ثابت قطنه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: +رده:نظامیان اهل عراق، +رده:مرجئان (هات‌کت)، ابرابزار

2023-09-03T02:41:18Z

+رده:نظامیان اهل عراق، +رده:مرجئان (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۴۱
خط ۱:		خط ۱:
	'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان [[عرب]] است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع ~~جمع آوری~~ شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در زمینه ای تاریخی و مذهب‌شناسی کاربرد دارد.		'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان [[عرب]] است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع‌آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در زمینه ای تاریخی و مذهب‌شناسی کاربرد دارد.

	==نام و تبار==		== نام و تبار ==
	ثابت بن کعب بن جابر عتکی که به اختصار ثابت قطنی شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. وی از [[قبیله بنی‌عتیک]] و از شاخه [[ازد]] بود. ~~احتمالا~~ در [[بصره]] متولد ~~شده‌است~~. سال ولادت محل اختلاف است و میان سال‌های [[۲۰ قمری\|۲۰]] تا [[۵۰ قمری\|۵۰]] ه.ق برای سال ولادت او گزارش ~~شده‌است~~. لقب قطنه را [[احمدبن یحیی بلاذری\|بلاذری]] به او نسبت می‌دهد و [[محمد بن جریر طبری\|طبری]] در خصوص آن معتقد است که وی در یکی از جنگ‌ها چشمش دچار آسیب شد و پنبه‌ای را بر چشمش قرار می‌داد و به همین جهت به این لقب شهره شد. طبری گزارش ~~می کند~~ که با وجود اینکه تاریخ این نام‌گذری مشخص ~~نیست،‌~~ ولی در سال [[۱۰۶ قمری\|۱۰۶ ه.ق]] این لقب بسیار مشهور ~~بوده‌است~~.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		ثابت بن کعب بن جابر عتکی که به اختصار ثابت قطنی شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. وی از [[قبیله بنی‌عتیک]] و از شاخه [[ازد]] بود. احتمالاً در [[بصره]] متولد شده است. سال ولادت محل اختلاف است و میان سال‌های [[۲۰ قمری\|۲۰]] تا [[۵۰ قمری\|۵۰]] ه‍.ق برای سال ولادت او گزارش شده است. لقب قطنه را [[احمدبن یحیی بلاذری\|بلاذری]] به او نسبت می‌دهد و [[محمد بن جریر طبری\|طبری]] در خصوص آن معتقد است که وی در یکی از جنگ‌ها چشمش دچار آسیب شد و پنبه‌ای را بر چشمش قرار می‌داد و به همین جهت به این لقب شهره شد. طبری گزارش می‌کند که با وجود اینکه تاریخ این نام‌گذری مشخص نیست، ولی در سال [[۱۰۶ قمری\|۱۰۶ ه‍. ق]] این لقب بسیار مشهور بوده است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	== زندگانی ==		== زندگانی ==
	ثابت از شاعران دست دومی بود که بیشتر به سلحشوری و جهاد شناخته می‌شد. محل جنگاوری‌های او را مرزهای شرقی [[اسلام]] دانسته‌اند. او بیشتر زندگانی خود را در نواحی شرقی اسلام گذراند و در ~~همانجا~~ بود که با [[خوارج\|خارجیان]] و [[مرجئه\|مرجئان]] آشنا شد و به آیین مرجئان گروید. منابع این احتمال را داده‌اند که خوی مسالمت‌آمیز مرجئان سبب شد تا ثابت بتواند با همه امیران خراسان سازش داشته‌باشد. وی در این خصوص اشعاری نیز دارد و در ۱۵ بیت، آیین‌های مرجئه نخستین را شرح ~~داده‌است~~ و پس از آن به نفی خوارج ~~پرداخته‌است~~. ''[[دایرة المعارف بزرگ اسلامی]]'' یک سالشمار از زندگانی وی منتشر ~~کرده‌است~~ که بر اساس آن وی به سال [[۶۴ قمری\|۶۴ ه.ق]] شعری را در مدح [[قبیله تیمیم\|قوم تیمیم]] سرود که توانستند سپاهیان ترک را که به قصد تصرف قصر اسفاد حمله کرده‌بودند شکست دهند. در سال [[۷۸ قمری\|۷۸ ~~ه۔ق~~]] توانست با ۳ بیت شعری که به ضمیمه یک نامه از والی وقت خراسان، [[امیة بن عبدالله]] به نزد [[یزید]] فرستاد، او را عزل نماید.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		ثابت از شاعران دست دومی بود که بیشتر به سلحشوری و جهاد شناخته می‌شد. محل جنگاوری‌های او را مرزهای شرقی [[اسلام]] دانسته‌اند. او بیشتر زندگانی خود را در نواحی شرقی اسلام گذراند و در همان‌جا بود که با [[خوارج\|خارجیان]] و [[مرجئه\|مرجئان]] آشنا شد و به آیین مرجئان گروید. منابع این احتمال را داده‌اند که خوی مسالمت‌آمیز مرجئان سبب شد تا ثابت بتواند با همه امیران خراسان سازش داشته‌باشد. وی در این خصوص اشعاری نیز دارد و در ۱۵ بیت، آیین‌های مرجئه نخستین را شرح داده است و پس از آن به نفی خوارج پرداخته است. ''[[دایرة المعارف بزرگ اسلامی]]'' یک سالشمار از زندگانی وی منتشر کرده است که بر اساس آن وی به سال [[۶۴ قمری\|۶۴ ه‍. ق]] شعری را در مدح [[قبیله تیمیم\|قوم تیمیم]] سرود که توانستند سپاهیان ترک را که به قصد تصرف قصر اسفاد حمله کرده‌بودند شکست دهند. در سال [[۷۸ قمری\|۷۸ ه‍. ق]] توانست با ۳ بیت شعری که به ضمیمه یک نامه از والی وقت خراسان، [[امیة بن عبدالله]] به نزد [[یزید]] فرستاد، او را عزل نماید.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان [[یزید بن مهلب]] متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال [[۱۰۷ قمری\|۱۰۷ ه.ق]] در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو [[حاجب الفیل]] قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای ~~نداشته‌است~~.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان [[یزید بن مهلب]] متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال [[۱۰۷ قمری\|۱۰۷ ه‍. ق]] در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو [[حاجب الفیل]] قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای نداشته است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	==اشعار==		== اشعار ==
	اشعار و روایات مرتبط با ثابت قطنه را نخستین بار [[ابوذر مرهبی]] گردآوری کرد. به گزارش [[یاقوت حموی]]، [[احمد بن ابراهیم بن حمدون]] در سده سوم هجری قمری، دیوان ثابت را جمع کرد اما این کتاب از دست رفت. به همین سبب [[ماجد احمد سامرایی]] در [[۱۹۷۰ میلادی]]، آنچه از اشعار ثابت یافته بود را گردآوری کرد و به نام ''شعر ثابت قطنه العتکی'' در بغداد منتشر کرد. اشعار ثابت بیشتر در زمینه تاریخی است و در زمینه مذهب شناسی مفید است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		اشعار و روایات مرتبط با ثابت قطنه را نخستین بار [[ابوذر مرهبی]] گردآوری کرد. به گزارش [[یاقوت حموی]]، [[احمد بن ابراهیم بن حمدون]] در سده سوم هجری قمری، دیوان ثابت را جمع کرد اما این کتاب از دست رفت. به همین سبب [[ماجد احمد سامرایی]] در [[۱۹۷۰ میلادی]]، آنچه از اشعار ثابت یافته بود را گردآوری کرد و به نام ''شعر ثابت قطنه العتکی'' در بغداد منتشر کرد. اشعار ثابت بیشتر در زمینه تاریخی است و در زمینه مذهب شناسی مفید است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	==پانویس==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	=== منابع ===		=== منابع ===

	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=آذرنوش\|نام=آذرتاش\|پیوند نویسنده=\|مقاله=ثابت قطنه\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۶۷\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23022/17/6268\|کوشش=موسوی بجنوری، محمدکاظم\|شابک=‎۹-۶۶-۷۰۲۵-۹۶۴-۹۸۷\|شابک نادرست=بله}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=آذرنوش\|نام=آذرتاش\|پیوند نویسنده=\|مقاله=ثابت قطنه\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۶۷\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23022/17/6268\|کوشش=موسوی بجنوری، محمدکاظم\|شابک=‎۹-۶۶-۷۰۲۵-۹۶۴-۹۸۷\|شابک نادرست=بله}}

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:شاعران دوره عباسیان]]
			[[رده:شاعران عرب]]
	[[رده:شاعران عربی سده ۱ (قمری)]]		[[رده:شاعران عربی سده ۱ (قمری)]]
	[[رده:~~شاعران عرب~~]]		[[رده:مرجئان]]
	[[رده:~~شاعران دوره عباسیان~~]]		[[رده:نظامیان اهل عراق]]

Shahroudi: − رده:شاعران عربی، + رده:شاعران عربی سده ۱ (قمری) (هات‌کت)

2023-09-03T02:38:58Z

− رده:شاعران عربی، + رده:شاعران عربی سده ۱ (قمری) (هات‌کت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۳۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:شاعران عربی]]		[[رده:شاعران عربی سده ۱ (قمری)]]
	[[رده:شاعران عرب]]		[[رده:شاعران عرب]]
	[[رده:شاعران دوره عباسیان]]		[[رده:شاعران دوره عباسیان]]

Shahroudi در ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۳۸

2023-09-03T02:38:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۲:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در زمینه ای تاریخی و مذهب‌شناسی کاربرد دارد.		'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان [[عرب]] است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در زمینه ای تاریخی و مذهب‌شناسی کاربرد دارد.

	==~~زندگانی~~==		==نام و تبار==
	ثابت بن کعب بن جابر عتکی که به اختصار ثابت قطنی شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. وی از قبیله ~~بنی عتیک~~ و از شاخه ازد بود. احتمالا در [[بصره]] متولد شده‌است. سال ولادت محل اختلاف است و میان سال‌های ۲۰ تا ۵۰ ه.ق برای سال ولادت او گزارش شده‌است. لقب قطنه را [[احمدبن یحیی بلاذری\|بلاذری]] به او نسبت می‌دهد و [[محمد بن جریر طبری\|طبری]] در خصوص آن معتقد است که وی در یکی از جنگ‌ها چشمش دچار آسیب شد و پنبه‌ای را بر چشمش قرار می‌داد و به همین جهت به این لقب شهره شد. طبری گزارش می کند که با وجود اینکه تاریخ این نام‌گذری مشخص ~~نیست،‌ولی~~ در سال ۱۰۶ ه.ق این لقب بسیار مشهور بوده‌است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		ثابت بن کعب بن جابر عتکی که به اختصار ثابت قطنی شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. وی از [[قبیله بنی‌عتیک]] و از شاخه [[ازد]] بود. احتمالا در [[بصره]] متولد شده‌است. سال ولادت محل اختلاف است و میان سال‌های [[۲۰ قمری\|۲۰]] تا [[۵۰ قمری\|۵۰]] ه.ق برای سال ولادت او گزارش شده‌است. لقب قطنه را [[احمدبن یحیی بلاذری\|بلاذری]] به او نسبت می‌دهد و [[محمد بن جریر طبری\|طبری]] در خصوص آن معتقد است که وی در یکی از جنگ‌ها چشمش دچار آسیب شد و پنبه‌ای را بر چشمش قرار می‌داد و به همین جهت به این لقب شهره شد. طبری گزارش می کند که با وجود اینکه تاریخ این نام‌گذری مشخص نیست،‌ ولی در سال [[۱۰۶ قمری\|۱۰۶ ه.ق]] این لقب بسیار مشهور بوده‌است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	ثابت از شاعران دست دومی بود که بیشتر به سلحشوری و جهاد شناخته می‌شد. محل جنگاوری‌های او را مرزهای شرقی اسلام دانسته‌اند. او بیشتر زندگانی خود را در نواحی شرقی اسلام گذراند و در همانجا بود که با [[خوارج\|خارجیان]] و [[مرجئه\|مرجئان]] آشنا شد و به آیین مرجئان گروید. منابع این احتمال را داده‌اند که خوی مسالمت‌آمیز مرجئان سبب شد تا ثابت بتواند با هم امیران خراسان سازش داشته‌باشد. وی در این خصوص اشعاری نیز دارد و در ۱۵ بیت، آیین‌های مرجئه نخستین را شرح داده‌است و پس از آن به نفی خوارج پرداخته‌است. دایرة المعارف بزرگ اسلامی یک سالشمار از زندگانی وی منتشر کرده‌است که بر اساس آن وی به سال ۶۴ ه.ق شعری را در مدح قوم تیمیم سرود که توانستند سپاهیان ترک را که به قصد تصرف قصر اسفاد حمله کرده‌بودند شکست دهند. در سال ۷۸ توانست با ۳ بیت شعری که به ضمیمه یک نامه از ~~ولی~~ وقت خراسان، [[امیة بن عبدالله]] به نزد [[یزید]] فرستاد، او را عزل نماید.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		== زندگانی ==
			ثابت از شاعران دست دومی بود که بیشتر به سلحشوری و جهاد شناخته می‌شد. محل جنگاوری‌های او را مرزهای شرقی [[اسلام]] دانسته‌اند. او بیشتر زندگانی خود را در نواحی شرقی اسلام گذراند و در همانجا بود که با [[خوارج\|خارجیان]] و [[مرجئه\|مرجئان]] آشنا شد و به آیین مرجئان گروید. منابع این احتمال را داده‌اند که خوی مسالمت‌آمیز مرجئان سبب شد تا ثابت بتواند با همه امیران خراسان سازش داشته‌باشد. وی در این خصوص اشعاری نیز دارد و در ۱۵ بیت، آیین‌های مرجئه نخستین را شرح داده‌است و پس از آن به نفی خوارج پرداخته‌است. ''[[دایرة المعارف بزرگ اسلامی]]'' یک سالشمار از زندگانی وی منتشر کرده‌است که بر اساس آن وی به سال [[۶۴ قمری\|۶۴ ه.ق]] شعری را در مدح [[قبیله تیمیم\|قوم تیمیم]] سرود که توانستند سپاهیان ترک را که به قصد تصرف قصر اسفاد حمله کرده‌بودند شکست دهند. در سال [[۷۸ قمری\|۷۸ ه۔ق]] توانست با ۳ بیت شعری که به ضمیمه یک نامه از والی وقت خراسان، [[امیة بن عبدالله]] به نزد [[یزید]] فرستاد، او را عزل نماید.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان [[یزید بن مهلب]] متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال ۱۰۷ ه.ق در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو [[حاجب الفیل]] قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای نداشته‌است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان [[یزید بن مهلب]] متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال [[۱۰۷ قمری\|۱۰۷ ه.ق]] در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو [[حاجب الفیل]] قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای نداشته‌است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	==اشعار==		==اشعار==
	اشعار و روایات مرتبط با ثابت قطنه را نخستین بار [[ابوذر مرهبی]] گردآوری کرد. به گزارش [[یاقوت حموی]]، [[احمد بن ابراهیم بن حمدون]] در سده سوم هجری قمری، دیوان ثابت را جمع کرد اما این کتاب از دست رفت. به همین سبب [[ماجد احمد سامرایی]] در ۱۹۷۰ ~~میلادی،~~ آنچه از اشعار ثابت یافته بود را گردآوری کرد و به نام ''شعر ثابت قطنه العتکی'' در بغداد منتشر کرد. اشعار ثابت بیشتر در زمینه تاریخی است و در زمینه مذهب شناسی مفید است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>		اشعار و روایات مرتبط با ثابت قطنه را نخستین بار [[ابوذر مرهبی]] گردآوری کرد. به گزارش [[یاقوت حموی]]، [[احمد بن ابراهیم بن حمدون]] در سده سوم هجری قمری، دیوان ثابت را جمع کرد اما این کتاب از دست رفت. به همین سبب [[ماجد احمد سامرایی]] در [[۱۹۷۰ میلادی]]، آنچه از اشعار ثابت یافته بود را گردآوری کرد و به نام ''شعر ثابت قطنه العتکی'' در بغداد منتشر کرد. اشعار ثابت بیشتر در زمینه تاریخی است و در زمینه مذهب شناسی مفید است.<ref>{{پک\|1=آذرنوش\|2=۱۳۶۷\|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|ف=ثابت قطنه}}</ref>

	==پانویس==		==پانویس==
خط ۱۹:		خط ۲۰:

	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=آذرنوش\|نام=آذرتاش\|پیوند نویسنده=\|مقاله=ثابت قطنه\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۶۷\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23022/17/6268\|کوشش=موسوی بجنوری، محمدکاظم\|شابک=‎۹-۶۶-۷۰۲۵-۹۶۴-۹۸۷\|شابک نادرست=بله}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=آذرنوش\|نام=آذرتاش\|پیوند نویسنده=\|مقاله=ثابت قطنه\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی\|سال=۱۳۶۷\|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]\|مکان=تهران\|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23022/17/6268\|کوشش=موسوی بجنوری، محمدکاظم\|شابک=‎۹-۶۶-۷۰۲۵-۹۶۴-۹۸۷\|شابک نادرست=بله}}

			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:شاعران عربی]]		[[رده:شاعران عربی]]
	[[رده:شاعران عرب]]		[[رده:شاعران عرب]]
	[[رده:شاعران دوره عباسیان]]		[[رده:شاعران دوره عباسیان]]

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در...» ایجاد کرد

2023-03-09T05:25:39Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''ثابت بن کعب بن جابر عتکی''' که به اختصار '''ثابت قطنی''' شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. از وی دیوانی به جای نمانده است ولی اشعارش در برخی منابع جمع آوری شده است و به چاپ رسیده است. اشعار او بیشتر در زمینه ای تاریخی و مذهب‌شناسی کاربرد دارد.

==زندگانی==
ثابت بن کعب بن جابر عتکی که به اختصار ثابت قطنی شناخته می‌شود، از شاعران و جنگجویان عرب است که در قرن دوم هجری قمری زیست می‌کرد. وی از قبیله بنی عتیک و از شاخه ازد بود. احتمالا در [[بصره]] متولد شده‌است. سال ولادت محل اختلاف است و میان سال‌های ۲۰ تا ۵۰ ه.ق برای سال ولادت او گزارش شده‌است. لقب قطنه را [[احمدبن یحیی بلاذری|بلاذری]] به او نسبت می‌دهد و [[محمد بن جریر طبری|طبری]] در خصوص آن معتقد است که وی در یکی از جنگ‌ها چشمش دچار آسیب شد و پنبه‌ای را بر چشمش قرار می‌داد و به همین جهت به این لقب شهره شد. طبری گزارش می کند که با وجود اینکه تاریخ این نام‌گذری مشخص نیست،‌ولی در سال ۱۰۶ ه.ق این لقب بسیار مشهور بوده‌است.<ref>{{پک|1=آذرنوش|2=۱۳۶۷|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=ثابت قطنه}}</ref>

ثابت از شاعران دست دومی بود که بیشتر به سلحشوری و جهاد شناخته می‌شد. محل جنگاوری‌های او را مرزهای شرقی اسلام دانسته‌اند. او بیشتر زندگانی خود را در نواحی شرقی اسلام گذراند و در همانجا بود که با [[خوارج|خارجیان]] و [[مرجئه|مرجئان]] آشنا شد و به آیین مرجئان گروید. منابع این احتمال را داده‌اند که خوی مسالمت‌آمیز مرجئان سبب شد تا ثابت بتواند با هم امیران خراسان سازش داشته‌باشد. وی در این خصوص اشعاری نیز دارد و در ۱۵ بیت، آیین‌های مرجئه نخستین را شرح داده‌است و پس از آن به نفی خوارج پرداخته‌است. دایرة المعارف بزرگ اسلامی یک سالشمار از زندگانی وی منتشر کرده‌است که بر اساس آن وی به سال ۶۴ ه.ق شعری را در مدح قوم تیمیم سرود که توانستند سپاهیان ترک را که به قصد تصرف قصر اسفاد حمله کرده‌بودند شکست دهند. در سال ۷۸ توانست با ۳ بیت شعری که به ضمیمه یک نامه از ولی وقت خراسان، [[امیة بن عبدالله]] به نزد [[یزید]] فرستاد، او را عزل نماید.<ref>{{پک|1=آذرنوش|2=۱۳۶۷|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=ثابت قطنه}}</ref>

ثابت هیچ‌گاه نتوانست مقام مهمی را به دست بیاورد و با این وجود در زمان [[یزید بن مهلب]] متصدی برخی از کارهای شد. وی به سال ۱۰۷ ه.ق در جایی به نام اسد بن عبدالله خطبه‌ای قرائت کرد و به لکنت افتاد و از همین روی مورد هجو [[حاجب الفیل]] قرار گرفت. این گزارش به خوبی نشان می‌دهد که او در این خصوص تجربه‌ای نداشته‌است.<ref>{{پک|1=آذرنوش|2=۱۳۶۷|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=ثابت قطنه}}</ref>

==اشعار==
اشعار و روایات مرتبط با ثابت قطنه را نخستین بار [[ابوذر مرهبی]] گردآوری کرد. به گزارش [[یاقوت حموی]]، [[احمد بن ابراهیم بن حمدون]] در سده سوم هجری قمری، دیوان ثابت را جمع کرد اما این کتاب از دست رفت. به همین سبب [[ماجد احمد سامرایی]] در ۱۹۷۰ میلادی، آنچه از اشعار ثابت یافته بود را گردآوری کرد و به نام ''شعر ثابت قطنه العتکی'' در بغداد منتشر کرد. اشعار ثابت بیشتر در زمینه تاریخی است و در زمینه مذهب شناسی مفید است.<ref>{{پک|1=آذرنوش|2=۱۳۶۷|ک=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|ف=ثابت قطنه}}</ref>

==پانویس==

=== ارجاعات ===
{{پانویس}}

=== منابع ===

* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=آذرنوش|نام=آذرتاش|پیوند نویسنده=|مقاله=ثابت قطنه|دانشنامه=[[دایرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف بزرگ اسلامی|سال=۱۳۶۷|ناشر=[[مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی]]|مکان=تهران|پیوند مدخل=https://lib.eshia.ir/23022/17/6268|کوشش=موسوی بجنوری، محمدکاظم|شابک=‎۹-۶۶-۷۰۲۵-۹۶۴-۹۸۷|شابک نادرست=بله}}

[[رده:شاعران عربی]]
[[رده:شاعران عرب]]
[[رده:شاعران دوره عباسیان]]