https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF%E2%80%93%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%28%DB%B1%DB%B6%DB%B6%DB%B4%E2%80%93%DB%B1%DB%B6%DB%B6%DB%B3%29جنگ هابسبورگ–عثمانی (۱۶۶۴–۱۶۶۳) - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-25T01:04:42Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D9%87%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF%E2%80%93%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_(%DB%B1%DB%B6%DB%B6%DB%B4%E2%80%93%DB%B1%DB%B6%DB%B6%DB%B3)&diff=96386&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-11-09T13:06:49Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{Infobox military conflict<br />
| conflict = جنگ هابسبورگ–عثمانی (۱۶۶۴–۱۶۶۳)<br />
| partof = [[جنگهای عثمانی و هابسبورگ]]<br />
| image = A szentgotthárdi csata (német kép).jpg<br />
| image_size = 300<br />
| caption = [[نبرد سنتگوتهارد]]<br />
| date = ۱۲ آوریل ۱۶۶۳ – ۱۰ اوت ۱۶۶۴<br />
| place = [[پادشاهی مجارستان]] (مجارستان امروز، [[اسلواکی]]، [[کرواسی]])<br />
| territory = * کنترل عثمانی بر ترانسیلوانی، نادیواراد (اورادئا، [[رومانی]] امروز) و اِرشکاویوار (نوه زامکی، اسلواکی امروز)<ref name=":Hochedlinger">{{پک|Hochedlinger|2015|ک=Austria's Wars of Emergence|ص=67}}</ref><ref name=":Pálffy">{{پک|Pálffy|2021|ک=Hungary Between Two Empires|ص=134}}</ref><br />
* هابسبورگ اجازه ساخت قلعه در امتداد رودخانه [[واخ]] گرفت؛ آتشبس بیست ساله اعلام شد.<ref name=":Tucker">{{پک|Tucker|2019|ک=Vasvar, Treaty |ص=1311}}</ref><ref name=":Lipp">{{پک|Lipp|2011|ک=Noble Strategies in an Early Modern Small State|ص=200}}</ref><br />
| result = [[صلح واشوار]]<ref name=":Hochedlinger"/><ref name=":Ágoston">{{پک|Ágoston|2021|ک=The Last Muslim Conquest|ص=490}}</ref><br />
| combatant1 = {{flag|Holy Roman Empire}}<br />
* {{flag|Electorate of Saxony}}<br />
* {{flagicon image|Pabellon_de_Brandeburgo_(c._1684).svg}} [[براندنبورگ-پروس]]<br />
* {{flag|Austria|text=[[Habsburg monarchy]]}}<br />
* {{flagicon|Bavaria}} [[انتخابگرنشین بایرن|بایرن]]<br />
* [[File:Steiermark Wappen.svg|22px]] اشتایرمارک<br />
* [[File:Carniola Arms.svg|23px]] کارنیولا<br />
{{flag|Duchy of Savoy|name=Piedmont-Savoy}}{{سخ}}<br />
لیگ [[راین (رود)|راین]]<br />
* {{flag|Baden|text=[[Baden-Baden]]}}<br />
* [[File:Coat of arms of the Swabian League.svg|20px]] [[شوابن]]<br />
* {{flag|Kingdom of France}}<br />
{{flag|Kingdom of Hungary}}<br />
[[File:CoA of the Kingdom of Croatia.svg|20px]] [[پادشاهی کرواسی (هابسبورگ)|پادشاهی کرواسی]]<br />
| combatant2 = {{flagicon|Ottoman Empire|red}} [[امپراتوری عثمانی]]<br />
* {{flagicon image|Flag of the crimeans.svg}} [[خانات کریمه]]<br />
| commander1 = {{flagicon|Holy Roman Empire}} [[رایموندو مونتکوکولی]]{{سخ}}[[File:Coa Croatia Country History (Fojnica Armorial).svg|20px|Kingdom of Croatia]] [[میکلوش زرینی]]{{سخ}}{{flagicon|Kingdom of France}} [[Jean de Coligny-Saligny]]{{سخ}}{{flagicon|Holy Roman Empire}} [[Jean-Louis Raduit de Souches]]<br />
| commander2 = {{flagicon image|Ottoman red flag.svg}} {{پیوند میانزبانی|کپرولی زاده فاضل احمد پاشا|en|Köprülüzade Fazıl Ahmed Pasha|lt=کُپرولی احمد}}<br />
| strength1 = {{flagdeco|Holy Roman Empire}} ۸۲٬۷۰۰ (متوسط)<ref name=":Wilson">{{پک|Wilson|2016|ک=Heart of Europe|ص=461}}</ref>{{سخ}}{{flagicon|Kingdom of France}} ۶٬۰۰۰<br />
| strength2 = ۱۰۰٬۰۰۰<br />
| casualties1 = ۲۰٬۰۰۰+<br />
| casualties2 = ۸٬۰۰۰<ref name=":Bodart">{{پک|Bodart|1908|ک=Militär-historisches Kriegs|ص=88}}</ref>–۱۰٬۰۰۰<ref name=":Raşid">{{پک|Raşid|1865|ک=Tarih-i Raşid|ص=}}</ref><br />
}}<br />
<br />
'''جنگ هابسبورگ–عثمانی''' بخشی از [[جنگهای عثمانی و هابسبورگ|منازعات عثمانی و هابسبورگ]] برای تسلط در شرق و مرکز اروپا بود. هدف عثمانی از سرگیری پیشروی، فتح [[وین]] و تسلط بر [[آرشیدوکنشین اتریش]] بود. آنها موفق شدند سنگرهای کلیدی را تصرف کنند، با این حال، ارتش هابسبورگ به رهبری [[رایموندو مونتکوکولی]] موفق شد ارتش عثمانی را در [[نبرد سنتگوتهارد]] متوقف کند؛ [[صلح واشوار]] نه روز پس از پایان نبرد به امضاء رسید.<br />
<br />
== پیشدرآمد ==<br />
تسلط عثمانی بر [[پادشاهی مجارستان|مجارستان]] با [[نبرد موهاچ]] در سال ۱۵۲۶ توسط [[سلیمان یکم|سلیمان]] آغاز شد. [[ترانسیلوانی]] در جریان تهاجم به مجارستان استقلال خود را حفظ کرد و حاکمیت عثمانی را به رسمیت شناخت و به [[باب عالی]] خراج میپرداخت؛ در ازای آن هم استقلال سیاسی و مذهبی داشت. اگرچه پس از درگذشت سلیمان، عثمانی رو به انحطاط نسبی میرفت ولی خاندان توانمند کُپرولی در احیای امپراتوری و از بین بردن هابسبورگ یکبار برای همیشه کوشش بسیار کردند. بهانه برای حمله زمانی به دست آمد که در ۱۶۵۸، [[دیوردی]] راکوتسی دوم،{{یاد|György Rákóczi}} [[پرنس ترانسیلوانی]] به همراه متحدان سوئدی خود در [[جنگهای شمالی]] به [[لهستان]] حمله کرد شکست خورد و به ترانسیلوانی گریخت؛ به دنبال این جنگ غیرمجاز {{پیوند میانزبانی|کپرولی محمد پاشا|en|Köprülü Mehmed Pasha}} به راکوتسی حمله و ترانسیلوانی را فتح کرد. کنترل مستقیم ترانسیلوانی توسط عثمانی مورد وثوق [[لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم|لئوپولد]] نبود ولی اقداماتش تأثیری نداشت.<ref name=":Lodge">{{پک|Lodge|1908|ک=Austria, Poland, and Turkey|ص=200}}</ref><br />
<br />
استحکامات جنوبی مجارستان دچار کمبود شدید نیرو و تجهیزات بودند و ترکها به نواحی مرزی نفوذ کرده و هزاران مجار و کروات را به بردگی میربودند. [[میکلوش زرینی]]، [[بان (لقب)#بان کرواسی|بان کرواسی]]، به منظور آزادسازی مجارستان، از سال ۱۶۶۱ تمام تلاش خود را به کار گرفتهبود و تبدیل به صدای استیصال مجارها از نادیدهانگاری عمدی هابسبورگ شد. او [[حماسه]]<nowiki/>ای از [[محاصره سیگتوار]] به یاد [[نیاکان|جد]] خود، [[نیکولا زرینسکی|میکلوش زرینی]] و یارانش سرود تا غرور ملی مجاری را برانگیزد.<ref name=":Zrínyi">{{پک|Zrínyi|1966|ک=Szigeti Veszedelem|ص=}}</ref><br />
<br />
== لشکرکشی ۱۶۶۳ ==<br />
در تابستان ۱۶۶۳، ارتش عثمانی با بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نیرو به فرماندهی {{پیوند میانزبانی|کپرولی زاده فاضل احمد پاشا|en|Köprülüzade Fazıl Ahmed Pasha|lt=کُپرولی احمد}} وارد مجارستان شد و در سپتامبر اِرشکاویوار ([[نوه زامکی]]، [[اسلواکی]] امروز) را فتح کرد. سپس ترکهای عثمانی و تاتارها با حمله به [[موراویا]]، شرق و جنوب آن را ویران کردند و ۴۰٬۰۰۰ اسیر را به بردگی گرفته و فروختند.<ref name=":Tucker"/><br />
<br />
[[رایموندو مونتکوکولی|مونتکوکولی]] تنها ۱۲٬۰۰۰ سرباز و ۱۵٬۰۰۰ سرباز مجاری-کروات به فرماندهی [[میکلوش زرینی]] برای مقابله با ترکها در اختیار داشت. اما [[لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم|لئوپولد]] با موفقیت ارتشی متشکل از ۳۰٬۰۰۰ سرباز بایرن، براندنبورگ و ساکسون تشکیل داد. حتی دشمن سرسختش [[لوئی چهاردهم]] یک سپاه ۶۰۰۰ نفری برای حمایت فرستاد.<ref name=":Šístek">{{پک|Šístek|2021|ک=Szigeti Veszedelem|ص=33}}</ref><br />
<br />
== لشکرکشی ۱۶۶۴ ==<br />
در آغاز ۱۶۶۴، ارتش امپراتوری به سه سپاه تقسیم شد: در جنوب، ۱۷٬۰۰۰ سرباز مجاری-کروات به فرماندهی [[میکلوش زرینی]]؛ در مرکز، ارتش اصلی [[رایموندو مونتکوکولی|مونتکوکولی]] که ۲۸٬۵۰۰ نفر بود؛ در شمال حدود ۸٬۵۰۰ نفر به فرماندهی ژنرال لودویگ دو سوش فرانسوی و حدود ۱۲٬۵۰۰ سرباز برای دفاع از قلعهها ذخیره شده بودند. بهطورکلی سپاه متشکل از ۶۶٬۵۰۰ نفر متحد نبود، زیرا اختلاف نظر بین فرماندهان بهویژه با زرینی بسیار شدید بود.<ref name=":Pálffy"/><br />
<br />
در آن سال [[میکلوش زرینی|زرینی]] {{پیوند میانزبانی|پل سلیمان|en|Suleiman Bridge}} روی [[دراوا]] در [[اوسییک]] را که از ۱۵۶۶ به تدارکات عثمانی تسریع میبخشید، آتش زد. تخریب این پل با وجود مردابهای منطقه حرکت عثمانی را برای چند ماه غیرممکن کرد. او همچنین با تصرف مجدد قلعههای مهمی در مسیر ۲۴۰ کیلومتری در خاک دشمن پیشروی کرد؛ پل در اول فوریه ۱۶۶۴ منفجر شد. اما او موفق نشد هدف اصلی، [[نادیکانیژا]] را بهدستآورد. ترکها دژ زرینی را محاصره و تسخیر کردند و [[رایموندو مونتکوکولی|مونتکوکولی]] حاضر به نجات آن نشد؛ این موضوع در نهایت به [[توطئه وشلینی]] انجامید.<ref name=":Pálffy"/><br />
<br />
== نبرد سنتگوتهارد ==<br />
{{مقاله اصلی|نبرد سنتگوتهارد}}<br />
پس از فتح اِرشکاویوار ([[نوه زامکی]]، اسلواکی امروز)، ارتش اصلی عثمانی به سمت [[وین]] حرکت کرد؛ بین مسیر در [[رودخانه رابا]] بین [[موگرزدورف]] و صومعه [[سنتگوتهارد|سِنتگوتهارد]] توسط ارتش مونتکوکولی متوقف و شکست خورد.<ref name=":Gagliardo">{{پک|Gagliardo|1991|ک=Germany under the Old Regime|ص=241}}</ref><br />
<br />
== صلح واشوار ==<br />
{{مقاله اصلی|صلح واشوار}}<br />
صلح واشوار نه روز پس از [[نبرد سنتگوتهارد]] در ۱۰ اوت ۱۶۶۴ امضا شد. [[لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم|لئوپولد]] کنترل عثمانی بر [[ترانسیلوانی]]، نادیواراد ([[اورادئا]]، رومانی امروز) و اِرشکاویوار ([[نوه زامکی]]، اسلواکی امروز) را به رسمیت شناخت و ارتش خود را از ترانسیلوانی خارج کرد؛ همچنین قلعههای مرزی متعددی را تحویل داد و با خراج سالانه ۲۰۰٬۰۰۰ [[فلورین]] موافقت کرد. در مقابل، [[محمد چهارم]] راضی شد که سالانه هدایایی به همان ارزش بفرستند، به هابسبورگ اجازه ساخت قلعه در امتداد رودخانه [[واخ]] بدهد و با [[آتشبس]] بیست ساله موافقت کند.<ref name=":Lipp"/><br />
<br />
عامل اصلی تصمیم هابسبورگ برای یک معاهده صلح علیرغم پیروزی، تهدید فرانسه برای املاک بسیار ارزشمندتر در هلند، آلمان و ایتالیا بود. هابسبورگ باور به آزادسازی مجارستان نداشت و مایل نبود که پیشروی فرانسه را برای چند قلعه مجارستان قربانی کند.<ref name=":Tucker"/><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== یادداشتها ===<br />
{{یادداشت}}<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲|چپچین=بله}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
{{چپچین}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Austria's Wars of Emergence, 1683-1797|سال=2015|نام=Michael|نام خانوادگی=Hochedlinger|ناشر=Taylor & Francis}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe|سال=2021|نام=Gábor|نام خانوادگی=Ágoston|ناشر=Princeton University Press}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Hungary Between Two Empires 1526–1711|سال=2021|نام=Géza|نام خانوادگی=Pálffy|ناشر=Indiana University Press|ترجمه=David Robert Evans}}<br />
* {{cite encyclopedia|عنوان=Vasvar, Treaty of (August 10, 1664)|encyclopedia=Middle East Conflicts from Ancient Egypt to the 21st Century: An Encyclopedia and Document Collection|editor-first=Spencer C.|editor-last=Tucker|volume=III|ناشر=ABC-CLIO|سال=2019}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Noble Strategies in an Early Modern Small State: The Mahuet of Lorraine|سال=2011|first=Charles T.|نام خانوادگی=Lipp|ناشر=University of Rochester Press}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Heart of Europe: A History of the Holy Roman Empire|سال=2016|first=Peter H.|last=Wilson|ناشر=Belknap Press|location=Cambridge, MA}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Militär-historisches Kriegs-Lexikon (1618–1905)|سال=1908|پیوند=https://archive.org/details/bub_gb_Eo4DAAAAYAAJ/page/88/mode/1up|نام=Gaston|نام خانوادگی=Bodart|access-date=4 February 2023}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Tarih-i Raşid|سال=1865|نام=Mehmed|نام خانوادگی=Raşid|مکان=Istanbul|نام۲=İsmail Asım|نام خانوادگی۲=Küçükçelebizade}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The Cambridge Modern History|سال=1908|نام=Richard|نام خانوادگی=Lodge|ناشر=Cambridge at the University Press|جلد=5:The Age of Louis XIV|ویراستار=Adolphus William Ward, George Walter Prothero and Stanley Mordaunt Leathes|chapter=Austria, Poland, and Turkey}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Szigeti Veszedelem Az Török Áfium Ellen Való Orvosság|سال=1966|نام=Miklós|نام خانوادگی=Zrínyi|ناشر=Szépirodalmi Könyvkiadó}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Imagining Bosnian Muslims in Central Europe: Representations, Transfers and Exchanges|سال=2021|نام=František|نام خانوادگی=Šístek|ناشر=Berghahn Books}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Germany under the Old Regime 1600-1790|سال=1991|نام=John G.|نام خانوادگی=Gagliardo|ناشر=Routledge}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=The New Cambridge Modern History: Volume 5, The Ascendancy of France, 1648-88|سال=1961|ناشر=Cambridge University Press|editor-first1=F. L.|editor-last1=Carsten}}<br />
* {{cite encyclopedia|encyclopedia=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|volume=Two:1500-1774|editor-first=Spencer C.|editor-last=Tucker|عنوان=1663-1664:Central Europe: Hungary|page=641|ناشر=ABC-CLIO|سال=2010}}<br />
* {{یادکرد کتاب|عنوان=Nested Identities: Nationalism, Territory, and Scale|سال=1999|نام=George W.|نام خانوادگی=White|ناشر=Rowman and Littlefield|ویراستار=Guntram Henrik Herb and David H. Kaplan|chapter=Transylvania: Hungarian, Romanian, or Neither}}<br />
{{پایان چپچین}}{{پانویس}}<br />
[[رده:تاریخ نظامی اسلوونی]]<br />
[[رده:جنگهای اسلوونی]]<br />
[[رده:جنگهای بایرن]]<br />
[[رده:جنگهای براندنبورگ-پروس]]<br />
[[رده:جنگهای زاکسن]]<br />
[[رده:جنگهای فرانسه]]<br />
[[رده:جنگهای کرواسی]]<br />
[[رده:جنگهای مجارستان]]</div>Shahroudi