https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 2026-06-06T11:17:06Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.1 https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AC%D9%86%DA%AF_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86&diff=96358&oldid=prev 2024-11-09T12:54:20Z

<p>ابرابزار</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه اطلاعات جنگ<br /> | درگیری = جنگ پروان<br /> | بخشی از = [[حمله مغول به ایران(ایران باستان-افغانستان امروزی]]<br /> | تصویر =<br /> | توضیح تصویر =<br /> | تاریخ = ۱۲۲۱ میلادی<br /> | مکان = روستای پروان، در نزدیکی شهر [[کابل]]<br /> | مختصات =<br /> | علت =<br /> | قلمرو =<br /> | نتیجه = پیروزی [[خوارزمشاهیان]]<br /> | درگیر۱ = [[خوارزمشاهیان]]<br /> | درگیر۲ = [[امپراتوری مغول]]<br /> | فرمانده۱ = [[جلال‌الدین خوارزمشاه]]<br /> | فرمانده۲ = [[قوتوقو نویان]]<br /> | قوا۱ =۳۰٬۰۰۰<br /> | قوا۲ = ۴۵٬۰۰۰<br /> | تلفات۱ = ناشناخته<br /> | تلفات۲ = بیش از نیمی از نیروها<br /> | پانویس =<br /> }}<br /> &#039;&#039;&#039;جنگ پروان&#039;&#039;&#039;، جنگی بود که در سال ۱۲۲۱ میلادی (۶۱۸ ه‍.ق) مابین سپاه ایرانیان به رهبری [[سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه]] آخرین سلطان سلسله [[خوارزمشاهیان]] و سپاهیان مغول در استان پروان در نزدیکی شهر [[کابل]] درگرفت.&lt;ref&gt;{{پک|انصافی|۱۳۸۶|ف=حمله مغول به ایران|ص=۶۶}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == جنگ ==<br /> سلطان جلال‌الدین در اواخر سال ۶۱۷ ه‍.ق پس از زد و خورد با مغولان در حدود [[نیشابور]] به طرف [[هرات]] حرکت کرد. او در میان راه [[شمس الملک]] را از اسارات و بند نجات داد و به غزنه فرستاد. خود او نیز پس از آن عازم غزنه شد. جلال‌الدین در آغاز سال ۶۱۸ ه‍.ق به [[غزنین]] رفت و به محض ورود به این شهر، دو نفر از سرداران خوارزمشاه، با ۶۰ هزار سپاهی به کمک وی آمدند. جلال‌الدین با رسیدن سرداران مزبور خود را آمادهٔ پیکار با سپاه چنگیز دید. وی در این شهر سپاهی از اقوام مختلف ترک، افغانی، غوری، هزاره و تاجیک فراهم کرد و در دِه پروان از آبادی‌های میان غزنین و [[بامیان]] نزدیک غزنین اردو زد و چون خبر پیدا کرد که قشونی از مغول در [[طخارستان]] مشغول محاصرهٔ [[قلعه والیان|قلعهٔ والیان]] هستند به قشون چنگیز حمله کرد و نزدیک به ۱٬۰۰۰ نفر از مغولان را کشت. چنگیزیان از [[جیحون]] گذشته و داستان شکست را به چنگیز بازگفتند. چنگیز برای دفع جلال‌الدین [[قوتوقو نویان]] را با قشونی که تعداد آن ۳۰٬۰۰۰ تا ۴۵٬۰۰۰ در منابع آمده را روانهٔ قصبهٔ پروان کرد. جنگ میان جلال‌الدین و قشون قوتوقو نویان در یک فرسخی قصبهٔ پروان درگرفت. جلال‌الدین خود در قلب لشکر ایستاد و با مغولان پیکار کرد. این جنگ دو روز ادامه داشت؛ روز اول نتیجه‌ای برای هر دو طرف نداشت و روز دوم جلال‌الدین سپاهیان خود را قوت قلب بخشید و لشکر قوتوقو را شکست داد و فراری داد و سپاهیانش به تعقیب مغولان تاختند تا اینکه قوتوتو شکست خورده به پیش چنگیز برگشت.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{پک|اقبال آشتیانی|۱۳۸۹|ک=تاریخ مغول|ص=۷۶}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پیامدها ==<br /> این پیروزی باعث شادی و قوت قلب ایرانیان گردید و پس از آنکه خبر این پیروزی به شهرهای خراسان و جنوب فرارود رسید، مردم بسیاری از این نواحی اشغال شده شورش و قیام کردند و حاکمان مغولی را که توسط مهاجمان تعیین شده بود به قتل رساندند و از نتایج مهم این پیروزی این بود که چنگیزیانی که [[قلعه ولخ|قلعهٔ ولخ]] طخارستان را در محاصره داشتند قلعه را رها کرده از محل گریختند.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt; اما سپاهیان جلال‌الدین پس از این گشایش به جمع‌آوری غنائم مشغول شدند و میان دو نفر از بزرگان لشکرش بر سر تصاحب اسبی نزاع درگرفت در نتیجه سپاهش متفرق شد و او از این فتح نتوانست بهرهٔ چندانی برگیرد.&lt;ref&gt;{{پک|حسینقلی |۱۳۵۳|ف=نقش مردم ایران در مدافعه از تهاجم مغولان|ص=۴۱۰}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == پانویس ==<br /> <br /> === ارجاعات ===<br /> {{پانویس|۱}}<br /> <br /> === منابع ===<br /> * {{یادکرد|نام خانوادگی = اقبال آشتیانی| نام = عباس|پیوند نویسنده = عباس اقبال آشتیانی|کتاب=تاریخ مغول|سال= ۱۳۸۹|ناشر=موسسه انتشارات نگاه|شهر=تهران|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۳۵۱-۴۵۲-۵}}<br /> * {{یادکرد ژورنال | نام خانوادگی = انصافی| نام = بابک| عنوان = حمله مغول به ایران| ژورنال =مجله گزارش| شماره = ۱۸۷ | سال = ۱۳۸۶}}<br /> * {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = ستوده | نام = حسینقلی| کوشش = غلامرضا ستوده | فصل = نقش مردم ایران در مدافعه از تهاجم مغولان | عنوان = مجموعه خطابه‌های نخستین کنگره تحقیقات ایرانی | جلد = ۲ | سال = ۱۳۵۳ | ناشر = مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران | مکان = تهران}}<br /> <br /> {{ایران در جنگ با مغول}}<br /> {{امپراتوری مغول}}<br /> <br /> [[رده:آسیا در ۱۲۲۱ (میلادی)]]<br /> [[رده:امپراتوری مغول در ۱۲۲۱ (میلادی)]]<br /> [[رده:جنگ‌های تحت مشارکت مغول‌ها]]<br /> [[رده:جنگ‌های خوارزمشاهیان]]<br /> [[رده:حمله مغول به ایران]]<br /> [[رده:درگیری‌ها در ۱۲۲۱ (میلادی)]]</div>

Shahroudi