https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%AC%D8%B9%D9%81%DB%8Cجابر بن یزید جعفی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-12T14:36:46Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF_%D8%AC%D8%B9%D9%81%DB%8C&diff=92378&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-09-29T06:28:09Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''جابر بن یزید جعفی''' (به [[زبان عربی|عربی]]: ''جابر بن یزید جُعْفی''؛ ۵۰ هجری قمری – ۱۲۸ هجری قمری) اهل [[کوفه]]، [[کنیه|کنیهاش]] ابومحمد، [[لقب|ملقب]] به جعفیالکوفی {{به عربی|جُعفیالکوفي}}، قدیم، عربی و [[فقیه]]، [[تفسیر قرآن|مفسر]]، [[علم حدیث|محدث]] و از اصحاب نامدار [[محمد باقر]] و [[جعفر صادق]] و جزء [[تابعین]] است.<ref name="danesh">{{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = صفری | نام = نعمتاله | پیوند نویسنده = | مقاله = جابر بن یزید جعفی | دانشنامه = [[دانشنامه جهان اسلام]] | پیوند مقاله = http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=4296 | تاریخ بازبینی = ۱۷ تیر ۱۳۹۳ | نشانی بایگانی = |تاریخ بایگانی = | زبان =}}</ref><br />
<br />
جابر نماینده اصلی [[محمد باقر]] در کوفه بوده است. سفیان ثوری او را با عنوان ثقه توصیف میکنند. به نقل از رجال کشّی عده ای او را «باب» باقر مینامیدند. به نقل از رجال کشّی و بحارالانوار مجلسی، باقر هفتاد (یا هفتادهزار<ref name="Kohlberg399 ">>{{پک|Kohlberg |1993|ک=MUHAMMAD B. ALI ZAYN AL- ABIDIN|ص=399|زبان=en}}</ref>) حدیث سری به او گفته است. همچنین جابر را راوی احادیثی که در «امالکتاب» از باقر روایت شده میدانند. «رساله الجعفی» حاوی نظرات جابر دربارهٔ عقاید اسماعیلیه است.<ref name="لالانی149">{{پک|لالانی|1381|ک=نخستین اندیشههای شیعی: تعالیم امام محمد باقر|ص=149}}</ref> از ابوحنیفه است که دربارهٔ جابر میگوید در کوفه در نوع خودش، بزرگتر از او کسی نیست.<ref name="جعفریان316">{{پک|جعفریان|1381|ک=حیات فکری و سیاسی امامان شیعه علیهم السلام|ص=316}}</ref><br />
<br />
== جایگاه ==<br />
در متون [[تاریخ|تاریخی]] [[علم رجال|رجال]] و [[علم حدیث|حدیث]] [[شیعه]] و [[سنی]]، اخبار متناقضی راجع به جابر ذکر شده است که برخی حاکی از مقام و منزلت رفیع او در نزد [[امام|امامان]] همعصرش است و برخی دلالت بر عدم وثاقت و حتی دیوانگی او میکند.<ref name="danesh"/><br />
<br />
=== اخبار موافق ===<br />
از جعفر صادق منقول است که منزلت جابر در نزد او همچون جایگاه [[سلمان فارسی|سلمان]] در نزد [[پیامبر]] [[اسلام]] [[محمد]] است. همچنین او برای جابر طلب آمرزش کرده است و یکی از [[غالیان]] آن عصر را به خاطر نسبت دروغ بستن به جابر لعن کرده است. زمانی که جابر در سال ۹۶ هجری قمری وارد [[مدینه]] شد به دیدار محمد باقر رفت و در این دیدار دو کتاب به او داد و از او خواست یکی از آن دو را تا زمانی که [[امویان]] بر منصب حکومتاند به کسی نگوید. اما پس از دولت آنان مطالب آن کتاب را به همگان اطلاع دهد. در صورتی که این نقل تاریخی صحیح باشد شاهدی بر مقام جابر نزد محمد باقر است. در [[رجال کشی]] آمده جابر به محمد باقر گفته است: «شما اسراری را به من آموختهاید که برای من سنگین است تا حدی که حالتی شبیه جنون به من دست میدهد» و محمد باقر در پاسخ به او چنین توصیه کرده است: «به صحرا برو و گودالی بساز و اسراری که از ما شنیدهای را با آن گودال بازگو کن». از جمله اخبار دال بر دارا بودن مقام و منزلت جابر نزد محمد باقر این است که هرگاه قاضی عیسی بن مسیب {{به عربی|عیسي بن مُسَیِّب}} در کوفه قصد قضاوت داشت جابر کنار او مینشست. او همچنین بنابر گزارش برخی از تاریخنگاران جزء فقهای عصر [[امویان]] و [[خلافت عباسیان|عباسیان]] بوده است.<ref name="danesh" /><br />
<br />
=== اخبار مخالف ===<br />
از جعفر صادق منقول است جابر بر این باور بوده که اگر نادانان احادیثش را بشنوند به او کنایه خواهند زد به همین جهت جعفر صادق، ذریح را از بردن نام جابر منع کرده بود. همچنین به نقل از [[زراره]]، جعفر صادق گفته است: «جابر را تنها یک مرتبه نزد پدرم دیدهام و او هیچوقت حضور من نیامده است.» برخی اخبار هم حاکی از دیوانگی، غلو و غیرموثق بودن جابر هستند.<ref name="danesh"/> عدهای از عالمان رجال این دسته از اخبار را توجیه کردهاند و اخبار موافق را مرجح و صحیحتر دانستهاند.<ref name="danesh" /><br />
<br />
== درگذشت ==<br />
بر اساس برخی از منابع تارخی او در سال ۱۲۸ هجری قمری در سن ۸۰ سالگی درگذشته است.<ref name="danesh"/><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
{{آغاز پانویس|30em}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=لالانی |نام۱=ارزینا آر. |عنوان=نخستین اندیشههای شیعی: تعالیم امام محمدباقر | ترجمه= فریدون بدره ای|تاریخ=1381 |ناشر=نشر و پژوهش فرزان روز |مکان=تهران}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=جعفریان |نام۱=رسول |عنوان=حیات فکری و سیاسی امامان شیعه علیهم السلام |تاریخ=1381 |ناشر=انصاریان |مکان=قم}}<br />
{{چپچین}}<br />
* {{یادکرد کتاب |نام خانوادگی۱=Kohlberg |نام۱=Etan |عنوان=MUHAMMAD B. ALI ZAYN AL- ABIDIN |تاریخ=1993 |ناشر=Encyclopaedia of Islam, Volume VII |مکان=New York |ویرایش=Pellat, Heinrichs, C. Edmund Bosworth, and E.J. van Donzel}}<br />
<br />
{{پایان}}<br />
{{پایان پانویس}}<br />
{{شاگردان برجسته امامان شیعه}}<br />
<br />
[[رده:اسلامشناسان مسلمان سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:اسلامشناسان مسلمان شیعه]]<br />
[[رده:تابعین]]<br />
[[رده:درگذشتگان ۱۲۸ (قمری)]]<br />
[[رده:زادگان ۵۰ (قمری)]]<br />
[[رده:شاگردان محمد باقر]]<br />
[[رده:شیعیان اهل عراق]]<br />
[[رده:عراقیهای سده ۷ (میلادی)]]<br />
[[رده:عراقیهای سده ۸ (میلادی)]]<br />
[[رده:علویان]]<br />
[[رده:غالیان شیعه]]<br />
[[رده:محدثان اهل عراق]]</div>Shahroudi