گاوین هامبلی|Gavin Hambly]] | ویراستار۳ = [[چارلز ملویل|Charles Melville]] | فصل = Nadir Shah and the Afsharid Legacy | عنوان = [[تاریخ ایران کمبریج|The Cambridge History of Iran]] | جلد = 7 | سال = 1991 | ناشر = Cambridge University Press | مکان = Cambridge | شابک = 978-0-521-20095-0 | زبان = en}}
* {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = Perry | نام = J. R. | پیوند نویسنده = | مقاله = Nādir Shāh Afshār | سال = 1993 | دانشنامه = [[دانشنامه اسلام|Encyclopaedia of Islam]] | ویرایش = 2nd | ناشر = [[انتشارات بریل|E. J. Brill]] | مکان = Leiden | شابک = 90-04-09419-9 | زبان = en}}
* {{cite book|title=The History of India|chapter=Nadir Shah|author=John Clark Marshman|authorlink=|publisher=Serampore Press|year=1863|isbn=|page=199|url=https://books.google.com/books?id=OHcIAAAAQAAJ&pg=PA199&dq=nadir+shah+India&hl=en&ei=AIzLTqKcKITnrAeapInnDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDoQ6AEwAw#v=onepage&q=nadir%20shah%20India&f=false|ref=Ma|first=|location=|pages=}}
* [[:en:Michael Axworthy|Michael Axworthy]], ''The Sword of Persia: Nader Shah, from Tribal Warrior to Conquering Tyrant'' Hardcover 348 pages (۲۶ ژوئیه ۲۰۰۶) Publisher: [[:en:I.B. Tauris|I.B. Tauris]] Language: English {{ISBN|1-85043-706-8}}
* {{cite book|title=The Cambridge History of India|chapter=Muhammad Shah|author=|authorlink=|publisher=CUP Archive|year=358–364|isbn=|page=|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&pg=PA360&dq=nadir+shah+India&hl=en&ei=AIzLTqKcKITnrAeapInnDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=nadir%20shah%20India&f=false|ref=CUP}}
* ''Jassa Singh Ahluwalia:The Forgotten Hero of Punjab'' by Harish Dhillon
* Grant, RG: ''Battle''
* [https://web.archive.org/web/20150511193151/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D90001014&ct=33 (Nadir Shah) Until His Assassination In A.D. 1747.] ''A Literary History of Persia'' by Edward G. Browne. Publisher T. Fisher Unwin, 1924.
{{پایان چپ‌چین}}

[[رده:تاریخ دهلی]]
[[رده:جنگ‌های افشاریان]]
[[رده:جنگ‌های ایران]]
[[رده:جنگ‌های گرجستان]]
[[رده:جنگ‌های گورکانیان هند]]
[[رده:جنگ‌های نادرشاه]]
[[رده:درگیری‌ها در ۱۷۳۸ (میلادی)]]
[[رده:درگیری‌ها در ۱۷۳۹ (میلادی)]]
[[رده:دهلی در سده ۱۸ (میلادی)]]
[[رده:هند در ۱۷۳۹ (میلادی)]]

تهاجم نادرشاه به هند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار