https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D8%A8%D8%B1_%D9%88_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1جبر و اختیار - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-05T22:54:31Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A8%D8%B1_%D9%88_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&diff=79759&oldid=prevShahroudi: − رده:مقالههای خرد فلسفه (هاتکت)2024-04-20T14:45:24Z<p>− <a href="/fa/%D8%B1%D8%AF%D9%87:%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%B1%D8%AF_%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87" title="رده:مقالههای خرد فلسفه">رده:مقالههای خرد فلسفه</a> (<a href="/fa/%D9%88%D9%BE:%D9%87%D8%A7%D8%AA%E2%80%8C%DA%A9%D8%AA" class="mw-redirect" title="وپ:هاتکت">هاتکت</a>)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">خط ۳۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نظریههای متافیزیک]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نظریههای متافیزیک]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالههای برچسبدار فلسفه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مقالههای برچسبدار فلسفه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مقالههای خرد فلسفه]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AC%D8%A8%D8%B1_%D9%88_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&diff=79753&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-04-20T14:42:36Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''جبر و اختیار'''، اصطلاحی در [[علم کلام]] و [[فلسفه]] است و به مجبور بودن یا مختار بودن آدمی در رفتارهایش اشاره دارد.<br />
<br />
== اختیار ==<br />
اِختِیار اصطلاحی در [[علم کلام]] است که به معنی «تمکن برگزینش» آمده است. بر اساس این تعریف، آدمی اگر خواست کاری را انجام بدهد و یا انجام ندهد، توان انتخاب داشته باشد و خود او با تصمیم و ارادهاش کاری را مرتکب یا از کاری خود را باز دارد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اختیار}}</ref><br />
<br />
== جبر ==<br />
بر خلاف اختیار، جبر یا اجبار قرار دارد که بر اساس آن، فرد مختار نیست که کاری را انجام دهد یا خود را از آن باز دارد بلکه مجبور به انجام یا ترک است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اختیار}}</ref><br />
<br />
== بحثهای کلامی ==<br />
در میان متکلمین مشهور است که صفت اختیار، از صفات خاص [[انسان]] است و دیگر حیوانات از آن بهرهای ندارند؛ چرا که حیوانات عموما بر غریزه خود رفتار میکنند و این غریزه، آنان را مجبور به تبعیت از اموری میکند که در ترک آن اختیاری ندارند. همچنین حیواناتی که تربیت شده و اموری خلاف [[غریزه]] انجام میدهند، به جهت اجباری دیگری چون [[تنبیه]] مربی خود از ان کاری خود را منع یا به کاری خود را اجبار میکنند که خلاف غریزه آنان باشد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=اختیار}}</ref><br />
<br />
==پانویس==<br />
===ارجاعات===<br />
{{پانویس|۳|اندازه=ریز}}<br />
<br />
===منابع===<br />
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|پیوند نویسنده=|ویراستار=|مقاله=اختیار|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}<br />
<br />
{{درجهبندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامهها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}<br />
<br />
{{فلسفه}}<br />
{{متافیزیک}}<br />
{{معرفتشناسی}}<br />
{{فلسفه علم}}<br />
{{دادههای کتابخانهای}}<br />
{{جهانبینی}}<br />
<br />
[[رده:جبرگرایی]]<br />
[[رده:تصادفی]]<br />
[[رده:علیت]]<br />
[[رده:فلسفه علم]]<br />
[[رده:مکتبها و سنتهای فلسفی]]<br />
[[رده:نظریههای متافیزیک]]<br />
[[رده:مقالههای برچسبدار فلسفه]]<br />
[[رده:مقالههای خرد فلسفه]]</div>Shahroudi