https://www.islamical.org/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8Cحرم امام علی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-06T15:08:26Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.1https://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=92483&oldid=prevShahroudi: Shahroudi صفحهٔ حرم علی بن ابیطالب را به حرم امام علی منتقل کرد2024-10-01T02:41:58Z<p>Shahroudi صفحهٔ <a href="/fa/%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8" class="mw-redirect" title="حرم علی بن ابیطالب">حرم علی بن ابیطالب</a> را به <a href="/fa/%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C" title="حرم امام علی">حرم امام علی</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۲:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Shahroudihttps://www.islamical.org/w/index.php?title=%D8%AD%D8%B1%D9%85_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D9%84%DB%8C&diff=92482&oldid=prevShahroudi: ابرابزار2024-10-01T02:40:58Z<p>ابرابزار</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{اشتباه نشود|بقعه علی}}<br />
{{جعبه اطلاعات مسجد<br />
| عرض جعبه =<br />
| نام = حرم امام علی<br />
| تصویر = File:Shrine of Imam Ali Najaf August 2023.jpg<br />
| اندازه تصویر = 320<br />
| عنوان تصویر =حرم امام علی<br />
| مکان = [[نجف]]، عراق<br />
| مختصات = {{coord|31|59|45.28|N|44|18|51.88|E|region:IQ|display=title}}<br />
| بنیانگذاری = [[سده ۲ (قمری)]]<br />
| بنیانگذار = [[هارون رشید]]<br />
| هیئت حاکمه = [[آستان قدس علوی]]<br />
| روحانی =<br />
| سبک معماری = [[معماری ایران در دوره صفوی|صفوی]]<br />
| گنجایش =<br />
|درازا =<br />
|پهنا =<br />
|مساحت داخلی = ۱۳٬۲۴۴ مترمربع<br />
| بلندی =<br />
| شمار گنبدها = ۱<br />
| بلندی بیرونی گنبد = ۱۸٫۱۵ متر<br />
| بلندی درونی گنبد = ۲۳٫۵ متر<br />
| شمار منارهها = ۲<br />
| بلندی مناره = ۲۹ متر<br />
|مصالح ساختمانی =<br />
| پیمانکار = [[ستاد بازسازی عتبات عالیات]]<br />
| هزینه ساخت =<br />
| وبگاه = {{نشانی وب|https://www.imamali.net}}<br />
| ویژگیهای مذهبی =<br />
|وابستگی مذهبی=[[شیعه]]|caption=}}<br />
{{علی بن ابیطالب|all}}<br />
'''حرم علی بن ابیطالب''' یا در اصطلاح شیعیان '''حرم امام علی'''، مدفن [[علی]]، امام یکم [[شیعیان]] و خلیفه چهارم اهل سنت در شهر نجف عراق است و بر اساس منابع اسلامی، در پشت کوفه دفن گردید که بر اساس وصیت خود، قبر او مخفی نگه داشته شد و قرن دوم هجری در عصر [[هارون الرشید]]، محل قبر علنی شد. به عقیده شیعیان، [[آدم]] و [[نوح]] هم در کنار علی دفن شدهاند. همچنین جمع فراوانی از عالمان شیعه در این حرم مدفونند.<br />
<br />
== تاریخچه ==<br />
=== موقعیت آرامگاه ===<br />
بر اساس وصیت علی بن ابیطالب، قبر او را پنهان نگه داشتند و جز امامان و برخی [[شیعیان]] ویژهٔ این خاندان، کسی از محل دفن آگاهی نداشت. کتابهای شیعه به تفصیل سبب نهفتگی قبر را شرح دادهاند.<ref>{{پک|شیخ جعفر آل محبوبه|ک=ماضی النجف و حاضرها|ج=۱|ص=۳۷–۹۵}}</ref><ref>{{پک|سید بن طاووس|ک=فرحةالغری|ص=۱۷–۱۲۹}}</ref> در دوران حکومت [[حجاج بن یوسف|حجاج ابن یوسف ثقفی]] بر [[کوفه]] حدود ۳۰۰۰ قبر برای پیدا کردن آرامگاه او نبش گشت، ولی موفق نشدند.<ref>{{پک|سعاد ماهر|ک=مشهدالامام علی فی النجف و به من الهدایا و التحف|ص=۱۲۱}}</ref><br />
<br />
==== آشکار شدن آرامگاه ====<br />
منابع اسلامی از [[عبدالله بن حازم]] گزارش کردهاند که: «روزی با هارونالرشید از کوفه [برای شکار] به جانب «غریّین» [نجف] بیرون رفتیم، در آن جا آهوانی را دیدیم، بازهای شکاری و سگهای تربیتشده را به سویشان فرستادیم، ساعتی پِیشان رفتند تا این که آهوان به تپّهای پناه بردند و در آن جا آرمیدند. بازها و سگها از تعقیبشان دست کشیدند و برگشتند! هارون از این صحنه شگفتزده شد، سپس آهوان از آن بلندی فرود آمدند و بازها و سگها در پِیشان رفتند، ولی دوباره آهوها به آن تپه بازگشتند و بازها و سگها هم دوباره از آنها صرفنظر کردند، سهباره هم این صحنه تکرار شد. هارون فرمان داد که به کوفه روند و کسی که سنش از همه بیشتر است را نزدش بیاورند، پیرمردی از [[بنی اسد|بنیاسد]] را نزدش آوردند، هارون به او گفت: «قصه این تپه چیست؟» جواب داد: «پدرم از نیاکانش نقل کرده که میگفتند زیر این تپه قبر علی بن ابیطالب است، خداوند آن را حرم امن برای هر چیزی قرار داده است!»».<ref>{{پک|علامه مجلسی|ک=بحار الانوار|ج=۹۷|ص=۲۵۲|توضیح=حدیث ۴۷}}، به نقل از [[ارشاد القلوب]]</ref><br />
<br />
=== ساخت و بنای حرم ===<br />
==== عمارت نخست آستانهٔ حیدریه ====<br />
حرم چهار درب داشت و ضریح از سنگ سفید بوده و گنبد از گل سرخ که بالایش علامت سبزی نصب بود.<ref>{{پک|ابومحمد حسن دیلمی|ک=ارشادالقلوب دیلمی}}</ref><br />
<br />
==== عمارت دوم ====<br />
عمر بن یحیی از اصحاب [[موسی کاظم]] این عمارت را بنا کرد.<br />
<br />
==== عمارت سوم ====<br />
پس از به قدرت رسیدن [[داعی صغیر]] از نوادگان [[زید بن علی|زید پسر زینالعابدین]] در [[تبرستان|طبرستان]]، ساخت سوم این آستانه در نهایت شکوه عظمت آغاز شد. عمارت هفتاد طاق داشت.<ref>{{پک|ابن ابیالحدید|ک=شرح نهجالبلاغه|توضیح=فقط به بنای گنبد این ساختمان اشاره کرده است|ص=۴۵–۴۶|ج=۲}}</ref><br />
<br />
==== عمارت چهارم ====<br />
[[پرونده:Old photo of the Amiralmomenin shrine.jpg|بندانگشتی|300px|تصویری قدیمی از حرم]]<br />
<br />
===== ساخت ساختمان چهارم =====<br />
[[ابن بطوطه]] که به سال [[۷۲۷ (قمری)]] وارد نجف شد در [[سفرنامه ابن بطوطه|سفرنامهاش]] مینویسد: «از باب حضرت وارد مدرسه بزرگی میشوند که [[طلاب]] و [[صوفیان]] شیعه درش سکونت دارند. در این مدرسه از هر مسافر تازهوارد تا سه روز پذیرایی میشود و هر روز دوبار غذایی مرکب از نان و گوشت و خرما به مهمانان میدهند. از مدرسه وارد بابالقبه میشوند. حاجبان و نقیبان و سرایداران در این محل مراقب زوار اند و چون کسی برای زیارت وارد میشود به نسبت وضع و مقام او همگی آن جماعت یا یکی از آنها بلند میشوند و با او در آستانهٔ حرم میایستند و اذن دخول میخواهند، سپس اشارت میکنند که آستانه و دو طرف چهارچوبهٔ در ورودی را ببوسند و داخل حرم بشوند. داخل حرم به انواع فرشهای ابریشم و غیره مفروش است و قندیلهای بزرگ و کوچک از طلا و نقره در آن آویخته. در وسط حرم مصطبهٔ [=سکو] چهارگوشی است که صندوقی چوبین دارد و بر روی صندوق صفحات طلای پرنقشونگار که در ساختن آن کمال استادی و مهارت را بهکار بردهاند و با میخهای نقره فروکوفتهاند، چنانکه هیچ چیزی از چوب نمودار نیست. ارتفاع مصطبه کمتر از ارتفاع قامت آدمی است و در آن سه قبر هست که میگویند یکی از آن [[آدم]] و دیگری از آن [[نوح]] و سومی از آن علی میباشد و بین این سه قبر در تشتهای زرین و سیمین، گلاب و مشک و انواع عطریات دیگر گذاشتهاند که زوّار دست خود را در آن فروبرده به تبرک بر سر و روی خود میکشند. در دیگر حرم که آستانهٔ نقرهای و پردههای ابریشمین الوان [=رنگارنگ] دارد به سوی مسجدی باز میشود که آن خود چهار در دارد و هر چهار در دارای آستانههای نقره و پردههای ابریشم میباشد. داخل مسجد نیز فرشهای عالی انداختهاند و دیوارها و سقف آن با پردههای حریر مستور است…». در ادامه توضیحاتی از وصف آن روز نجف و زیارت مردم نجف حرم را آمده است.<ref>{{پک|محمدعلی موحد (مترجم)|ک=سفرنامهٔ ابنبطوطه|ج=۱|ص=۲۱۹–۲۲۱}}</ref><br />
<br />
===== آتشسوزی عمارت =====<br />
[[ابنعتایقی|شیخ کمالالدین عبدالرحمان عتایقی حلی نجفی]] که خود آتشسوزی آستانهٔ علوی را نگریستهبود، بی این که به حجم و مقدار آسیب آتش اشاره نماید، در آخر کتابش خود مینویسد: «تألیف این کتاب در محرم سنهٔ [[۷۵۵ (قمری)]]، سال آتشسوزی در آستانهٔ علوی، پایان گرفت.» سپس افزود که عمارت آستانه در سنهٔ [[۷۶۰ (قمری)]] تجدید بنا شد.<ref>{{پک|ابنعتایقی|ک=شرح الفصول الایلاقیة|ص=آخر کتاب}}</ref> [[ابن عنبه]] که کتابش را در سال [[۸۱۲ (قمری)]] گردآورد، دقیقتر حجم و مقدار حریق را مشخص کرده است<ref>{{پک|ابنعنبه|ک=عمدة الطالب}}</ref><br />
<br />
== حرم در عصر حاضر ==<br />
<br />
=== ضریح ===<br />
[[پرونده:InsideImamAliMosqueNajafIraq.JPG|بندانگشتی|300px|نمایی از ضریح]]<br />
روی این صندوق، ضریح نقرهای است که [[سیفالدین]]، رهبر [[اسماعیلیه]] اهدا نموده است. در [[۱۳ رجب]] ۱۳۶۱ (قمری) ([[۵ مرداد]] [[۱۳۲۱]]) طی تشریفاتی خاص و جشنی که [[نخستوزیر]] وقت [[نوری سعید|نوری السعید]] و دیگر مهتران سیاسی شیعه حاضر بودند از آن پردهبرداری شد، هنرمندان هندی پنج سال بر رویش کار کردهبودند. ضریح از دههزار و پانصد مثقال زر ناب و دومیلیون مثقال [[نقره]] درست شده است.<ref>{{پک|شیخ جعفر آل محبوبه|ک=ماضی النجف و حاضرها|ج=۱|ص=۷۶}}</ref><ref>{{پک|محمدعلی تمیمی|ک=مشهد الامام او مدینة النجف|ج=۱|ص=۷۶}}</ref> همچنین گفتهاند که ضریح را از ۸۷۵۰ مثقال زر ناب و ۱٫۵ میلیون نقره ناب ساختهاند.<ref>{{پک|حسن الحکیم|ک=المفصل|ج=۲|ص=۶۰}}</ref><br />
<br />
=== گنبد ===<br />
گنبد از درون به شکل نیمدایرهای به کاشی معرق آراسته است. بلندی گنبد تویی از کف حرم ۲۳٫۵ متر است. قطرش ۱۳٫۵ متر است.<br />
از بیرون نیز پیازی شکل است. ارتفاع این گنبد از قاعده تا نوک میله ۱۸٫۱۵ متر است.<br />
قطر گنبد بیرونی ۱۶٫۶ است و میان این دو لایه فضایی خالی هست.<br />
زیبایی نمای بیرونی در میان مسجدها و حرمهای دنیا بینظیر است.<ref>{{پک|سعاد ماهر|ک=مشهدالامام علی فی النجف و به من الهدایا و التحف|ج=۱|ص=۵۷}}</ref> به دستور [[نادرشاه|نادرشاه افشار]] کتیبه داخلی گنبد مطهر مینا کاری شده است.<ref>{{پک|حسن الحکیم|ک=المفصل|ج=۲|ص=۹۰}}</ref><br />
<br />
== فضیلت حرم و زیارت علی در باور شیعیان ==<br />
روایتهایی از امامان شیعه دربارهٔ زیارت علی بن ابیطالب آمده است، از جمله:<br />
[[جعفر صادق]] گفته است که روزانه هفتادهزار فرشته پس از طواف [[بیت المعمور]] و [[کعبه]] به آرامگاه پیغمبر و علی بی ابیطالب میروند و به ایشان سلام میکنند.<ref name="ReferenceA">{{پک|شیخ توسی|ک=امالی|ص= ۲۱۴ حدیث ۲۲}}</ref><br />
<br />
پیغمبر اسلام در روایت دیگری وقتی [[حسن مجتبی]] از او میپرسد که پاداش زائر تو چیست؟، در پاسخش گفت: «پسرم! کسی که مرا در زندگی یا مردگی، یا پدرت را زیارت کند، بر خداوند بایسته است که در روز رستاخیز زیارتش کند و از گناهانش پاک گرداند.»<ref>{{پک|ابن قولویه|ک=کامل الزیارات|ص=باب ۱۰، حدیث ۳}}</ref><br />
<br />
این کار برای شیعیان خیلی مورد سفارش است. از [[ابووهب بصیری]] نقل میکنند که میگوید: «به مدینه شدم و خدمت امام صادق رسیدم و عرض کردم: «فدایت شوم؛ محضر شما رسیدم ولی قبر امیرمؤمنان را زیارت نکردهام.» فرمود: «کار خوبی نکردی. اگر از شیعیان ما نبودی نگاهت نمیکردم به خاطر این که زیارت نکردی کسی را که خدای تعالی با فرشتگان و [[پیامبران]] و [[مؤمن]]ان به زیارتش میروند.»»<ref>{{پک|ابن قولویه|ک=کامل الزیارات|صفحه= باب ۱۰، حدیث ۱}}</ref><br />
<br />
در منابع شیعی گزارش شده که وقتی زائر امیرمومنان چیزی از خدا خواهد درهای آسمان برایش گشوده شود.<ref>{{پک|ابن قولویه|ک=کامل الزیارات|ص=باب ۱۰، حدیث ۲}}</ref> «کسی که امیرمؤمنان را با شناخت به حقّ او و بی تکبّر زیارت کند، خداوند پاداش شهیدان را برایش مینویسد و گناهانش بخشوده میگردد و با امن و امان در قیامت مبعوث میشود و حساب و محاسبه بر او آسان میگردد و فرشتگان به پیشوازش میروند و وقتی از زیارت برگشت، فرشتگان تا منزلش همرویاش میکنند؛ اگر بیمار شود به عیادتش میروند و اگر بمیرد او را تشییع میکنند و برایش طلب آمرزش مینمایند».<ref>{{پک|شیخ توسی|ک=امالی|ص=۲۱۴ حدیث ۲۲}}</ref><br />
<br />
== پانویس ==<br />
<br />
=== ارجاعات ===<br />
{{پانویس|۲}}<br />
<br />
=== منابع ===<br />
<br />
==== وب ====<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=چگونگی عمارت حرم مطهر حضرت امیرالمؤمنین (ع)|نشانی=http://atabat.org/?p=181|ناشر=ستاد بازسازی عتبات عالیات|تاریخ بازیابی=۱۳۹۱}} به نقل از دانشنامهٔ تشیع:<br />
* {{یادکرد دانشنامه | نویسنده۱=[[احمد صدر حاجسیدجوادی]]|نویسنده۲=[[بهاءالدین خرمشاهی]]|نویسنده۳=[[کامران فانی]]|نویسنده۴=دیگران | مقاله = | دانشنامه = [[دائرةالمعارف تشیع]]| ویرایش =چاپ پنجم | جلد=۱ (آب-احیاء) | سال =۱۳۸۳ | ناشر =نشر شهید سعید محبی | مکان = | شابک = | صفحه =۶۸–۷۲}}<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=گنبد طلا|نشانی=http://imamali-a.com/?part=380|ناشر=آستان قدس علوی|تاریخ بازیابی=۱۳۹۱}}<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=ضریح مطهر|نشانی=http://imamali-a.com/?part=389|ناشر=آستان قدس علوی|تاریخ بازیابی=۱۳۹۱}}<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=آثار حرم|نشانی=http://imamali-a.com/?part=379|ناشر=آستان قدس علوی|تاریخ بازیابی=۱۳۹۱}}<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=آرامگاههای مشاهیر حرم|نشانی=http://imamali-a.com/showswf.php?file=Files/motasherfon-beldafn|ناشر=آستان قدس علوی|زبان=عربی|accessdate=۱۷ اکتبر ۲۰۱۹|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141122034439/http://www.imamali-a.com/showswf.php?file=Files/motasherfon-beldafn|archivedate=۲۲ نوامبر ۲۰۱۴|dead-url=yes}}<br />
* {{یادکرد وب|عنوان=صحن حضرت زهرا|نشانی=http://sahnosara.tebyan.net/|ناشر=[[مؤسسه فرهنگی و اطلاعرسانی تبیان|تبیان]]|تاریخ بازیابی=۱۳۹۱}}<br />
<br />
==== کتاب ====<br />
* {{یادکرد وب|نویسنده = |نشانی = http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=3024|عنوان = History of the Holy Shrine of Imam Ali (A.S.)|ناشر = Imam Reza (A.S.) Network|تاریخ = |تاریخ بازدید = ۲ ژانویه ۲۰۱۱|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100620080214/http://imamreza.net/eng/imamreza.php?id=3024|archivedate = ۲۰ ژوئن ۲۰۱۰|dead-url = yes}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=مفاتیح نوین|نویسنده۱=[[آیتالله مکارم شیرازی]]|نویسنده۲=دیگران|نشانی=http://makarem.ir/websites/farsi/prayer/}}<br />
* {{یادکرد کتاب | نویسنده= [[ابن بطوطه]] | عنوان =رحلة ابن بطوطة | ترجمه عنوان = سفرنامه ابنبطوطه | پیوند=http://tarikheslam.com/phocadownload/islamic-jeo/tarjomeh-rehleh-ebn-batoteh/tarjomeh-rehleh-ebn-batoteh-j1.zip | جلد = ۱}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=شرح الفصول الایلاقیة فی کلیات الطب|نویسنده=ابن العتائقی|زبان= ar|پینوشت=(شاید این کتاب همان «الایماقی فی شرح الایلاقی» باشد، ولی معلوم نیست)}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=عمدة الطالب فی أنساب آل أبی طالب|نویسنده=ابن عنبة|زبان=ar|نشانی=http://dar.bibalex.org/webpages/mainpage.jsf?PID=DAF-Job:153203&q=|شابک=964-8179-31-X|سال=۱۳۸۳|سال اصلی=[[سده ۹ (قمری)]]}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=ارشاد القلوب دیلمی|نویسنده=ابومحمد حسن دیلمی|ترجمه=سید عباس طباطبایی|تاریخ= ۲۵ اسفند ۱۳۸۳|مکان=قم|شابک=۹۶۴-۴۷۰-۰۰۸-۲|پیوند=http://www.islamicecenter.com/ketaabkhaaneh/ershaad-ol-gholoob/ershaad-ol-gholoob_deylami_01.html#link3|سال اصلی=[[سده ۹ (قمری)]]}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=ماضی النجف و حاضرها|نام خانوادگی=آل محبوبه|نام=جعفر بن باقر|پیوند نویسنده=شیخ جعفر محبوبه|زبان=ar|ناشر=دارالاضواء|مکان=بیروت|تاریخ=۱۴۰۶ ق}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=فرحة الغری فی تعیین قبر أمیر المؤمنین علی علیه السلام|نویسنده=[[سید بن طاووس]]|زبان=ar|ترجمه=[[علامه مجلسی]]|نشانی=http://www.noorlib.ir/View/fa/BookView.rem?BookID=3688|سال اصلی=[[سده ۷۹ (قمری)]]}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=مشهدالامام علی فی النجف و به من الهدایا و التحف|زبان=ar|نام خانوادگی=سعاد ماهر|نام=محمد|ناشر=دارالمعارف|مکان=قاهرة}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=مشهدالامام أو مدینة النجف|زبان=ar|نام خانوادگی=تمیمی|نام=محمد علی|ناشر=مطبعة الحیدریة|مکان=نجف|تاریخ=[[۱۳۴۷ (قمری)]]}}<br />
* {{یادکرد کتاب|کتاب=المفصل فی تاریخ النجف الأشرف|زبان=ar|نام خانوادگی=الحکیم|نام=حسن عیسی|ناشر=مطبعة الاداب|مکان=نجف}}<br />
{{علی بن ابیطالب-افقی}}{{مکانهای مقدس اسلامی}}<br />
{{شیعه-افقی}}<br />
<br />
[[رده:آرامگاه نوح]]<br />
[[رده:آرامگاهها در عراق]]<br />
[[رده:تشیع در عراق]]<br />
[[رده:جاذبههای گردشگری عراق]]<br />
[[رده:حرم علی بن ابیطالب|حرم علی بن ابیطالب]]<br />
[[رده:زیارت]]<br />
[[رده:زیارتگاهها در عراق]]<br />
[[رده:زیارتگاههای شیعه]]<br />
[[رده:ساختمانها و سازههای کاملشده در ۹۷۷ (میلادی)]]<br />
[[رده:ساختمانهای مذهبی کاملشده در ۱۵۰۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:شیعه دوازدهامامی]]<br />
[[رده:عتبات عالیات|علی]]<br />
[[رده:علی بن ابیطالب]]<br />
[[رده:مسجدهای تشیع در عراق]]<br />
[[رده:مسجدهای تشیع]]<br />
[[رده:مسجدهای سده ۱۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:مسجدهای سده ۱۵ (میلادی)]]<br />
[[رده:مسجدهای عراق]]<br />
[[رده:معماری دوره صفویان]]<br />
[[رده:معماری دهه ۱۵۰۰ (میلادی)]]<br />
[[رده:مکانهای مقدس شیعه دوازدهامامی]]</div>Shahroudi