حجاج بن مسروق - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۱۲

2026-02-20T02:12:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۱۲
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابی‌طالب بود. او در کوفه می‌زیست<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> و هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> گفته شده که در بنى‌مقاتل وى و يزيد بن مغفل مامور شدند تا به نمایندگی از حسین بن علی به خيمه عبيداللَّه حرّ جعفى رفته و پيام حسین را به او برسانند.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref>		حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابی‌طالب بود. او در کوفه می‌زیست<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> و هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> گفته شده که در بنى‌مقاتل وى و يزيد بن مغفل مامور شدند تا به نمایندگی از حسین بن علی به خيمه عبيداللَّه حرّ جعفى رفته و پيام حسین را به او برسانند.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref>

	او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابی‌طالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کرده‌اند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲}}</ref>		او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابی‌طالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کرده‌اند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است. منابع گزارش کرده‌اند که وی چنین رجز خواند:<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲}}</ref><blockquote>أَقْدِمْ حُسَيْناً هادِياً مَهْدِيّا الْيَوْمَ تَلْقى جَدَّكَ النَبِيّا

			ثُمَّ أَباكَ ذَا الْعَلا عَلِيّا وَالْحَسَنَ الْخَيْرَ الرِّضَى الّوَلِيّا

			وَذَا الْجَناحَيْنِ الْفَتَى الكَمِيّا وَاسَدَ اللَّه الشَّهيدَ الْحَيّا

			اى حسين، اى رهبر هدايت يافته پيش آى، که امروز ملاقات می‌کنی جدت پیامبر را

			سپس پدرت على، صاحب علو درجات، و حسن، بهترین ولی مورد رضای خدا

			و جعفر طيّار جوانمرد و حمزه شیر خدا و شهید زنده را</blockquote>

	== جایگاه در منابع ==		== جایگاه در منابع ==

Shahroudi در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۵

2026-02-20T02:05:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۵
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	}}		}}
	'''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابی‌طالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا\|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است.		'''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابی‌طالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا\|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است.

			== نام و نسب ==
			منابع نام کامل او را حجاج بن مسروق جعف بن سعد نیز گزارش کرده‌اند. پدر او را مسروق بن مالک گزارش کرده‌اند. وی به قبیله [[مذحج]] و تیره جعفی منسوب است.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲}}</ref> نام کامل پدر او را مسروق بن مالک بن کثیف بن عتبه الکداع الجعفی آورده‌اند. منابع پژوهشی در خصوص کشتگان کربلا، نام‌های دیگری چون حجاج بن مرزوق یا حجاج بن مسروف نیز برای او گزارش کرده‌اند.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref>

	== زندگی ==		== زندگی ==
	~~منابع نام کامل او را~~ حجاج بن مسروق ~~جعف~~ بن ~~سعد نیز گزارش کرده‌اند~~. ~~پدر~~ او ~~را مسروق بن مالک گزارش کرده‌اند. وی به قبیله [[مذحج]] و تیره جعفی منسوب است.~~<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱~~}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲~~}}</ref> ~~حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابی‌طالب بود.~~ هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref>		حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابی‌طالب بود. او در کوفه می‌زیست<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref> و هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> گفته شده که در بنى‌مقاتل وى و يزيد بن مغفل مامور شدند تا به نمایندگی از حسین بن علی به خيمه عبيداللَّه حرّ جعفى رفته و پيام حسین را به او برسانند.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}</ref>

	او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابی‌طالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کرده‌اند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲}}</ref>		او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابی‌طالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کرده‌اند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است.<ref>{{پک\|بینش\|مقیمی فرد\|رحمتی\|جمشیدی\|۱۳۸۵\|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک\|سنگری\|۱۳۸۶\|ک=آینه‌داران آفتاب\|ص=۹۹۴\|ج=۲}}</ref>

Shahroudi در ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۴

2026-02-19T09:14:27Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابی‌طالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است.
@@ خط ۱۷: / خط ۳۰: @@
 * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=سنگری|نام=محمدرضا|عنوان=آیینه‌داران آفتاب، پژوهش و نگارش نو از زندگانی و شهادت یاران اباعبدالله الحسین علیه السلام|سال=۱۳۸۶|مکان=تهران|ناشر=سازمان تبلیغات اسلامی|پیوند نویسنده=محمدرضا سنگری|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/34620/آینه-داران-آفتاب?pageNumber=0&viewType=pdf|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۳۰۴-۲۵۱-۶}}
 * {{یادکرد کتاب|عنوان=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|سال=۱۳۸۵|مکان=قم|ناشر=زمزم هدایت|پیوند=https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/14773|نام خانوادگی۱=بینش|نام خانوادگی۵=شاکر|نام خانوادگی۴=جمشیدی|نام خانوادگی۳=رحمتی|نام خانوادگی۲=مقیمی فرد|نام۴=سعید|نام۵=ابوالقاسم|نام۳=رضا|نام۲=سیدعلی|نام۱=عبدالحسین}}
-{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}
+{{واقعه کربلا}}

Shahroudi: /* پانویس */

2026-02-19T09:12:59Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۲
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	=== منابع ===		=== منابع ===
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|مقاله=حجاج بن مسروق\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|مقاله=حجاج بن مسروق\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
			* {{یادکرد کتاب\|نام خانوادگی=سنگری\|نام=محمدرضا\|عنوان=آیینه‌داران آفتاب، پژوهش و نگارش نو از زندگانی و شهادت یاران اباعبدالله الحسین علیه السلام\|سال=۱۳۸۶\|مکان=تهران\|ناشر=سازمان تبلیغات اسلامی\|پیوند نویسنده=محمدرضا سنگری\|پیوند=https://noorlib.ir/book/view/34620/آینه-داران-آفتاب?pageNumber=0&viewType=pdf\|شابک=۹۷۸-۹۶۴-۳۰۴-۲۵۱-۶}}
			* {{یادکرد کتاب\|عنوان=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا\|سال=۱۳۸۵\|مکان=قم\|ناشر=زمزم هدایت\|پیوند=https://www.noorlib.ir/view/fa/book/bookview/text/14773\|نام خانوادگی۱=بینش\|نام خانوادگی۵=شاکر\|نام خانوادگی۴=جمشیدی\|نام خانوادگی۳=رحمتی\|نام خانوادگی۲=مقیمی فرد\|نام۴=سعید\|نام۵=ابوالقاسم\|نام۳=رضا\|نام۲=سیدعلی\|نام۱=عبدالحسین}}
	{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}		{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=خیر\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}

Shahroudi: ابرابزار

2026-02-19T09:11:17Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

'''حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی''' از یاران [[علی بن ابی‌طالب]] و از همراهان [[حسین بن علی]] بود که در [[واقعه کربلا]] کشته شد. وی مؤذن [[کشتگان سپاه حسین در نبرد کربلا|سپاه حسین بن علی]] در مسیر حرکت به [[کربلا]] بود و در [[روز عاشورا]] پس از نبردی کوتاه کشته شد و از او در [[زیارت ناحیه]] مقدسه یاد شده است.

== زندگی ==
منابع نام کامل او را حجاج بن مسروق جعف بن سعد نیز گزارش کرده‌اند. پدر او را مسروق بن مالک گزارش کرده‌اند. وی به قبیله [[مذحج]] و تیره جعفی منسوب است.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک|سنگری|۱۳۸۶|ک=آینه‌داران آفتاب|ص=۹۹۴|ج=۲}}</ref> حجاج بن مسروق مذحجی جعفی کوفی از یاران علی بن ابی‌طالب بود. هنگامی که شنید حسین بن علی از [[مدینه]] به [[مکه]] هجرت کرده است، برای دیدار حسین به مکه رفت و همراه او شد. وی در اوقات نماز [[مؤذن]] سپاه حسین بود و در مسیر حرکت به سوی [[عراق]] نیز حسین را همراهی کرد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=حجاج بن مسروق}}</ref>

او تا واقعه کربلا همراه حسین بود. در روز عاشورا از حسین اجازه میدان خواست و پس از دریافت اذن، به نبرد پرداخت. اندکی جنگید و در حالی که مجروح شد، نزد حسین بازگشت و اشعاری در مدح و وفاداری سرود که مضمون آن اظهار فداکاری و دیدار با [[پیامبر اسلام]] و علی بن ابی‌طالب بود. حسین بن علی نیز سخن او را تأیید کرد و وعده پیوستن نزدیک به او داد. حجاج سپس به میدان بازگشت و جنگید تا کشته شد.<ref>{{پک|1=اختری|2=۱۳۹۰|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی|ف=حجاج بن مسروق}}</ref> سن او به هنگام کشته شدن را ۵۰ سال گزارش کرده‌اند. [[رجز]] او تنها رجزی است که خطاب به حسین بن علی مطرح شده است.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک|سنگری|۱۳۸۶|ک=آینه‌داران آفتاب|ص=۹۹۴|ج=۲}}</ref>

== جایگاه در منابع ==
از حجاج بن مسروق در زیارت ناحیه مقدسه با عبارت «السَّلامُ عَلی حَجَّاجِ بْنِ مَسْرُوقِ الْجُعْفِی» به عنوان «شهید کربلا» یاد شده است.<ref>{{پک|بینش|مقیمی فرد|رحمتی|جمشیدی|۱۳۸۵|ک=پژوهشی پیرامون شهدای کربلا|ص=۱۴۰–۱۴۱}}{{سخ}}{{پک|سنگری|۱۳۸۶|ک=آینه‌داران آفتاب|ص=۹۹۴|ج=۲}}</ref>

== پانویس ==
=== ارجاعات ===
{{پانویس|۱|اندازه=ریز}}

=== منابع ===
* {{یادکرد دانشنامه|نام خانوادگی=اختری|نام=عباسعلی|مقاله=حجاج بن مسروق|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]|سال=۱۳۹۰|ناشر=آرایه|مکان=تهران}}

{{درجه‌بندی|نیازمند پیوند=خیر|نیازمند رده=خیر|نیازمند جعبه اطلاعات=بله|نیازمند تصویر=خیر|نیازمند استانداردسازی=خیر|نیازمند ویراستاری=خیر|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی}}