جانشینی محمد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۰

2025-03-29T16:50:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۰
خط ۵:		خط ۵:

	به گزارش امینی محقق شیعی، بزرگداشت این رویداد و عید قرار گرفتن روز غدیر با عمل پیامبر اسلام از همان روز آغاز شده است. بنابه گفته او، محمد پس از سخنرانی‌اش به همه مسلمانان حاضر که در میانشان [[ابوبکر]]، [[عمر]] و بزرگان [[قریش]] و [[انصار]] بودند؛ امر کرد که به علی تبریک بگویند. این امر به زنان پیامبر<ref group="یادداشت">امّهات المومنین</ref> نیز بوده است که آنان هم بر علی وارد شده و جانشینی‌اش را به او تبریک می‌گویند.<ref>{{پک\|امینی\|۱۳۷۴\|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر\|ص=۱۹–۲۰\|ج=}}</ref> پس از پیامبر، در سخنان [[امام\|امامان]] [[شیعه دوازده امامی\|شیعه]] به عید بودن روز غدیر تصریح و به تکریم آن تأکید شده است. همچنین آنان در این زمینه پیروانشان را به رعایت آداب و انجام اعمال مخصوصی سفارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|امینی\|۱۳۷۴\|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر\|ص=۶۶–۷۷\|ج=}}</ref>		به گزارش امینی محقق شیعی، بزرگداشت این رویداد و عید قرار گرفتن روز غدیر با عمل پیامبر اسلام از همان روز آغاز شده است. بنابه گفته او، محمد پس از سخنرانی‌اش به همه مسلمانان حاضر که در میانشان [[ابوبکر]]، [[عمر]] و بزرگان [[قریش]] و [[انصار]] بودند؛ امر کرد که به علی تبریک بگویند. این امر به زنان پیامبر<ref group="یادداشت">امّهات المومنین</ref> نیز بوده است که آنان هم بر علی وارد شده و جانشینی‌اش را به او تبریک می‌گویند.<ref>{{پک\|امینی\|۱۳۷۴\|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر\|ص=۱۹–۲۰\|ج=}}</ref> پس از پیامبر، در سخنان [[امام\|امامان]] [[شیعه دوازده امامی\|شیعه]] به عید بودن روز غدیر تصریح و به تکریم آن تأکید شده است. همچنین آنان در این زمینه پیروانشان را به رعایت آداب و انجام اعمال مخصوصی سفارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|امینی\|۱۳۷۴\|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر\|ص=۶۶–۷۷\|ج=}}</ref>

			== پس از درگذشت محمد ==
			پس از درگذشت [[محمد\|پیامبر اسلام]] در سال ۶۳۲ میلادی، نخستین شکاف‌های جدی در جامعه [[مسلمان\|مسلمانان]] بر سر جانشینی او بروز کرد. این شکاف‌ها در دو سطح اتفاق افتاد: اول، اختلافات درباره مسائل الهی و [[آخرت]]، و دوم، اختلافات در خصوص چگونگی اداره و شکل‌دهی جامعه مسلمانان. این مسائل در ابتدا بیشتر جنبه سیاسی داشت، اما در طول زمان به شکاف‌های مذهبی و ایدئولوژیک تبدیل شد.<ref>{{پک\|blankinship\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The early creed\|زبان=en\|ص=۴۶-۴۷}}</ref>

	== ماجرای سقیفه ==		== ماجرای سقیفه ==
	پس از درگذشت محمد، مهاجرین و انصار در محلی به نام سقیفه بنی‌ساعده در مدینه اجتماع کردند تا راه‌حلی برای تعیین جانشین محمد پیدا نمایند.<ref>{{پک\|1=حشمتی\|2=ناجی\|3=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلفای راشدین}}</ref><ref>{{پک\|Poonawala\|Kohlberg\|1985\|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref> در نهایت و پس از نزاع و اختلاف بر سر جانشین پیامبر اسلام، با ابوبکر به عنوان خلیفه بیعت شد. این رویداد به بیعت سقیفه مشهور شد و انتقادهایی را به همراه داشت. بنیاد مشروعیت خلافت ابوبکر از جانب اهل سنت، اجماع اهل حل و عقد در نظر گرفته می‌شود. در برابر شیعیان نخستین که طرفداران علی بن ابی‌طالب بودند، بر وصیت محمد برای جانشینی علی تأکید داشتند و قرابت و سبقت او در اسلام را به عنوان اولویت او برای خلافت می‌دانستند و از همین رو تا مدت‌ها از بیعت با ابوبکر استنکاف کردند.<ref>{{پک\|1=حشمتی\|2=ناجی\|3=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلفای راشدین}}</ref> [[طبری]] در تاریخ خود نقل کرده است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ [[فاطمه زهرا\|فاطمه]] گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کشاند. علی بعداً مکرر می‌گفت که اگر چهل یاور داشت قیام می‌کرد.<ref>{{پک\|Madelung\|1997\|ک=Succession to Muhammad\|زبان=en\|ص=43}}</ref> [[لئورا وچا ولیری]] در ''[[دانشنامه اسلام]]'' معتقد است که ماجرای [[رویداد خانه فاطمه زهرا\|رویدادهای خانه فاطمه زهرا]]، هرچند ممکن است با توضیحات اضافی همراه باشد، اما از جهت وقوع تاریخی قابل انکار نیست.<ref>{{پک\|Veccia Vaglieri\|1986\|ف=Fatima\|ک=Encyclopedia of Islam\|زبان=en}}</ref> به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از درگذشت فاطمه — نزدیک به ۶ ماه — از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد.<ref>{{پک\|Poonawala\|Kohlberg\|1985\|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>		پس از درگذشت محمد، [[مهاجرین]] و [[انصار]] در محلی به نام [[سقیفه بنی‌ساعده]] در مدینه اجتماع کردند تا راه‌حلی برای تعیین جانشین محمد پیدا نمایند.<ref>{{پک\|1=حشمتی\|2=ناجی\|3=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلفای راشدین}}</ref><ref>{{پک\|Poonawala\|Kohlberg\|1985\|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref> در نهایت و پس از نزاع و اختلاف بر سر جانشین پیامبر اسلام، با ابوبکر به عنوان خلیفه بیعت شد. این رویداد به بیعت سقیفه مشهور شد و انتقادهایی را به همراه داشت. بنیاد مشروعیت خلافت ابوبکر از جانب اهل سنت، اجماع اهل حل و عقد در نظر گرفته می‌شود. در برابر شیعیان نخستین که طرفداران علی بن ابی‌طالب بودند، بر وصیت محمد برای جانشینی علی تأکید داشتند و قرابت و سبقت او در اسلام را به عنوان اولویت او برای خلافت می‌دانستند و از همین رو تا مدت‌ها از بیعت با ابوبکر استنکاف کردند.<ref>{{پک\|1=حشمتی\|2=ناجی\|3=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلفای راشدین}}</ref> [[طبری]] در تاریخ خود نقل کرده است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ [[فاطمه زهرا\|فاطمه]] گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کشاند. علی بعداً مکرر می‌گفت که اگر چهل یاور داشت قیام می‌کرد.<ref>{{پک\|Madelung\|1997\|ک=Succession to Muhammad\|زبان=en\|ص=43}}</ref> [[لئورا وچا ولیری]] در ''[[دانشنامه اسلام]]'' معتقد است که ماجرای [[رویداد خانه فاطمه زهرا\|رویدادهای خانه فاطمه زهرا]]، هرچند ممکن است با توضیحات اضافی همراه باشد، اما از جهت وقوع تاریخی قابل انکار نیست.<ref>{{پک\|Veccia Vaglieri\|1986\|ف=Fatima\|ک=Encyclopedia of Islam\|زبان=en}}</ref> به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از درگذشت فاطمه — نزدیک به ۶ ماه — از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد.<ref>{{پک\|Poonawala\|Kohlberg\|1985\|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb\|ک=Iranica\|زبان=en}}</ref>

	به تدریج نهاد [[خلافت]] پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی نداشت. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و اتباع وی پدیدمی‌آورد.<ref>{{پک\|Holt\|Lambton\|Lewis\|1977\|ک=Cambridge History of Islam\|زبان=en\|ص=57-58}}</ref> نظام خلافت با انتخاب ابوبکر به عنوان جانشین محمد در سقیفه، پایه‌ریزی شد و در آن دوران، یک امر ناگهانی و جدید تلقی می‌شد.<ref>{{پک\|1=میرابوالقاسمی\|2=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلافت}}</ref>		به تدریج نهاد [[خلافت]] پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی نداشت. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و اتباع وی پدیدمی‌آورد.<ref>{{پک\|Holt\|Lambton\|Lewis\|1977\|ک=Cambridge History of Islam\|زبان=en\|ص=57-58}}</ref> نظام خلافت با انتخاب ابوبکر به عنوان جانشین محمد در سقیفه، پایه‌ریزی شد و در آن دوران، یک امر ناگهانی و جدید تلقی می‌شد.<ref>{{پک\|1=میرابوالقاسمی\|2=۱۳۷۵\|ک=دانشنامه جهان اسلام\|ف=خلافت}}</ref>

			== سازمان خلافت ==

			=== تاریخچه ===
			[[ابوبکر]]، که از سوی بیشتر مسلمانان به عنوان جانشین پیامبر پذیرفته شد، توانست خلافت خود را بر اساس حمایت [[قریش]] و به ویژه از سوی خانواده‌های برجسته [[مکه]] تثبیت کند. اما علی، شوهر فاطمه، دختر پیامبر اسلام، مخالف این جانشینی بود و طرفداران او از [[مدینه]] به عنوان مدافعان سیاستی فراگیرتر و منطبق با جهانی‌گرایی قرآن مطرح شدند. این اختلافات سیاسی اولیه در دوران [[خلافت عمر بن خطاب\|خلافت عمر]] و [[خلافت عثمان بن عفان\|عثمان]] بیشتر نادیده گرفته شد، اما با کند شدن روند گسترش خلافت در دوران [[عثمان بن عفان\|عثمان]]، این اختلافات شدت گرفت و نهایتاً به [[قتل عثمان]] و به قدرت رسیدن علی منجر شد.<ref>{{پک\|blankinship\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The early creed\|زبان=en\|ص=۴۶-۴۷}}</ref>

			در نتیجه، جنگ داخلی بزرگی بین طرفداران علی و مخالفانش در گرفت که معروف به فتنه است. این جنگ به سه نبرد مهم منجر شد: نبرد با [[عایشه]] و [[طلحه]] و [[زبیر بن عوام\|زبیر]] در [[بصره]] ([[نبرد صفین]] در سال ۶۵۶ م)، نبرد با [[معاویه]] در [[صفین]] ([[نبرد صفین]] ۶۵۷ م)، و نبرد با [[خوارج]] در [[نهروان]] ([[جنگ نهروان\|نبرد نهروان]] ۶۵۸ م). علی در این نبردها موفقیت‌هایی کسب کرد، اما نتوانست تمامی مخالفانش را شکست دهد. در پایان دوران [[خلافت علی بن ابی‌طالب\|خلافت علی]]، چهار گروه اصلی شکل گرفتند: [[سنی\|اهل سنت]]، که بیشتر از طرفداران عایشه و گروه قریش تشکیل شد؛ [[شیعه]]، که طرفداران علی بودند؛ خوارج، که خواستار جنگ بی‌وقفه علیه مخالفان بودند؛ و طرفداران معاویه، که در نهایت سلطنت [[خلافت بنی‌امیه\|امویان]] را تأسیس کردند.<ref>{{پک\|blankinship\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The early creed\|زبان=en\|ص=۴۶-۴۷}}</ref>

			در نهایت، با قدرت‌یابی امویان و استقرار حکومتشان، آنها موفق شدند تا نه تنها یک امپراتوری عظیم از اقیانوس اطلس تا مرزهای [[چین]] ایجاد کنند، بلکه با استفاده از مشروعیت دینی، حکومت خود را تحکیم کنند. این قدرت سیاسی امویان به تثبیت سلطنت‌شان کمک شایانی کرد و نشان‌دهنده پیوند میان اقتدار سیاسی و دینی در آن دوران بود.<ref>{{پک\|blankinship\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=The early creed\|زبان=en\|ص=۴۶-۴۷}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۲۷:		خط ۳۹:
	* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=Holt\|نام=P. M\|نام خانوادگی۲=Lambton\|نام۲=.Ann K. S\|نام خانوادگی۳=Lewis\|نام۳=Bernard\|عنوان=The Cambridge History of Islam\|سال=1977\|ناشر=Cambridge University Press\|شابک=978-0-521-29135-4\|زبان=en}}		* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=Holt\|نام=P. M\|نام خانوادگی۲=Lambton\|نام۲=.Ann K. S\|نام خانوادگی۳=Lewis\|نام۳=Bernard\|عنوان=The Cambridge History of Islam\|سال=1977\|ناشر=Cambridge University Press\|شابک=978-0-521-29135-4\|زبان=en}}

			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=blankinship\|نام=khalid\|پیوند نویسنده=خالد یحیی بلانکنشپ\|مقاله=The early creed\|دانشنامه=[[راهنمای کمبریج در الهیات اسلامی کلاسیک\|The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology]]\|سال=2008\|ناشر=Cambridge University Press\|مکان=Cambridge\|شابک=9780521785495\|زبان=en}}
	{{محمد}}		{{محمد}}
	{{علی بن ابی‌طالب-افقی}}		{{علی بن ابی‌طالب-افقی}}

Shahroudi: +رده:خلافت، +رده:امامت، +رده:محمد، +رده:اسلام، +رده:انتخابات‌های سده ۷ (میلادی)، +رده:تفرقه در اسلام، +رده:رابطه شیعه و سنی، +رده:۶۳۲ (میلادی) (هات‌کت)، ابرابزار

2023-10-03T04:53:50Z

+رده:خلافت، +رده:امامت، +رده:محمد، +رده:اسلام، +رده:انتخابات‌های سده ۷ (میلادی)، +رده:تفرقه در اسلام، +رده:رابطه شیعه و سنی، +رده:۶۳۲ (میلادی) (هات‌کت)، ابرابزار

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-با مرگ محمد، جامعه اسلامی برای تعیین جانشین او دچار اختلاف شد. به عقیده [[ریزوی فایزر]]، این مشکل به جهت عدم صراحت پیامبر اسلام به جانشین خود بوده‌است. با این وجود شیعیان بر این باورند که محمد در غدیر خم، به صراحت از علی به عنوان جانشین خویش یاد کرده‌است و در مقابل اهل سنت این مراسم را برای آشتی دادن علی با کسانی می‌دانست که از علی خوششان نمی‌آمد.<ref>{{پک|Faizer|۲۰۰۳|ف=MUHAMMAD|ک=Encyclopedia of Islam & the Muslim World|زبان=en}}</ref>
+با مرگ محمد، جامعه اسلامی برای تعیین جانشین او دچار اختلاف شد. به عقیده [[ریزوی فایزر]]، این مشکل به جهت عدم صراحت پیامبر اسلام به جانشین خود بوده است. با این وجود شیعیان بر این باورند که محمد در غدیر خم، به صراحت از علی به عنوان جانشین خویش یاد کرده است و در مقابل اهل سنت این مراسم را برای آشتی دادن علی با کسانی می‌دانست که از علی خوششان نمی‌آمد.<ref>{{پک|Faizer|۲۰۰۳|ف=MUHAMMAD|ک=Encyclopedia of Islam & the Muslim World|زبان=en}}</ref>
 == ماجرای غدیر خم ==
-[[رویداد غدیر خم|رخداد غدیر]] به عقیده شیعیان و در برخی از منابع معتبر [[اهل سنت]]؛ چنین گزارش شده است که پیامبر اسلام، در بازگشت از [[حجة الوداع]] به همه [[مسلمانان|مسلمانانی]] که در [[حج|مراسم حج]] همراه او شرکت داشتند؛ فرمان داد تا در [[غدیر خم]] جمع شوند. او پس از خواندن [[نماز جماعت]] با مسلمانان به ایراد [[خطبه‌]]<nowiki/>ای در آنجا پرداخت که در طی این خطبه و با گفتن عبارت معروف «مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا علیٌ مَولاه» <ref group="یادداشت">ترجمه: «هرکه من مولای اویم پس این علی مولای اوست.»</ref> پسر عمو و داماد خود را به جانشینی پس از خویش منصوب کرد. بنابه نقل منابع شیعی، محمد از جمعیت حاضر در غدیر که از ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰۰ نفر گزارش شده‌اند؛ برای [[خلافت علی بن ابی‌طالب]] [[بیعت]] گرفت.<ref>{{پک|واثقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حجّةالوداع}}</ref>
+[[رویداد غدیر خم|رخداد غدیر]] به عقیده شیعیان و در برخی از منابع معتبر [[اهل سنت]]؛ چنین گزارش شده است که پیامبر اسلام، در بازگشت از [[حجة الوداع]] به همه [[مسلمانان|مسلمانانی]] که در [[حج|مراسم حج]] همراه او شرکت داشتند؛ فرمان داد تا در [[غدیر خم]] جمع شوند. او پس از خواندن [[نماز جماعت]] با مسلمانان به ایراد [[خطبه]]<nowiki/>ای در آنجا پرداخت که در طی این خطبه و با گفتن عبارت معروف «مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا علیٌ مَولاه»<ref group="یادداشت">ترجمه: «هرکه من مولای اویم پس این علی مولای اوست.»</ref> پسر عمو و داماد خود را به جانشینی پس از خویش منصوب کرد. بنابه نقل منابع شیعی، محمد از جمعیت حاضر در غدیر که از ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰۰ نفر گزارش شده‌اند؛ برای [[خلافت علی بن ابی‌طالب]] [[بیعت]] گرفت.<ref>{{پک|واثقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حجّةالوداع}}</ref>
-به گزارش امینی محقق شیعی، بزرگداشت این رویداد و عید قرار گرفتن روز غدیر با عمل پیامبر اسلام از همان روز آغاز شده است. بنابه گفته او، محمد پس از سخنرانی‌اش به همه مسلمانان حاضر که در میانشان [[ابوبکر]]، [[عمر]] و بزرگان [[قریش]] و [[انصار]] بودند؛ امر کرد که به علی تبریک بگویند. این امر به زنان پیامبر <ref group="یادداشت">امّهات المومنین</ref> نیز بوده است که آنان هم بر علی وارد شده و جانشینی‌اش را به او تبریک می‌گویند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عيد الغدير في الاسلام والتتويج والقربات يوم الغدير|ص=۱۹-۲۰|ج=}}</ref> پس از پیامبر، در سخنان [[امام|امامان]] [[شیعه دوازده امامی|شیعه]] به عید بودن روز غدیر تصریح و به تکریم آن تأکید شده است. همچنین آنان در این زمینه پیروانشان را به رعایت آداب و انجام اعمال مخصوصی سفارش کرده‌اند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عيد الغدير في الاسلام والتتويج والقربات يوم الغدير|ص=۶۶-۷۷|ج=}}</ref>
+به گزارش امینی محقق شیعی، بزرگداشت این رویداد و عید قرار گرفتن روز غدیر با عمل پیامبر اسلام از همان روز آغاز شده است. بنابه گفته او، محمد پس از سخنرانی‌اش به همه مسلمانان حاضر که در میانشان [[ابوبکر]]، [[عمر]] و بزرگان [[قریش]] و [[انصار]] بودند؛ امر کرد که به علی تبریک بگویند. این امر به زنان پیامبر<ref group="یادداشت">امّهات المومنین</ref> نیز بوده است که آنان هم بر علی وارد شده و جانشینی‌اش را به او تبریک می‌گویند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر|ص=۱۹–۲۰|ج=}}</ref> پس از پیامبر، در سخنان [[امام|امامان]] [[شیعه دوازده امامی|شیعه]] به عید بودن روز غدیر تصریح و به تکریم آن تأکید شده است. همچنین آنان در این زمینه پیروانشان را به رعایت آداب و انجام اعمال مخصوصی سفارش کرده‌اند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عید الغدیر فی الاسلام والتتویج والقربات یوم الغدیر|ص=۶۶–۷۷|ج=}}</ref>
 == ماجرای سقیفه ==
-پس از درگذشت محمد، مهاجرین و انصار در محلی به نام سقیفه بنی‌ساعده در مدینه اجتماع کردند تا راه‌حلی برای تعیین جانشین محمد پیدا نمایند۔<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref><ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref> در نهایت و پس از نزاع و اختلاف بر سر جانشین پیامبر اسلام، با ابوبکر به عنوان خلیفه بیعت شد۔ این رویداد به بیعت سقیفه مشهور شد و انتقادهایی را به همراه داشت۔ بنیاد مشروعیت خلافت ابوبکر از جانب اهل سنت، اجماع اهل حل و عقد در نظر گرفته می‌شود۔ در برابر شیعیان نخستین که طرفداران علی بن ابی‌طالب بودند، بر وصیت محمد برای جانشینی علی تاکید داشتند و قرابت و سبقت او در اسلام را به عنوان اولویت او برای خلافت می‌دانستند و از همین رو تا مدت‌ها از بیعت با ابوبکر استنکاف کردند۔<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref> [[طبری]] در تاریخ خود نقل کرده‌است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ [[فاطمه زهرا|فاطمه]] گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کشاند. علی بعداً مکرر می‌گفت که اگر چهل یاور داشت قیام می‌کرد.<ref>{{پک|Madelung|1997|ک=Succession to Muhammad|زبان=en|ص=43}}</ref> [[لئورا وچا ولیری]] در ''[[دانشنامه اسلام]]'' معتقد است که ماجرای [[رویداد خانه فاطمه زهرا|رویدادهای خانه فاطمه زهرا]]، هرچند ممکن است با توضیحات اضافی همراه باشد، اما از جهت وقوع تاریخی قابل انکار نیست.<ref>{{پک|Veccia Vaglieri|1986|ف=Fatima|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref> به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از درگذشت فاطمه — نزدیک به ۶ ماه — از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد.<ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref>
+پس از درگذشت محمد، مهاجرین و انصار در محلی به نام سقیفه بنی‌ساعده در مدینه اجتماع کردند تا راه‌حلی برای تعیین جانشین محمد پیدا نمایند.<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref><ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref> در نهایت و پس از نزاع و اختلاف بر سر جانشین پیامبر اسلام، با ابوبکر به عنوان خلیفه بیعت شد. این رویداد به بیعت سقیفه مشهور شد و انتقادهایی را به همراه داشت. بنیاد مشروعیت خلافت ابوبکر از جانب اهل سنت، اجماع اهل حل و عقد در نظر گرفته می‌شود. در برابر شیعیان نخستین که طرفداران علی بن ابی‌طالب بودند، بر وصیت محمد برای جانشینی علی تأکید داشتند و قرابت و سبقت او در اسلام را به عنوان اولویت او برای خلافت می‌دانستند و از همین رو تا مدت‌ها از بیعت با ابوبکر استنکاف کردند.<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref> [[طبری]] در تاریخ خود نقل کرده است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ [[فاطمه زهرا|فاطمه]] گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کشاند. علی بعداً مکرر می‌گفت که اگر چهل یاور داشت قیام می‌کرد.<ref>{{پک|Madelung|1997|ک=Succession to Muhammad|زبان=en|ص=43}}</ref> [[لئورا وچا ولیری]] در ''[[دانشنامه اسلام]]'' معتقد است که ماجرای [[رویداد خانه فاطمه زهرا|رویدادهای خانه فاطمه زهرا]]، هرچند ممکن است با توضیحات اضافی همراه باشد، اما از جهت وقوع تاریخی قابل انکار نیست.<ref>{{پک|Veccia Vaglieri|1986|ف=Fatima|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref> به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از درگذشت فاطمه — نزدیک به ۶ ماه — از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد.<ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref>
-به تدریج نهاد [[خلافت]] پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی نداشت. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و اتباع وی پدیدمی‌آورد.<ref>{{پک|Holt|Lambton|Lewis|1977|ک=Cambridge History of Islam|زبان=en|ص=57-58}}</ref> نظام خلافت با انتخاب ابوبکر به عنوان جانشین محمد در سقیفه، پایه‌ریزی شد و در آن دوران، یک امر ناگهانی و جدید تلقی می‌شد۔<ref>{{پک|1=میرابوالقاسمی|2=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلافت}}</ref>
+به تدریج نهاد [[خلافت]] پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی نداشت. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و اتباع وی پدیدمی‌آورد.<ref>{{پک|Holt|Lambton|Lewis|1977|ک=Cambridge History of Islam|زبان=en|ص=57-58}}</ref> نظام خلافت با انتخاب ابوبکر به عنوان جانشین محمد در سقیفه، پایه‌ریزی شد و در آن دوران، یک امر ناگهانی و جدید تلقی می‌شد.<ref>{{پک|1=میرابوالقاسمی|2=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلافت}}</ref>
 == پانویس ==

Shahroudi: صفحه‌ای تازه حاوی «با مرگ محمد، جامعه اسلامی برای تعیین جانشین او دچار اختلاف شد. به عقیده ریزوی فایزر، این مشکل به جهت عدم صراحت پیامبر اسلام به جانشین خود بوده‌است. با این وجود شیعیان بر این باورند که محمد در غدیر خم، به صراحت از علی به عنوان جانشین خویش یاد...» ایجاد کرد

2023-09-22T12:16:51Z

صفحه‌ای تازه حاوی «با مرگ محمد، جامعه اسلامی برای تعیین جانشین او دچار اختلاف شد. به عقیده ریزوی فایزر، این مشکل به جهت عدم صراحت پیامبر اسلام به جانشین خود بوده‌است. با این وجود شیعیان بر این باورند که محمد در غدیر خم، به صراحت از علی به عنوان جانشین خویش یاد...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

با مرگ محمد، جامعه اسلامی برای تعیین جانشین او دچار اختلاف شد. به عقیده [[ریزوی فایزر]]، این مشکل به جهت عدم صراحت پیامبر اسلام به جانشین خود بوده‌است. با این وجود شیعیان بر این باورند که محمد در غدیر خم، به صراحت از علی به عنوان جانشین خویش یاد کرده‌است و در مقابل اهل سنت این مراسم را برای آشتی دادن علی با کسانی می‌دانست که از علی خوششان نمی‌آمد.<ref>{{پک|Faizer|۲۰۰۳|ف=MUHAMMAD|ک=Encyclopedia of Islam & the Muslim World|زبان=en}}</ref>

== ماجرای غدیر خم ==
[[رویداد غدیر خم|رخداد غدیر]] به عقیده شیعیان و در برخی از منابع معتبر [[اهل سنت]]؛ چنین گزارش شده است که پیامبر اسلام، در بازگشت از [[حجة الوداع]] به همه [[مسلمانان|مسلمانانی]] که در [[حج|مراسم حج]] همراه او شرکت داشتند؛ فرمان داد تا در [[غدیر خم]] جمع شوند. او پس از خواندن [[نماز جماعت]] با مسلمانان به ایراد [[خطبه‌]]<nowiki/>ای در آنجا پرداخت که در طی این خطبه و با گفتن عبارت معروف «مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا علیٌ مَولاه» <ref group="یادداشت">ترجمه: «هرکه من مولای اویم پس این علی مولای اوست.»</ref> پسر عمو و داماد خود را به جانشینی پس از خویش منصوب کرد. بنابه نقل منابع شیعی، محمد از جمعیت حاضر در غدیر که از ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰۰ نفر گزارش شده‌اند؛ برای [[خلافت علی بن ابی‌طالب]] [[بیعت]] گرفت.<ref>{{پک|واثقی|۱۳۹۶|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=حجّةالوداع}}</ref>

به گزارش امینی محقق شیعی، بزرگداشت این رویداد و عید قرار گرفتن روز غدیر با عمل پیامبر اسلام از همان روز آغاز شده است. بنابه گفته او، محمد پس از سخنرانی‌اش به همه مسلمانان حاضر که در میانشان [[ابوبکر]]، [[عمر]] و بزرگان [[قریش]] و [[انصار]] بودند؛ امر کرد که به علی تبریک بگویند. این امر به زنان پیامبر <ref group="یادداشت">امّهات المومنین</ref> نیز بوده است که آنان هم بر علی وارد شده و جانشینی‌اش را به او تبریک می‌گویند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عيد الغدير في الاسلام والتتويج والقربات يوم الغدير|ص=۱۹-۲۰|ج=}}</ref> پس از پیامبر، در سخنان [[امام|امامان]] [[شیعه دوازده امامی|شیعه]] به عید بودن روز غدیر تصریح و به تکریم آن تأکید شده است. همچنین آنان در این زمینه پیروانشان را به رعایت آداب و انجام اعمال مخصوصی سفارش کرده‌اند.<ref>{{پک|امینی|۱۳۷۴|ک=عيد الغدير في الاسلام والتتويج والقربات يوم الغدير|ص=۶۶-۷۷|ج=}}</ref>

== ماجرای سقیفه ==
پس از درگذشت محمد، مهاجرین و انصار در محلی به نام سقیفه بنی‌ساعده در مدینه اجتماع کردند تا راه‌حلی برای تعیین جانشین محمد پیدا نمایند۔<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref><ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref> در نهایت و پس از نزاع و اختلاف بر سر جانشین پیامبر اسلام، با ابوبکر به عنوان خلیفه بیعت شد۔ این رویداد به بیعت سقیفه مشهور شد و انتقادهایی را به همراه داشت۔ بنیاد مشروعیت خلافت ابوبکر از جانب اهل سنت، اجماع اهل حل و عقد در نظر گرفته می‌شود۔ در برابر شیعیان نخستین که طرفداران علی بن ابی‌طالب بودند، بر وصیت محمد برای جانشینی علی تاکید داشتند و قرابت و سبقت او در اسلام را به عنوان اولویت او برای خلافت می‌دانستند و از همین رو تا مدت‌ها از بیعت با ابوبکر استنکاف کردند۔<ref>{{پک|1=حشمتی|2=ناجی|3=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلفای راشدین}}</ref> [[طبری]] در تاریخ خود نقل کرده‌است که گروهی از مخالفان ابوبکر از جمله زبیر در خانهٔ [[فاطمه زهرا|فاطمه]] گرد آمدند و عمر با تهدید به آتش زدن خانه، آن‌ها را بیرون کشاند. علی بعداً مکرر می‌گفت که اگر چهل یاور داشت قیام می‌کرد.<ref>{{پک|Madelung|1997|ک=Succession to Muhammad|زبان=en|ص=43}}</ref> [[لئورا وچا ولیری]] در ''[[دانشنامه اسلام]]'' معتقد است که ماجرای [[رویداد خانه فاطمه زهرا|رویدادهای خانه فاطمه زهرا]]، هرچند ممکن است با توضیحات اضافی همراه باشد، اما از جهت وقوع تاریخی قابل انکار نیست.<ref>{{پک|Veccia Vaglieri|1986|ف=Fatima|ک=Encyclopedia of Islam|زبان=en}}</ref> به نوشته پوناوالا علی و بنی‌هاشم تا قبل از درگذشت فاطمه — نزدیک به ۶ ماه — از بیعت با ابوبکر سر باز زدند. علی بر روی حقش پافشاری ننمود، چرا که تمایل نداشت امت نوپای اسلام دچار کشمکش گردد.<ref>{{پک|Poonawala|Kohlberg|1985|ف=ʿAlī b. Abī Ṭāleb|ک=Iranica|زبان=en}}</ref>

به تدریج نهاد [[خلافت]] پدید آمد که در خارج از جهان اسلام معادلی نداشت. خلیفه از منزلت رهبری و حق گزینش زمامداران برخوردار بود. انتصاب به خلافت نوعی قرارداد بود که تعهدات متقابلی را بین خلیفه و اتباع وی پدیدمی‌آورد.<ref>{{پک|Holt|Lambton|Lewis|1977|ک=Cambridge History of Islam|زبان=en|ص=57-58}}</ref> نظام خلافت با انتخاب ابوبکر به عنوان جانشین محمد در سقیفه، پایه‌ریزی شد و در آن دوران، یک امر ناگهانی و جدید تلقی می‌شد۔<ref>{{پک|1=میرابوالقاسمی|2=۱۳۷۵|ک=دانشنامه جهان اسلام|ف=خلافت}}</ref>

== پانویس ==