https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86ثابت بن ابراهیم بن زهرون - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-29T07:22:05Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86&diff=159870&oldid=prevShahroudi: +رده:پزشکان مسلمان، +رده:پزشکان اهل عراق، +رده:اهالی بغداد، +رده:زادگان ۲۸۳ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۳۶۵ (قمری)، +رده:درگذشتگان ۳۶۹ (قمری) (هاتکت)، ابرابزار2025-11-23T03:53:57Z<p>+<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86" title="رده:پزشکان مسلمان">رده:پزشکان مسلمان</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%87%D9%84_%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82" title="رده:پزشکان اهل عراق">رده:پزشکان اهل عراق</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%AF" title="رده:اهالی بغداد">رده:اهالی بغداد</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B2%DB%B8%DB%B3_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:زادگان ۲۸۳ (قمری)">رده:زادگان ۲۸۳ (قمری)</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B3%DB%B6%DB%B5_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:درگذشتگان ۳۶۵ (قمری)">رده:درگذشتگان ۳۶۵ (قمری)</a>، +<a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86_%DB%B3%DB%B6%DB%B9_(%D9%82%D9%85%D8%B1%DB%8C)" title="رده:درگذشتگان ۳۶۹ (قمری)">رده:درگذشتگان ۳۶۹ (قمری)</a> (<a href="/fa/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" title="اسلامیکال:هاتکت">هاتکت</a>)، ابرابزار</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اهالی بغداد]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پزشکان اهل عراق]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پزشکان مسلمان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۶۵ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:درگذشتگان ۳۶۹ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:زادگان ۲۸۳ (قمری)]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86&diff=159869&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2025-11-23T03:52:11Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ثابت بن ابراهیم بن زهرون'''، طبیب برجستهٔ سدهٔ چهارم هجریِ زادهٔ رقه و ساکن بغداد، از اطبای نامدار زمان خود بود که بهسبب مهارت در تشخیص بیماریها، حدسهای دقیق و تألیفات پزشکی در منابع اسلامی شناخته شده است.<br />
<br />
== زندگی ==<br />
ثابت بن ابراهیم بن زهرون (ملقّب به ابوالحسن) طبیب اهل حرّان و از اطبای مشهور قرن چهارم هجری بود که بیشتر عمر علمی خویش را در [[بغداد]] گذراند و به حدسهای صائب و دانش گستردهٔ پزشکی شهرت داشت. بنابر گزارشها، وی از جمله پزشکان مورد اعتماد و مطرح در دستگاههای محلی بهشمار میرفت.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ثابت بن ابراهیم بن زهرون}}</ref><br />
<br />
در منابع تاریخی نقل شده که هنگام ورود [[عضدالدوله دیلمی]] به بغداد، ثابت بن ابراهیم و سنّان طبیب از نخستین پزشکانی بودند که به حضور او شتافتند؛ پس از برخورد اولیهٔ سردِ عضدالدوله، سنّان به اهمیت «حفظ صحت» و ضرورت مراقبت از پادشاه اشاره کرد و سخن او موجب شد تا هر دو پزشک در حلقهٔ اطبای دربار پذیرفته شوند. از آثار حکایتی نیز نقل شده که ثابت سالها پیش از ابتلای عضدالدوله به اختلالِ دماغ، وقوع بیماری او را پیشبینی کرده بود؛ هرچند برخی از گزارشهای روایی دربارهٔ حدسها و معجزات ظاهری وی دارای اغراق توصیف شدهاند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ثابت بن ابراهیم بن زهرون}}</ref><br />
<br />
دربارهٔ تاریخ ولادت و درگذشت ثابت اختلاف نقّادانه وجود دارد: برخی منابع از جمله مورّخان خزرجی، تولد او را در سال ۲۸۳ هـ در رقه و وفاتش را یازدهم ذیالقعدهٔ ۳۶۵ هـ در بغداد نوشتهاند؛ در مقابل، منابعی مانند «مختصر الدول» و قفطی وفات وی را در سال ۳۶۹ هـ ثبت کردهاند. این اختلافات در منابع تاریخی معمول است و نشاندهندهٔ تفاوت گزارشها دربارهٔ شخصیتهای قرون میانهٔ اسلامی است.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ثابت بن ابراهیم بن زهرون}}</ref><br />
<br />
تألیفاتِ منتسب به ثابت بن ابراهیم شامل دو اثرِ معروف است: «اصلاح مقالات [[یوحنا بن سرابیون]]» و «أجوبهٔ مسائل» که در آن به پرسشهای پزشکی معاصرین پاسخ داده شده است. مقالات و نقلهای طبی در متون بعدی، ازجمله ذکر [[ابنبطلان]] و [[ابوالفرج بن العبری]]، نشان میدهد که وی در مباحث نظری و عملی پزشکی تأثیرگذار بوده و شیوههایش در برخی موارد به عنوان نمونهٔ معالجات نوین مورد استناد قرار گرفته است. همچنین آمده که برادری به نام [[هلال بن ابراهیم]] نیز در بغداد طبابت میکرده و خانوادهٔ آنان در محیط پزشکیِ آن سامان شناختهشده بودند.<ref>{{پک|اختری|۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ثابت بن ابراهیم بن زهرون}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۱|اندازه=ریز}}<br />
<br />
== منابع ==<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=ثابت بن ابراهیم بن زهرون|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=خیر|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}</div>Shahroudi