جمیل بن معمر فهری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۰۱

2026-04-22T03:01:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۰۱
خط ۲:		خط ۲:

	== زندگی ==		== زندگی ==
	جمیل بن معمّر بن حبیب بن عبدالله فهری، مکنی به ابومعمّر، از قریش و از هم‌عصران پیامبر اسلام بود و در شمار مشرکان [[مکه]] قرار داشت. گفته شده است که او حافظه‌ای نیرومند داشت و مطالب را به‌خوبی به یاد می‌سپرد و به همین جهت، قریش می‌گفتند او دو دل دارد که می‌تواند این اندازه مطالب را حفظ کند. در نقل‌هایی آمده است که خود او نیز چنین ادعایی داشت و می‌گفت دو دل دارد که هر ماه یکی از آن دو را به کار می‌گیرد و در دلاوری، شجاعت و عقل از محمد بن عبدالله برتر است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ذوالقلبین}}</ref>		جمیل بن معمّر بن حبیب بن عبدالله فهری، مکنی به ابومعمّر، از قریش و از هم‌عصران پیامبر اسلام بود و در شمار مشرکان [[مکه]] قرار داشت. گفته شده است که او حافظه‌ای نیرومند داشت و مطالب را به‌خوبی به یاد می‌سپرد و به همین جهت، قریش می‌گفتند او دو دل دارد که می‌تواند این اندازه مطالب را حفظ کند. در نقل‌هایی آمده است که خود او نیز چنین ادعایی داشت و می‌گفت دو دل دارد که هر ماه یکی از آن دو را به کار می‌گیرد و در دلاوری، شجاعت و عقل از محمد بن عبدالله برتر است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ذوالقلبین}}</ref> برخی منابع او را با عنوان ابومعمر حمید بن معمر بن حبیب فهری یاد کرده‌اند.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حمید بن معمر}}</ref>

	در برخی روایات تفسیری، آیه ﴿ما جَعَلَ اللّهُ لِرَجُلٍ مِّن قَلْبَیْنِ فِی جَوْفِهِ﴾ ناظر به ادعاها و شهرت جمیل بن معمّر دانسته شده است. بر پایه این گزارش‌ها، قریش به سبب حافظه و توانایی او در حفظ مطالب، او را «ذوالقلبین» می‌خواندند و او نیز مدعی بود که دو دل دارد؛ آیه مذکور در نفی چنین ادعایی و تأکید بر این‌که خدا برای هیچ انسانی دو قلب در درون او قرار نداده است، نازل شده است. این تفسیر در منابع روایی و تفسیری به صورت یکی از احتمالات در شأن نزول آیه ذکر شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ذوالقلبین}}</ref>		در برخی روایات تفسیری، آیه ﴿ما جَعَلَ اللّهُ لِرَجُلٍ مِّن قَلْبَیْنِ فِی جَوْفِهِ﴾ ناظر به ادعاها و شهرت جمیل بن معمّر دانسته شده است. بر پایه این گزارش‌ها، قریش به سبب حافظه و توانایی او در حفظ مطالب، او را «ذوالقلبین» می‌خواندند و او نیز مدعی بود که دو دل دارد؛ آیه مذکور در نفی چنین ادعایی و تأکید بر این‌که خدا برای هیچ انسانی دو قلب در درون او قرار نداده است، نازل شده است. این تفسیر در منابع روایی و تفسیری به صورت یکی از احتمالات در شأن نزول آیه ذکر شده است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=ذوالقلبین}}</ref>
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{پانویس\|۴\|اندازه=ریز}}		{{پانویس\|۳\|اندازه=ریز}}

	=== منابع ===		=== منابع ===
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=حمید بن معمر\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|مقاله=ذوالقلبین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|مقاله=ذوالقلبین\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}

Shahroudi: +رده:عرب‌های مشرک، +رده:قریش، +رده:اهالی مکه، +رده:دانشمندان عرب قرون وسطی، +رده:مخالفان اسلام در حجاز (هات‌کت)، ابرابزار

2026-04-22T02:57:40Z

+رده:عرب‌های مشرک، +رده:قریش، +رده:اهالی مکه، +رده:دانشمندان عرب قرون وسطی، +رده:مخالفان اسلام در حجاز (هات‌کت)، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۷
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

			[[رده:اهالی مکه]]
			[[رده:دانشمندان عرب قرون وسطی]]
			[[رده:عرب‌های مشرک]]
			[[رده:قریش]]
			[[رده:مخالفان اسلام در حجاز]]

Shahroudi: ابرابزار

2026-04-22T02:56:44Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

'''ذوالقلبین''' لقبی است که به '''جمیل بن معمّر بن حبیب بن عبدالله فهری'''، مشهور به '''ابومعمّر'''، نسبت داده شده است. او از مشرکان [[قریش]] و معاصر [[پیامبر اسلام]] بود و به سبب حافظه قوی و توانایی در به‌خاطر سپردن مطالب، در میان قریش به داشتن «دو دل» شهرت یافته بود. در برخی منابع روایی، نزول آیه ﴿ما جَعَلَ اللّهُ لِرَجُلٍ مِّن قَلْبَیْنِ فِی جَوْفِهِ﴾ دربارهٔ او دانسته شده است.

== زندگی ==
جمیل بن معمّر بن حبیب بن عبدالله فهری، مکنی به ابومعمّر، از قریش و از هم‌عصران پیامبر اسلام بود و در شمار مشرکان [[مکه]] قرار داشت. گفته شده است که او حافظه‌ای نیرومند داشت و مطالب را به‌خوبی به یاد می‌سپرد و به همین جهت، قریش می‌گفتند او دو دل دارد که می‌تواند این اندازه مطالب را حفظ کند. در نقل‌هایی آمده است که خود او نیز چنین ادعایی داشت و می‌گفت دو دل دارد که هر ماه یکی از آن دو را به کار می‌گیرد و در دلاوری، شجاعت و عقل از محمد بن عبدالله برتر است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ذوالقلبین}}</ref>

در برخی روایات تفسیری، آیه ﴿ما جَعَلَ اللّهُ لِرَجُلٍ مِّن قَلْبَیْنِ فِی جَوْفِهِ﴾ ناظر به ادعاها و شهرت جمیل بن معمّر دانسته شده است. بر پایه این گزارش‌ها، قریش به سبب حافظه و توانایی او در حفظ مطالب، او را «ذوالقلبین» می‌خواندند و او نیز مدعی بود که دو دل دارد؛ آیه مذکور در نفی چنین ادعایی و تأکید بر این‌که خدا برای هیچ انسانی دو قلب در درون او قرار نداده است، نازل شده است. این تفسیر در منابع روایی و تفسیری به صورت یکی از احتمالات در شأن نزول آیه ذکر شده است.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ذوالقلبین}}</ref>

در برخی گزارش‌ها، رویدادی از جمیل بن معمّر در جریان [[غزوه بدر]] نقل شده است. بر اساس این نقل، هنگامی که در بدر مشرکان شکست خوردند و رو به گریز نهادند، جمیل نیز با اضطراب و آشفتگی بسیار می‌گریخت، در حالی که یک لنگه نعلین را در پا و لنگه دیگر را در دست داشت. گفته شده است که ابوجهل به او رسید و از او پرسید چه واقع شده است؛ او پاسخ داد که مردم گریختند. ابوجهل از او پرسید چرا یک نعل در پا و دیگری را در دست گرفته است و جمیل گفت می‌پنداشتم هر دو در پا است. در پی این ماجرا، در نقل‌های روایی آمده است که مردم دریافتند آنچه قریش دربارهٔ داشتن دو دل و برتری [[عقل]] او می‌پنداشتند و ادعای خود او، با واقعیت سازگار نیست.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=ذوالقلبین}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۴|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=ذوالقلبین|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=بله|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی|تاریخ خوبیدگی=|تاریخ برگزیدگی=|توضیحات=}}