حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: ابرابزار

2025-03-29T11:34:35Z

ابرابزار

Shahroudi: /* پالایش و اعتبارسنجی حدیث */

2025-03-29T11:14:54Z

پالایش و اعتبارسنجی حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	== پالایش و اعتبارسنجی حدیث ==		== پالایش و اعتبارسنجی حدیث ==

			=== رجال (نقد سند حدیث) ===
	به دلیل تأخیر در آغاز فرایند بررسی و گردآوری احادیث، و همچنین به علت حجم عظیم احادیث (که گفته می‌شود به حدود یک میلیون روایت می‌رسید)، دانشمندان [[مسلمان اولیه]] وجود تعداد زیادی [[حدیث جعلی]] و تحریف‌شده را پذیرفتند؛ بسیاری از این احادیث متأثر از کشمکش‌های [[فرقه\|فرقه‌ای]] اولیه بودند. در واکنش به این مسئله، طبقه نوظهور علمای حدیث ([[محدثان]]) روش‌های دقیقی را برای ارزیابی اعتبار احادیث توسعه دادند. فرهنگ ''رحله فی طلب الحدیث'' (سفر برای جستجوی حدیث) شکل گرفت، که در آن محدثان با سفر به مناطق مختلف، احادیث را از منابع اصلی دریافت می‌کردند. برای نمونه، [[بخاری\|محمد بن اسماعیل بخاری]] (درگذشته ۸۷۰ م) شانزده سال از عمر خود را صرف سفر و تحقیق کرد تا [[صحیح بخاری\|مجموعه حدیثی خود]] را گردآوری کند. بخاری برای پذیرش یک حدیث به‌عنوان [[حدیث صحیح]] (معتبر) معیارهای سخت‌گیرانه‌ای تعیین کرد:<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>		به دلیل تأخیر در آغاز فرایند بررسی و گردآوری احادیث، و همچنین به علت حجم عظیم احادیث (که گفته می‌شود به حدود یک میلیون روایت می‌رسید)، دانشمندان [[مسلمان اولیه]] وجود تعداد زیادی [[حدیث جعلی]] و تحریف‌شده را پذیرفتند؛ بسیاری از این احادیث متأثر از کشمکش‌های [[فرقه\|فرقه‌ای]] اولیه بودند. در واکنش به این مسئله، طبقه نوظهور علمای حدیث ([[محدثان]]) روش‌های دقیقی را برای ارزیابی اعتبار احادیث توسعه دادند. فرهنگ ''رحله فی طلب الحدیث'' (سفر برای جستجوی حدیث) شکل گرفت، که در آن محدثان با سفر به مناطق مختلف، احادیث را از منابع اصلی دریافت می‌کردند. برای نمونه، [[بخاری\|محمد بن اسماعیل بخاری]] (درگذشته ۸۷۰ م) شانزده سال از عمر خود را صرف سفر و تحقیق کرد تا [[صحیح بخاری\|مجموعه حدیثی خود]] را گردآوری کند. بخاری برای پذیرش یک حدیث به‌عنوان [[حدیث صحیح]] (معتبر) معیارهای سخت‌گیرانه‌ای تعیین کرد:<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>
	* حدیث باید از طریق یک زنجیره (اسناد) متصل از راویان مورد اعتماد و راست‌کردار که به داشتن حافظه قوی و دیانت مشهور بودند، از پیامبر اسلام نقل شده باشد.		* حدیث باید از طریق یک زنجیره (اسناد) متصل از راویان مورد اعتماد و راست‌کردار که به داشتن حافظه قوی و دیانت مشهور بودند، از پیامبر اسلام نقل شده باشد.

Shahroudi: اصلاح املا، ابرابزار

2025-03-29T11:13:26Z

اصلاح املا، ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۹:		خط ۹:

	== تعریف اصطلاحی ==		== تعریف اصطلاحی ==
	حدیث، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود.{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}} نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، اثر است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|ف=اثر}}</ref> نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}		حدیث، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود.{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}} با اینکه [[قرآن]] در باور اسلامی، [[وحی]] بی‌همتا و والای [[اسلام]] است، [[سنت اسلامی]] شکل دیگری از وحی را نیز به رسمیت می‌شناسد: حدیث. از نظر فنی، [[مسلمان\|مسلمانان]] حدیث را «گزارش‌های مستند از سخنان، اعمال، تأییدهای ضمنی و روایت‌هایی دربارهٔ [[محمد\|پیامبر اسلام]] محمد» تعریف کرده‌اند. این مجموعه، هم شامل گفته‌های پیامبر است و هم سخنان [[صحابه\|یاران او]] دربارهٔ او را در بر می‌گیرد. در مجموع، ادبیات حدیث شواهدی از سبک زندگی پیامبر (سنت) ارائه می‌دهد، تا جایی که واژه سنت در نگاه بسیاری، مترادف با واژه حدیث در نظر گرفته می‌شود.<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>

			نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، اثر است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اثر}}</ref> نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}
	# روایت حدیث		# روایت حدیث
	# [[درایة الحدیث]]		# [[درایة الحدیث]]
خط ۱۶:		خط ۱۸:
	# [[مختلف الحدیث]]		# [[مختلف الحدیث]]
	# [[علم رجال]]		# [[علم رجال]]

			== جایگاه حدیث در اسلام ==
			ارتباط بین قرآن و حدیث به‌خوبی مشخص شده است: حدیث یا بر مطالب قرآن تأکید دارد (سنت مؤکده)، یا چگونگی اجرای احکام قرآنی را توضیح می‌دهد (سنت مبینه)، یا بر اساس آیات و اصول قرآنی تعالیمی جدید ارائه می‌کند (سنت مثبت). این دسته آخر به‌ویژه به منبع اصلی برای متکلمان اسلامی تبدیل شد.<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>

			== تاریخچه ==
			مجموعه گسترده احادیث شامل گزارش‌هایی از دوران کودکی محمد و تجربیات او در [[مکه]] پیش از [[بعثت]] است، اما بیشتر احادیث مربوط به دوره [[مدینه]] هستند، زمانی که پیامبر اسلام هزاران پیرو داشت که از او پرسش می‌کردند و در همه جنبه‌های دین جدید از او راهنمایی می‌گرفتند. این احادیث پیامبر اسلام را به‌عنوان یک معلم و ارتباط‌گر ماهر نشان می‌دهند. در مدینه، او تقریباً تمام روز و بخش زیادی از شب را در کنار یارانش سپری می‌کرد. خانه او به [[مسجدالنبی\|مسجد]] راه داشت و برخی احادیث نشان می‌دهند که حتی در خانه نیز، گاه بحث‌های داغی را که در مسجد در جریان بود، می‌شنید و برای حل اختلاف بیرون می‌آمد. این تعامل مداوم منجر به شکل‌گیری مجموعه عظیمی از احادیث شد. پیامبر پیروان خود را به حفظ و انتقال احادیث ترغیب می‌کرد و گفته‌ای از او نقل شده که گفته است: «[[خدا\|خداوند]] کسی را که سخنی از من شنیده و آن را حفظ کرده تا به دیگران منتقل کند، مورد رحمت قرار دهد؛ چراکه بسیاری از حاملان دانش، آن را به کسانی می‌رسانند که از خودشان داناترند.»<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>

			با اینکه محمد نسبت به حفظ و نگارش آیات قرآنی دقت زیادی داشت، چنین رویکردی در مورد حدیث اتخاذ نشد. شواهدی نشان می‌دهند که تنها پس از ثبت کامل قرآن، محمد به برخی از یاران باسواد خود اجازه داد تا احادیث را به‌صورت مکتوب ثبت کنند. پس از [[درگذشت محمد]]، خلیفه دوم، [[عمر بن خطاب]] (۶۳۴–۶۴۴ م)، پیشنهاد گردآوری احادیث در یک متن واحد را بررسی کرد اما در نهایت از این کار منصرف شد، زیرا بیم داشت که این مجموعه رقیبی برای قرآن شود.<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>

			رسمیت یافتن جمع‌آوری حدیث تا دوران خلافت [[عمر بن عبدالعزیز]] (۷۱۷–۷۱۹ م) به تعویق افتاد. به نظر می‌رسد که او آغازگر این روند بوده و تا حدودی آن را پیش برده است. اما در ابتدای قرن دوم هجری، روند ثبت حدیث و سایر [[علوم اسلامی]] با سرعت چشمگیری گسترش یافت. [[جامعه اسلامی]] سه نسل متوالی را که در این فرایند نقش محوری داشتند، مورد تکریم قرار داد:<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>
			* [[صحابه]]، که شامل افرادی بودند که پیامبر را دیده یا سخنان او را شنیده بودند (آخرین فرد این گروه، بنا بر برخی گزارش‌ها، در سال ۱۱۰ هجری درگذشت).
			* [[تابعین]]، که احادیث را از صحابه دریافت کردند (آخرین نفر از این گروه، به روایت برخی منابع، در سال ۱۸۰ هجری درگذشت).
			* اتباع تابعین، که برخی از آنان تا اوایل قرن سوم هجری می‌زیستند.

	== اصحاب حدیث ==		== اصحاب حدیث ==
	[[اصحاب حدیث]]، گروهی از فقهای [[سنی\|اهل‌سنت]] بودند که در مسئله تحصیل [[حدیث]] و نقل آن، تأکید بیشتری داشتند. از عقاید این گروه، اعتقاد عمیق به درستی احادیث ولو [[حدیث ضعیف\|ضعیف]] بود به طوری که برخی اوقات، حدیثی ضعیف را بر استدلالی قوی، برتری می‌دادند. در مقابل این گروه، [[اصحاب رای]] قرار داشتند. منابع [[شیعه]]، این گروه را در پنج فرقه گزارش کرده‌اند: [[داودیه]]، [[شافعیه]]، [[مالکیه]]، [[حنبلی\|حنبلیه]] و [[عشریه]].<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اصحاب حدیث}}</ref>		[[اصحاب حدیث]]، گروهی از فقهای [[سنی\|اهل‌سنت]] بودند که در مسئله تحصیل حدیث و نقل آن، تأکید بیشتری داشتند. از عقاید این گروه، اعتقاد عمیق به درستی احادیث ولو [[حدیث ضعیف\|ضعیف]] بود به طوری که برخی اوقات، حدیثی ضعیف را بر استدلالی قوی، برتری می‌دادند. در مقابل این گروه، [[اصحاب رای]] قرار داشتند. منابع [[شیعه]]، این گروه را در پنج فرقه گزارش کرده‌اند: [[داودیه]]، [[شافعیه]]، [[مالکیه]]، [[حنبلی\|حنبلیه]] و [[عشریه]].<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اصحاب حدیث}}</ref>

			== پالایش و اعتبارسنجی حدیث ==
			به دلیل تأخیر در آغاز فرایند بررسی و گردآوری احادیث، و همچنین به علت حجم عظیم احادیث (که گفته می‌شود به حدود یک میلیون روایت می‌رسید)، دانشمندان [[مسلمان اولیه]] وجود تعداد زیادی [[حدیث جعلی]] و تحریف‌شده را پذیرفتند؛ بسیاری از این احادیث متأثر از کشمکش‌های [[فرقه\|فرقه‌ای]] اولیه بودند. در واکنش به این مسئله، طبقه نوظهور علمای حدیث ([[محدثان]]) روش‌های دقیقی را برای ارزیابی اعتبار احادیث توسعه دادند. فرهنگ ''رحله فی طلب الحدیث'' (سفر برای جستجوی حدیث) شکل گرفت، که در آن محدثان با سفر به مناطق مختلف، احادیث را از منابع اصلی دریافت می‌کردند. برای نمونه، [[بخاری\|محمد بن اسماعیل بخاری]] (درگذشته ۸۷۰ م) شانزده سال از عمر خود را صرف سفر و تحقیق کرد تا [[صحیح بخاری\|مجموعه حدیثی خود]] را گردآوری کند. بخاری برای پذیرش یک حدیث به‌عنوان [[حدیث صحیح]] (معتبر) معیارهای سخت‌گیرانه‌ای تعیین کرد:<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>
			* حدیث باید از طریق یک زنجیره (اسناد) متصل از راویان مورد اعتماد و راست‌کردار که به داشتن حافظه قوی و دیانت مشهور بودند، از پیامبر اسلام نقل شده باشد.
			* اگر راوی تصریح نکرده بود که حدیث را از استاد خود شنیده، بخاری بررسی می‌کرد که آیا این دو نفر در یک زمان و مکان حضور داشته‌اند یا خیر.

			=== درایه (نقد متن حدیث) ===
			از آنجا که در دوره اولیه، احادیث بیشتر به‌صورت شفاهی نقل می‌شدند، توجه محدثان در ابتدا بر زنجیره راویان (اسناد) متمرکز بود؛ اما به تدریج نقد متن حدیث (متن) نیز به‌عنوان معیاری اساسی مطرح شد. در قرون دوم و سوم هجری، اصولی برای بررسی محتوای حدیث تدوین شد، از جمله:<ref>{{پک\|Winter\|2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>
			# حدیث نباید با قرآن یا احادیث معتبر دیگر در تعارض باشد.
			# نباید مخالف [[اجماع]] قطعی [[امت]] یا اصول پذیرفته‌شده دین باشد.
			# نباید با حقایق تاریخی مسلم دوران پیامبر اسلام ناسازگار باشد.
			# اگر حدیثی روایتی از رویدادی باشد که باید افراد زیادی آن را دیده باشند، اما تنها یک راوی آن را نقل کرده باشد، مشکوک تلقی می‌شد.
			# حدیث نباید متأثر از انگیزه‌های حزبی یا فرقه‌ای باشد.

			دانشمندان مسلمان سنتی همچنان بر این باورند که این میزان از دقت و سخت‌گیری در تعیین اصالت متون مقدس، در دیگر فرهنگ‌های پیشامدرن بی‌نظیر است. در نتیجه، مجموعه‌ای از احادیث پذیرفته‌شده به‌عنوان یک منبع معتبر برای آموزه‌های اسلامی شکل گرفت، که هدف آن تکمیل و توضیح آموزه‌های قرآن بود.<ref>{{پک\|1=Winter\|2=2008\|ک=Classical Islamic Theology\|ف=Notes on contributors\|زبان=en}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==

	=== ارجاعات ===		=== ارجاعات ===
	{{منابع}}		{{منابع}}
خط ۲۷:		خط ۵۶:
	=== منابع ===		=== منابع ===
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اثر\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اثر\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصحاب حدیث\|دانشنامه=[[~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=~~دایره‌المعارف~~ جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصحاب حدیث\|دانشنامه=[[دایرةالمعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}		* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}
			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=Winter\|نام=T. J.\|مقاله=Albania\|دانشنامه=[[راهنمای کمبریج در الهیات اسلامی کلاسیک\|The Cambridge Companion to Classical Islamic Theology]]\|سال=2008\|ناشر=Cambridge University Press\|مکان=Cambridge\|شابک=9780521785495\|زبان=en}}

	{{علم حدیث}}		{{علم حدیث}}

Shahroudi در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۶

2025-02-27T15:16:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{اسلام}}		{{اسلام}}
	'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود.{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}} نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، ~~'''~~اثر~~'''~~ است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اثر}}</ref> نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}		'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود. نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، '''اثر''' است. نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:
			# روایت حدیث
			# [[درایة الحدیث]]
			# [[علم الحدیث]]
			# [[غریب الحدیث]]
			# [[مختلف الحدیث]]
			# [[علم رجال]]

			== تعریف اصطلاحی ==
			حدیث، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود.{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}} نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، اثر است.<ref>{{پک\|اختری\|۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اثر}}</ref> نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}
	# روایت حدیث		# روایت حدیث
	# [[درایة الحدیث]]		# [[درایة الحدیث]]

Shahroudi در ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲

2025-02-27T14:32:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۲
خط ۷:		خط ۷:
	# [[مختلف الحدیث]]		# [[مختلف الحدیث]]
	# [[علم رجال]]		# [[علم رجال]]

			== اصحاب حدیث ==
			[[اصحاب حدیث]]، گروهی از فقهای [[سنی\|اهل‌سنت]] بودند که در مسئله تحصیل [[حدیث]] و نقل آن، تأکید بیشتری داشتند. از عقاید این گروه، اعتقاد عمیق به درستی احادیث ولو [[حدیث ضعیف\|ضعیف]] بود به طوری که برخی اوقات، حدیثی ضعیف را بر استدلالی قوی، برتری می‌دادند. در مقابل این گروه، [[اصحاب رای]] قرار داشتند. منابع [[شیعه]]، این گروه را در پنج فرقه گزارش کرده‌اند: [[داودیه]]، [[شافعیه]]، [[مالکیه]]، [[حنبلی\|حنبلیه]] و [[عشریه]].<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایرةالمعارف جامع اسلامی\|ف=اصحاب حدیث}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
خط ۱۴:		خط ۱۷:

	=== منابع ===		=== منابع ===
			{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اثر\|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اثر\|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	{{~~آغاز منابع~~}}		* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اصحاب حدیث\|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}		* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Shahroudi در ‏۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵

2024-04-09T08:15:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	{{علم حدیث}}		{{علم حدیث}}
			{{علوم حدیث}}
	{{قرآن}}		{{قرآن}}
	{{شیعه دوازده‌امامی-افقی}}		{{شیعه دوازده‌امامی-افقی}}

Shahroudi در ‏۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۶

2024-04-08T12:16:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{اسلام}}		{{اسلام}}
	'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود. نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}		'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود.{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}} نام دیگری که برای حدیث در علم درایه مورد اشاره قرار گرفته است، '''اثر''' است.<ref>{{پک\|1=اختری\|2=۱۳۹۰\|ک=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|ف=اثر}}</ref> نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}
	# روایت حدیث		# روایت حدیث
	# [[درایة الحدیث]]		# [[درایة الحدیث]]
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	=== منابع ===		=== منابع ===

			* {{یادکرد دانشنامه\|نام خانوادگی=اختری\|نام=عباسعلی\|پیوند نویسنده=\|ویراستار=\|مقاله=اثر\|دانشنامه=[[دایره‌المعارف جامع اسلامی]]\|عنوان جلد=دایره‌المعارف جامع اسلامی\|سال=۱۳۹۰\|ناشر=آرایه\|مکان=تهران}}
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}		* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}

Shahroudi در ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۲

2023-07-03T06:42:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۴۲
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	{{علم حدیث}}		{{علم حدیث}}
	{{قرآن}}		{{قرآن}}
	{{شیعه-افقی}}		{{شیعه دوازده‌امامی-افقی}}
	{{اسلام‌گرایی}}		{{اسلام‌گرایی}}
	{{ترسیم محمد}}		{{ترسیم محمد}}

Shahroudi در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۰

2023-06-04T12:40:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{اسلام}}		{{اسلام}}
	'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمانان]] گفته می‌شود. نزد [[شیعیان]] سخنان امامان شیعه نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه علوم اسلامی سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از ~~رحلت پیامبر~~ که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}		'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمان\|مسلمانان]] گفته می‌شود. نزد [[شیعیان]] سخنان [[امامان شیعه]] نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه [[علوم اسلامی]] سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از [[درگذشت محمد]] که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}
	# روایت حدیث		# روایت حدیث
	# [[درایة الحدیث]]		# [[درایة الحدیث]]
	# [[علم الحدیث]]		# [[علم الحدیث]]
	# غریب الحدیث		# [[غریب الحدیث]]
	# [[مختلف الحدیث]]		# [[مختلف الحدیث]]
	# [[علم رجال]]		# [[علم رجال]]

	== ارجاعات ==		== پانویس ==

			=== ارجاعات ===
	{{منابع}}		{{منابع}}

	== منابع ==		=== منابع ===
	{{آغاز منابع}}		{{آغاز منابع}}
	* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}		* {{یادکرد کتاب\| عنوان = دانشنامه جهان اسلام \| فصل = حدیث (واژگان) \| نام = نصرت \| نام خانوادگی = نیل ساز \| تاریخ = 1387 \| جلد = 12 \| شابک = 964-447-013-3 \| صفحات = 719-721}}
خط ۲۱:		خط ۲۳:
	{{اسلام‌گرایی}}		{{اسلام‌گرایی}}
	{{ترسیم محمد}}		{{ترسیم محمد}}
			{{درجه‌بندی\|نیازمند پیوند=خیر\|نیازمند رده=خیر\|نیازمند جعبه اطلاعات=بله\|نیازمند تصویر=بله\|نیازمند استانداردسازی=خیر\|نیازمند ویراستاری=خیر\|مقابله نشده با دانشنامه‌ها=تاحدودی\|تاریخ خوبیدگی=\|تاریخ برگزیدگی=\|توضیحات=}}

	[[رده:اسلام]]		[[رده:اسلام]]

Mojtabakd: پیونددهی

2023-05-29T16:14:32Z

پیونددهی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{اسلام}}		{{اسلام}}
	'''حدیث'''، به سخنان پیامبر اسلام نزد عموم مسلمانان گفته می‌شود. نزد شیعیان سخنان امامان شیعه نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار قرآن دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین اسلام است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه علوم اسلامی سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از رحلت پیامبر که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}		'''حدیث'''، به سخنان [[پیامبر اسلام]] نزد عموم [[مسلمانان]] گفته می‌شود. نزد [[شیعیان]] سخنان امامان شیعه نیز در حکم سخنان پیامبر برشمرده می‌شوند. حدیث در کنار [[قرآن]] دو منبع اصلی عقاید، معارف و تشریع احکام دین [[اسلام]] است. حدیث در تمدن اسلامی جایگاه بالایی داشته و در همه علوم اسلامی سهم مهمی را ایفا می‌کند. از صدر اسلام تا کنون به جز دوره کوتاهی پس از رحلت پیامبر که اختلاف نظرهایی در رابطه با روایت و کتابت حدیث وجود داشته، روایت حدیث به‌طور مکتوب و شفاهی رواج یافته و علوم مختلفی با موضوع حدیث تأسیس شده‌اند که شامل این مواردند:{{پنک\|نیل ساز\|۱۳۸۶\|ص=۷۱۹}}
	# روایت حدیث		# روایت حدیث
	# درایة الحدیث		# [[درایة الحدیث]]
	# علم الحدیث		# [[علم الحدیث]]
	# غریب الحدیث		# غریب الحدیث
	# مختلف الحدیث		# [[مختلف الحدیث]]
	# علم رجال		# [[علم رجال]]

	== ارجاعات ==		== ارجاعات ==